Thảo luận hình sự phần chung lần 3

thảo luận hình sự lần 3. 8. Mỗi tội phạm chỉ có một khách thể trực tiếp.19. Mọi tội phạm suy cho cùng đều xâm hại đến khách thể chung.110. Một tội phạm nếu trên thực tế đã làm cho đối tượng tác động của tội phạm tốt hơn so với tình trạng ban đầu thì không bị coi là gây thiệt hại cho xã hội.115. Đối tượng tác động của Tội đua xe trái phép (Điều 266 BLHS) là xe ôtô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ.216. Mọi xử sự của con người gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho xã hội đều được coi là hành vi khách quan của tội phạm.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP HỒ CHÍ MINH

MÔN LUẬT HÌNH SỰ BUỔI THẢO LUẬN LẦN 3

Giảng viên hướng dẫn: Thạc sĩ Trần Văn Thượng

Lớp HS45.3

Danh sách nhóm

Trần Ngọc Thảo Trâm 2053801013168

Lê Võ Khánh Trân 2053801013169

Đỗ Thị Thuỳ Trang 2053801013172

Lê Thị Ngọc Trang 2053801013173

Lê Thị Thuỳ Trang 2053801013174 Nguyễn Ksor Thùy Trang 2053801013175 Nguyễn Thị Thảo Trang 2053801013176 Nguyễn Thị Thu Trang 2053801013177 Nguyễn Minh Trí 2053801013179

Mục lục

I Trắc nghiệm tự luận: Nhận định sau đây đúng hay sai? Tại sao? 1

8 Mỗi tội phạm chỉ có một khách thể trực tiếp 1

9 Mọi tội phạm suy cho cùng đều xâm hại đến khách thể chung 1

10 Một tội phạm nếu trên thực tế đã làm cho đối tượng tác động của tội phạm tốt hơn so với tình trạng ban đầu thì không bị coi là gây thiệt hại cho xã hội 1

15 Đối tượng tác động của Tội đua xe trái phép (Điều 266 BLHS) là xe ôtô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ 2

16 Mọi xử sự của con người gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho xã hội đều được coi là hành vi khách quan của tội phạm 2

II Bài tập: 2

Bài tập 9: 2

Anh (chị) hãy xác định: chị Y có được coi là bị cưỡng bức không? Nếu có thì là loại cưỡng bức gì và có ảnh hưởng như thế nào đến trách nhiệm hình sự của Y? 3

Bài tập 10: 4

1 Đối tượng tác động và khách thể của tội phạm do B thực hiện 4

2 Công cụ phạm tội trong vụ án này là gì? Dấu hiệu công cụ phạm tội có phải là dấu hiệu định tội của các tội phạm trên hay không? Tại sao? 4

3 Loại hậu quả do hành vi phạm tội của B gây ra? 4

4 Lỗi của B trong việc gây thương tích cho A? Tại sao? 5

Bài tập 11 5

1 Đối tượng tác động của hành vi phạm tội của Trung là gì? 5

2 Hành vi của Trung đã xâm phạm khách thể trực tiếp nào? 5

3 Xét về hình thức thể hiện hành vi phạm tội của Trung thuộc loại nào? 5

4 Loại hậu quả do hành vi phạm tội của Trung gây ra là gì? Mức độ thiệt hại của mỗi loại hậu quả là như thế nào? 5

5 Dạng quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm trong vụ án này Tại sao? 6

6 Lỗi của Trung đối với từng loại thiệt hại trong vụ án trên? Tại sao? 6

I Trắc nghiệm tự luận: Nhận định sau đây đúng hay sai? Tại sao?

8 Mỗi tội phạm chỉ có một khách thể trực tiếp

 Sai

 Vì khách thể trực tiếp của tội phạm là quan hệ xã hội cụ thể bị loại tội phạm cụ thể trực tiếp xâm hại Thông thường mỗi tội phạm thường có 1 khách thể trực tiếp, nhưng có một số ít tội phạm có nhiều khách thể trực tiếp

Ví dụ: tại khoản 1 Điều 168 BLHS 2015 quy định về tội cướp tài sản: “1 Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm” Ở đây có hai quan hệ xã hội

là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu đồng thời bị xâm hại ⇒ cả hai quan hệ này đều là khách thể trực tiếp

9 Mọi tội phạm suy cho cùng đều xâm hại đến khách thể chung

 Đúng

 Vì khách thể chung của tội phạm là tổng hợp các quan hệ xã hội được Luật Hình

sự (LHS) bảo vệ khỏi sự xâm hại của tội phạm (quy định tại Điều 1 và Điều 8 của BLHS 2015)

- Điều 1 BLHS 2015 quy định: “Bộ luật hình sự có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh của đất nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền bình đẳng giữa đồng bào các dân tộc, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật, chống mọi hành vi phạm tội; giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm.

Bộ luật này quy định về tội phạm và hình phạt.”

- Khoản 1 Điều 8 BLHS 2015: “1 Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình

sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn

xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị

xử lý hình sự.”

⇒ Cho dù là tội phạm nào thì cũng đã đều xâm hại đến các quan hệ xã hội được LHS bảo vệ - khách thể chung

10 Một tội phạm nếu trên thực tế đã làm cho đối tượng tác động của tội phạm tốt hơn so với tình trạng ban đầu thì không bị coi là gây thiệt hại cho xã hội.

 Sai

1

 Vì trên thực tế có những trường hợp tội phạm đã làm cho đối tượng tác động của tội phạm tốt hơn so với tình trạng ban đầu hoặc không làm biến đổi tình trạng ban đầu của đối tượng tác động

Ví dụ: A trộm cắp chiếc xe đạp thuộc sở hữu của B Sau đó A sơn sửa chiếc xe đạp lại làm cho tình trạng của xe tốt hơn ban đầu hoặc A bảo quản, giữ gìn không làm chiếc xe bị hư hại thêm Trong trường hợp này tuy rằng A không làm hư hại cho chiếc xe đạp nhưng vẫn gây ra thiệt hại cho xã hội đó là thiệt hại về quyền sở hữu của B

15 Đối tượng tác động của Tội đua xe trái phép (Điều 266 BLHS) là xe ôtô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ.

 Đúng

 Vì đối tượng tác động của tội phạm là một bộ phận của khách thể của tội phạm,

nó chịu sự tác động của hành vi phạm tội và thông qua sự tác động đến nó tội phạm gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho khách thể

- Như vậy, ở khoản 1 Điều 266 BLHS có quy định rằng:

“ 1 Người nào đua trái phép xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây hoặc đã bị

xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc Điều 265 của

Bộ luật này hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

b) Gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng”.

⇒ Đối tượng tác động của Tội đua xe trái phép là xe ô tô, xe gắn máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ

16 Mọi xử sự của con người gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho xã hội đều được coi là hành vi khách quan của tội phạm.

 Sai

 Vì hành vi khách quan của tội phạm là những xử sự có ý thức và ý chí của con người được thể hiện ra thế giới khách quan dưới những hình thức nhất định, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại Và một xử sự của con người gây thiệt hại hoặc

đe dọa gây thiệt hại cho xã hội chỉ được coi là hành vi khách quan của tội phạm khi thỏa mãn cả 3 điều kiện:

- Phải có tính nguy hiểm cho xã hội

- Phải là hành vi trái pháp luật hình sự

- Là hoạt động có ý thức và có ý chí

⇒ Nếu thiếu một điều kiện nào trong ba điều kiện trên thì không được xem là hành vi khách quan

2

II Bài tập:

Bài tập 9:

Chị Y vừa được công ty thương mại X tuyển vào làm thủ quỹ Biết rõ việc này, ba tên A, B, C (đã thành niên và đều là thành phần thất nghiệp, nghiện ngập) đã chặn đường chị Y đòi Y phải giao nộp cho chúng 5 triệu đồng, nếu không chúng sẽ tố cáo hành vi tham ô mà chị Y đã thực hiện trước đây ở một cơ quan nhà nước Lo sợ bị mất việc làm, chị Y đã tự ý lấy số tiền 5 triệu trong công quỹ của công ty X và giao cho bọn chúng Vụ việc bị phát hiện

Anh (chị) hãy xác định: chị Y có được coi là bị cưỡng bức không? Nếu có thì là loại cưỡng bức gì và có ảnh hưởng như thế nào đến trách nhiệm hình sự của Y?

 Chị Y được coi là bị cưỡng bức Vì:

- Trong hệ thống pháp luật Việt Nam chưa có khái niệm cụ thể về “cưỡng bức” nên chúng ta dựa trên từ điển Luật học (trang 124) định nghĩa: “Cưỡng bức là việc sử dụng quyền lực, hoặc đe dọa, hoặc dùng sức mạnh, hoặc dùng bất cứ thủ đoạn nào khác buộc một người phải hành động trái với sự tự nguyện của họ Nếu có sử dụng vũ khí hoặc đe dọa sử dụng vũ khí để đoạt tài sản của người khác thì đó là hành vi cướp, không còn trong phạm trù cưỡng bức nữa”

- Cưỡng bức là hợp pháp khi luật pháp cho phép làm và do người có thẩm quyền thực hiện

Ví dụ: Cưỡng bức phá dỡ những ngôi nhà xây dựng trái phép, ra lệnh đình chỉ hoạt động của một cơ sở sản xuất, kinh doanh gây ô nhiễm, độc hại môi

trường v.v

- Dựa theo định nghĩa nêu trên thì chị Y đã bị A, B, C đe doạ bằng lời nói trực tiếp (không sử dụng vũ khí) nhằm chiếm đoạt số tiền 5 triệu đồng, dù chị Y không muốn giao tiền nhưng vẫn phải trộm tiền để thực hiện theo yêu cầu của A, B, C nên đó chính là dấu hiệu cho thấy chị Y bị cưỡng bức

- Đây chính là loại cưỡng bức về mặt tinh thần đối với chị Y Cưỡng bức về tinh thần là trường hợp dùng lời nói hoặc bằng cách nào khác đe dọa, uy hiếp tinh thần, tác động đến ý chí người khác, nhằm buộc họ phải làm hoặc không được làm một việc gì đó

- Về trách nhiệm hình sự của chị Y, căn cứ điểm k, khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015:

“Điều 51 Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1 Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

… k) Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức;

…”

3

Chính vì thế, đây là yếu tố để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của chị Y, nhưng nếu

sự cưỡng bức chưa tới mức làm cho người bị cưỡng bức tê liệt ý chí thì người bị cưỡng bức phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng được coi là phạm tội vì do người khác đe dọa, cưỡng bức

Bài tập 10:

A có nhiệm vụ quản lý và bảo vệ khu rừng của nông trường X B đã nhiều lần vào khu rừng trên để chặt trộm cây bạch đàn Một buổi A bắt quả tang B đang chặt trộm bạch đàn A buộc B phải về trụ sở của nông trường để xử lý theo quy định B xin tha nhưng A không chấp nhận Trên đường trở về trụ sở nông trường, lợi dụng trời tối và đoạn đường khó đi, B đã dùng rìu chặt cây chém hai nhát vào đầu A làm A té quỵ, B tiếp tục chém nhiều nhát vào vùng ngực và mặt của A Khi thấy A nằm bất động B xách rìu đi về phía rừng Một lúc sau có người phát hiện và

A đã được cứu sống Giấy chứng thương ghi nhận A bị thương tật với tỷ lệ 65% Biết rằng hành vi của B cấu thành 2 tội: tội giết người (Điều 123 BLHS) và tội trộm cắp tài sản (Điều 173 BLHS).

Anh (chị) hãy xác định:

1 Đối tượng tác động và khách thể của tội phạm do B thực hiện.

 Đối tượng tác động của tội phạm do B thực hiện:

- Đối với hành vi chặt trộm cây bạch đàn thì đối tượng tác động là cây bạch đàn

- Đối với hành vi dùng rìu chặt cây chém hai nhát vào đầu A và chém nhiều nhát vào vùng ngực và mặt của A thì đối tượng tác động ở đây là A

 Khách thể của tội phạm do B thưc hiện:

- Đối với hành vi chặt trộm cây bạch đàn thì khách thể là quan hệ xã hội mà hành vi phạm tội của A xâm hại là quyền sở hữu tài sản của nông trường X

- Đối với hành vi dùng rìu chặt cây chém hai nhát vào đầu A thì khách thể là quan hệ xã hội mà hành vi phạm tội của A xâm hại là quyền được pháp luật bảo vệ về tính mạng, sức khỏe của A

2 Công cụ phạm tội trong vụ án này là gì? Dấu hiệu công cụ phạm tội có phải là dấu hiệu định tội của các tội phạm trên hay không? Tại sao?

 Công cụ phạm tội trong vụ án này là chiếc rìu mà B đã dùng để chặt trộm cây bạch đàn và chém hai nhát vào đầu A và chém nhiều nhát vào vùng ngực và mặt của A

 Dấu hiệu công cụ phạm tội không phải là dấu hiệu định tội của các tội phạm trên

 Giải thích: Cây rìu không được coi là dấu hiệu định tội vì cây rìu chỉ là công cụ, phương tiện để B sử dụng để tác động lên đối tượng tác động là cơ thể A và cây bạch đàn gây thiệt hại cho khách thể ( quyền được bảo vệ về tính mạng của A và quyền sở hữu tài sản của nông trường X )

3 Loại hậu quả do hành vi phạm tội của B gây ra?

 Loại hậu quả do hành vi phạm tội của B gây ra:

4

-Thiệt hại về vật chất: cây bạch đàn.

-Thiệt hại về thể chất: tính mạng, sức khỏe của A

4 Lỗi của B trong việc gây thương tích cho A? Tại sao?

 Lỗi của B trong việc gây thương tích cho A: Lỗi cố ý trực tiếp

 Giải thích: Trường hợp này A có năng lực TNHS đầy đủ, nhận thức được hành

vi nguy hiểm của mình, có khả năng thấy trước được hậu quả anh A sẽ tử vong

và mong muốn hậu quả đó xảy ra Điều này được thể hiện ở hành vi tấn công với cường độ mạnh (B đã dùng rìu chặt cây chém 02 nhát vào đầu A làm A té quỵ, B tiếp tục chém nhiều nhát vào vùng ngực và mặt của A), sử dụng hung khí nguy hiểm, vị trí tấn công tại vùng trọng yếu trên cơ thể như đầu, ngực, mặt Điều đó thể hiện lỗi của B trong trường hợp này là cố ý trực tiếp

Bài tập 11

Do mâu thuẫn với mẹ ruột mình (bà Liêu), sau một hồi cãi vã với mẹ, Trung liền mang can nhựa đi mua 3 lít xăng đem về nhà Lúc này cháu Thảo (con gái Trung) đang ngủ trên giường, chị Xuân (vợ Trung) đang bế đứa con gái 2 tuổi là cháu Vy Thấy Trung tay cầm can xăng với thái độ rất hung hăng, chị Xuân liền can ngăn, nhưng Trung gạt chị Xuân ra, vừa quát: “Tao đốt nhà rồi trả cho bà Liêu”, vừa tưới xăng lên nền nhà và vách nhà bằng gỗ Chị Xuân một tay bế con, một tay giật can xăng trên tay Trung Tức thì Trung bật quẹt, lửa bùng cháy Sau

đó hàng xóm đến can ngăn và dập lửa.

Kết quả là cháu Vy bị bỏng nặng và chết ngay sau đó Chị Xuân và Trung cũng bị bỏng nhưng thoát chết (chị Xuân bị bỏng nặng với tỷ lệ thương tật là 41%) Một phần vách nhà và tài sản trong nhà (gồm giường, tủ, bàn ghế) bị cháy, thiệt hại về tài sản là 10 triệu đồng.

1 Đối tượng tác động của hành vi phạm tội của Trung là gì?

 Đối tượng tác động của hành vi phạm tội của Trung là cháu Vy, chị Xuân, một phần vách nhà và tài sản trong nhà (gồm giường, tủ, bàn ghế) bị cháy

2 Hành vi của Trung đã xâm phạm khách thể trực tiếp nào?

 Hành vi của Trung đã xâm phạm khách thể trực tiếp là quyền sở hữu tài sản và quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe của cháu Vy và chị Xuân

3 Xét về hình thức thể hiện hành vi phạm tội của Trung thuộc loại nào?

 Hình thức thể hiện hành vi phạm tội của Trung thuộc loại hành động phạm tội

4 Loại hậu quả do hành vi phạm tội của Trung gây ra là gì? Mức độ thiệt hại của mỗi loại hậu quả là như thế nào?

 Loại hậu quả do hành vi phạm tội của Trung gây ra là: thiệt hại về vật chất và thiệt hại về thể chất Mức độ thiệt hại của mỗi loại hậu quả là:

-Thiệt hại về vật chất: Một phần vách nhà và tài sản trong nhà (gồm giường, tủ, bàn ghế) bị cháy, thiệt hại về tài sản là 10 triệu đồng

-Thiệt hại về thể chất: cháu Vy chết, chị Xuân bị bỏng nặng với tỉ lệ thương tật là 41%

5

5 Dạng quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm trong vụ án này Tại sao?

 Dạng quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm trong vụ án này là đơn trực tiếp Vì trong vụ án trên chỉ có 1 hành vi trái pháp luật đó là việc đốt nhà của Trung dẫn đến hậu quả là thiệt hại về tính mạng của cháu Vy, sức khỏe của chị Xuân và tài sản trong nhà

6 Lỗi của Trung đối với từng loại thiệt hại trong vụ án trên? Tại sao?

 Lỗi của Trung đối với từng loạt thiệt hại trong vụ án trên là:

- Lỗi cố ý trực tiếp đối với thiệt hại về tài sản, vì Trung cố tình đốt nhà để gây nên thiệt hại đối với căn nhà của bà Liêu Trung biết rõ hành vi của mình là gây nguy hiểm thấy trước được hậu quả là nhà sẽ cháy và mong muốn hậu quả đó xảy

ra Như vậy theo khoản 1 điều 10 BLHS 2015:

“ Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra.” lỗi của Trung là lỗi

cố ý trực tiếp

- Lỗi cố ý gián tiếp đối với thiệt hại về tính mạng, sức khỏe của bé Vy và chị Xuân vì Trung nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho vợ và con, thấy trước được hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, Trung không mong muốn nhưng lại để mặc cho hậu quả đó xảy ra

6