Bai 28 Liet ke

Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để: Tả một số hoạt động trên sân trờng em trong giờ ra chơi.. Nhãm1 Tr×nh bµy néi dung truyÖn ng¾n Nh÷ng trß lè hay lµ Varen vµ Phan Béi Ch©u mµ em võ[r]

Trang 2

TiÕt 114 : LiÖt kª

I ThÕ nµo lµ phÐp liÖt kª?

1 Ví dụ : ( SGK/ 104)

Trang 3

Bên cạnh ngài , mé tay trái, bát yến hấp đ ờng phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống

thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.[ … ]

Ngoài kia tuy m a gió ầm ầm, dân phu rối rít, nh ng trong này nghe chừng tĩnh mịch lắm[ … ]

*Về ý nghĩa: Cùng miêu tả những sự vật xa sỉ đắt tiền đ ợc bày

biện xung quanh quan lớn.

? Nêu cấu tạo và ý nghĩa của việc sử dụng những từ in đậm trong đoạn trích trên?

*Về cấu tạo: Các cụm từ và các từ sắp xếp nối tiếp nhau có mô

hình cấu tạo cú pháp t ơng tự nhau: (Các cụm DT và các T) Đ

1 - bát yến hấp đ ờng phèn; tráp đồi mồi chữ nhật

- nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà…

2 – trầu vàng, cau đậu, rễ tía

- ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông…

Trang 4

Tiết 114 : Liệt kê

A.Lý thuyết.

I Thế nào là phép liệt kê?

1 Vớ dụ : ( SGK/ 104)

2 Nhận xét:

*Về cấu tạo: Đoạn văn sắp xếp

liên tiếp các từ ngữ có mô hình

cấu tạo cú pháp t ơng tự nhau

*Về ý nghĩa: Cùng miêu tả những

sự vật xa sỉ đắt tiền đ ợc bày biện

xung quanh quan lớn.

*Tác dụng:Nhằm làm nổi bật sự

xa hoa của viên quan, đối lập

với tình cảnh lam lũ của dân

phu ngoài m a gió.

*Câu hỏi : Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc t ơng tự bằng những kết cấu t ơng tự nh vậy có tác dụng gì?

*Qua tìm hiểu ngữ liệu em hãy cho biết thế nào là phép liệt kê, tác dụng của phép liệt kê ?

- Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để

diễn tả đ ợc đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của t t ởng tình cảm.

3 Kết luận : Ghi nhớ ( SGK/ 105)

Trang 5

Bài tập ứng dụng:

* Chỉ ra phép liệt kê trong câu văn sau và cho biết phép liệt kê đó nhằm miêu tả điều gì?

" Nhạc công dùng các ngón

đàn trau chuốt nh ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi."

*Đáp án

- Phép liệt kê: Ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi.

- Tác dụng : Miêu tả tài nghệ chơi

đàn của nhạc công với những ngón đàn hết sức phong phú.

I Thế nào là phép liệt kê?

1 Ngữ liệu( SGK)

2 Nhận xét:

*Về cấu tạo:Đoạn văn sử dụng

các từ ngữ có mô hình cấu tạo

cú pháp t ơng tự nhau

*Về ý nghĩa:Cùng miêu tả những

sự vật xa sỉ đắt tiền đ ợc bày

biện xung quanh quan lớn

*Tác dụng:Nhằm làm nổi bật sự

xa hoa của viên quan, đối lập

với tình cảnh lam lũ của dân

phu ngoài m a gió

3 Kết luận : Ghi nhớ ( SGK/ 105)

Trang 6

L u ý:

- Khi nói viết, gặp những sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất,…

cùng loại ng ời ta th ờng dùng phép liệt kê

- Có khi là sự liệt kê bình th ờng

Ví dụ: Hà, Huệ, Lan cùng thi đua học tập tốt, lao động tốt

- Khi ng ời nói, ng ời viết có ý thức sử dụng liệt kê để gây một ấn t ợng sâu sắc kích thích trí t ởng t ợng cho ng ời đọc, ng ời nghe thì liệt

kê trở thành phép tu từ

Ví dụ : Bởi thế, nó gầy hơn, nó còm hơn, nó đét lại.(Nam Cao)

- Để đạt hiệu quả tu từ cao, ng ời ta có thể thêm một số trợ từ nhấn mạnh trong phép liệt kê:

Ví dụ: -Mẹ tôi đi chợ mua đủ thứ: nào rau, nào đậu, nào thịt, nào

cá, nào t ơng, nào cà…

- Hai bên Nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm… ống vôi chạm…

_

Trang 7

I Thế nào là phép liệt kê?

II Các kiểu liệt kê.

1 Vớ dụ :(SGK/ 105)

2 Nhận xét:

*Về cấu tạo

- Câu 1.a: Liệt kê theo trỡnh tự

sự việc, khụng theo từng

cặp.

- Câu 1.b: Liệt kê theo từng

cặp

- Câu 2.a: Thay đổi được thứ tự

cỏc bộ phận liệt kờ ( tre,

nứa ) khụng ảnh hưởng

đến ý nghĩa

- Câu 2.b: Khụng thay đổi được

cỏc thứ tự vỡ cỏc bộ phận

liệt kờ cú sự tăng tiến ý

nghĩa.

gì khác nhau?

a Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất

cả tinh thần, lực l ợng, tính mạng, của cải

để giữ vững quyền tự do, độc lập

b Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực l ợng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.

liệt kê d ới đây rồi rút ra kết luận về ý nghĩa các phép liệt kê ấy có gì khác nhau

a Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nh ng cùng một mầm non măng mọc thẳng

b Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình

thành và tr ởng thành của xã hội Việt Nam

và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ

là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thế lớn là dân tộc, quốc gia.

Trang 8

? Từ việc giải hai bài tập trên hãy trình bày kết quả phân loại phép liệt kê bằng sơ đồ hoặc bảng phân loại ?

Phân loại liệt kê

Về cấu tạo Về ý nghĩa

Liệt

kê theo từng cặp

Liệt kê không theo từng cặp

Liệt

kê tăng tiến

Liệt kê không tăng tiến

1 Vớ dụ :(SGK/ 105)

2 Nhận xét:

3 Kết luận:

*Về cấu tạo:

- Liệt kê theo cặp.

- Liệt kêkhông theo cặp

*Về ý nghĩa:

- Liệt kê tănng tiến.

- Liệt kê không tăng tiến.

Trang 9

III.Ghi nhớ: (sgk /104,105)

1 Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng

loạt từ hay cụm từ cùng loại để

diễn tả đ ợc đầy đủ hơn,sâu sắc

hơn những khía cạnh khác

nhau của thực tế hay của t t ởng

tình cảm.

2 Xét theo cấu tạo có thể phân

biệt kiểu liệt kê theo từng cặp

với kiểu liệt kê không theo từng

cặp.

-Xét theo ý nghĩa, có thể phân

biệt kiểu liệt kê tăng tiến với

kiểu liệt kê không tăng tiến

? Qua phân tích ngữ liệu phần I

và II cho biết:

-Thế nào là phép liệt kê ?Tác dụng của phép liệt kê ?

-Các kiểu liệt kê ?

Trang 10

Tiết 114: Liệt Kê

I.Thế nào là phép liệt kê

- II Các kiểu liệt kê.

1 Bài tập 1 ( SGK/ 106)

Trong bài “Tinh thần yêu n ớc của nhân dân ta”,để chứng minh cho luận điểm: “yêu n ớc là một truyền thống quý báu của ta”,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sử dụng phép liệt kê nêu ra nhiều dẫn chứng sinh động, giầu sức thuyết phục Hãy chỉ ra những phép liệt kê ấy?

*Đáp án:

-Từ x a đến nay mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại

lũ bán n ớc và lũ c ớp n ớc.

.

…

Trang 11

III Luyện tập

1 Bài tập 1 ( SGK/ 106)

2 Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau:

a Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren đ ợc thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông

D ơng, d ới lòng đ ờng, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đ ờng nóng bỏng; những quả d a hấu bổ phanh đỏ lòm lòm;

những xâu lạp x ờng lủng lẳng d ới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách tr ng ra giữa trời; một viên quan uể oải b ớc qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!

* Đáp án: Các phép liệt kê

a.- D ới lòng đ ờng, trên vỉa hè, trong cửa tiệm

- Những cu li xe kéo … ; những quả d a hấu … ; những xâu lạp x ờng … ; Cái rốn một chú khách … ;một viên quan uể oải …

Trang 12

I Thế nào là phép liệt kê

II.Các kiểu liệt kê.

1 Bài tập 1 ( SGK/ 106)

2 Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau:

b Tỉnh lại em ơi qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết đ ợc em ng ời con gái anh hùng

*Đáp án:

Phép liệt kê: Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Tìm phép liệt kê trong đoạn thơ sau:

Trang 13

I Thế nào là phép liệt kê

II Các kiểu liệt kê

1 Bài tập 1 ( SGK/ 106)

2 Bài tập 2:

a Tả một số hoạt động trên sân tr ờng em trong giờ ra chơi

VD: Mấy chú thợ xây đang hối hả khiêng cát, khiêng sỏi,

a Nói lên cảm xúc của em về hình t ợng nhà cách mạng phan

Bội Châu trong truyện ngắn Những trò lố hay là Va- ren và

phan Bội Châu

Trang 14

3 Bài tập3.

? Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để:

Tả một số hoạt động trên sân tr ờng em trong giờ ra chơi (Nhóm1)

Trình bày nội dung truyện ngắn Những trò lố hay là Va-

ren và Phan Bội Châu mà em vừa học (Nhóm2)

Nói lên cảm xúc của em về hình t ợng nhà cách mạng phan

Bội Châu trong truyện ngắn Những trò lố hay là Va-

ren và phan Bội Châu (Nhóm 3)

Trang 15

Bµi tËp cñng cè

Trang 16

H íng dÉn vÒ nhµ

phÐp liÖt kª, chØ ra kiÓu liÖt kª.

phÈy”.

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	319 KB