slide sinh lý động trí nhớ

“Trí nhớ là quá trình phản ánh kinh nghiệm, tri thức của con người bằng cách ghi nhận, bảo tồn và tái hiện lại chúng dưới dạng biểu tượng, ý niệm và ý tưởng”“…trí nhớ là sự duy trì thông

“Sự lưu giữ thông

“Trí nhớ là quá trình phản ánh kinh nghiệm, tri thức của con người bằng cách ghi nhận, bảo tồn và tái hiện lại chúng dưới dạng biểu tượng, ý niệm và ý tưởng”

“…trí nhớ là sự duy trì thông tin khi tín

hiệu đã ngừng tác động Thông tin này có

Nucleus

system

PHÂN LOẠI TRÍ NHỚ

- Dựa trên cơ sở hình thành

- Dựa vào thời gian tồn tại

Amygdalae

-Có tính chủ đạo cho con người -Chỉ có ở con người

Trí nhớ ngắn hạn

CÁCH THỨ HAI: THEO THỜI GIAN

- Các sự vật, sự kiện, hiện tượng được

duy trì lâu dài, có thể tồn tại suốt đời

- Các cấu trúc vật chất trên vỏ não bền vững Trí nhớ dài hạn

- Dễ bị mất dưới tác động của các yếu tố

TÂM LÝ HỌC

Mức độ tƣ duy tham gia vào trí nhớ

-Trí nhớ thông hiểu -Trí nhớ máy móc

Mức độ tham gia của ý chí

-Trí nhớ không chủ định (ẩn) -Trí nhớ có chủ định (ý thức)

XÃ HỘI HỌC

-Trí nhớ chủng loài -Trí nhớ cá thể

a CƠ CHẾ CỦA TRÍ NHỚ NGẮN HẠN

Vòng tuần hoàn xung TK (đường liên hệ tạm thời) không được củng cố

Ít có sự biến đổi số lượng

và hình thái các neuron Không hình thành protein mới

Dễ bị ức chế và dễ mất Hoạt động chủ yếu nhờ tăng cường các kênh calci ở vùng synap

Eric R Kandel (1929-)

2000 Nobel Prize TỪ ỐC SÊN BIỂN

TỚI GIẢI THƯỞNG NOBEL

8 9

8 Tín hiệu tới nhân

Có sự biến đổi hoạt

tính neuron và hình

thái synap

(SỰ HÌNH THÀNH ENGRAM NHỚ)

- Tăng tạo neuron mới (tb tháp)

- Tăng các nhánh, trục ở neuron (tức tăng số lƣợng synap)

- Tăng lƣợng các tế bào đệm

THÍ NGHIỆM CỦA Mc.CONNEL

(Đỉa phiến Planarium turbil - Giun dẹp)

Chiếu đèn + điện  co (n lần)

Chiếu đèn  co

THÍ NGHIỆM CỦA HYDEN

Maze

Ức chế sự tổng hợp protein mới CHẤT TẠO TRÍ NHỚ KHÔNG XUẤT HIỆN

Nền tảng sinh học của học tập là trí nhớ

Gốc của học tập là học làm người

Con người bắt đầu già đi khi mất năng lực học tập

Bậc hạ học - lấy tai mà nghe Bậc trung học - lấy tâm mà nghe Bậc thượng học - lấy thần mà nghe

(VĂN TỪ)

Sự tiếp nhận bằng giác quan hình thành các đường liên hệ tạn thời

Sự tiếp nhận có chọn lọc thông hoạt động hưng phấn và ức chế

Trí nhớ giúp các tín hiệu bậc cao

liên kết, trừu tượng và khái quát, tạo cái mới bền vững

Rễ của sự học tập thì đắng Quả của sự học tập thì ngọt

CƠ CHẾ CỦNG CỐ

CÁC ĐƯỜNG LIÊN HỆ TẠM THỜI

SỰ HOẠT ĐỘNG TRÍ TUỆ

Sư suy tưởng được diễn

ra là nhờ toàn thể bộ não

không phải là một năng lực đơn độc

TRỌNG LƯỢNG NÃO VÀ TRÍ KHÔN ???

IX

PHÂN TÍCH & TỔNG HỢP

Kết quả cuối cùng của mọi hoạt động thần kinh cấp cao

X EMOTIONS

“Cảm xúc là hoạt động

sinh lý của vỏ não

phản ánh thái độ chủ

quan của con người

(hay ĐV) đối với sự

vật hoặc sự việc của

thế giới xung quanh”

RUNG ĐỘNG

1 2 3

CÁC DẠNG CẢM XÚC CƠ BẢN

CƠ SỞ SINH LÝ CỦA CẢM XÚC

- Vùng liên hợp: vỏ não vùng trán

- Phát sinh từ các phản xạ đặc trưng

- Sự tăng/giảm các hormon đặc hiệu

- Sự tham gia của các nhân não

(vùng đồi và dưới đồi)

- Sự kết hợp của thần kinh thực vật

- Hạnh nhân (Amygdalae) được cho là trung khu của cảm xúc

PHÂN LOẠI CẢM XÚC

Dựa trên biến đổi sinh lý

Dựa vào nội dung và sự phức tạp

Daniel Goleman đề xuất trí tuệ xúc cảm cá nhân

- Năng lực thấu cảm với người khác

Shock - Anger - Rejection - Acceptance - Help

Những giai đoạn tâm lý

Điểm mỗi câu từ 1 đến 5 điểm (1 điểm: có ít và 5 điểm: có nhiều)

HÃY ĐÁNH GIÁ BẢN THÂN QUA CÁC TÌNH HUỐNG

Giúp bạn tìm hiểu và cải thiện bản thân

(không có ý nghĩa tìm kiếm sai lầm)

Ít nhất: 12 điểm – Nhiều nhất: 60 điểm

“Nếu cuộc sống là 10% những gì xảy ra cho ta và 90% là do cách ta phản ứng nhƣ thế nào, thì chính

ta đã nắm giữ quyền tạo ra cuộc sống mà ta muốn”

(tự nhận thức là nền tảng năng lực của trí tuệ cảm xúc)

1 Tôi vẫn thoải mái và tự tin dưới áp lực?

2 Tôi có thể xử lý cảm xúc tiêu cực, không để

trở thành đau khổ?

3 Tôi tập trung, không bỏ sót cả những chi

tiết nhỏ trong công việc?

4 Tôi sẵn sàng thừa nhận với những sai lầm?

5 Tôi nhạy cảm trước tâm trạng và cảm xúc của người khác?

6 Tôi có thể nhận thức phản hồi hoặc lời chỉ trích mà không trở thành cố chấp?

7 Tôi nhanh chóng lấy lại bình tĩnh khi tôi

giận dữ hay buồn bã?

8 Tôi luôn có cảm giác trung thực trong giao tiếp?

9 Tôi có thể chấp nhận thực tế một cách

nhanh chóng sau thất bại?

10 Tôi nhận thức được hành vi của mình tác

động như thế nào với những người khác?

11 Tôi chú ý lắng nghe mà không vội vả kết luận?

12 Tôi có kế hoạch (tháng, quý/lần) để xem xét lại

các mục tiêu của tôi đã như thế nào

12 - 24

Bạn hãy tin rằng, trí thông minh cảm xúc không

phải bẩm sinh, nó có thể được học hỏi và cải thiện

25 - 34

Bạn có những tố chất quan trọng để làm giầu trí

thông minh cảm xúc Bạn sẽ hạnh phúc hơn,

những người xung quanh sẽ hiểu bạn nhiều hơn

XI

Có bao nhiêu - 60 năm cuộc đời…

Có bao nhiêu - 1/3 cuộc đời là…

NGỦ

SỰ DINH DƢỠNG CỦA NÃO

Khi cơn buồn ngủ đến: NGÁP (yawn)

Dấu hiệu thay đổi trạng thái cơ thể

THÔNG ĐIỆP TỪ CÁI NGÁP

- Ngủ theo chu kỳ ngày đêm

- Ngủ theo chu kỳ mùa (hạ miên, đông miên)

CÁC BIỂU HIỆN KHI NGỦ

a Những biến đổi chức năng thần kinh

b Các sóng điện não

Ức chế lan dần khắp vỏ não Các phản xạ thực vật giảm

Sóng điện não thay đổi căn bản

Biểu hiện sóng qua năm giai đoạn

Có thể có giai đoạn thứ 6: P (Paradoxal) Hai pha (ngủ chậm và ngủ nhanh)

Các thụ quan không/ít hoạt động

CẤU TRÚC MỘT GIẤC NGỦ

ELECTROENCEPHALOGRAPH - EEG

Alpha Relaxed (thoải mái)

Beta (awake/alert) tỉnh táo / cảnh báo

Theta (falling asleep) Thoáng ngủ

Delta (sleeping) ngủ

BỐN DẠNG SÓNG CƠ BẢN CỦA THỨC - NGỦ

Dựa trên các giai đoạn của sóng điện não

- Gđ1 (A): ƣu thế sóng alpha vùng chẩm

- Gđ2 (B): đủ các sóng alpha beta (nhanh)

theta và delta (chậm) cân đối

+ Giấc ngủ không cử động mắt nhanh

Non rapid eye movement sleep (non-REM)

“GIẤC NGỦ KHÔNG CÓ MƠ”

Sóng điện não cho thấy:

một giấc ngủ gồm 2 pha

a PHA CHẬM (biểu hiện sóng từ gđ1 đến gđ5)

+ Chiếm 75% - 80% tổng thời gian ngủ

+ Nhịp sinh học (rhythm) giảm tổng thể

+ Giấc ngủ sóng chậm (slow wave sleep)

+ Từ ngủ nhẹ nhàng tới ngủ sâu

Michel Jouvet

NGỦ REM (Rapid Eye Movement)

b PHA NHANH (sóng phức tạp - sau gđ5)

- Sóng nhanh beta đặc trưng cho não hoạt động rất mạnh

- Nhãn cầu xê dịch qua lại rất nhanh

- “Ngủ hành não”

bởi do hành não gây ra

“DÀNH CHO CÁC GIẤC MƠ”

- Giảm mạnh trương lực cơ

chậm – non REM Pha nhanh

TÓM TẮT SÓNG ĐIỆN NÃO CỦA MỘT GIẤC NGỦ

Brain waves slow down

CHU KỲ NGỦ

Các pha ngủ chậm và ngủ nhanh

xuất hiện xen kẽ nhau tạo chu kỳ ngủ

Một chu kỳ ngủ kéo dài từ 1g30 – 2g

Một đêm có khoảng 4-5 chu kỳ ngủ

Phụ thuộc nhiều vào điều kiện ngoại

cảnh, tâm sinh lý, bệnh lý, loại thần kinh

Ý nghĩa chung: làm mới lại vỏ não

Note how REM sleep lengthens over time

(Sleep cycles)

Awake

TRUNG TÂM GÂY NGỦ

• Nhân đường giữa ở nửa dưới

của cầu não và ở hành não

• Nhân của bó đơn độc

• Vùng ở não trung gian

CHẤT DẪN TRUYỀN GÂY NGỦ

• Serotonin - Muramyl peptide - Nonapeptide

Ý NGHĨA VÀ CHỨC NĂNG CỦA GIẤC NGỦ

Ảnh hưởng trên

hệ thần kinh

Ảnh hưởng trên những cơ quan khác của cơ thể

“sự kết hợp chƣa

hề xảy ra giữa các hiện tƣợng đã xảy

ra trong vỏ não bộ”

Sigmund Freud

PHÂN TÂM HỌC

(Psychoanalysis)

Cái ấy - id

Cái tôi - ego

Cái siêu tôi - super ego

GIẤC MƠ CÓ NGÔN NGỮ

VÀ CUỘC SỐNG CỦA RIÊNG NÓ

"Diễn giải các giấc mơ"

Sleepwalking

BÓNG ĐÈ (ÁC MỘNG)

(Quỷ Mare

ngồi trên

nạn nhân)

and

Hypnotism

XII MỘT SỐ HIỆN TƢỢNG

Borrachero

“HƠI THỞ CỦA QUỶ”

Scopolamine

Trầm cảm che dấu (masked depression)

Trầm cảm không điển hình (atypical depression)

THỬ NGHIỆM

TRÁNH VÀ TRỊ LIỆU

CHỨNG HOANG TƯỞNG

(Paranoid Personality Disorder-PPD)

Dạng triệu chứng của TÂM THẦN PHÂN LIỆT thể hoang tưởng

Rối loạn chuyển hóa của các tế bào não

Bệnh nội sinh

Trong bụng của tôi nhất thiết phải có một con vịt màu trắng

Chứng rối loạn đa nhân cách

(Multi Personality Disorder – MPD)

“MẦM NHÂN CÁCH”

Nhiều người trong

Một người

Hysteria

chứng cuồng loạn

là một trạng thái

của tâm thức

TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

PHẢN ỨNG BẢO VỆ

KHÔNG ĐẶC HIỆU

Cơ thể thay đổi đột ngột các chương trình sinh học

Các tác nhân gây stress (stressor)

đa dạng (bên ngoài / trong cơ thể)

“hội chứng thích ứng chung”

Biểu hiện điển hình bên trong:

Phì tuyến thƣợng thận,

Loét dạ dày, chảy máu tá tràng

Suy giảm miễn dịch, thoái triển các tuyến…

BA GIAI ĐOẠN

Giai đoạn báo động

Biểu hiện qua trạng thái shock

Giai đoạn ổn định

Sinh lý phục hồi để thích nghi

Đề kháng của cơ thể đƣợc tăng lên

Giai đoạn kiệt quệ

Khả năng thích nghi ổn định của cơ thể giảm dần, rất nguy hiểm

STRESS

HỆ THẦN KINHH TRUNG ƢƠNG THẦN KINH THỰC VẬT - NỘI TIẾT

CƠ QUAN VÀ CƠ CHẾ CHỨC NĂNG

RỐI LOẠN - SUY THOÁI

HÃY BẢO VỆ BỘ NÃO Cần tránh xa

CẢM ƠN TẠO HOÁ

VÀ CẢM ƠN CÁC BẠN