Về thực hiện chức năng giám sát theo quy định của pháp luật, HĐND xã đã giám sát thông qua việc xem xét các báo cáo, tài liệu do UBND xã và các ban, ngành trình tại kỳ họp; thông qua việ[r]
Trang 1HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
XÃ ĐAK SMAR Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: /BC-HĐND Đak Smar, ngày tháng 7 năm 2015
BÁO CÁO Tình hình tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2011-2016
và nhiệm vụ trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ
PHẦN THỨ NHẤT
Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân xã nhiệm kỳ 2011-2016
I Khái quát đặc điểm, tình hình của địa phương
Xã Đak Smar được thành lập và ra mắt đi vào hoạt động vào tháng 6/2006 theo nghị định số 39/2006/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ Xã nằm trong vùng ngập phải di dời để xây dựng công trình lòng hồ thuỷ điện An Khê – Kanak Xã cách trung tâm huyện Kbang khoảng
27 km Phía Bắc giáp xã Sơ Pai; Phía Nam giáp TT Kbang, xã Đông và xã Nghĩa An; Phía Tây giáp xã Lơ Ku; Phía Đông giáp Huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
Diện tích tự nhiên toàn xã là 12.678,66 ha Gồm: Đất nông nghiệp 1596,11 ha, đất trồng cây hàng năm 1.397,61 ha, đất trồng cây lâu năm 198,5 ha Đất trồng cây công nghiệp lâu năm
168 ha Đất phi nông nghiệp 1.834,08 ha, đất chưa sử dụng 716,70 ha, diện tích đất lâm nghiệp 8530,97 ha
Thực hiện dự án xây dựng công trình lòng hồ thuỷ điện An Khê – Kanak, kế hoạch của Huyện uỷ, UBND huyện, xã Đak Smar di dời lên khu tái định canh, định cư mới vào năm 2010, với 3 làng và 01 thôn Đến toàn xã có 275 hộ, trong đó hộ Kinh chiếm khoảng 20%; hộ Banar chiếm 78,5%; hộ dân tộc khác chiếm khoảng 1,5% Lao động trong độ tuổi chiếm 55,06% dân
số, lao động đang làm việc chiếm 46,3% Nhân dân trên địa bàn xã sinh sống và sản xuất chủ yếu trên lĩnh vực nông nghiệp Tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn xã từng bước phát triển theo sản xuất hàng hoá, chuyên canh Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững
05 năm qua trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ của HĐND xã trong điều kiện vừa có thuận lợi và khó khăn chung của tỉnh, huyện, giá cả một số mặt hàng biến động, thời tiết diễn biến phức tạp mưa lũ, nắng hạn liên tiếp xảy ra đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc đầu
tư phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh trên địa bàn Bên cạnh đó là một xã nằm trong quy hoạch lòng hồ thủy điện An khê- kanak, công tác chủ yếu là đền bù di dời, giải tỏa, định
cư, định canh phục vụ dự án thuỷ điện An Khê - Knat Thời gian đền bù kéo dài, cơ sở hạ tầng, đường sá giao thông thấp kém, thường xuyên bị ách tắc vào mùa mưa đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống của nhân dân trên địa bàn
Song dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của HĐND Huyện, Ban chấp hành Đảng bộ xã,
sự phối hợp của chính quyền địa phương đã lãnh đạo nhân dân nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn và triển khai thực hiện, hoàn thành các chỉ tiêu Nghị quyết đã đề ra
II Tổ chức của HĐND các cấp
- Số lượng đại biểu HĐND đầu nhiệm kỳ 2011-2016 gồm 19 đại biểu, được thành lập 4 tổ /4 thôn, làng Tổng số đại biểu hiện nay là 17 đại biểu, 01 đ/c chuyển công tác ra khỏi địa bàn xã đã được HĐND xã miễn nhiệm tại Kỳ họp bất thường đầu năm 2015, 01 đ/c chết
Trang 2năm 2013 Trong đó Số lượng đại biểu chuyên trách là 01 đ/c, thường trực là 02 đ/c, còn lại hoạt động kiêm nhiệm
III Kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND
1 Công tác chuẩn bị và tổ chức kỳ họp của Hội đồng nhân dân
- Số lượng các kỳ họp: Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND xã đã tổ chức được 16 kỳ họp Trong đó 11 kỳ họp thường lệ, 5 kỳ họp bất thường để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND xã theo quy định của pháp luật Cụ thể:
+ Năm 2011 tổ chức 03 kỳ họp gồm: Kỳ họp thứ nhất (đầu nhiệm kỳ), kỳ họp giữa năm
2011 (lần thứ 2), kỳ họp cuối năm 2011 (lần thứ 3).
+ Năm 2012 tổ chức 03 kỳ họp gồm: Kỳ họp giữa năm 2012 (lần thứ 4), kỳ họp bất thường v/v thống nhất các hạng mục đầu tư trong chương trình xây dựng nông thôn mới (lần thứ 5), kỳ họp cuối năm 2012 (lần thứ 6).
+ Năm 2013 tổ chức 04 kỳ họp gồm: Kỳ họp bất thường đầu năm 2013 v/v đóng góp ý
kiến vào dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (lần thứ 7), kỳ họp bất thường v/v lấy ý kiến đóng góp vào dự thảo Luật đất đai sửa đổi (lần thứ 8), Kỳ họp giữa năm 2013 (lần thứ 9), kỳ họp cuối năm 2013 (lần thứ 10).
+ Năm 2014 tổ chức 03 kỳ họp gồm: kỳ họp bất thường v/v bầu bổ sung PCT HĐND xã
(lần thứ 11), Kỳ họp giữa năm 2014 (lần thứ 12), kỳ họp cuối năm 2014 (lần thứ 13).
+ năm 2015 tổ chức 03 kỳ họp gồm: kỳ họp bất thường bầu bổ sung CT UBND xã (lần thứ 14), kỳ họp giữa năm 2015 (lần thứ 15), kỳ họp cuối năm 2015 (lần thứ 16).
- chất lượng, nội dung kỳ họp: Tại các kỳ họp thực hiện chức năng quyết định, HĐND
xã đã ban hành các Nghị quyết về nhiệm vụ 6 tháng, 1 năm, một số Nghị quyết chuyên đề và các Nghị quyết cá biệt về bầu cử, miễn nhiệm các chức danh của HĐND, UBND, miễn nhiệm một số đại biểu HĐND do chuyển công tác Các Nghị quyết HĐND ban hành từ đầu nhiệm kỳ đến nay cơ bản đúng thẩm quyền và các quy định khác của pháp luật
2 Quyết định về các vấn đề quan trọng của địa phương
- Việc thực hiện quy trình, thủ tục, thẩm quyền ban hành nghị quyết của HĐND, tính khả thi, hiệu quả các nghị quyết của HĐND
- Số lượng nghị quyết đã ban hành: Trên cơ sở Luật tổ chức HĐND-UBND ngày 26/11/2003 và Quy chế hoạt động của HĐND ngày 02/4/2005; từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND xã Đak Smar khóa II, nhiệm kỳ 2011-2016 đã tổ chức thành công 16 Kỳ họp, ban hành
43 Nghị quyết về các vấn đề quan trọng ở địa phương theo thẩm quyền của HĐND cấp xã Trong đó có 37 Nghị quyết quy phạm pháp luật về những nhiệm vụ quan trọng ở địa phương trong từng gia đoạn, từng năm và 06 Nghị quyết cá biệt xác nhận kết quả lấy phiếu tín nhiệm, kết quả bầu cử, miễn nhiệm các chức danh của HĐND, UBND xã nhằm thực hiện nhiệm vụ xây dựng chính quyền địa phương và thực hiện công tác điều động, luân chuyển cán bộ theo chỉ đạo của cấp ủy Đảng Cụ thể: năm 2011 ban hành 13 Nghị quyết, năm 2102 ban hành 8 Nghị quyết, năm 2013 ban hành 8 Nghị quyết, năm 2014 ban hành 8 nghị quyết, năm 2015 ban hành
12 Nghị quyết
3 Thực hiện các chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân, Thường trực HĐND,
và đại biểu HĐND
- Giám sát tại kỳ họp: Thực hiện chức năng giám sát theo quy định của pháp luật, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND xã đã giám sát thông qua việc xem xét các báo cáo, tài liệu do UBND xã và các ban ngành trình tại kỳ họp; thông qua việc giám sát trực tiếp tại các địa phương, thông qua việc xem xét và biểu quyết các chỉ tiêu, nhiệm vụ hàng năm; thông qua việc chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu HĐND xã; thông qua xem xét việc giải quyết, trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri…
Trang 3Ngoài ra, Thường trực HĐND xã đã thành lập 05 đoàn giám sát để giám sát trong các lĩnh vực kinh tế- ngân sách, lĩnh vực pháp luật và các chính sách trên địa bàn xã
Trong hoạt động giám sát, Thường trực HĐND xã luôn chủ động, xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện mặt khác, Thường trực HĐND xã luôn nêu cao tinh thần phối hợp để tìm ra nguyên nhân, biện pháp giải quyết khó khăn bức xúc, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát Đây chính là yếu tố quan trọng đem lại hiệu quả thiết thực trong hoạt động giám sát của HĐND xã từ đầu nhiệm kỳ đến nay
Chất lượng hoạt động giám sát của HĐND xã từ đầu nhiệm kỳ đến nay từng bước được nâng lên rõ rệt, đảm bảo thiết thực, phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn địa phương
Kết quả giám sát và đa số các kiến nghị sau giám sát được quan tâm giải quyết kịp thời, từng bước chấn chỉnh những hạn chế, yếu kém và tháo gỡ một phần những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện của các cơ quan, đơn vị ở địa phương, nâng cao dần nhận thức về ý nghĩa tầm quan trọng của hoạt động giám sát của HĐND đối với các đơn vị giám sát
- Tình hình, hiệu quả của hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn: Tại các kỳ họp thường kỳ của HĐND xã hầu hết các ý kiến chất vấn đều được đại biểu HĐND xã trả lời trực tiếp, chất lượng các câu hỏi chất vấn đều bám sát với thực tế, xoay quanh những vấn đề nổi cộm của địa phương Đối với những ý kiến chất vấn của đại biểu HĐND xã chưa được ttrar lời trực tiếp tại
kỳ họp và các kiến nghị của HĐND xã theo kết quả giám sát, Thường trực HĐND xã có công văn và thường xuyên đôn đốc UBND xã chỉ đạo giải quyết, có báo cáo cụ thể về kết quả giải quyết
Tuy nhiên, tỷ lệ đại biểu tham gia phát biểu ý kiến chưa nhiều, để nói lên tiếng nói của nhân dân, chưa thể hiện vai trò làm chủ đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân Nguyên nhân chủ yếu thuộc về tâm lý, vì e ngại, sợ va chạm… Ngoài ra, một số đại biểu chưa đầu tư thời gian cho việc theo dõi, nghiên cứu các báo cáo, tài liệu trình kỳ họp và những thôn tin, báo cáo do Thường trực HĐND xã cung cấp cho đại biểu giữa các kỳ họp, việc tổ chức sinh hoạt, thảo luận ở Tổ đại biểu chưa được chú trọng
Hầu hết các ý kiến, kiến nghị của cử tri đều được các cơ quan chức năng có liên quan giải đáp, trả lời trực tiếp tại các kỳ họp của HĐND xã Chất lượng trả lời ý kiến, kiến nghị của
cử tri được nâng lên, từng bước chặt chẽ hơn, sát thực hơn, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương, từng bước đáp ừng được tâm tư nguyện vọng chính đáng của cử tri, củng cố được niềm tin của đại đa số cử tri đối với các đại biểu và chính quyền địa phương
+ Tình hình và kết quả thực hiện Nghị quyết số 35/2012/QH13 ngày 21/11/2012 của
Quốc hội “Về việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn” của HĐND các cấp (tại kỳ họp giữa năm 2013 và
kỳ họp cuối năm 2014): đánh giá chung kết quả đạt được
Tại kỳ họp Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân xã quán triệt các nội dung, văn bản có liên quan đến việc lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân xã bầu, nêu rõ đối tượng, số lượng người trong đối tượng lấy phiếu tín nhiệm, trong
đó nêu rõ số lượng người được lấy phiếu tín nhiệm, nguyên nhân người chưa lấy phiếu tín nhiệm tại kỳ họp, xin ý kiến đại biểu Hội đồng nhân dân biểu quyết thông qua danh sách người được lấy phiếu tín nhiệm
Phiếu tín nhiệm được chuẩn bị theo 05 loại phiếu, in trên 05 màu giấy riêng theo từng đối tượng, nhóm đối tượng được lấy phiếu tín nhiệm; phiếu được sắp xếp thành bộ để thuận lợi cho quá trình phát phiếu, ghi phiếu và kiểm phiếu
Ban kiểm phiếu có số lượng, cơ cấu và hoạt động đảm bảo theo Luật định; thực hiện việc phát phiếu, bỏ phiếu, kiểm phiếu đảm bảo nhanh, chính xác, chặt chẽ Kết quả kiểm phiếu
Trang 4được Ban kiểm phiếu báo cáo công khai tại kỳ họp Chủ tọa kỳ họp xin ý kiến đại biểu về việc kiểm phiếu, kết quả kiểm phiếu
Chủ tọa kỳ họp thông qua dự thảo Nghị quyết xác nhận kết quả kiểm phiếu; Nghị quyết xác nhận kết quả lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu được ban hành theo quy định và được công bố công khai
Qua thực hiện việc lấy phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu trên địa bàn xã, cho thấy:
Đại biểu Hội đồng nhân dân đã nêu cao tinh thần trách nhiệm trong thảo luận, đánh giá một cách thận trọng, khách quan, công tâm mức độ tín nhiệm đối với những người được HĐND lấy phiếu tín nhiệm; người được lấy phiếu tín nhiệm báo cáo kết quả thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn, phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống trung thực, thẳng thắn, nghiêm túc;
Kết quả lấy phiếu tín nhiệm đã phản ánh khách quan, đúng thực tiễn mức độ hoàn thành nhiệm vụ, phẩm chất đạo đức, lối sống của người được lấy phiếu tín nhiệm, kết quả hoạt động của lĩnh vực mà người đó phụ trách; kết quả này giúp cho người giữ các chức vụ được lấy phiếu tín nhiệm thấy được mức độ tín nhiệm của mình để có phương hướng tiếp tục rèn luyện phẩm chất, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động
Các cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ đã hoàn thành tốt nhiệm vụ trong quá trình thực hiện lấy phiếu tín nhiệm
Tuy nhiên, trong quá trình lấy phiếu tín nhiệm còn một số hạn chế tồn tại, như:
+ Một số người được lấy phiếu tín nhiệm viết báo cáo thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn, chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu nội dung còn sơ sài; không theo mẫu báo cáo nên người viết dài, người viết ngắn, người viết theo hướng dẫn kiểm điểm nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI)
+ Một số ít chức danh được lấy phiếu tín nhiệm, đại biểu chưa được thông tin đầy đủ những vấn đề có liên quan do vậy thể hiện mức độ tín nhiệm chưa thật chính xác
4 Hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và đôn đốc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
- Thường kỳ mỗi năm 2 lần trước kỳ họp HĐND các cấp, thường trực HĐND xã chủ động phối hợp với Ban thường trực Mặt trận xã tổ chức cho đại biểu HĐND xã và huyện ứng
cử tại xã tiếp xúc cử tri ở các thôn, làng Từ đầu nhiệm kỳ đến nay xã đã tổ chức
Ngoài ra, còn tham với đoàn Đại biểu Quốc Hội, đoàn Đại biểu Tỉnh tiếp xúc cử tri trước các kỳ họp khi có lịch tiếp xúc cử tri tại địa phương Các đợt tiếp xúc cử tri hầu hết đại biểu HĐND xã tham gia đầy đủ, chỉ vắng mặt khi có việc đột xuất và có nhiệm vụ quan trọng,
tỷ lệ đại biểu tiếp xúc cử tri chiếm 95,73%
- Mỗi điểm tiếp xúc cử tri thường tham dự rất đông, ngoài các đại biểu HĐND xã còn có các đ/c lãnh đạo chủ chốt và các ban ngành, đoàn thể xã; cử tri tham gia kiến nghị nhiều vấn đề liên quan đến các chế độ chính sách đối với người có công; chính sách ưu đãi đối với người đồng bào DTTS và nhiều chính sách khác liên quan đến mọi mặt của đời sống kinh tế- xã hội ở địa phương, trong đó liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ, khấu trừ trong dự án lòng hồ thủy điện An khê-Kanak và chính sách hỗ trợ tái định canh- định cư
- Hội nghị tiếp xúc cử tri từ đầu nhiệm kỳ đến nay được tổ chức với 29 cuộc tiếp xúc cử tri có 2.044 lượt cử tri tham gia Hội nghị được tổ chức thành công và từng bước nâng cao chất lượng, từng bước tạo được niềm tin của cử tri đối với đại biểu HĐND Đó là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữu Thường trực HĐND và Thường trực UBMTTQ xã; ý thức trách nhiệm của đại biểu HĐND xã; sự quan tâm của Cấp ủy và UBND, các ban ngành, đoàn thể ở xã
- Trong các đợt tiếp xúc cử tri, các ý kiến, kiến nghị của cử tri đều được đại biểu HĐND trả lời trực tiếp đáp ứng được những thắc mắc, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân Đối với
Trang 5những ý kiến, kiến nghị không trả lời trực tiếp tại cuộc tiếp xúc, Thường trực HĐND tổng hợp các ý kiến, kiến nghị thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND xã, các ban ngành liên quan và có văn bản đề nghị các cơ quan có liên quan khẩn trương trả lời các ý kiến, kiến nghị để thông báo cho cử tri Từ đầu nhiệm kỳ đến nay có 387 lượt ý kiến, kiến nghị của cử tri, trong đó tỷ lệ kiến nghị của cử tri được giải quyết 86,822%
- Trong hoạt động tiếp công dân Có 16 đơn thư khiếu nại, tố cáo gửi đến và tỷ lệ giải quyết các đơn thư, khiếu nại chiếm 75%; không có đơn thư tồn đọng hàng năm
5 Mối quan hệ của HĐND các cấp với các cơ quan và tổ chức hữu quan
- Giữa HĐND với cấp uỷ Đảng: Theo sự phân công của Thường trực HĐND xã, ngay từ đầu nhiệm kỳ, Bí thư Đảng ủy kiêm chủ tịch HĐND xã là người đại diện cho HĐND xã có trách nhiệm thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ giữa HĐND với cấp ủy Đảng Bên cạnh đó, với số lượng 15/17 đại biểu là đảng viên, trong đó: 02 đại biểu là ủy viên thường vụ đảng ủy;
06 đại biểu là ủy viên Ban chấp hành đảng bộ xã, do đó có thể thấy rằng sự lãnh đạo của Đảng
bộ xã đối với HĐND là tuyệt đối Thông qua mối quan hệ này, HĐND xã chịu sự lãnh đạo, kiểm tra và giám sát chặt chẽ của cấp ủy Đảng về những vấn đề liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND
- Giữa HĐND với UBND: Thường trực HĐND xã thường xuyên giữ mối quan hệ chặt chẽ với UBND xã trong tổ chức các hoạt động của HĐND như: chuẩn bị kỳ họp, tiếp xúc cử tri, kiểm tra, giám sát… và các hoạt động khác, tham dự đầy đủ các cuộc họp do UBND xã mời; đồng thời mời UBND xã dự các cuộc họp của Thường trực HĐND xã khi có vấn đề liên quan
- Giữa HĐND với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội: Trong mối quan hệ với Ban thường trực UBMTTQ xã và các tổ chức chính trị- xã hội từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thường trực HĐND xã thường xuyên giữ mối liên hệ phối hợp chặt chẽ trong mọi hoạt động, đặc biệt là tron các hoạt động: giám sát, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân…
Trong tổ chức hoạt động tiếp xúc cử tri từ đầu nhiệm kỳ đến nay đề có sự bàn bạc thống nhất kế hoạch giữa Thường trực HĐND xã và Thường trực UBMTTQ xã Sau mỗi đợt tiếp xúc
cử tri, Thường trực HĐND xã chủ trì mời đủ các thành phần liên quan để xem xét, thống nhất các ý kiến, kiến nghị trước khi tổng hợp gửi đến các cấp, các ngành có liên quan
Đôi với các tổ chức chính trị- xã hội xã, Thường trực HĐND xã thường xuyên giữ mối quan hệ phối hợp, mời tham dự đầy đủ các kỳ họp HĐND xã, mời tham gia giám sát và tham gia một số hoạt động của HĐND khi có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của tỏ chức đó Đồng thời, Thường trực HĐND xã cũng tham gia đầy đủ các hoạt động, các cuộc họp của các
tổ chức chính trị- xã hội ở xã khi được mời
6 Các điều kiện đảm bảo cho hoạt động của HĐND
- Việc cung cấp thông tin: Với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động HĐND
đã giúp cho tài liệu gửi đến nhanh chóng, thuận lợi cho việc tra cứu, triển khai và thực hiện, giúp năng động hơn trong hoạt động của mình
Hiện nay xã có 4 tổ đại biểu HĐND, Tổ đại biểu HĐND xã đã thể hiện được vai trò là
“cánh tay nối dài” của HĐND xã, giúp cho HĐND xã mở rộng phạm vi, hoạt động giám sát, phát huy tính chủ động trong hoạt động của mình
- Thông qua giám sát của Tổ đã có những tác động mạnh đến việc nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ, vai trò hoạt động, chất lượng của từng đại biểu; mối quan hệ giữa các thành viên trong Tổ được gắn kết chặt chẽ hơn; chia sẻ trao đổi thông tin, hỗ trợ lẫn nhau nhiều hơn; mỗi đại biểu thể hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc nghiên cứu, tiếp cận các vấn đề của địa phương một cách toàn diện, sâu sắc hơn; khắc phục dần tình trạng đại biểu chỉ quan tâm đến những vấn đề thuộc lĩnh vực chuyên môn và thiếu quan tấm đến các lĩnh vực quan trọng khác
Trang 6- Cơ sở vật chất và kinh phí hoạt động.
Tại kỳ họp thứ 12 (tổ chức năm 2011), Hội đồng nhân dân tỉnh Gia lai ban hành Nghị quyết quy định thời một số khoản chi cho hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Gia lai Đến năm 2013 ban hành Nghị quyết số 79/2013/NQ-HĐND về các khoản chi cho hoạt động HĐND để thay thế Nghị quyết đã ban hành từ năm 2011 Quá trình HĐND hoạt động, UBND luôn tạo điều kiện đáp ứng đủ về kinh phí theo đúng quy định về thu, chi và quản
lý tài chính Kinh phí hoạt động do Văn phòng Hội đồng nhân dân quản lý, đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật
- Về tổ chức bộ máy, cơ quan tham mưu giúp việc
Trụ sở làm việc của HĐND xã cơ bản đáp ứng được yêu cầu và có sự thuận lợi trong việc liên hệ, trao đổi thông tin với UBND, các cơ quan, ngành thuộc UBND
Văn phòng HĐND do văn phòng UBND kiêm nhiệm, đảm nhận chức năng tham mưu, giúp việc cho Thường trực HĐND xã Mô hình Văn phòng HĐND và UBND, thực tế hiện nay việc phục vụ hoạt động của HĐND không hiệu quả Văn phòng chung nhưng chủ yếu tập trung phục vụ hoạt động của UBND; chất lượng phụ trách mảng HĐND quá mỏng nên công tác tham mưu, giúp việc rất hạn chế
IV Đánh giá chung về hoạt động của HĐND, những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm
1 Đánh giá chung về hoạt động của HĐND cấp xã
Trong hệ thống bộ máy Nhà nước ở Việt Nam, xã, thị trấn là cấp chính quyền cơ sở, có
vị trí, vai trò rất quan trọng trong cơ cấu chính quyền địa phương Tỉnh là cầu nối giữa chính quyền Trung ương và chính quyền địa phương; xã, thị trấn là cầu nối giữa Nhà nước với nhân dân, là nơi nhân dân trực tiếp thực hiện quyền dân chủ của mình thông qua hai hình thức cơ bản
là dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp
Tổ chức và hoạt động của HĐND xã không ngừng được củng cố, phát triển, đã và đang phát huy vai trò quan trọng của mình trong sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của dân, do dân và vì dân, đã từng bước khẳng định vị trí, vai trò của HĐND ở cơ sở;
Hoạt động của Thường trực HĐND và các tổ Đại biểu HĐND xã từ năm 2011 đến nay
đã góp phần đáng kể nhằm khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND các cấp trên địa bàn xã; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, đảm bảo quốc phòng – an ninh; góp phần giải quyết kịp thời các bức xúc xã hội, từng bước đáp ứng những tâm tư, nguyện vọng chính đấng của cử tri xã nhà
Hầu hết đại biểu HĐND xã cũng đồng thời là cán bộ lãnh đạo chủ chốt đương chức ở cấp xã nên thuận lợi trong việc nắm bắt, triển khai, tổ chức các hoạt động đảm bảo kịp thời, sát đúng với các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước; đảm bảo tính thống nhất cao trong ý chí và hành động cuả HĐND tại các kỳ họp và các hoạt động khác
Về thực hiện chức năng giám sát theo quy định của pháp luật, HĐND xã đã giám sát thông qua việc xem xét các báo cáo, tài liệu do UBND xã và các ban, ngành trình tại kỳ họp; thông qua việc xem xét và biểu quyết các chỉ tiêu, nhiệm vụ hằng năm; thông qua việc chất vấn
và trả lời chất vấn của đại biểu HĐND xã; thông qua xem xét việc giải quyết, trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri…
Chất lượng hoạt động giám sát của HĐND xã trong những năm qua đã được nâng lên rõ rệt, đảm bảo thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tiễn của đại phương, góp phần hỗ trợ sự chỉ đạo, điều hành một số nhiệm vụ chính trị quan trọng trên địa bàn xã
Trang 7Kết quả giám sát và đa số các kiến nghị sau giám sát được quan tâm giải quyết kịp thời, từng bước khắc phục những tồn tại, hạn chế và tháo gỡ một phần những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện của các cơ quan, đơn vị, địa phương
2 Một số tồn tại, hạn chế:
Bên cạnh những kết quả đạt được, từ năm 2011 đến nay, hoạt động của HĐND xã còn một số những tồn tại, hạn chế như sau:
Khó khăn lớn nhất trong hoạt động của HĐND xã vẫn là vướng mắc về cơ cấu tổ chức
bộ máy Đại biểu HĐND xã hầu hết đếu hoạt động kiêm nhiệm và đại đa số là cán bộ lãnh đạo địa phương, trưởng đầu ngành, thời gian tham gia hoạt động đại biểu chưa đảm bảo quy định, chưa đầu tư nghiên cứu, tham gia những vấn đề quan trọng trình tại các kỳ họp Các điều kiện đảm bảo hoạt động còn nhiều khó khăn, thiếu chủ động Mặt khác, do trình độ chuyên môn, học vấn của một số đại biểu HĐND còn nhiều hạn chế, thiếu kỹ năng và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn… đã phần nào ảnh hưởng đến hoạt động của HĐND cấp xã trong thời gian qua
Mô hình Văn phòng HĐND và UBND, thực tế hiện nay việc phục vụ hoạt động của HĐND không hiệu quả Văn phòng chung nhưng chủ yếu tập trung phục vụ hoạt động của UBND; chất lượng phụ trách mảng HĐND quá mỏng nên công tác tham mưu, giúp việc rất hạn chế
Chính từ thực tế đó, một số hoạt động của HĐND xã còn mang tính hình thức, chung chung, chưa có điều kiện để đi sâu xem xét, đánh giá những vấn đề cụ thể tại các kỳ họp Vì vậy, một số Nghị quyết của HĐND còn chưa đảm bảo tính khả thi; một số nội dung theo Nghị quyết HĐND còn mang tính hợp thức hóa, hợp lý hóa… cho đảm bảo với quy trình, quy định của pháp luật
3 Một số bài học kinh nghiệm
Cấp xã là cấp cuối cùng trong hệ thống chính quyền địa phương ở nước ta, có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng của bộ máy nhà nước, là chỗ dựa, là công cụ sắc bén để thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, làm cơ sở cho chiến lược ổn định và phát triển đất nước, là yếu tố chi phối mạnh mẽ đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của cộng đồng dân cư trên địa bàn Tuy nhiên hiện nay, tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp
xã còn nhiều hạn chế đã và đang làm giảm lòng tin trong nhân dân dẫn đến những hậu quả xấu
về chính trị, xã hội Vì vậy việc nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND cấp xã luôn là vấn đề
có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, đặc biệt trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân ở nước ta hiện nay Để nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND cấp xã cần thực hiện các giải pháp sau đây:
- Cần thực sự coi trọng tiêu chuẩn đại biểu HĐND cấp xã Tiêu chuẩn đại biểu HĐND cấp xã là vấn đề hết sức quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND Tuy nhiên nó mới chỉ dừng lại ở tiêu chuẩn chung, cần được cụ thể hóa thành hiện thực, thực tế đòi hỏi ở người đại biểu ở cấp xã đó là tinh thần dám nghĩ, dám làm, khắc phục khó khăn tự mình và tổ chức cho mọi người vươn lên làm giàu chính đáng Với những người có tư duy, năng động, không cam phận sống nghèo khó, áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, biết lôi cuốn, thu hút, thuyết phục mọi người làm theo mình, xóa bỏ đói nghèo, thay đổi bộ mặt địa phương, thì đó là đại biểu xứng đáng của nhân dân trong HĐND cấp xã
- Đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND là cán bộ chuyên trách của HĐND xã chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ của HĐND cấp xã, đảm bảo phát triển kinh tế xã hội, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã, phường, thị trấn Thì ngoài tiêu chuẩn chung nói trên còn phải đảm bảo các tiêu chuẩn theo quyết định số 04/2004/QĐ–BNV ngày 16/01/2004 của Bộ Nội Vụ quy định tiêu chuẩn cụ thể đối với cán bộ,
Trang 8công chức xã, phường, thị trấn là: tuổi đời tối thiểu tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc ít nhất hai nhiệm kỳ Về học vấn: có trình độ tốt nghiệp phổ thông trung học Về lý luận chính trị:
có trình độ trung cấp lý luận chính trị Về chuyên môn nghiệp vụ: có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên, đã qua lớp bồi dưỡng quản lý hành chính nhà nước, nghiệp vụ quản lý kinh tế, kiến thức và kỹ năng hoạt động đại biểu HĐND cấp xã
- Xác định rõ mục đích, nội dung kỳ họp HĐND và giảm bớt thời gian trình bày các báo cáo
Để nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND cấp xã, cần xác định rõ mục đích nội dung kỳ họp từ đó cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin cần thiết, bố trí hợp lý thời gian báo cáo và thảo luận cho mục đích và nội dung đó Và mỗi kỳ họp cũng chỉ nên tập trung thảo luận và quyết định một vài vấn đề nhất định
- Cần phát huy hơn nữa vai trò của Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND cấp xã Đối với chủ tịch hội đồng nhân dân kiêm Bí thư cấp ủy cơ sở, không nên khoán trắng công việc HĐND cho Phó Chủ tịch HĐND mà cần xây dựng kế hoạch phân bổ thời gian hợp lý quan tâm, đầu tư nhiều hơn cho công tác HĐND
- Hàng năm nên tổ chức lấy phiếu tín nhiệm của cử tri đối với các đại biểu, kết hợp với việc đánh giá của tổ chức để có biện pháp khen thưởng những đại biểu có nhiều đóng góp cho
sự phát triển của địa phương, đồng thời kiên quyết xử lý các đại biểu vi phạm pháp luật, khi không còn đủ tư cách người đại biểu cần bãi nhiệm họ ra khỏi HĐND
- Đối với bản thân đại biểu HĐND cần luôn luôn ý thức rằng mình là người đại biểu của nhân dân trong cơ quan quyền lực nhà nước, phải tham dự đầy đủ các kỳ họp HĐND với ý thức
tự giác cao, có trách nhiệm thảo luận, đóng góp ý kiến trung thực cho hoạt động của HĐND; thể hiện tinh thần dũng cảm kiên quyết đấu tranh với các hiện tượng tiêu cực xảy ra tại địa phương; có trách nhiệm tuyên truyền, động viên nhân dân thực hiện các nghị quyết của HĐND
và các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
4 Đề xuất, kiến nghị
- Cần phân bổ một chỉ tiêu biên chế Văn phòng HĐND chuyên trách nhằm đảm bảo hoạt động của HĐND đáp ứng được là cơ quan quyền lực nhà nước địa phương
- Thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu để HĐND các cấp trong và ngoài huyện được trao đổi học hỏi lẫn nhau về kinh nghiệm hoạt động thực tiễn
- Thường xuyên bồi dưỡng nâng cao năng lực hoạt động của đại biểu HĐND Trong nhiệm kỳ công tác, đại biểu HĐND cần phải thường xuyên được bồi dưỡng, nâng cao trình độ, trong đó tập trung chủ yếu vào chương trình bồi dưỡng về Luật Tổ chức HĐND và UBND, các bộ luật, pháp lệnh, quản lý hành chính nhà nước, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội Chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của đại biểu HĐND; quy
Để đại biểu HĐND vừa làm tốt nhiệm vụ chuyên môn vừa làm tốt công tác đại biểu HĐND, các chương trình bồi dưỡng, tập huấn cần hết sức linh hoạt, đa dạng, phù hợp với thực tế tình hình cơ sở theo hướng gần đối tượng, sát nhu cầu của các đại biểu HĐND cơ sở, chú trọng vùng dân tộc, tôn giáo, vùng sâu, vùng xa Đặc biệt cần tăng cường bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND để đại biểu chủ động trong thực thi nhiệm vụ, quyền hạn Cần bồi dưỡng cho đại biểu các kỹ năng chủ yếu sau:
+ Kỹ năng về xây dựng chương trình hoạt động cụ thể
+ Kỹ năng tiếp xúc cử tri
+ Kỹ năng chất vấn
Trang 9Mặt khác, cần tăng kinh phí hoạt động cho Hội đồng nhân dân cấp xã, đặc biệt, để khắc phục những hạn chế trong nhận thức, khả năng thực hiện nhiệm vụ của đại biểu, cần tăng cường công tác bồi dưỡng, tập huấn, cung cấp đầy đủ thông tin cho đại biểu; Đồng thời cần quan tâm đầu tư cơ sở vật chất và các phương tiện thiết yếu cho Hội đồng nhân dân cấp xã hoạt động để Hội đồng nhân dân cấp xã hoạt động ngày càng chất lượng và hiệu quả hơn
PHẦN THỨ HAI Phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ và một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND trong nhiệm kỳ 2016-2021
I Phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ 2011-2016:
1 Tiếp tục thực hiện sự đổi mới về nội dung và hoạt động của HĐND, thường trực HĐND phát huy tốt chức năng quyết nghị và chức năng giám sát của HĐND, chủ động triển khai thực hiện tốt kế hoạch giám sát những năm còn lại; Phối hợp công tác tiếp dân, đôn đốc kịp thời công tác giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân, nâng cao vai trò nhiệm vụ của HĐND trong việc đấu tranh chống tham ô, lãng phí,quan liêu, thực hành tiết kiệm và tiếp tục sửa đổi lề lối làm việc đạt kết quả cao nhất
2 Phối hợp với UBND xã và các ban ngành liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ mà nghị quyết kỳ họp thứ VIII đã đề ra; giải quyết những vấn
đề kinh tế - xã hội phát sinh trong thời gian giữa hai kỳ họp của HĐND xã; xem xét quyết định điều chỉnh, bổ sung và thực hiện các biện pháp nhằm đảm bảo thực hiện nghị quyết của HĐND
xã theo đề nghị của UBND xã và báo cáo HĐND xã tại các kỳ họp HĐND xã (khóa II)
3 Chủ động phối hợp với UBND xã, UBMTTQVN xã và các cơ quan có liên quan chuẩn bị tốt nội dung và các điều kiện tổ chức kỳ họp HĐND xã (khóa II) vào cuối năm 2015 đảm bảo chất lượng và đúng thời gian
4 Thực hiện tốt chế độ trực báo hàng quý giữa các tổ đại biểu với thường trực HĐND
xã, đánh giá phân loại chất lượng đại biểu HĐND, tổ đại biểu HĐND, thường trực HĐND xã trong năm 2015 và trong nhiệm kỳ 2011- 2016
5 Triển khai kế hoach tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp để thông báo nội dung, chương trình kỳ họp và tổng hợp ý kiến kiến nghi của cử tri đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét trả lời
7 Phối hợp và chuẩn bị các điều kiện cho đại biểu các cấp tổ chức các hoạt động tiếp xúc cử tri tại xã
II Một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động HĐND trong nhiệm
kỳ 2016-2021
Từ thực tế hoạt động thời gian qua, để HĐND xã, thị trấn hoạt động có chất lượng, hiệu quả hơn, cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ và giải pháp sau:
- Thứ nhất, thực tế cho thấy, nơi nào cấp ủy Đảng quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ
thường xuyên và chăm lo đến tổ chức, bộ máy, định hướng nội dung hoạt động, bố trí đúng cán
bộ cho HĐND thì nơi đó hoạt động của HĐND có hiệu quả, thực hiện tốt vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương Do đó, đòi hỏi cấp ủy ở cơ sở cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của cấp ủy Đảng ở địa phương đối với hoạt động của HĐND, quan tâm công tác quy hoạch, đào tạo, phân công cán bộ có tâm, có tầm công tác HĐND, để xây dựng HĐND thật sự là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương
Trang 10- Thứ hai, nâng cao chất lượng đại biểu HĐND và công tác tổ chức của HĐND xã Để
nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND, trước hết phải đổi mới công tác hiệp thương, giới thiệu đại biểu; việc lựa chọn bầu cử đại biểu HĐND xã cần tiến hành thật sự dân chủ, công khai, không nên nặng về cơ cấu mà nên coi trọng phẩm chất, đạo đức, trình độ, năng lực công tác, tâm huyết với hoạt động của HĐND, có khả năng đại diện cho cộng đồng dân cư và năng lực tham vấn, quyết định Thực tế lâu nay cho thấy có những đại biểu có đạo đức, phẩm chất tốt nhưng lại thiếu năng lực đóng góp vào những hoạt động chung của HĐND Mặt khác, cũng có người cả năng lực và phẩm chất đều tốt nhưng lại không có điều kiện hoạt động HĐND Do đó, cần đặc biệt chú ý tiêu chuẩn của đại biểu “Có năng lực đóng góp vào hoạt động của Hội đồng nhân dân, có điều kiện thực hiện nhiệm vụ đại biểu”
- Thứ ba, cần cải tiến và nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND Kỳ họp là hình thức hoạt
động chủ yếu của cơ quan dân cử, là hoạt động tập trung cao trí tuệ của đại biểu HĐND, tại kỳ họp sẽ thảo luận và thông qua các quyết định quan trọng, thực hiện các chức năng, thẩm quyền của HĐND Kỳ họp HĐND xã cần thực hiện công khai, dân chủ, diễn ra sôi nổi, là diễn đàn của nhân dân trong cộng đồng khu dân cư, là nơi thể hiện phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, để thu hút sự quan tâm theo dõi của cử tri đối với hoạt động của HĐND, công khai những vấn đề mà HĐND bàn và ra quyết định Do vậy, tổ chức kỳ họp phải có sự chuẩn bị chu đáo, cung cấp đầy đủ và kịp thời các báo cáo, tờ trình cho đại biểu nghiên cứu, dành thời gian thỏa đáng cho đại biểu thảo luận và chất vấn UBND cần nâng cao trách nhiệm trong việc giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri Việc xây dựng và ban hành nghị quyết phải đảm bảo quy trình theo luật định Chủ tọa cần linh động trong điều hành kỳ họp, gợi mở
để đại biểu mạnh dạn tham gia ý kiến đóng góp nhằm ban hành những nghị quyết có tính khả thi cao Định kỳ mỗi năm, HĐND và đại biểu HĐND xã, thị trấn phải báo cáo công khai với dân về các công việc đã làm, đề nghị nhân dân nhận xét, đánh giá; qua đó, phát huy quyền giám sát của nhân dân đối với chính quyền cơ sở và đại biểu dân cử
- Thứ tư, thực hiện tốt chức năng giám sát của HĐND xã Giám sát là một trong các
chức năng cơ bản của HĐND, có vai trò quan trọng trong việc chấp hành pháp luật và nghị quyết của HĐND trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh ở địa phương Để nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân, nhất là thực hiện Quy chế dân chủ ở xã, HĐND cần xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát cụ thể Cần thực hiện tốt các hình thức giám sát như xem xét các báo cáo tại kỳ họp HĐND; kiểm tra, giám sát của Thường trực HĐND; chất vấn của đại biểu; giám sát văn bản quy phạm pháp luật ở địa phương và giám sát thực tế tại cơ sở nhằm tác động đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh ở địa phương
- Thứ năm, đổi mới và nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri, tiếp dân của đại biểu HĐND.
Chất lượng tiếp xúc cử tri tác động trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của HĐND Thông qua tiếp xúc cử tri, tiếp dân, người đại biểu sẽ thực hiện tốt hơn quyền giám sát của mình, nhất là giám sát việc tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân và công tác hòa giải ở cơ sở Nâng cao chất lượng sinh hoạt của các Tổ đại biểu HĐND Các Tổ cần duy trì họp định kỳ theo quý để chuẩn bị ý kiến phát biểu, chất vấn tại kỳ họp; tham gia hoạt động giám sát, khảo sát; tiếp công dân; nghiên cứu chính sách, pháp luật,…
- Thứ sáu, vì HĐND xã không có Ban như cấp tỉnh, cấp huyện; do đó, cấp ủy, HĐND,
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc nên nghiên cứu thành lập 2 Tổ công tác kiêm nhiệm, mỗi tổ từ 03-05 người (Tổ Kinh tế-Xã hội, Tổ Pháp chế), để có điều kiện giúp cho HĐND giám sát và thẩm tra tại kỳ họp HĐND, nhất là trong điều kiện thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, phường