Kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên

Hệ thống hoá các nghiên cứu ở trong và ngoài nước về những vấn đề liên quan tới kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức để chỉ ra những vấn đề còn tồn tại, cần đ[r]

1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

Đinh Thị Mai

KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO

CÁO VIÊN

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC

Hà Nội - 2013

2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

Đinh Thị Mai

KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO

CÁO VIÊN

Chuyên ngành: Tâm lý học xã hội

Mã số: Chuyên ngành đào tạo thí điểm

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 GS.TS TRẦN THỊ MINH ĐỨC

2 PGS.TS NGUYỄN HỒI LOAN

Hà Nội - 2013

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN NGHIÊN CỨU KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN

BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO CÁO VIÊN CƠ SỞ 6

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ở trong nước 17

1.2.2 Các giai đoạn hình thành và phát triển kỹ năng 26 1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN

1.3.2 Tuyên truyền bằng lời 30

1.3.3 Khái niệm kỹ năng tuyên truyền bằng lời 33

1.4 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN

BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO

1.4.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức 34

1.4.2 Tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức 37

1.4.4 Khái niệm kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1.4.5 Một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1.4.6 Các tiêu chí đánh giá mức độ kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ

Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở 67 1.5 MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG TỚI KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN

BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO

Trang

5

Chương 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 79

2.1 TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU LÝ LỤÂN 79

2.1.2 Nội dung nghiên cứu lý luận 79

2.1.3 Phương pháp nghiên cứu lý luận 79

2.2 TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN 80

2.2.1 Mục đích nghiên cứu thực tiễn 80

2.2.2 Nội dung nghiên cứu thực tiễn 81

2.2.3 Các giai đoạn và phương pháp nghiên cứu thực tiễn 81

2.3 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU VÀ THANG ĐÁNH GIÁ 94

2.3.1 Phương pháp xử lý số liệu khảo sát thực trạng 94

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ THỰC NGHIỆM

KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO CÁO VIÊN CƠ SỞ

98

3.1 THỰC TRẠNG MỨC ĐỘ KỸ NĂNG VÀ HIỆU QUẢ TUYÊN

TRUYỀN BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

CỦA BÁO CÁO VIÊN CƠ SỞ NÓI CHUNG

98

3.1.1 Đánh giá khái quát thực trạng mức độ kỹ năng tuyên truyền bằng lời

tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của đội ngũ báo cáo viên cơ sở nói

chung

98

3.1.2 Đánh giá hiệu quả tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo

3.2 THỰC TRẠNG MỨC ĐỘ MỘT SỐ KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN

BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA

3.2.1 Thực trạng mức độ kỹ năng thiết lập mối quan hệ của báo cáo viên cơ

sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức 102

3.2.2 Thực trạng mức độ kỹ năng quan sát của báo cáo viên cơ sở

3.2.3 Thực trạng mức độ kỹ năng thuyết phục của báo cáo viên cơ sở

6

3.2.4 Thực trạng mức độ kỹ năng đối thoại của báo cáo viên cơ sở trong tuyên

truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

137

3.2.5 Đánh giá chung kết quả nghiên cứu một số kỹ năng tuyên truyền bằng

3.2.6 Tương quan giữa các kỹ năng của báo cáo viên cơ sở trong

3.3 THỰC TRẠNG MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG TỚI KỸ NĂNG

TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO

3.3.1 Thực trạng một số yếu tố chủ quan 153

3.3.2 Thực trạng một số yếu tố khách quan 160

3.3.3 Đánh giá chung tác động của các yếu tố chủ quan và khách quan

tới kỹ năng tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở

167

3.4.1 Đánh giá chung về kết quả thực nghiệm tác động 168

3.4.2 Các kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo

đức của báo cáo viên cơ sở sau thực nghiệm 170

1

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1.Xã hội không chỉ cần con người có tài mà còn phải có đạo đức Thiếu

đạo đức, con người sống không chỉ tác động xấu, có hại cho người khác, mà còn tác động tiêu cực tới cộng đồng, làm băng hoại xã hội Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là sản phẩm tinh thần quý giá của Đảng, Nhà nước và của dân tộc ta, là nền tảng đạo đức xã hội Tuyên truyền tư tưởng này đến mỗi cán

bộ, mỗi người dân là việc làm rất quan trọng, góp phần củng cố và làm tăng thêm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, với chế độ và sự an toàn của từng gia đình cũng như của cả xã hội trong hiện tại và tương lai; giúp mỗi cá nhân hình thành thế giới quan và nhân sinh quan đạo đức đúng đắn; từ đó vận dụng vào giải quyết những vấn đề trong thực tiễn một cách phù hợp

1.2 Có nhiều hình thức tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

đến người dân Trong đó, tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là hình thức cơ bản và được sử dụng phổ biến hiện nay Bằng lời nói trực tiếp của mình, báo cáo viên có thể làm cho người dân hiểu, tin tưởng và hành động theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức Tuy nhiên, thực tế chất lượng, hiệu quả tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức còn có hạn chế, bất cập Điều này xuất phát từ trình độ kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên, nhất là báo cáo viên cơ sở còn chưa cao Một bộ phận báo cáo viên thể hiện sự lúng túng trong việc thiết lập mối quan hệ với người nghe; khả năng quan sát, thuyết phục và đối thoại trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức chưa tốt Do vậy, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên, đặc biệt báo cáo viên cơ sở có

kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức tốt, đáp ứng yêu cầu của công việc là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách hiện nay của cấp uỷ, tổ chức đảng các cấp

1.3 Để thực hiện nhiệm vụ quan trọng này rất cần các nghiên cứu khoa

học chỉ ra kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên là gì, thực trạng mức độ kỹ năng này ở báo cáo viên, nhất là báo cáo viên cơ sở hiện nay như thế nào? Những yếu tố nào tác động tới kỹ năng này và cần các biện pháp nào để nâng cao kỹ năng tuyên truyền bằng lời

tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên trong tình hình hiện nay Tuy nhiên cho đến thời điểm hiện tại các vấn đề này vẫn là mới mẻ

Với những lý do trên, chúng tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài luận án:

“Kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Từ kết quả nghiên cứu lí luận và thực trạng một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời, đề tài đưa ra một số biện pháp nâng cao kỹ năng tuyên truyền bằng

2

lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền của họ

3.ĐỐI TƢỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

3.1.Đối tƣợng nghiên cứu

Biểu hiện, mức độ biểu hiện một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở và yếu tố tác động tới các kỹ năng này

3.2 Khách thể nghiên cứu

- Các khách thể được thăm dò ý kiến để phục vụ cho việc thiết kế công cụ điều tra là 76 khách thể, trong đó gồm: 6 chuyên gia, 40 báo cáo viên cơ sở và

30 cán bộ tuyên giáo tỉnh, huyện, thị và tương đương

- Khách thể trong giai đoạn điều tra thử gồm: 40 báo cáo viên cơ sở trên địa bàn Hà Nội

- Khách thể điều tra chính thức:

+ 182 báo cáo viên cơ sở đã tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức; 125 cán bộ tuyên giáo tỉnh, huyện và tương đương và 278 người đã được báo cáo viên cơ sở tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

+ Phỏng vấn sâu: 20 báo cáo viên cơ sở, 10 cán bộ tuyên giáo và 20 người được tuyên truyền

- Khách thể tác động thực nghiệm:11 báo cáo viên cơ sở trên địa bàn Hà Nội

4.GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU

- Các kỹ năng quan trọng đảm bảo cho tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở có hiệu quả là kỹ năng thiết lập mối quan hệ, quan sát, thuyết phục và đối thoại chỉ đạt ở mức trung bình Trong đó, báo cáo viên cơ sở thực hiện kỹ năng thiết lập mối quan hệ là tốt hơn và thực hiện kỹ năng thuyết phục còn nhiều hạn chế hơn

- Kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở chịu sự tác động chính từ các yếu tố chủ quan Trong đó các yếu tố tác động khá mạnh và rõ nét tới kỹ năng này là động cơ tuyên truyền, sự hiểu biết, công tác bồi dưỡng, tập huấn

- Nếu tổ chức bồi dưỡng, tập huấn các chuyên đề tư tưởng Hồ Chí Minh

về đạo đức và kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cho báo cáo viên cơ sở thì có thể góp phần nâng cao kỹ năng này ở họ

5.NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1.Nghiên cứu lý luận

Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở như: các khái niệm công cụ; biểu hiện, mức độ và tiêu chí đánh giá một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở là

kỹ năng thiết lập mối quan hệ, quan sát, thuyết phục, đối thoại; đồng thời xác định một số yếu tố chủ quan và khách quan tác động tới các kỹ năng

3

này trong thực tiễn tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

của báo cáo viên cơ sở

5.2 Nghiên cứu thực tiễn

- Làm rõ thực trạng mức độ biểu hiện một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở là kỹ năng thiết lập mối quan

- Làm rõ tính khả thi của biện pháp tác động nâng cao một số kỹ năng tuyên

truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở

6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU

6.1.Về nội dung nghiên cứu

Luận án chỉ tập trung nghiên cứu một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư

tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở là kỹ năng thiết lập

mối quan hệ, quan sát, thuyết phục và đối thoại

6.2 Về khách thể nghiên cứu

Luận án chỉ nghiên cứu ở báo cáo viên của cấp uỷ đảng cơ sở gọi tắt là báo

cáo viên cơ sở, đã tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

6.3 Về địa bàn nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu các khách thể trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh,

Đồng Nai; thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội Đây là những địa bàn có điểm

tương đồng về kinh tế, chính trị và xã hội

7 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Phương pháp luận

Luận án được nghiên cứu dựa trên các nguyên tắc phương pháp luận cơ bản sau:

- Nguyên tắc tâm lý học liên ngành: Đề tài luận án được nghiên cứu trên cơ sở lý

luận của tâm lý học xã hội, tâm lý học chính trị và tâm lý học tuyên truyền

- Nguyên tắc hoạt động: Tâm lý con người được thể hiện trong hoạt động và

hoạt động của con người là cơ sở để hình thành tâm lý con người Vì vậy, nghiên

cứu các kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo

cáo viên cơ sở cần phải xuất phát từ thực tiễn hoạt động tuyên truyền bằng lời tư

tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của họ, phải tổ chức hoạt động này để quan sát,

đánh giá họ khi tuyên truyền và phải xem xét tới đề cương tuyên truyền

- Nguyên tắc hệ thống: Tâm lý, hành vi con người là kết quả của sự tác động

qua lại của nhiều yếu tố, vì thế nghiên cứu các kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư

tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở cần xem xét trong mối

quan hệ giữa chúng với nhau và giữa chúng với các yếu tố chủ quan, khách quan

tác động tới chúng

7.2.Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

7.2.1.Các phương pháp thu thập thông tin, bao gồm: Phương pháp nghiên

cứu văn bản, tài liệu; điều tra bảng hỏi; phỏng vấn; thảo luận nhóm; phân tích

8 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

8.1 Về lý luận: Luận án đã hệ thống hoá và xác định được một số vấn đề lý

luận về kỹ năng, kỹ năng tuyên truyền bằng lời, kỹ năng tuyên truyền bằng lời

tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở Đặc biệt đã xây dựng được một khái niệm mới là kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở; xác định được những lý luận cơ bản (khái niệm, biểu hiện, mức độ, tiêu chí đánh giá) về một số kỹ năng quan trọng của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức và yếu tố tác động tới kỹ năng này Các kết quả này góp phần làm sáng tỏ lý luận tâm lý học tuyên truyền và tâm lý học chính trị ở nước ta

8.2.Về thực tiễn: Luận án đã chỉ ra thực trạng mức độ biểu hiện các kỹ năng cơ

bản của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức (kỹ năng thiết lập mối quan hệ, quan sát, thuyết phục và đối thoại); xác định mức độ ảnh hưởng của một số yếu tố tới kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở và làm rõ tính khả thi của biện pháp tác động nâng cao kỹ năng này Các kết quả đó góp phần làm cơ sở khoa học cho việc hình thành, thực hiện các kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên và nâng cao hiệu quả học tập, làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay

9.KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục các công trình đã công bố liên quan tới luận án, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án được kết cấu theo 3 chương Chương 1: Cơ sở lí luận nghiên cứu kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở; Chương 2:

Tổ chức và phương pháp nghiên cứu; Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực trạng và thực nghiệm kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN NGHIÊN CỨU KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO CÁO VIÊN CƠ SỞ

1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1.1.Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.1.1 Nghiên cứu về tuyên truyền, kỹ năng tuyên truyền nói chung

- Hướng thứ nhất: Tiếp cận theo hướng kích thích, điều khiển quan điểm,

hành vi của người được tuyên truyền

5

- Hướng thứ hai: Tiếp cận theo hướng thuyết phục, cảm hoá người được

tuyên truyền

1.1.1.2 Nghiên cứu về tuyên truyền bằng lời, kỹ năng tuyên truyền bằng lời

Có hai hướng nghiên cứu chính:

- Hướng thứ nhất: Nghiên cứu gắn liền với công tác tuyên truyền của Đảng phái

chính trị

- Hướng thứ hai: Nghiên cứu tách biệt với công tác tuyên truyền của đảng phái

chính trị, đi sâu tìm hiểu từng kỹ năng cụ thể trong tuyên truyền bằng lời như kỹ năng diễn thuyết hay diễn đạt, thuyết trình

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ở trong nước

1.1.2.1 Nghiên cứu về tuyên truyền, kỹ năng tuyên truyền

- Hướng thứ nhất: Nghiên cứu trong mối quan hệ với công tác tư tưởng

của Đảng

- Hướng thứ hai: Nghiên cứu độc lập với công tác tư tưởng của Đảng để

tiếp cận dưới góc độ khoa học chuyên ngành là tâm lý học

1.1.2.2 Nghiên cứu tuyên truyền bằng lời, kỹ năng tuyên truyền bằng lời và kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Đã có các tác giả nghiên cứu về vấn đề này như: Nguyễn Hữu Thụ, Hà Học Hợi, Nguyễn Chí Mỳ, Đào Duy Quát nhưng nghiên cứu một cách đầy đủ,

hệ thống, tách biệt dưới góc độ tâm lý học chuyên ngành còn ít

Nghiên cứu kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên là một vấn đề mới mẻ, lần đầu tiên được nghiên cứu dưới góc độ tâm lý học xã hội

1.2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG

1.2.1 Khái niệm kỹ năng

Kỹ năng là sự vận dụng những tri thức, kinh nghiệm để thực hiện có kết hành động hay hoạt động trong điều kiện nhất định

1.2.2 Các giai đoạn hình thành và phát triển kỹ năng: Kỹ năng hình thành và

phát triển theo bốn giai đoạn Giai đoạn 1 là hình thành các tri thức về hoạt động, gồm: Mục đích, yêu cầu và nguyên tắc, cách thức hành động, hoạt động; Giai đoạn 2 là nghe, nhìn để nắm vững tri thức, thao tác của hành động, hoạt động Giai đoạn 3 là vận dụng tri thức, thao tác đã có vào hành động cụ thể của hoạt động Giai đoạn 4 là kỹ năng thuần thục, ổn định thông qua sự luyện tập tích cực và trải nghiệm

1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN

BẰNG LỜI

1.3.1 Tuyên truyền

Tuyên truyền là hoạt động tác động bằng cách xác định của người tuyên truyền tới người được tuyên truyền trong điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của người được tuyên truyền theo mục đích nhất định

6

1.3.2 Tuyên truyền bằng lời

Tuyên truyền bằng lời là hoạt động tác động bằng lời nói trực tiếp của người tuyên truyền tới người được tuyên truyền trong điều kiện và hoàn cảnh

cụ thể để thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của họ theo mục đích nhất định

1.3.3 Khái niệm kỹ năng tuyên truyền bằng lời

Kỹ năng tuyên truyền bằng lời là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm hoạt động tuyên truyền bằng lời của người tuyên truyền để thực hiện có kết quả hành động tác động bằng lời nói trực tiếp tới người được tuyên truyền trong điều kiện và hoàn cảnh cụ thể nhằm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của

họ theo mục đích nhất định

1.4 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO CÁO VIÊN CƠ SỞ

1.4.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1.4.1.1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là một bộ phận của tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện quan điểm của Hồ Chí Minh, của Đảng về chuẩn mực và nguyên tắc trong quan hệ với mình, với người khác, với công việc, với đất nước

1.4.1.2 Đặc điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức: Hướng tới sự phát

triển con người, vì mục tiêu phát triển một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên và công chức, viên chức biết đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích của cá nhân.Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức phù hợp với những định hướng tiến bộ về thẩm mỹ, với truyền thống văn hóa và tâm lý xã hội; định hướng tiến bộ về đạo đức của xã hội

1.4.2 Tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1.4.2.1 Khái niệm tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là hoạt động tác động bằng lời nói trực tiếp của người tuyên truyền tới người được tuyên truyền trong điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của họ theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1.4.2.2 Những ưu điểm nổi bật của tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

- Có thể khêu gợi cảm xúc người nghe một cách mạnh mẽ

- Giúp người tuyên truyền có thể quan sát, đánh giá tâm trạng của người được

tuyên truyền; từ đó điều chỉnh nội dung, cách thức tác động một cách kịp thời để thực hiện mục đích tuyên truyền

- Có tính đối tượng và trong phạm vi nhất định

- Đáp ứng được nhu cầu thảo luận, hiểu trúng và đúng thông tin của các tầng

lớp nhân dân ở cơ sở, tạo được sự gắn bó mật thiết giữa nhân dân với Đảng

- Linh hoạt, đơn giản trong thể hiện, dễ áp dụng, không phải dùng các phương

tiện kỹ thuật phức tạp, tốn kém về kinh phí

7

1.4.2.3.Nguyên tắc tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Các nguyên tắc cơ bản đảm bảo cho tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức có hiệu quả gồm: Rõ ràng và dễ hiểu, phù hợp với đối tượng, phù hợp với hoàn cảnh, chân thành, tự nhiên, tránh giáo điều và khô cứng, đảm bảo tính thuyết phục

1.4.3.Báo cáo viên cơ sở

Báo cáo viên cơ sở là người do cấp uỷ đảng cơ sở chọn lựa theo tiêu chuẩn nhất định, được cấp thẻ để đại diện cho tổ chức đảng cơ sở tuyên truyền trực tiếp chủ trương, đường lối của Đảng tới cán bộ và người dân ở cơ sở Họ được hưởng chế độ phụ cấp nghề nghiệp và hoạt động theo quy định của Đảng

1.4.4 Khái niệm kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở

Kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm hoạt động tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của người tuyên truyền

để thực hiện có kết quả hành động tác động bằng lời nói trực tiếp tới người được tuyên truyền trong điều kiện và hoàn cảnh cụ thể nhằm thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi của họ theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1.4.5 Một số kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở

1.4.5.1.Kỹ năng thiết lập mối quan hệ của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Kỹ năng thiết lập mối quan hệ của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức để tạo bầu không khí thân thiện, thu hút sự chú ý và sự tin cậy của người được tuyên truyền

Kỹ năng thiết lập mối quan hệ của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức biểu hiện qua 3 nội dung sau:

- Tạo bầu không khí thân thiện, biểu hiện: Thể hiện ở sự gần gũi, quan

tâm, cởi mở với người được tuyên truyền; giới thiệu bản thân và lý do xuất hiện; thể hiện sự trân trọng được tiếp xúc với người được tuyên truyền

- Thu hút sự chú ý của người được tuyên truyền khi vào đề, biểu hiện:

Giới thiệu chủ đề tuyên truyền đầy đủ, ngắn gọn; thể hiện sự quan tâm, thích thú chủ đề

- Tạo sự tin cậy qua biểu hiện không lời, thể hiện: Sử dụng trang phục

phù hợp với buổi tuyên truyền; tư thế, tác phong tự nhiên, tự tin

1.4.5.2 Kỹ năng quan sát của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Kỹ năng quan sát của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm sử dụng giác quan

8

và tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức để nhìn tinh tế, lắng nghe tích cực, nhận biết các biểu hiện tâm trạng, thái độ, hành vi của người được tuyên truyền khi tuyên truyền của báo cáo viên cơ sở

Kỹ năng quan sát của báo cáo viên cơ sở biểu hiện qua các tiểu kỹ năng sau:

- Nhìn tinh tế khi tuyên truyền, biểu hiện: Nhìn bao quát; nhìn thể hiện sự

quan tâm, tôn trọng người được tuyên truyền; nhìn khích lệ, thu hút sự chú ý của người được tuyên truyền

- Lắng nghe tích cực khi tuyên truyền, biểu hiện: Chủ động dừng nói, im

lặng để nghe khi cần thiết; nghe hết thông tin không ngắt lời người nói; nghe chính xác điều người nói, không định kiến với gì nghe được; phản hồi cho người nói biết là đang được nghe; hỏi để làm rõ vấn đề quan tâm

- Nhận biết các biểu hiện hành vi ở người được tuyên truyền, biểu hiện:

Nhận biết được sự thay đổi tâm trạng, cảm xúc của người được tuyên truyền qua ánh mắt, nét mặt và hành vi cử chỉ; nhận biết được sự tập trung chú ý của người được tuyên truyền; nhận biết được mức độ tiếp thu vấn đề tuyên truyền của người được tuyên truyền; nhận biết được sự tán thành của người được

tuyên truyền đối với vấn đề tuyên truyền

1.4.5.3 Kỹ năng thuyết phục của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Kỹ năng thuyết phục của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào sử dụng thông tin, lập luận vấn đề một cách đúng đắn để người được tuyên truyền tin tưởng và hành động theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Kỹ năng thuyết phục của báo cáo viên cơ sở biểu hiện ở các nội dung sau:

- Nhận biết người được tuyên truyền, biểu hiện: Thu thập được các thông tin

cá nhân của người được tuyên truyền; xác định được mức độ hiểu biết của người được tuyên truyền; xác định được mức độ quan tâm của người được tuyên truyền đối với chủ đề

- Sử dụng thông tin thuyết phục, biểu hiện: Thông tin chính xác, khách

quan; thông tin phù hợp với người được tuyên truyền; thông tin phù hợp với quan điểm của Đảng; thông tin phong phú; thông tin sát với thực tiễn

- Lập luận thuyết phục, biểu hiện: Trình bày vấn đề lôgic, rõ ràng, dễ hiểu;

giải thích vấn đề sáng tỏ; sử dụng chứng cứ thuyết phục

- Sử dụng ngôn ngữ thuyết phục,biểu hiện: Ngôn ngữ đúng đắn, khoa học;

ngôn ngữ ngắn gọn, cô đọng; ngôn ngữ rõ ràng, dễ hiểu; ngôn ngữ có nghĩa tích cực, truyền cảm; ngôn ngữ không áp đặt

- Sử dụng phi ngôn ngữ thuyết phục, biểu hiện: Thể hiện ánh mắt truyền cảm;

biểu cảm nét mặt phù hợp; sử dụng cử chỉ phù hợp; tư thế, vận động hợp lý,

9

- Tự kiềm chế cảm xúc khi thuyết phục, biểu hiện: Tạo ra cảm xúc tích cực;

chấp nhận quan điểm của người được tuyên truyền; chia sẻ cảm xúc với người được tuyên truyền

1.4.5.4 Kỹ năng đối thoại của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời

tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Kỹ năng đối thoại của báo cáo viên cơ sở trong tuyên truyền bằng lời tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức để hỏi; tiếp nhận và giải đáp vấn đề khi

tuyên truyền của báo cáo viên cơ sở

Kỹ năng đối thoại của báo cáo viên cơ sở biểu hiện qua các nội dung sau:

- Hỏi khi tuyên truyền, biểu hiện: Hỏi mở để người được tuyên truyền bày

tỏ ý kiến, quan điểm; hỏi dễ hiểu, phù hợp với mục đích; hỏi dẫn dắt vào những vấn đề chính của chủ đề tuyên truyền: hỏi không chỉ trích, áp đặt cách trả lời; hỏi khích lệ người được tuyên truyền trả lời câu hỏi

- Tiếp nhận ý kiến phản hồi của người được tuyên truyền, biểu hiện: Im

lặng, không ngắt lời người hỏi; ghi chép chính xác câu hỏi, ý kiến; sử dụng phản hồi khích lệ người được tuyên truyền tự tin nêu câu hỏi, bày tỏ ý kiến; định hướng cho người hỏi, hỏi vào những vấn đề trọng tâm của chủ đề; bình tĩnh trước ý kiến của người nghe

- Giải đáp vấn đề, biểu hiện: Không phán xét câu hỏi của người hỏi; trả lời

nhanh chóng và có căn cứ tất cả câu hỏi thuộc hạn quyền hạn; sử dụng lời lẽ ngắn

gọn, chính xác, dễ hiểu khi giải đáp; đưa ra lý do hợp lý để từ chối câu hỏi khi

chưa nắm vững vấn đề; hướng dẫn người hỏi cách thức tìm hiểu vấn đề quan tâm; trả lời riêng những câu hỏi không thuộc về số đông người nghe quan tâm

1.4.6 Các tiêu chí đánh giá mức độ kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở

Đề tài căn cứ vào ba tiêu chí là tính đầy đủ, tính thành thục và tính linh hoạt trong biểu hiện của kỹ năng để đánh giá mức độ hình thành tiểu kỹ năng và các

kỹ năng mà đề tài nghiên cứu theo 5 mức độ: Kém, yếu, trung bình, khá và tốt

1.5 MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG TỚI KỸ NĂNG TUYÊN TRUYỀN BẰNG LỜI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CỦA BÁO CÁO VIÊN CƠ SỞ

1.5.1 Một số yếu tố chủ quan

Kỹ năng tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của báo cáo viên cơ sở chịu tác động của nhiều yếu tố Tuy nhiên trong khuôn khổ cho phép đề tài chỉ xem xét tới một số yếu tố chủ quan là động cơ tuyên truyền, sự hiểu biết và thái độ của báo cáo viên cơ sở đối với tuyên truyền bằng lời tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức