Ngữ văn 10 công văn 4040 kì 2

No là dòng sông son, dòng sông chi nê ấ ế... Tac gi so sanh nh ng nga ữ ươi ăn phơtrong quan “nh nh ng ông tiên đanh cư ữ ơtrong r ng mùa thu”... Đươc vua Lê Thai Tông phong ch c danh Ta

Giáo án theo công văn 5512 b GD-ĐT ộ

TI T Ế 49, 50: PHÚ SÔNG B CH Đ NG (Ti t 1) Ạ Ằ ế

I M C TIÊU Ụ :

1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

a/ Nh n bi t: HS nh n bi t, nh đậ ế ậ ế ơ ươc tên tac gi và hoàn c nh ra đ i c a taca a ơ u

ph m.â

b/ Thông hi u: HS hi u và li gi i để ể a ươc hoàn c nh sang tac co tac đ ng và chia ô

ph i nh th nào t i n i dung t tô ư ế ơ ô ư ương c a tac ph m.u â

c/ V n d ng th p: Khai quat đậ ụ ấ ươc đ c đi m phong cach tac gi t tac ph m.ă ể a ư âd/ V n d ng cao: V n d ng hi u bi t v tac gi , hoàn c nh ra đ i c a tac ph mậ ụ ậ ụ ể ế ê a a ơ u â

đ phân tich gia tr n i dung, ngh thu t c a tac ph m th trung đ iể i ô ê ậ u â ơ ạ

2 Năng l c ự

a Phat tri n năng l c chungể ự : Năng l c t h c, năng l c sang t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự aquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tac, năng l c công ngh thông tinế ấ ê ự â ự ơ ự ê

và truy n thông.ê

b Năng l c riêng: ự Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năngự ọ ể a ự a ụ ơ

l c t nh n th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ự ự ậ ứ ự a ế ô ô ấ ê ă ư a

+ Nhìn hình đoan tac gi a

+ L p ghép tac ph m v i tac giắ â ơ a

+ Đ c, ngâm th liên quan đ n bài phúọ ơ ế

GV gi i thi u bài toan yêu c u HS tr l i câu h i:ơ ê ầ a ơ ỏ

nươc chi u hôm màu đ khé/ Tê ỏ ương r ng mau gi c v n ch a khô”ằ ă ẫ ư ), Nguy nễTrãi v iơ B ch Đ ng h i kh uạ ằ a â , Nguy n Sễ ương v i bài ơ B ch Đ ng giangạ ằ ,… Khac

v i cac tac gi trên, Trơ a ương Han Siêu cũng vi t v đ a danh l ch s đo nh ng l iế ê i i ử ư ạ

s d ng th phú Bàiử ụ ể Phú sông B ch Đ ngạ ằ c a ông đu ươc đanh gia là m u m cẫ ự

c a th phú trong văn h c trung đ iu ể ọ ạ

B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ

Ho t đ ng 1: ạ ộ HD HS tìm hi u ph n ti u d n ể ầ ể ẫ

a) M c tiêu: ụ Tìm hi u v tac gi , tac ph mể ê a â

b) N i dung: ộ HS quan sat SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c aể ể ô ế ứ ầ uGV

- Nhom 1: Nêu nh ng nét chinh vữ ê

tac gi Tra ương Han Siêu? V tri đ ai i

- Tac ph m c a ông đ l i không nhi u,â u ể ạ ê

hi n còn 4 bài th và 3 bài văn, trong đoê ơ

co Phú sông B ch Đ ng ạ ằ

2 Đ a danh l ch s sông B ch Đ ng ị ị ử ạ ằ

- Trương Han Siíu (? - 1354)

- Ngươi lăng Phúc Am, huy n Yíní

- Ra đ i kho ng 50 năm sau chi nơ a ế

th ng quđn Mông Nguyín l n 3 ắ ầ

(1288)

- B c c m t băi phú thô ụ ô ương co

b n đo n: đo n m , đo n gi i ô ạ ạ ơ ạ a

thich, đo n bình lu n vă đo n ạ ậ ạ

t c a băi phú theo l i k chuy n:ứ u ô ể í

co 1 v khach “giong thuy n ch i i í ơ

sông” qua nhi u c nh đ p, qua í a ẹ

c a Đ i Than, ngử ạ ươc b n Đông ế

Tri u, đ n sông B ch Đ ng, đí ế ạ ằ ươc

nghe cac bô lêo đ a phi ương k v ể í

- Lă m t nhanh sông đ ra bi n thu cô ổ ể ô

Qu ng Ninh, g n Thu Nguyín (H ia ầ ỷ aPhòng)

- G n v i cac chi n công ch ng quđnắ ơ ế ôNam Han (Ngô Quy n - 938), đ i th ngí ạ ắquđn Nguyín- Mông (Tr n Qu c Tu n-ầ ô ấ1288)

- Sông B ch Đ ng- danh th ng l ch s văạ ằ ắ i ử

lă ngu n đ tăi văn h c.ồ í ọ

3 Văn b n ả a) Th phú ể

- Lă th văn co v n ho c xen l n văn v nể ầ ă ẫ ầ

vă văn xuôi, dùng t c nh v t, phong t c,a a ậ ụ

k s v t, băn chuy n đ i.ể ự ậ í ơ

- Phđn lo i: 2 lo iạ ạ

+ Phú c th ổ ể: co trươc đ i Đơ ương(Trung Qu c), đ c tr ng ch y u lẵ ă ư u ế

mươn hình th c đ i đap gi a hai nhđnứ ô ữ

v t ch - khach đ băy t , di n đ t n iậ u ể ỏ ễ ạ ôdung, cđu co v n, ko nh t thi t co đ i,ầ ấ ế ô

THS lăm băi phú khi d o ch i sông B chạ ơ ạ

Đ ng d đoan kho ng 50 năm sau chi nằ ự a ế

th ng 1288ắ

c B c c ố ụ

- Đo n m ạ ở: t đ u ư ầ “còn l u!”ư Trang chi vă c m xúc c a nhđn v t khacha u ậ

trươ ac c nh s c trín sông B ch Đ ng.ắ ạ ằ

- Đo n gi i thích ạ ả : ti p ế “nghìn x a caư

ng i”ơ Cac bô lêo k l i cac chi n tich trín sôngể ạ ế

B ch Đ ng.ạ ằ

- Đo n bình lu n ạ ậ : ti p ế “ch l chan”ư í Cac bô lêo suy ng m vă bình lu n vẫ ậ ínguyín nhđn chi n th ng trín sông B chế ắ ạ

Đ ng.ằ

nh ng chi n công ngày trữ ế ươc H tế

l i k co l i ca v chi n công ơ ể ơ ê ế

Khach nhân nghe cũng co l i ca ơ

ti p.ế

Bài phú co 2 nhân v t: khach vàậ

cac bô lão đ a phi ương

a) M c tiêu: ụ N m đắ ươc thông tin chi ti t bài phú.ế

b) N i dung: ộ Giao viên hương d n h c sinh đ c hi u văn b nẫ ọ ọ ể a

+ Cac tinh t miêu t xu t hi n liên ti p mư a ấ ê ế ơthêm không gian tung hoành cho nhân v tậkhach:"ch i v i, m i mi t, tha thi t, tiêu dao,ơ ơ a ế ế

b ng b nh, thồ ê ươt tha

+ Th i gian ngh thu t mang t m voc vũ tr ơ ê ậ ầ ụ

S thay th liên ti p c a không gian là hoaự ế ế uthân c a th i gian t c đ nhanh chong, cac tu ơ ô ô ư

ch th i gian luân phiên liên t c: s m(triêu),ỉ ơ ụ ơchi u(m )ê ô

=> Không gian, th i gian đã nâng t m voc c aơ ầ ukhach sanh ngang vũ tr Con ngụ ươi hi n raêtrong t th hoàn toàn ch đ ng ngang d cư ế u ô ọtung hoành M t lo t cac hành đ ng luân phiênô ạ ôliên ti p c a ch th nh : giế u u ể ư ương(qu i),a

ch a(thôn), l n thăm(u tham), ch i(th p),ứ ầ ơ ậ

bi t(kinh duy t) Cho th y thai đ nh p cu cế ê ấ ô ậ ôsay s a ch đ ng c a khach Khach còn hi n raư u ô u êtrong l i phú là m t con ngơ ô ươi co tâm h n thồ ơ

- Nh n xét đanh gia k t qu ậ ế a

c a cac nhomu

- Ch t ki n th cô ế ứ

m ng, phong túng đ y chi khi hòa bão l n lao:ô ầ ơ

"Đ m Vân M ng tha thi t".ầ ô ế

- Nh ng cu c ph u l u trong bài phú cùngữ ô ư ưnhân v t T Trậ ử ương mà Trương Han Siêu tự

l y làm gấ ương đã noi v i chúng ta v cai sơ ê ơ

h c sâu n ng c a v khach sông bi n này.ọ ă u i ể =>> Cu c du ngo n đã ch n đi m d ng đ y ýô ạ ọ ể ư ầnghĩa B ch Đ ng đ chúng ta bi t thêm m tơ ạ ằ ể ế ônét đ p c a tâm h n nhân v t khach: conẹ u ồ ậ

ngươi nh p th tich c c, tha thi t v i quêậ ế ự ế ơ

hương đ t nấ ươc, v i qua kh hào hùng c a dânơ ứ u

t c.ô

b BĐ trong con m t c a Tr ắ ủ ươ ng Hán Siêu là

m t dòng sông th m ng, hùng vĩ: ộ ơ ộ

"Bat ngat song kình muôn d mă

Thươt tha đuôi trĩ m t màuô

Nươc tr i: m t s c, phong c nh: ba thu"ơ ô ắ a

* Đ i l p v i m t BĐ di m l là BĐ hoang vu,ô ậ ơ ô ễ êđìu hiu, l nh lẽo, BĐ c a cõi chi n trạ u ế ương

x a"B lau xư ơ ương khô" Co lẽ cai nhìn vêchi n trế ương x a đ ng nghĩa v i ch n t đ aư ồ ơ ô ử i

c a quân thù đã làm cho c nh hi n lên hoànu a êtoàn khac: hoang v ng và l nh lẽo nh thi uắ ạ ư ế

h i ngơ ươi, t o nên ngã rẽ đ t ng t c a tâmạ ô ô u

tr ng nhân v t khach:"Bu n vì còn l u" ạ ậ ồ ư => Trươc c nh ta ương đo, tâm h n nh y c mồ ạ a

c a nhà th v a vui, t hào; v a bu n đau,u ơ ư ự ư ồ

nu i ti c, ng m ngùi Vui trô ế ậ ươc c nh sônga

nươc hùng vĩ, th m ng; t hào trơ ô ự ươc dòngsông t ng ghi bao chi n tich Và bu n đau, nu iư ế ồ ô

ti c vì chi n trế ế ương x a m t th i oanh li t nayư ô ơ ê

tr tr i, hoang vu, dòng th i gian đang làm mơ ọ ơ ơ

d n bao d u v t.ầ ấ ế

Ho t đ ng 3: ạ ộ Giao viên hương d n h c sinh đ c hi u văn b n (tìm hi u tr n ẫ ọ ọ ể a ể ậ

BĐ qua s h i tự ồ ương c a cac bô lão….).u

a) M c tiêu: ụ C m nh n đa ậ ươc hình tương cac bô lão và l i ca c a khachơ u

b) N i dung: ộ HS đ c SGK và hoàn thành nhi m v GV giaoọ ê ụ

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th c:ể ế ứ

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

HĐ c a GV và HS ủ S n ph m d ki n ả ẩ ự ế

2, Tr n B ch Đ ng qua s h i t ậ ạ ằ ự ồ ưở ng c a các bô lão ủ

- Vi c xu t hi n cac bô lão trong bài phú đã làm s ngê ấ ê ô

d y không khi hào hùng Ti ng hô kh ng khaiậ ế ẳxin"đanh" ngày y nh rung chuy n c Đi n Diên H ngấ ư ể a ê ồ

k t tinh ý chi c a toàn dân t c.ế u ô

- Ph i chăng đi u"s c u" c a khach là mu n đa ê ơ ầ u ô ươc

s ng l i th i kh c l ch s d d i mà vĩ đ i c a dân t cô ạ ơ ắ i ử ữ ô ạ u ôtrong chi n th ng B ch Đ ng bu i"Tr ch H ng nhế ắ ạ ằ ổ ạ ư ithanh b t Ô Mã"?ắ

- B ch Đ ng chi n trạ ằ ế ương đã hi n lên th t s ng đ ng,ê ậ ô ôbinh đao M màn là nh ng giây phút căng th ng, gayơ ữ ẳ

c n nh "nghìn cân treo s i toc", đ t ngấ ư ơ ă ươi k , ngể ươi

đ c, ngọ ươi nghe vào tr ng thai ch đ i, h i h p.ạ ơ ơ ồ ô

- Th phap đ i l p đu ô ậ ươ ử ục s d ng tri t đ t o màu s cê ể ạ ắsang t i cho b c tranh chi n tr n Đo là s đ i l p gi aô ứ ế ậ ự ô ậ ữ

đ ch và ta.Tr n đanh di n ra gay go, quy t li t"đi ậ ễ ế ê ươcthua ch a phân","b c nam ch ng đ i" Đo là s đ i l pử ắ ô ô ự ô ậkhông ch v l c lỉ ê ự ương mà còn đ i đ u v ý chi ô ầ ê

- Tac gi chú ý đ n vi c s d ng ngôn t khoa tra ế ê ử ụ ư ương,phong đ i đ t o thành hình nh hoành trang cho b iạ ể ạ a ô

c nh chi n tra ế ương: c nh thuy n bè san sat n i đuôia ê ônhau kéo dài hàng ngàn d m, c qu t ph p ph i bayă ơ ạ ấ ơtheo chi u gio, s xu t hi n c a đ i quân hùng dũng,ê ự ấ ê u ôđông đúc nh ong v t , giao gư ỡ ổ ươm tua t a Chi nu ế

trương d d i, kh c li t t i m c tữ ô ô ê ơ ứ ương nh s m t i cư ầ ô a

đ t tr i"ấ ơ "Ánh nh t nguy t ch ph i m - B u tr i đ tậ ê ư a ơ ầ ơ ấ

ch s p đ i."ư ắ ổ

=> L i k sôi n i, hào hùng, ngơ ể ổ ươ ọi đ c ngươi nghe c ma

tương nh nghe th y ti ng reo hò rung chuy n đ t tr iư ấ ế ể ấ ơ

c a tu ương sĩ

- V i l i so sanh ch ng ch t thơ ô ồ ấ ương g p trong th phú,ă ể

s ng o ngự ạ ươc vênh vao c a k thù đu ẻ ươc ch ng ch tồ ấthêm b i cac s ki n: ơ ự ê

Kìa: T t Li t th cấ ê ế ương, L u Cung chư ươc d iôQuét s ch Nam bang b n cõi" ạ ô

- K t qu : Cu i cùng ta giành đế a ô ươc chi n th ng vế ắ ẻvang, đươc so sanh v i cac tr n th ng l n trong l ch s :ơ ậ ắ ơ i ửKhac nào khi x a:ư

Tr n Xich Bich quân Tào Thao tan tac tro bay,ậ

Tr n H p Phì gi c B Kiên hoàn toàn ch t tr i.ậ ơ ă ồ ế ụ

=> Mươn tich x a đ noi lên s th t b i nh c nhã, êư ể ự ấ ạ ụ

k t qu c a cac ế a u

nhom

- Ch t ki n th c:ô ế ứ

ch c a k thù và nh ng chi n công oanh li t c a ta.ê u ẻ ữ ế ê u

- Th iơ gian trôi qua, nươc sông v n ch y, chi n côngẫ a ếvang d i còn n i nh c c a quân thù không r a n i B iô ỗ ụ u ử ổ ơ

- Binh phap c cho r ng trong chi n tranh, mu n th ngổ ằ ế ô ắ

l i ph i co ba nhân t c b n: thiên th i, đ a l i, nhânơ a ô ơ a ơ i ơhòa Trên c s đo, cac bô lão noi g n l i: s tr giúpơ ơ ọ ạ ự ơ

c a tr i và tài năng c a ngu ơ u ươi chèo lai cu c chi n :ô ế

Tr i đ t cho n i hi m tr , nh ng đi u quy t đ nh là coơ ấ ơ ể ơ ư ê ế i

"Nhân tài gi cu c đi n an".ữ ô ê

- Bài phú cũng noi đ n 3 y u t : thiên th i(tr i đ tế ế ô ơ ơ ấcũng chi u lòng ngê ươi), đ a l i (đ t hi m), nhân hòai ơ ấ ể(nhân tài) Tuy nhiên, th ng gi c không c t đ t hi mắ ă ô ơ ấ ể

mà ch y u là đ c l n, chinh là s c m nh c a conu ế ứ ơ ứ ạ u

ngươi Đi u này kh ng đ nh v tri quan tr ng c a conê ẳ i i ọ u

ngươi T m voc c a con ngầ u ươi càng đươc tôn thêm b iơngh thu t khoa trê ậ ương, phong đ i và so sanh đ i l pạ ô ậliên ti p c a th phú.ế u ể

- Ti p đo là nh ng l i ca c a cac bô lão mang ý nghĩaế ữ ơ u

t ng k t L i ca co gia tr nh m t tuyên ngôn v chânổ ế ơ i ư ô êlý:"b t nghĩa tiêu vong" còn nhân nghĩa thì l u danhấ ưthiên c ổ

* L i c a khách: ờ ủ

- Khach ca ng i s anh minh c a hai v thanh quân:ơ ự u i

Tr n Thanh Tông và Tr n Nhân Tông- 2 v vua dầ ầ i ươitri u nhà Tr n gop công s c xây d ng và b o v đ tê ầ ứ ự a ê ấ

nươc

- Khach ca ng i chi n tich c a dòng sông BĐ: Dòng sôngơ ế u

BĐ là hoa thân c m nh n v s v n đ ng vô t n khônga ậ ê ự ậ ô ậ

ng ng c a th i gian, c a s s ng; là bi u hi n choư u ơ u ự ô ể êdòng ch y c a l ch s dân t c đang nh ng khúc hùnga u i ử ô ơ ữ

vĩ và hào s ng nh t trong hành trình xây d ng và b oa ấ ự a

v g m voc này No là dòng sông son, dòng sông chi nê ấ ế

chân lý trong m i quan h gi a đ a linh và nhân ki t.ô ê ữ i êKhach đã kh ng đ nh nhân ki t là y u t quanẳ i ê ế ô

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v h c t p ể ệ ụ ọ ậ

GV chuy n giao nhi m v : ể ê ụ Em hãy khai quat

nh ng gia tr v n i dung và ngh thu t c a bài ữ i ê ô ê ậ u

phú?

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ

* Ho t đ ng ca nhân: M i ca nhân suy nghĩ, tìm ra ạ ô ỗ

m t gia tr v n i dung và ngh thu t.ô i ê ô ê ậ

* Ho t đ ng nhom: ạ ô

- H c sinh th o lu n c p đôi và ghi l i nh ng ọ a ậ ă ạ ữ

thông tin c b n v tac gi , tac ph m vào ph n ơ a ê a â ầ

Bài phú là s hòa quy nự ê

c a hai ngu n c m h ngu ồ a ứ

l n:ơ+ C m h ng yêu na ứ ươc và

t hào dân t c ự ô+ C m h ng nhân văn:a ứthai đ trân tr ng quaô ọ

+ Câu 1: Nêu gia tr c a bài Phú?i u

+ Câu 2: Hào khi Đông A qua bài thơ

* Tr c nghi m: ắ ệ

1 Bài “B ch Đ ng giang phú” c a Trạ ằ u ương Han Siêu ra đ i vào th i gian nào?ơ ơ

a Kho ng 20 năm sau cu c khang chi n ch ng quân Nguyên – Mông th ng l i.a ô ế ô ắ ơ

b Kho ng 30 năm sau cu c khang chi n ch ng quân Nguyên – Mông th ng l i.a ô ế ô ắ ơ

c Kho ng 40 năm sau cu c khang chi n ch ng quân Nguyên – Mông th ng l i.a ô ế ô ắ ơ

d Kho ng 50 năm sau cu c khang chi n ch ng quân Nguyên – Mông th ng l i.a ô ế ô ắ ơ

2 Trong nh ng đ a danh sau, đ a danh nào không l y trong đi n c Trung Qu c?ữ i i ấ ể ô ô

c Dùng l i t th c đ so sanh c nh đ p Trung Hoa v i c nh đ p Vi t Nam.ô a ự ể a ẹ ơ a ẹ ê

d Dùng tương tương, bi u tể ương đ noi v thú ngao du s n th y.ể ê ơ u

4 Phong c nh sông B ch Đ ng đa ạ ằ ươ ơc g i lên trong đo n t Qua c a Đ i Than, ạ ư ử ạ

ngươc b n Đông Tri u đ n ti c thay d u v t lu ng còn l u toat ra v đ p riêng ế ê ế ế ấ ế ô ư ẻ ẹ

c a:u

a M t c nh tô a ương thiên nhiên th m ng g i ni m vui thanh thoat.ơ ô ơ ê

b M t c nh tô a ương in d u tich bi thấ ương g i nh qua kh bu n đau.ơ ơ ứ ồ

c M t c nh tô a ương hùng vĩ, bi trang g i nh l ch s hào hùng.ơ ơ i ử

d M t c nh tô a ương hoang s , bu n th m g i nh ng bài h c cay đ ng.ơ ồ a ơ ữ ọ ắ

5 Nhân v t “khach” hi n lên trong đo n đ u bài phú là ngậ ê ạ ầ ươi mang c t cach ô

c a:u

a M t k giang h lãng t , mu n rũ b m i vô ẻ ồ ử ô ỏ ọ ương b n c a cu c đ i.ậ u ô ơ

b M t ngô ươi chuyên đi tìm ki m v đ p c a m t th i đã qua.ế ẻ ẹ u ô ơ

c M t k n d t, tìm đ n thiên nhiên đ lanh xa cu c đ i.ô ẻ â ậ ế ể ô ơ

d M t ngô ươi thich du ngo n kh p n i đ th a mãn trang chi c a mình.ạ ắ ơ ể ỏ u

6 Qua l i k chuy n v i khach, ta hi u gì v thai đ và gi ng đi u c a cac bô ơ ể ê ơ ể ê ô ọ ê ulão?

a Nhi t huy t, t hào, là c m h ng c a ngê ế ự a ứ u ươi trong cu c.ô

b T cao, khoe khoang.ự

c L nh lùng, th n nhiên.ạ a

d Thai đ tôn kinhô

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành cac bài t pậ

Câu 1:

- Bài phú là tac ph m tiêu bi u cho văn h c yêu nâ ể ọ ươc th i Li – Tr n ơ ầ

+ Bài phú th hi n lòng yêu nể ê ươc và ni m t hào DT, t hào v truy n th ng ê ự ự ê ê ô

AH b t khu t và truy n th ng đ o li nhân nghĩa sang ng i c a DTVN.ấ ấ ê ô ạ ơ u

+ Bài phú th hi n t tể ê ư ương nhân văn cao đ p qua vi c đ cao vai trò, v tri c aẹ ê ê i ucon ngươi

- HS làm bài t p tr c nghi mậ ắ ê

Câu 1: d

GV: G i HS nêu cac ki n th c tr ng tâm trong bài.ọ ế ứ ọ

HS: Ho t đ ng ca nhân và đ i di n HS lên b ng ch a bài.ạ ô ạ ê a ữ

1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

a/ Nh n bi t:ậ ế HS nh n bi t, nh đậ ế ơ ươc tên tac gi và hoàn c nh ra đ i c a taca a ơ u

ph m.â

b/ Thông hi u:ể HS hi u và li gi i để a ươc hoàn c nh sang tac co tac đ ng và chia ô

ph i nh th nào t i n i dung t tô ư ế ơ ô ư ương c a tac ph m.u â

c/ V n d ng th p: Khai quat đậ ụ ấ ươc đ c đi m phong cach tac gi t tac ph m.ă ể a ư âd/ V n d ng cao: V n d ng hi u bi t v tac gi , hoàn c nh ra đ i c a tac ph mậ ụ ậ ụ ể ế ê a a ơ u â

đ phân tich gia tr n i dung, ngh thu t c a tac ph m th ể i ô ê ậ u â ơ

2 Năng l c ự

a Phat tri n năng l c chungể ự : Năng l c t h c, năng l c sang t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự aquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tac, năng l c công ngh thông tinế ấ ê ự â ự ơ ự ê

và truy n thông.ê

b Năng l c riêng: ự Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năngự ọ ể a ự a ụ ơ

l c t nh n th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ự ự ậ ứ ự a ế ô ô ấ ê ă ư a

3 Ph m ch t ẩ ấ

- Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phat tri n cac ph m ch t t t đ p: yêu nọ ê a ể â ấ ô ẹ ươc,nhân ai, chăm ch , trung th c, trach nhi mỉ ự ê

II THI T B D Y H C VÀ H C LI U Ế Ị Ạ Ọ Ọ Ệ

GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tăi li u tham kh o, Thi t k băi gi ngữ í a ế ế a

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS xem video

B ướ c 3: Bâo câo, th o lu n: ả ậ GV g i m t s HS tr l i, HS khac nh n xĩt, bọ ô ô a ơ ậ ổsung

B ướ c 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đanh gia k t qu c a HS, trín c s đo d nế a u ơ ơ ẫ

d t HS văo băi h c m i.ắ ọ ơ

Trong l ch s VHVN, ba ang th văn ki t xu t đi ử ơ í ấ ươc coi lă cac b n tuyín ngôna

đ c l p c a dđn t c lă: ô ậ u ô Nam qu c s n hẵ ơ (Li Thương Ki t), í Bình Ngô đ i caoạ(Nguy n Trêi) vă ễ Tuyín ngôn đ c l pô ậ (H Chi Minh) Băi h c hôm nay, chúng taồ ọ

sẽ cùng tìm hi u b n tuyín ngôn đ c l p l n th hai c a dđn t c ta.ể a ô ậ ầ ứ u ô

GV: Chi u 1 văi hình nh liínế a

quan đ n tac gi Nguy nế a ễ

cac nhi m v sau:í ụ

- Nhom 1: Xu t thđn vă quíấ

I Cu c đ i: ộ ờ

1 Thđn th : ế

- Nguy n Trêi sinh năm 1830, hi u lă c Trai,ễ í Ứquí Chi Ng i - Chi Linh - H i Dơ ạ a ương Sau d iơ

v Nh Khí - Thí i ương Tin - Hă Tđy

- Cha lă Nguy n Phi Khanh, h c gi i - đ Thaiễ ọ ỏ ỗ

h c sinh.ọ

- M lă Tr n th Thai, con c a quan T đẹ ầ i u ư ồ

Tr n Nguyín Đan - m t quý t c đ i Tr n.ầ ô ô ơ ầ

=> Nguy n Trêi xu t thđn trong m t gia đìnhễ ấ ô

co hai truy n th ng lă: yíu ní ô ươc vă văn hoa,

quan c a Nguy n Trãi?u ễ

- Nhom 2: Nêu nét chinh

trong cu c đ i và con ngô ơ ươi

Nguy n Trãi trễ ươc kh i nghĩaơ

Lam S n?ơ

- Nhom 3: Nêu nét chinh

trong cu c đ i và con ngô ơ ươi

Nguy n Trãi trong kh i nghĩaễ ơ

Lam S n?ơ

- Nhom 4: Nêu nét chinh

trong cu c đ i và con ngô ơ ươi

Nguy n Trãi sau kh i nghĩaễ ơ

trong SGK, quan sat thông tin

trên may chi u ế

2 Cu c đ i và con ng ộ ờ ườ ủ i c a Nguy n Trãi: ễ

A Trươc kh i nghĩa Lam S n (1380-1418):ơ ơ

- Nguy n Trãi m t m khi 5 tu i, ông ngoaễ ấ ẹ ổ i

m t khi 10 tu i.ấ ổ

- Nguy n Trãi đ Thai h c sinh năm 1400 (20ễ ỗ ọ

tu i) Và cùng cha ra làm quan cho nhà Hổ ồ(quan ng s ).ự ử

- Năm 1407 gi c Minh că ươp nươc ta, Nguy nễTrãi đã nghe l i cha l i l p chi “r a h n choơ ơ ạ ậ ử ậ

nươc bao thù cho cha”

- Nguy n Trãi tham gia kh i nghĩa Lam S n doễ ơ ơ

Lê L i đ ng đ u.ơ ứ ầ

b Nguy n Trãi trong kh i nghĩa Lam S nễ ơ ơ(1418-1428):

- Là m t trong nh ng ngô ữ ươ ầi đ u tiên đ n v iế ơ

kh i nghĩa Lam S n Năm 1420 dâng "Bìnhơ ơNgô Sach" v i chi n lơ ế ươc c b n là tâm côngơ a

đươc Lê L i và b tham m u c a cu c kh iơ ô ư u ô ơnghĩa v n d ng th ng l i.ậ ụ ắ ơ

- Nguy n Trãi tr thành c v n đ c l c c a Lêễ ơ ô ấ ắ ự u

L i Ông đơ ươc gi ch c" Th a ch h c sĩ" thayữ ứ ư ỉ ọ

Lê L i so n th o công văn gi y t ơ ạ a ấ ơ

c Nguy n Trãi sau kh i nghĩa Lam S n (1428-ễ ơ ơ1442):

- Nhà Lê qua chú ý đ n ngai vàng.ế

- Nguy n Trãi hăm h tham gia vào công cu cễ ơ ôxây dung l i đ t nạ ấ ươc Nh ng v i tài năng,ư ơnhân cach cao c c a mình, Nguy n Trãi luôna u ễ

b b n gian th n đ k Ông b nghi oan, b b ti ọ ầ ô i i i ắ

r i l i đồ ạ ươc tha T đo ông không còn đư ươc

tr ng d ng.ọ ụ

- Năm 1439 ông đã cao quan v Côn S n n,ê ơ ơ ânăm 1440 Lê Thai Tông v i Nguy n Trãi raơ ễlàm quan, 1442 cai ch t đ t ng t c a Lê Thaiế ô ô uTông L Chi viên là bi k ch đ i v i Nguy nơ ê i ô ơ ễTrãi và dòng h ông chu di tam t c.ọ ô

=> Đây là bi k ch l n nh t trong l ch s dâni ơ ấ i ử

t c Nguy n Trãi đã r i đ u dô ễ ơ ầ ươ ưỡ ươi l i g m

c a tri u đình mà ông t ng kì v ng V an Lu ê ư ọ ụ êChi Viên th c ch t là mâu thu n n i b c aự ấ ẫ ô ô u

tri u đình phong ki n Năm 1464 Lê Thanhê ếTông minh oan cho Nguy n Trãi, cho tìm l iễ ạcon chau và di s n tinh th n c a ông.a ầ u

*Tóm l i ạ : Cu c đ i Nguy n Trãi n i lên haiô ơ ễ ổ

- M c tiêu: H c sinh n m đụ ọ ắ ươc

nh ng nét chinh v s nghi p tacữ ê ự ê

gi Nguy n Trãi.a ễ

- Phương ti n: may chi uê ế

- Kĩ thu t d y h c: Công não,ậ ạ ọ

phòng tranh, thông tin - ph n h i.a ồ

GV: Chi u 1 vài hình nh liên quanế a

đ n tac gi Nguy n Trãi ế a ễ

GV chuy n giao nhi m v : ể ê ụ D a vàoự

ph n ti u d n / SGK và 1 s thôngầ ể ẫ ô

tin trên hình nh cac nhom sẽ th ca ự

hi n cac nhi m v sau:ê ê ụ

- Nhom 1, 2: T i sao noi Nguy nạ ễ

Trãi - nhà văn chinh lu n ki t xu t?ậ ê ấ

Em hãy minh ch ng cho nh n đ nhứ ậ i

a Văn h c ch Han: Quân trung tọ ữ ư

m nh t p, Đ i cao bình Ngô, c Trai thiê ậ ạ Ứ

t p (150 bài), Chi Linh s n phú, ậ ơ

b Văn h c ch Nôm: Qu c âm thi t pọ ữ ô ậ(254 bài)

- Nguy n Trãi là tac gi xu t s c vễ a ấ ắ ênhi u th lo i văn h c, trong sang tacê ể ạ ọ

- Th hi n tinh th n trung quân aiể ê ơ ầ

qu c, yêu nô ươc thương dân, nhân nghĩa,anh hùng ch ng ngo i xâm.ô ạ

- Ngh thu t m u m c t vi c xac đ nhê ậ ẫ ự ư ê i

đ i tô ương, m c đich đ s d ng bútụ ể ử ụphap thich h p đ n k t c u ch c chẽ,ơ ế ế ấ ă

- Nhom 3, 4: Nét tr tình sâu s cữ ắ

đươc th hi n nh th nào trongể ê ư ế

th Nguy n Trãi? L y vi d minhơ ễ ấ ụ

h a.ọ

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ

* Ho t đ ng ca nhân: M i ca nhânạ ô ỗ

đ c ph n ti u d n trong SGK, quanọ ầ ể ẫ

sat thông tin trên may chi u, k tênế ể

cac tac ph m chinh c a Nguy nâ u ễ

Trãi

* Ho t đ ng nhom: H c sinh th oạ ô ọ a

lu n và ghi l i nh ng thông tin cậ ạ ữ ơ

b n v s nghi p tac gi vào b nga ê ự ê a a

ph d a trên cac câu h i th o lu n.ụ ự ỏ a ậ

B ướ c 3: Báo cáo k t qu và th o ế ả ả

- Văn chương nâng cao nh n th c mậ ứ ơ

r ng tâm h n con ngô ồ ươi, g n li nv i caiắ ê ơ

đ p, tac gi ý th c đẹ a ứ ươc t cach c aư u

Đêm ngày cu n cu n nồ ô ươc tri u dâng"ê

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành cac bài t pậ

G i ý: ơ Câu th th hi n rõ t m lòng c a Nguy n Trãi v i dân v i nơ ể ê ấ u ễ ơ ơ ươc, dù tronghoàn c nh nào, khi đang làm quan hay v n ông đ u th hi n t m lòng yêua ê ơ â ê ể ê ấdân tha thi t ế

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

GV: G i HS nêu cac ki n th c tr ng tâm trong bài.ọ ế ứ ọ

HS: Ho t đ ng ca nhân và đ i di n HS lên b ng ch a bài.ạ ô ạ ê a ữ

D HO T Đ NG V N D NG Ạ Ộ Ậ Ụ

a) M c tiêu: ụ H c sinh đọ ươ uc c ng c l i ki n th c thông qua bài t p ng d ng.ô ạ ế ứ ậ ứ ụ

b) N i dung: ộ GV Yêu c u HS tìm hi u và làm bài t p thu ho ch nhà N p s nầ ể ậ ạ ơ ô a

ph m vào bu i h c sau.â ổ ọ

Hãy vi t bài văn thuy t minh v tac gi Nguy n Trãi.ế ế ê a ễ

? Hãy l p s đ khai quat trình t l p lu n trong đo n 1 c a văn b n ?( Làm ậ ơ ồ ự ậ ậ ạ u a ơnhà)

+ HS làm vi c nhà, GV chia 4 nhom, ch n nhom t t nh t cho đi m.ê ơ ọ ô ấ ể

+ GV thu s n ph m c a HS ch m cho đi m vào đ u ti t sau.a â u ấ ể ầ ế

1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

/ Nh n bi t: HS nh n bi t, nh đậ ế ậ ế ơ ươc tên tac gi và hoàn c nh ra đ i c a taca a ơ u

ph m.â

b/ Thông hi u: HS hi u và li gi i để ể a ươc hoàn c nh sang tac co tac đ ng và chia ô

ph i nh th nào t i n i dung t tô ư ế ơ ô ư ương c a tac ph m.u â

c/ V n d ng th p: Khai quat đậ ụ ấ ươc đ c đi m phong cach tac gi t tac ph m.ă ể a ư âd/ V n d ng cao: V n d ng hi u bi t v tac gi , hoàn c nh ra đ i c a tac ph mậ ụ ậ ụ ể ế ê a a ơ u â

đ phân tich gia tr n i dung, ngh thu t c a tac ph m th ể i ô ê ậ u â ơ

2 Năng l c ự

a Phat tri n năng l c chungể ự

-Năng l c t h c, năng l c sang t o, năng l c gi i quy t v n đ , năng l c th mự ự ọ ự ạ ự a ế ấ ê ự â

mĩ, năng l c h p tac, năng l c công ngh thông tin và truy n thông.ự ơ ự ê ê

GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tăi li u tham kh o, Thi t k băi gi ngữ í a ế ế a

b) N i dung: ộ GV trình chi u trich đo n phim tăi li u v chi n th ng c a cu c ế ạ í í ế ắ u ô

kh i nghĩa Lam S n đ t đo d n d t, t o tđm th cho HS văo băi m iơ ơ ể ư ẫ ắ ạ ế ơ

c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ tr l i cđu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể a ơ ỏ ư

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ GV trình chi u đo n phim tăi li uế ạ í

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS chú ý xem phim

B ướ c 3: Bâo câo, th o lu n: ả ậ

B ướ c 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đanh gia k t qu c a HS, trín c s đo d nế a u ơ ơ ẫ

d t HS văo băi h c m i.ắ ọ ơ

Trong l ch s VHVN, ba ang th văn ki t xu t đi ử ơ í ấ ươc coi lă cac b n tuyín ngôna

đ c l p c a dđn t c lă: ô ậ u ô Nam qu c s n hẵ ơ (Li Thương Ki t), í Bình Ngô đ i caoạ(Nguy n Trêi) vă ễ Tuyín ngôn đ c l pô ậ (H Chi Minh) Băi h c hôm nay, chúng taồ ọ

sẽ cùng tìm hi u b n tuyín ngôn đ c l p l n th hai c a dđn t c ta.ể a ô ậ ầ ứ u ô

GV chuy n giao nhi m v : ể í ụ Em hêy níu

hoăn c nh sang tac, xac đ nh th lo ia i ể ạ

vă b c c c a băi Bình ngô đ i cao?ô ụ u ạ

Gi i thich nhan đ băi cao?a í

gi c minh xđm lă ươc th ng l i.ắ ơNguy n Trêi thay nhă vua (Lí L i)ễ ơ

B ướ c 4: Nh n xét, đánh giá k t qu ậ ế ả

th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ

GV: nh n xét đanh gia câu tr l i c aậ a ơ u

cac ca nhân, chu n hoa ki n th c.â ế ứ

+ V ch rõ t i ac c a k thù.ạ ô u ẻ+ K l i qua trình chinh ph t gianể ạ ạ

kh và t t th ng c a cu c kh iổ ấ ắ u ô ơnghĩa

+ Tuyên b chi m qu , kh ng đ nhô ế a ẳ i

s nghi p chinh nghĩa.ự ê

Ho t đ ng 2: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh đ c hi u văn b n ẫ ọ ọ ể ả

a) M c tiêu: ụ Hi u để ươc lu n đ chinh nghĩa, t i ac c a gi c Minh.ậ ê ô u ă

b) N i dung: ộ HS quan sat SGK, ho t đ ng nhom đ tìm hi u n i dung ki n th cạ ô ể ể ô ế ứtheo yêu c u c a GV.ầ u

Ch quy n c a nu ê u ươc Đ i Vi t đạ ê ươc

kh ng đ nh nh th nào? (So sanhẳ i ư ế

v i “Nam qu c s n hà” )ơ ô ơ

Nhom 3; Nhom 4: T i ac c a gi cô u ă

Minh đươc th hi n nh th nào?ể ê ư ế

T i ac c a chúng đô u ươc khai quat ơ

ki n và ghi câu tr l i vào b ng ph ế a ơ a ụ

B ướ c 3: Báo cáo k t qu và th o ế ả ả

lu n ậ

Hs bao cao k t qu trên b ng ph ,ế a a ụ

treo k t qu cac nhom khac quan sat,ế a

- Nhân nghĩa là m i quan h t t đ pô ê ô ẹ

gi a con ngữ ươi v i con ngơ ươi d aựtrên c s tình thơ ơ ương và đ o li =>ạNhân nghĩa là yên dân, tr b o ngư ạ ươc,tham tàn, b o v cu c s ng yên na ê ô ô ổcho nhân dân

- Nguy n Trãi đã xac đ nh đễ i ươc m cụđich n i dung c a vi c nhân nghĩaô u ê

ch y u là yên dân tru ế ươc h t lo trế ư

b o.ạ

- Nhân nghĩa là ch ng xâm lô ươc, boc

tr n lu n đi u x o tra c a đ ch, phânầ ậ ê a u i

đ nh r ch ròi ta là chinh nghĩa gi c lài ạ ăphi nghĩa

* Chân li t n t i đ c l p và ch quy nồ ạ ô ậ u ê

c a dân t c.u ô

- Tinh ch t hi n nhiên v n co, lâu đ iấ ể ô ơ

c a nu ươc Đ i Vi t: t trạ ê ư ươc, v n co,ô

đã chia, cũng khac

- Y u t xac đ nh đ c l p c a dânế ô i ô ậ u

t c:ô+ Cương v c lãnh th ự ổ+ Phong t c t p quan.ụ ậ

+ Âm m u xâm lư ươc qu quy t c aỷ ê u

gi c Minh:ă

“V a r i:ư ồ

Nhân h H chinh s phi n hà,ọ ồ ự ê

Đ trong nể ươc lòng dân oan h n.ậ

Quân cu ng Minh th a c gâyồ ư ơ

+ T cao ch trô u ương, chinh sach cai

tr vô nhân đ o, vô cùng hà kh c c ai ạ ắ u

- Hình nh nhân dân ả : t i nghi p,ô ê

đang thương, kh n kh , điêu linh, bô ổ i

d n đu i đ n con đồ ổ ế ương cùng Cai

Hình nh nga ươi dân vô t i K thùô ẻ

b boc l t, tàn sat dã man.tàn b o, vôi ô ạ

nhân tinh

+ Phong đ i:ạ “Đ c ac thay, trúc Namô

+ N n văn hi n lâu đ i.ê ế ơ+ L ch s riêng, ch đ (tri u đ i)i ử ế ô ê ạriêng

=> Phat bi u hoàn ch nh v qu c giaể ỉ ê ôdân t c.ô

- Y u t văn hi n là y u t b n ch tế ô ế ế ô a ấ

nh t là h t nhân đ xac đ nh chấ ạ ể i uquy n c a dân t c.ế u ô

- So sanh Đ i Vi t v i Trung Qu cạ ê ơ ôngang hàng - “m i bên x ng đ m tỗ ư ế ô

c a k thù,u ẻ

- Nhà h cồ ươp ngôi c a nhà Tr n chu ầ ỉ

là nguyên nhân đ nhà minh gây ho ể ạ

- T cao t i ac c a quân gi c Nguy nô ô u ă ễTrãi đ ng trên l p trứ ậ ương nhân b n a+ Hu ho i con ngỷ ạ ươi b ng hànhằ

đ ng tuy t ch ng, ô ê u+ Hu ho i môi trỷ ạ ương s ng,ô+ Boc l t và v vét,ô ơ

- "Nương dân đen","vùi con đ " di nỏ ễ

t t i ac dã man th i trung c , v aa ô ơ ổ ưmang tinh khai quat v a kh c sâu vàoư ắ

t m bia căm thù đ muôn đ i nguy nấ ể ơ ê

r au

- Hình nh c a tên xâm la u ươc: ha

mi ng nhe răng, âm m u đ muônê ư u

S n ko ghi h t t iơ ế ô / D b n thay, nơ â ươc

Đông H i ko r a s ch mùi”a ử ạ

Trúc Nam S n - t i ac c a k thù.ơ ô u ẻ

Nươc Đông H i - s nh b n c aa ự ơ â u

k thù.ẻ

+ Câu h i tu t : ỏ ư “Lẽ nào ch u đi ươc?”

t i ac tr i không dung, đ t không thaô ơ ấ

c a quân thù.u

+ Gi ng đi u: u t h n trào sôi, c mọ ê ấ ậ a

thương tha thi t, ngh n ngào đ nế ẹ ế

ngươi

=> T cao t i ac c a quân gi c di nô ô u ă ễ

t kh i căm h n ch t ch a c a nhâna ô ơ ấ ứ udân ta

- K t thúc b n cao tr ng b ng l i vănế a ạ ằ ơ

đ y hình tầ ương+ L y cai vô h n đ noi cai vô h n -ấ ạ ể ạtrúc Nam S n - t i ac gi c Minh.ơ ô ă

+ L y cai vô cùng đ noi cai vô cùng -ấ ể

nươc Đông H i - th m ho mà gi ca a ạ ăMinh gieo r c nắ ơ ươc ta

*Tom l i: đ ng trên l p trạ ứ ậ ương nhân

b n, đ ng v quy n s ng c a nga ứ ê ê ô u ươidân vô t i đ t cao lên an gi c Minh.ô ể ô ă

Đo n này c a Đ i cao bình Ngô x ngạ u ạ ứ

là m t b n tuyên ngôn nhân quy n.ô a ê

Và Nguy n Trãi k t lu n:ễ ế ậ

“Lẽ nào tr i đ t dung tha.ơ ấ

Ai b o thân dân ch u đa i ươc”

Ho t đ ng 3: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u ẫ ọ ể quá trình chi n đ u ế ấ

và chi n th ng c a quân dân Đ i Vi t: ế ắ ủ ạ ệ

a) M c tiêu: ụ H c sinh n m đọ ắ ươ Qua trình chi n đ u và chi n th ng c a quânc ế ấ ế ắ udân Đ i Vi t.ạ ê

b) N i dung: ộ HS đ c SGK và hoàn thành nhi m v GV giaoọ ê ụ

đươ Qua trình chi n đ u vàc ế ấ

chi n th ng c a quân dân Đ iế ắ u ạ

Vi t.ê

- Phương ti n: may chi uê ế

- Kĩ thu t d y h c: Công não,ậ ạ ọ

3 Quá trình chi n đ u và chi n th ng ế ấ ế ắ

c a quân dân Đ i Vi t: ủ ạ ệ

- Hình tương Lê L i:ơ+ Là ngươi co ngu n g c xu t thân bìnhồ ô ấ

thương, + Co lòng căm thù quân gi c sâu s c,ă ắ+ Co hoài bão l n và quy t tâm cao đ th cơ ế ể ự

hi n li tê ương

=> Nguy n Trãi kh c ho Lê L i b ng c mễ ắ ạ ơ ằ a

h ng anh hùng và truy n th ng dân t c.ứ ê ô ô

- Bu i đ u cu c kh i nghĩa g p muôn vànổ ầ ô ơ ă

phòng tranh, thông tin - ph na

GV: Chi u 1 vài hình nh liênế a

quan đ n qua trình chi n đ uế ế ấ

và chi n th ng c a quân dânế ắ u

– Nhom 2:Cu c kh i nghĩa tr iô ơ a

qua kho khăn nh th nào?Taư ế

=> M c dù v y, nh ng v i ý chi, lòng quy tă ậ ư ơ ếtâm, đ c bi t là tinh th n đoàn k t, nghĩaă ê ầ ếquân Lam S n đã t ng bơ ư ươ ơc l n m nh vàạgiành đươc nh ng chi n th ng quan tr ng.ữ ế ắ ọ

* Ph n công và tinh th n quy t chi n quy ta ầ ế ế ế

th ng c a quân dân Đ i Vi t:ắ u ạ ê+ Th hi n b ng hình tể ê ằ ương kì vĩ c a thiênunhiên

+ Chi n th ng c a ta: "s m vang ch p gi t";ế ắ u ấ ơ ậ

"trúc tr tro bay"… ẻ+ Th t b i c a quân gi c: "mau ch y thànhấ ạ u ă asông"; "thây ch t đ y n i" ấ ầ ô

+ Khung c nh chi n tra ế ương: "s c phong vânắ

ph i đ i"; "ang nh t nguy t ph i m "a ổ ậ ê a ơ => Quân Lam S n th ng th , gi c Minh đangơ ắ ế ătrên đà c a s th t b i.u ự ấ ạ

- Chi n th ng hi n lên d n d p liên ti p,ế ắ ê ồ ậ ế

nh p đi u cu tri u dâng song d y h t l pi ê a ê ậ ế ơnày đ n l p khac.ế ơ

- Gi c Minh m i tên m i v đ u gi ng nhauă ỗ ỗ ẻ ê ô

c nh ham s ng, s ch t, hèn nhat

- Ti p đ n là nh ng sai l m ti p theo c a kế ế ữ ầ ế u ẻxâm lươc ngoan c : ô

“Th ng nhãi con Tuyên Đ c đ ng binh khôngằ ứ ô

ng ng,ư

Đ nhút nhat Th nh Thăng đem d u ch aồ ạ ầ ữchay”

=> M a mai và coi thỉ ương

- V i n n t ng chinh nghĩa và m a tri, nghĩaơ ê a ưquân Lam S n và c dân t c đã ch ng minhơ a ô ứcho gi c Minh th y b n chúng đang că ấ ọ ươi cho

t t c th gian.ấ a ế+ Li u Thăng c t đ u, ễ ụ ầ+ Quân Vân Nam v m t mà thao ch y…ỡ ậ ạ

=> “C u binh hai đ o tan tành”, gi c ch cònứ ạ ă ỉ

nươc ra hàng vô đi u ki n Hình nh th mê ê a a

b i nh c nhã c a k thù làm tăng thêm khiạ ụ u ẻ

th hào hùng c a dân t c và nghĩa quân H nế u ô ơ

th , tinh chinh nghĩa, truy n th ng nhân đ oế ê ô ạdân t c ta m t l n n a đô ô ầ ữ ươc kh ng đ nhẳ isang ng i, cao c S c m nh c a ngòi bútơ a ứ ạ uNguy n Trãi.ễ

Ho t đ ng ạ ộ 4: Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u v tuyên b đ c l p ẫ ọ ể ề ố ộ ậ

GV chuy n giao nhi m v : ể ê ụ D a vàoự

SGK và 1 s thông tin trên hình nh,ô a

em hãy cho bi t n i dung ph n tuyênế ô ầ

b đ c l p Đanh gia khai quat v n iô ô ậ ê ô

dung, ngh thu t c a bài cao?ê ậ u

lu n và ghi l i nh ng thông tin cậ ạ ữ ơ

b n v tac gi , tac ph m vào b nga ê a â a

- Đ t nấ ươc s ch bong quân thù là cạ ơ

ca nhân, chu n hoa ki n th c.â ế ứ

C HO T Đ NG LUY N T P Ạ Ộ Ệ Ậ

a) M c tiêu: ụ HS luy n t p đ n m đê ậ ể ắ ươc nh ng nét c b n nh t v bài h cữ ơ a ấ ê ọ

b) N i dung: ộ GV chia l p thành 2 nhom,cùng làm phi u h c t p, nhom nàoơ ế ọ ậnhanh nh t sẽ là ngấ ươi chi n th ng.ế ắ

Câu 1? Hãy c m nh n câu th sau c a Nguy n Trãi:a ậ ơ u ễ

"Bui m t t c lòng u ai cũô ấ ư

Đêm ngày cu n cu n nồ ô ươc tri u dâng"ê

c) S n ph m: ả ẩ Cac nhom th o lu n th ng nh t đap an.a ậ ô ấ

G i ý: ơ Câu th th hi n rõ t m lòng c a Nguy n Trãi v i dân v i nơ ể ê ấ u ễ ơ ơ ươc, dù tronghoàn c nh nào, khi đang làm quan hay v n ông đ u th hi n t m lòng yêua ê ơ â ê ể ê ấdân tha thi t ế

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ GV nh n xét ch t đúng/ sai, cho đi m.ậ ô ể

đươc ch i ti p.ơ ế

2 Hãy vi t bài văn thuy t minh v tac gi Nguy n Trãi.ế ế ê a ễ

?Hãy l p s đ khai quat trình t l p lu n trong đo n 1 c a văn b n ?(Làm ậ ơ ồ ự ậ ậ ạ u a ơnhà)

HS: Nhom co đap an nhanh nh t c đ i di n trình bày.ấ ử ạ ê

GV: nh n xét ch t đúng/ sai, cho đi m ho c g i nhom khac.ậ ô ể ă ọ

* H ƯỚ NG D N V NHÀ Ẫ Ề

1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

a/ Nh n bi t: N m đậ ế ắ ươc khai ni m tìm hi u đ , l p dàn ý, văn thuy t minh ê ể ê ậ ếb/ Thông hi u: Xac đ nh đúng v n đ c n thuy t minh, thao tac, ph m v t li uể i ấ ê ầ ế ạ i ư êtrong qua trình phân tich đê

c/ V n d ng th p: Xây d ng đậ ụ ấ ự ươc dàn ý cho bài văn thuy t minhế

d/ V n d ng cao: Vi t đậ ụ ế ươc bài văn thuy t minh t dàn ý đã đế ư ươ ậc l p

2 Năng l c ự

a Phat tri n năng l c chung:ể ự Năng l c t h c, năng l c sang t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự aquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tac, năng l c công ngh thông tinế ấ ê ự â ự ơ ự ê

và truy n thông.ê

b Năng l c riêng:ự Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năngự ọ ể a ự a ụ ơ

l c t nh n th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ự ự ậ ứ ự a ế ô ô ấ ê ă ư a

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ

GV gi i thi u bài toan yêu c u HS tr l i câu h i:ơ ê ầ a ơ ỏ

Nh c l i khai ni m v VB thuy t minh? Theo em, yêu c u đ i v i tri th c và ắ ạ ê ê ế ầ ô ơ ứtrình bày c a VB thuy t minh ntn?u ế

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ

- Khai ni m: VB thuy t minh là ki u văn b n thông d ng trong m i lĩnh v c đ iê ế ể a ụ ọ ự ơ

s ng, nh m cung c p tri th c v đ c đi m, tinh ch t, nguyên nhân, c a cacô ằ ấ ứ ê ă ể ấ u

hi n tê ương và s v t trong thiên nhiên, xã h i b ng phự ậ ô ằ ương th c trình bày, gi iứ ơthi u, gi i thich.ê a

- Tri th c trong VB thuy t minh đòi h i ph i khach quan, h u ich, xac th c choứ ế ỏ a ữ ự

ngươ ếi ti p nh n.ậ

- Yêu c u trình bày: chu n xac, rõ ràng, ch t chẽ và h p d n.ầ â ă ấ ẫ

B ướ c 3: Báo cáo k t qu và th o lu n(nhóm tr ế ả ả ậ ưở ng báo cáo)

- Tri th c trong VB thuy t minh đòi h i ph i khach quan, h u ich, xac th c choứ ế ỏ a ữ ự

ngươ ếi ti p nh n.ậ

- Yêu c u trình bày: chu n xac, rõ ràng, ch t chẽ và h p d n.ầ â ă ấ ẫ

B ướ c 4: Nh n xét, đánh giá k t qu th c hi n nhi m v ậ ế ả ự ệ ệ ụ

- GV nêu v n đấ ê

- HS đàm tho i, phat bi uạ ể

- GV chuy n vào bàiể

B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ

Ho t đ ng 1: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u tính chu n xác, h p ẫ ọ ể ẩ ấ

d n c a văn b n thuy t minh ẫ ủ ả ế

a) M c tiêu: ụ Giúp h c sinh hi u th nào là tinh chu n xac và tinh h p d n, vaiọ ể ế â ấ ẫtrò bi n phap th c hi n, luy n t p v tinh chu n xac, h p d n c a văn b nê ự ê ê ậ ê â ấ ẫ u athuy t minh.ế

b) N i dung: ộ HS quan sat SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c aể ể ô ế ứ ầ uGV

- Vai trò: Tinh chu n xac trong văn b n thuy t â a ếminh là trình bày v v n đ gì ph i đúng v i ê ấ ê a ơchân li, v i chu n m c đơ â ự ươc th a nh n thì ư ậvăn b n thuy t minh m i co gia tr Chu n xaca ế ơ i â

là yêu c u c b n, đ u tiên c a văn b n ầ ơ a ầ u athuy t minh.ế

- Bi n phap th c hi n:ê ự ê+ Tìm hi u th u đao, ph i quan sat t m , kĩ ể ấ a ỉ ỉcàng, n u là m t cu n sach ph i đ c đi đ c ế ô ô a ọ ọ

l i nhi u l n ạ ê ầ+ Thu th p tài li u tham kh o Chú ý tài li u ậ ê a êtham kh o ph i co tên tu i nghĩa là c a cac a a ổ unhà khoa h c đ u ngành ho c cac c quan co ọ ầ ă ơ

th m quy n quy t đ nh v v n đ thuy t â ê ế i ê ấ ê ếminh

Hs bao cao k t qu trên b ngế a a

ph , treo k t qu cac nhomụ ế a

khac quan sat, nh n xét,ậ

+ Luôn luôn nh n thông tin m i, nh ng thay ậ ơ ữ

đ i thổ ương xuyên đ v n đ thuy t minh co ể ấ ê ếtinh th i s nh thuy t minh v dân s , v ơ ự ư ế ê ô ê

“Đai cao bình Ngô là ang thiên c hùng văn vì ổ

đo là bài văn hùng trang đã đươc vi t ra t ế ưnghìn năm trươc” là không chu n xac Nghìn â

- Tinh h p d n trong văn b n thuy t minh ấ ẫ a ế

Ngươi vi t ho c trình bày đã t o ra s lôi ế ă ạ ự

cu n, h p d n ngô ấ ẫ ươi nghe ngươ ọi đ c v m t ê ô

v n đ nào đo.ấ ê

- Vai trò: Tinh h p d n trong văn b n thuy t ấ ẫ a ếminh vô cùng quan tr ng B i lẽ không h p ọ ơ ấ

d n thì ngẫ ươi ta không đ c, không nghe Khi ọ

ngươi ta không đ c, không nghe thì văn b n ọ athuy t minh sẽ không co tac d ng gì.ế ụ

- M t s bi n phap làm cho văn b n thuy t ô ô ê a ếminh h p d n:ấ ẫ

+ Đ a ra nh ng chi ti t c th , sinh đ ng, ư ữ ế ụ ể ô

nh ng con s chinh xac đ bài văn không tr uữ ô ể ư

tương, m h ơ ồ+ So sanh đ làm n i b t s khac bi t đ t o ể ổ ậ ự ê ể ạ

n t ng cho ng i ng i đ c, ng i nghe

+ K t h p, s d ng nhi u ki u câu làm cho ế ơ ử ụ ê ểbài văn thuy t minh không đ n đi u.ế ơ ê

s kìm hãm” đự ươc trình bày tr nên d hi u, ơ ễ ể

c th , sinh đ ng nh vi c đ a ra cac chi ti t, ụ ể ô ơ ê ư ế

Ho t đ ng 2: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh luy n t p ẫ ọ ệ ậ

a) M c tiêu: ụ Giúp h c sinh rèn kĩ năng làm bài luy n t p, cũng c và hi u rõọ ê ậ ô ể

GV chuy n giao nhi m v : GVể ê ụ

chia l p thành 4 nhom, chuy nơ ể

giao nhi m v h c t p: ê ụ ọ ậ

Cac nhom đ c đo n trich vàọ ạ

phân tich tinh h p d n c a noấ ẫ u

d ng linh ho t cac câu Đo là câu đ n.ụ ạ ơ+ Ngươi ban hàng… vào bat

Đo là câu ghép:

+ “M t bo hành hoa cũng co”ôCâu nghi v n:ấ

+ “Qua l n c a kinh ta th y gì?”ầ ử ấCâu c m than:a

+ “Trông mà thèm qua”

Ngoài ra, đo n văn c a Vũ B ng còn s ạ u ằ ử

d ng t ng giàu hình tụ ư ữ ương

+ “Xanh nh la m ”ư ạ

d n c a văn b n thuy t minh,ẫ u a ế

“Th t bò ti ươi, ch m c , tai co, g u co…”ắ ỏ ầ

Đ c bi t huy đ ng nhi u giac quan và liênă ê ô ê

tương khi quan sat: M t nhìn, mũi phatắ

hi n mùi ph , v giac c m nh n s ngonê ơ i a ậ ựlành Tac gi so sanh nh ng nga ữ ươi ăn phơtrong quan “nh nh ng ông tiên đanh cư ữ ơtrong r ng mùa thu” ư Đo n văn c a Vũạ u

- S linh ho t trong vi c s d ng cac ki u câu: ng n, dài, nghi v n, c m than.ự ạ ê ử ụ ể ắ ấ a

- T ng : giàu tinh hình tư ữ ương (k t h p bi n phap so sanh):ế ơ ê

+ Mùi ph co s c huy n bi quy n rũ-ơ ứ ê ế mây khoi chùa Hươ ng

+ Bo hành xanh- la mạ

+ Làn khoi t n i nư ồ ươc dùng- m t làn sô ương m ng, m h nh m t b c tranh ỏ ơ ồ ư ô ứtàu

- S k t h p cac giac quan và liên tự ế ơ ương:

+ Cac giac quan: th giac, kh u giac và v giac.i ứ i

+ Liên tương: qua cac so sanh

+ Bi u c m tr c ti p: ể a ự ế trông mà thèm qua, co ai l i đ ng vào ăn cho đạ ư ươ c

M t s g i ý v các b ộ ố ơ ề ướ c chu n b thuy t minh v m t món ăn: ẩ ị ế ề ộ

- Bươc 1:

+ Xac đ nh đ i ti ô ương thuy t minh: đo là mon ăn nào?ế

+ S u t m, ghi chép và l a ch n cac t li uư ầ ự ọ ư ê v mon ăn.ê

+ Ngu n g c, ý nghĩa tên g i mon ăn, đ c s n.ồ ô ọ ă a

+ Đ c đi m riêng c a mon ăn, đ c s n: dang v , màu s c, hă ể u ă a ẻ ắ ương v i

+ GV tom l i n i dung chinh c a bài.ạ ô u

+ Yêu c u HS v nhà làm cac bài t p ầ ê ậ

+ Yêu c u: HS chu n b bài sau.ầ â i

Y nghĩa c a câu văn: ủ

- Th t b i, v p ngã là đi u thấ ạ ấ ê ương th y trong cu cấ ô

s ng, trong cu c đ i không ai s ng mà không m t l nô ô ơ ô ô ầ

th t b i, v p ngã trấ ạ ấ ươc nh ng kho khăn, th thach.ữ ử

- Con ngươ ầi c n nh n th c đậ ứ ươc đi u này đ s n sàngê ể ẵ

ch p nh n th t b i và tìm cach vấ ậ ấ ạ ươt qua

1.0

3 T câu văn: “ư B t kì v p ngã nào trong cu c s ng cũngấ ấ ô ô

đ u mang l i cho ta m t bài h c đang gia” h c sinh coê ạ ô ọ ọ

th rút ra m t trong s cac bài h cể ô ô ọ

- V p ngã giúp ta hi u đấ ể ươc nh ng y u đi m c a b nữ ế ể u athân, hi u t i sao mình không thành công…ể ạ 0.5

- T nh ng kinh nghi m, nh ng bài h c đư ữ ê ữ ọ ươc rút ra con

*L u ý: Ph n đ c hi u câu 2, 3, 4 h c sinh có th có nhi u cách di n ư ầ ọ ể ọ ể ề ễ

đ t khác nhau n u h p lí giáo viên v n cho đi m ạ ế ơ ẫ ể

Đ bài: ề V đ p c a con ng ẻ e ủ ườ i th i Tr n trong bài th “T lòng” ờ ầ ơ o

c a tác gi Ph m Ngu Lão ủ ả ạ

2.1 Yêu c u v hình th c ầ ề ứ

- Đ m b o c u trúc bài ngh lu n: Co đ cac ph n m bài, thân bài,a a ấ i ậ u ầ ơ

k t bài M bài nêu đế ơ ươc v n đ , thân bài tri n khai đấ ê ể ươc v n đấ ê

g m nhi u ý/ đo n văn, k t bài k t lu n đồ ê ạ ế ế ậ ươc v n đ ấ ê

- Di n đ t l u loat, không l i dùng t , đ t câu.ễ ạ ư ỗ ư ă

0,5

2.2 Xác đ nh đúng v n đ c n ngh lu n: ị ấ ề ầ ị ậ

- V đ p c a con ngẻ ẹ u ươi th i Tr n trong bài th “T lòng”ơ ầ ơ ỏ

-Tri n khai ể v n ấ đ ê ngh ilu n thành cậ ac lu n ậ điểm; v n ậ dụng tôt cac

thao tac l p lậ uận; k t h p cế ơ h t că hẽ gi a li lẽ và d n ch nữ ẫ ứ g

0,5

2.3 N i dung: ộ

- H c sinh co th di n đ t theo nhi u cach khac nhau n u h p li giaoọ ể ễ ạ ê ế ơ

viên v n cho đi m t i đa.ẫ ể ô

a Gi i thi u v n đ c n ngh lu n: ớ ệ ấ ề ầ ị ậ

Gi i thi u ơ ê khai quat v tê ac gi ,tac ph m và v n đ c n ngh lu na â ấ ê ầ i ậ 0,5

b Gi i quy t v n đ c n ngh lu n ả ế ấ ề ầ ị ậ

* V đ p c a con ng ẻ e ủ ườ i th i Tr n trong tác ph m ờ ầ ẩ

- V đ p c a ngẻ ẹ u ươi trang sĩ và quân đ i nhà Tr n mang t m voc vũô ầ ầ

tr và s c m nh th i đ iụ ứ ạ ơ ạ

+ T th hiên ngang, l m li t s n sàng chi n đ u b o v t qu c.ư ế ẫ ê ẵ ế ấ a ê ổ ô

+ S c m nh, khi th chi n đ u hào hùng, tinh th n quy t chi n quy tứ ạ ế ế ấ ầ ế ế ế

th ng.ắ

- V đ p con ngẻ ẹ ươi th i Tr n còn đơ ầ ươc th hi n qua quan ni m vể ê ê ê

chi làm trai và v đ p nhân cach c a Ph m Ngũ Lãoẻ ẹ u ạ

+ Là đ ng nam nhi trong xã h i phong ki n ph i tr mon n côngấ ô ế a a ơ

danh cho đ t nấ ươc

+ N i th n thùng c a m t con ngỗ ẹ u ô ươi co nhân cach cao c mu n c nga ô ô

hi n cho dân, cho nế ươc

* Khái quát, liên h : ệ

3,5

- V đ p s c m nh và tinh th n c a con ngẻ ẹ ứ ạ ầ u ươi th i Tr n mang đ mơ ầ ậ

Hào khi Đông A

- Ngh thu t: Th th th t ngôn t tuy t, hình nh th kì vĩ, ngônê ậ ể ơ ấ ứ ê a ơ

ĐI M TOÀN BÀI THI: I+II=10,00 đ Ể iểm

II Nh n xét v u khuy t đi m ậ ề ư ế ể

1 u đi m:Ư ể

- M t s bài vi t ô ô ế th hi n để ê ươc suy nghĩ ca nhân sâu s c.ắ

- Nhi u bài trình bày c n th n, ch vi t s ch đ p.ê â ậ ữ ế ạ ẹ

2 Khuy t đi m:ế ể

- M t s bài vi t r t chung chung, không co d u n ca nhân.ô ô ế ấ ấ ấ

- Nhi u bài trình bày c u th , ch vi t không c n th n, sai nhi u l i vi t câuê â a ữ ế â ậ ê ỗ ếdùng t ư

TI T Ế 55: HI N TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ C A QU C GIA Ề Ủ Ố

Tr n Nhân Trung ầ

I M C TIÊU Ụ :

1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

a/ Nh n bi t: HS nh n bi t, nh đậ ế ậ ế ơ ươc tên tac gi và hoàn c nh ra đ i c a taca a ơ u

ph m.â

b/ Thông hi u: HS hi u và li gi i để ể a ươc hoàn c nh sang tac co tac đ ng và chia ô

ph i nh th nào t i n i dung t tô ư ế ơ ô ư ương c a tac ph m.u â

c/ V n d ng th p: Khai quat đậ ụ ấ ươc đ c đi m phong cach tac gi t tac ph m.ă ể a ư âd/ V n d ng cao: V n d ng hi u bi t v tac gi , hoàn c nh ra đ i c a tac ph mậ ụ ậ ụ ể ế ê a a ơ u â

đ phân tich gia tr n i dung, ngh thu t c a tac ph m ki.ể i ô ê ậ u â

2 Năng l c ự

a Phat tri n năng l c chung: ể ự Năng l c t h c, năng l c sang t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự aquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tac, năng l c công ngh thông tinế ấ ê ự â ự ơ ự ê

và truy n thông.ê

b Năng l c riêng: ự Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năngự ọ ể a ự a ụ ơ

l c t nh n th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ự ự ậ ứ ự a ế ô ô ấ ê ă ư a

b) N i dung: ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể a ơ ỏ GV trình chi u nh ng hìnhế ữ

nh v vi c khuy n h c, khuy n tài, tr ng d ng hi n tài c a nhà n c ta, đ c

bi t đ a phê ơ i ương mình

c) S n ph m: ả ẩ HSv n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể a ơ ỏ ư

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ Nh ng hình trên co n i dung gì? ữ ô

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS th c hi n nhi m v ự ê ê ụ

B ướ c 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ GV g i m t s HS tr l i, HS khac nh n xét, bọ ô ô a ơ ậ ổsung

B ướ c 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đanh gia k t qu c a HS, trên c s đo d nế a u ơ ơ ẫ

d t HS vào bài h c m i.ắ ọ ơ

Trong Văn Mi u- Qu c T Giam Hà N i, t th k X (tri u Li) đã co d ng nh ngế ô ử ô ư ế ỉ ê ự ữhàng bia đa ghi h tên, năm thi đ c a cac ti n sĩ Đ i Vi t Đo là m t vi c làmọ ỗ u ế ạ ê ô ê

đ c đao, đ y ý nghĩa c a cac vô ầ u ương tri u phong ki n VN Bài đ c thêm này trichê ế ọ

t m t trong nh ng văn bia đo.ư ô ữ

B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ

Ho t đ ng 1: Tìm hi u chung ạ ộ ể

a) M c tiêu: ụ Giúp h c sinh khai quat tac gi , th lo i, b c c.ọ a ể ạ ô ụ

b) N i dung: ộ HS quan sat SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c aể ể ô ế ứ ầ uGV

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

Ho t đ ng c a GV và HS ạ ộ ủ S n ph m d ki n ả ẩ ự ế

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v h c t p ể ệ ụ ọ ậ

GV chuy n giao nhi m v : ể ê ụ Em hãy nêu nh ngữ

nét khai quat v tac gi Thân Nhân Trung vàê a

I Tìm hi u chung: ể

1 Tác gi Thân Nhân ả Trung: (1418-1499), t H uự ậ

- M c đich: Ghi chép nh ngụ ữ

s vi c tr ng đ i ho c tênự ê ọ ạ ă

tu i, cu c đ i c a nh ngổ ô ơ u ữcon ngươi co công đ c l nứ ơ

đ l u truy n cho đ i sau.ể ư ê ơ

- B c c: 3 ph n…ô ụ ầ

Ho t đ ng 2: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh đ c hi u văn b n ẫ ọ ọ ể ả

a) M c tiêu: ụ C m nh n đa ậ ươc vai trò c a hi n tài, ý nghĩa c a vi c kh c bia ti nu ê u ê ắ ếsĩ…

b) N i dung: ộ HS quan sat SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c aể ể ô ế ứ ầ uGV

Nhom 2: Ý nghĩa, tac d ng c aụ u

vi c kh c bia ghi tên ti n sĩ đ iê ắ ế ô

nươc, xã h i Hi n tài co quan h l n đ nô ê ê ơ ế

s th nh suy c a đ t nự i u ấ ươc

- Nhà nươc đã t ng đãi tr ng hi n tài, làmư ọ ê

đ n m c cao nh t đ khich l n nhân tài, đế ứ ấ ể ê êcao danh ti ng, phong ch c tế ứ ươc, c p b c,ấ ậghi tên b ng vàng, ban y n ti c…ơ a ế ê

- Nh ng vi c đã làm ch a x ng v i vai trò,ữ ê ư ứ ơ

v tri c a hi n tài, vì v y c n ph i kh c biai u ê ậ ầ a ắ

ti n sĩ đ l u danh s sach.ế ể ư ử

2 Y nghĩa, tác d ng c a vi c kh c bia ụ ủ ệ ắ ghi tên ti n sĩ ế

- Khuy n khich nhân tài “khi n cho k sĩế ế ẻtrông vào mà ph n ch n hâm m , rèn luy nấ ấ ô ê

Hs bao cao k t qu trên b ngế a a

ph , treo k t qu cac nhomụ ế a

khac quan sat, nh n xét, ph nậ a

danh ti t, g ng s c giúp vua”.ế ắ ứ

- Noi gương hi n tài, ngăn ng a đi u ac, “kê ư ê ẻ

ac l y đo làm răn, ngấ ươi thi n theo đo màê

g ng”.ắ

- Làm cho đ t nấ ươc h ng th nh, b n v ngư i ê ữlâu dài “d n vi c dĩ vãng, ch l i tẫ ê ỉ ô ương lai,

v a đ rèn giũa danh ti ng cho sĩ phu, v aư ể ế ư

đ c ng c m ch m ch cho nhà nể u ô ê ạ ươc”

3 Bài h c l ch s rút ra t vi c kh c bia ọ ị ử ừ ệ ắ ghi tên ti n sĩ ế

- Th i nào hi n tài cũng “là nguyên khi c aơ ê u

qu c gia”, ph i bi t quý tr ng nhân tài.ô a ế ọ

- Hi n tài co m i quan h s ng còn đ i v iê ô ê ô ô ơ

s th nh suy c a đ t nự i u ấ ươc

- Th m nhu n quan đi m c a nhà nấ ầ ể u ươc ta:

Giao d c là qu c sach, tr ng d ng nhân tài.ụ ô ọ ụ

Th m nhu n quan đi m c a H Chi Minh:ấ ầ ể u ồ

a T là H u Ph , sinh năm 1418, m t năm 1499.ự ậ u ấ

b Ngươi làng Yên Ninh, huy n Yên Dũng (B c Giang)ê ắ

c Đ ti n sĩ năm 1469.ỗ ế

d Đươc vua Lê Thai Tông phong ch c danh Tao đàn pho nguyên súy.ứ

3 Th lo i mà Thân Nhân Trung sang tac nhi u và đ c s c nh t là:ể ạ ê ă ắ ấ

a Văn bia b Th c Phú d S kiơ ử

4 Thông tin nào sau đây v đo n trich Hi n tài là nguyên khi c a qu c gia làê ạ ê u ô

không chinh xac?

a Trich t Bài ki đ danh ti n sĩ khoa Nhâm Tu t, niên hi u Đ i B o th baư ê ế ấ ê ạ a ứ

(1442)

b Do ti n sĩ Thân Nhân Trung vi t năm 1484 th i Đ i B o.ế ế ơ ạ a

c Trươc ph n trich còn co m t đo n noi r ng trầ ô ạ ằ ươc đây dù tri u đình r t quýê ấ

tr ng hi n tài, nh ng ch a co đi u ki n d ng bia ti n sĩ.ọ ê ư ư ê ê ự ế

d Cu i bài là danh sach 33 v đ ti n sĩ khoa Nhâm Tu t.ô i ỗ ế ấ

5 Hai ch Hi n tài đữ ê ươc dành riêng đ ch ?ể ỉ

a Ngươi hi n lành và co tài.ê

b Ngươi tài cao, h c r ng và co đ o đ c.ọ ô ạ ứ

c Ngươi tài co đ o đ c.ạ ứ

d Ngươ ưi v a co tài v a co đ c.ư ứ

6 Dòng nào dươi đây gi i thich chinh xac nh t hai ch nguyên khi?a ấ ữ

a Khi ch t ban đ u làm nên s s ng còn và phat tri n c a s v t.ấ ầ ự ô ể u ự ậ

b Ch t làm nên s s ng còn và phat tri n c a đ t nấ ự ô ể u ấ ươc,xã h i.ô

c Khi ch t ban đ u là g c r nu i dấ ầ ô ễ ơ ưỡng s s ng còn c a s v t.ự ô u ự ậ

d Ch t ban đ u là c s cho s s ng còn và phat tri n c a xã h i, đ t nấ ầ ơ ơ ự ô ể u ô ấ ươc

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành cac bài t pậ

HS: Cac nhom th o lu n th ng nh t đap an.a ậ ô ấ

Nhom co đap an nhanh nh t c đ i di n trình bày,nhom khac nh n xét b sung.ấ ử ạ ê ậ ổ

GV nh n xét ch t đúng/ sai, cho đi m ậ ô ể

- Vai trò c a ngu ươi hi n tài r t quan tr ng.ê ấ ọ

- Co chinh sach đ khuy n khich nhân tài ể ế

- Hoàn thành yêu c u trên l pầ ơ

- So n bài: T a “Trich di m thi t p”, H ng Đ o Đ i vạ ự ễ ậ ư ạ ạ ương Tr n Qu c Tu n, ầ ô ấThai s Tr n Th Đư ầ u ô

TI T Ế 56: Đ c thêm: ọ

T A TRÍCH DI M THI T P Ự Ễ Ậ -Hoàng Đ c L ứ ươ

ng-H NG Đ O Đ I V Ư Ạ Ạ ƯƠ NG TR N QU C TU N Ầ Ố Ấ THÁI S TR N TH Đ Ư Ầ Ủ Ộ - Ngô Sĩ Liên

I M C TIÊU Ụ :

1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

a/ Nh n bi t: HS nh n bi t, nh đậ ế ậ ế ơ ươc tên tac gi và hoàn c nh ra đ i c a taca a ơ u

ph m.â

b/ Thông hi u: HS hi u và li gi i để ể a ươc hoàn c nh sang tac co tac đ ng và chia ô

ph i nh th nào t i n i dung t tô ư ế ơ ô ư ương c a tac ph m.u â

c/ V n d ng th p: Khai quat đậ ụ ấ ươc đ c đi m phong cach tac gi t tac ph m.ă ể a ư âd/ V n d ng cao: V n d ng hi u bi t v tac gi , hoàn c nh ra đ i c a tac ph mậ ụ ậ ụ ể ế ê a a ơ u â

đ phân tich gia tr n i dung, ngh thu t c a tac ph m trung đ i.ể i ô ê ậ u â ạ

2 Năng l c ự

a Phat tri n năng l c chung: ể ự Năng l c t h c, năng l c sang t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự aquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tac, năng l c công ngh thông tinế ấ ê ự â ự ơ ự ê

và truy n thông.ê

b Năng l c riêng: ự Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năngự ọ ể a ự a ụ ơ

l c t nh n th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ự ự ậ ứ ự a ế ô ô ấ ê ă ư a

b) N i dung: ộ Gv chi u hình nh, video v th i Tr n, đ c bi t là hai v anh hùng ế a ê ơ ầ ă ê i

Tr n Qu c Tu n và Tr n Th Đ , t đo d n d t vào bài h c.ầ ô ấ ầ u ô ư ẫ ắ ọ

c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể a ơ ỏ ư

d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ Nh ng hi u bi t c a b n thân v hai v anhữ ể ế u a ê ihùng dân t c.ô

B ướ c 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS th c hi n nhi m v ự ê ê ụ

B ướ c 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ GV g i m t s HS tr l i, HS khac nh n xét, bọ ô ô a ơ ậ ổsung

B ướ c 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đanh gia k t qu c a HS, trên c s đo d nế a u ơ ơ ẫ

d t HS vào bài h c m i.ắ ọ ơ

Noi t i tri u đ i nhà Tr n không th không noi t i đong gop c a Tr n Qu cơ ê ạ ầ ể ơ u ầ ô

Tu n và Tr n Th Đ Hôm nay chúng ta sẽ đ c thêm 2 đo n trich H ng Đ oấ ầ u ô ọ ạ ư ạ

Đ i Vạ ương Tr n Qu c Tu n và Thai s Tr n Th Đ đ th y đầ ô ấ ư ầ u ô ể ấ ươc nhân cachcao c và nh ng đong gop l n lao c a hai nhân v t này.a ữ ơ u ậ

GV chuy n giao nhi m v :ể ê ụ

Em hãy nêu nh ng nét khaiữ

quat v tac gi Hoàng Đ cê a ứ

- L i t a: s u t m, b o t n di s n văn hoa tinhơ ự ư ầ a ồ a

th n c a t tiên ông cha là m t công vi c r tầ u ổ ô ê ấquan tr ng và c n thi t nh ng cũng h t s cọ ầ ế ư ế ứkho khăn, đ c bi t là nh ng th i kì xa x a,ă ê ữ ơ ư

ho c sau chi n tranh Ti n sĩ Hoàng Đ că ế ế ứ

Lương là m t trong nh ng tri th c th i Lê ô ữ ứ ơ ơ

th k XV đã không ti c công s c, th i gian đế ỉ ế ứ ơ ểlàm công vi c đo Sau khi hoàn thành Trichê

di m thi t p, ông l i t vi t m t bài t a đ t ễ ậ ạ ự ế ô ự ă ơ

đ u sach v i ngầ ơ ươ ọi đ c

- Th t a:ể ự+ Là bài vi t thế ương đ t đ u sachă ơ ầ+ Do tac gi ho c nga ă ươi khac vi t nh m m cế ằ ụđich noi rõ h n v i đ c gi v hoàn c nh, m cơ ơ ô a ê a ụđich sang tac, k t c u, n i dung ho c tâm sế ấ ô ă ự

c a tac gi hay nh ng đanh gia phê bình, c mu a ữ a

nh n c a ngậ u ươ ọi đ c+ Đươc vi t b ng th văn ngh lu n, thuy tế ằ ể i ậ ếminh, bi u c m ho c th h n h p.ể a ă ể ỗ ơ

nguyên nhân nào khi n th vănế ơ

không đươ ưc l u truy n h t ê ế ơ

trên đ i?ơ

Nhom 3; Nhom 4: Trươc th cự

tr ng th văn không đạ ơ ươ ưc l u

truy n h t trên đ i tac gi coê ế ơ ơ a

Hs bao cao k t qu trên b ngế a a

ph , treo k t qu cac nhomụ ế a

khac quan sat, nh n xét, ph nậ a

II H ướ ng d n đ c hi u chi ti t ẫ ọ ể ế

1 Nguyên nhân khi n cho th ca không ế ơ

đ ươ ư c l u truy n h t trên đ i ề ế ở ờ

- Phương phap l p lu n: phân tich b ngậ ậ ằ

nh ng lu n c c th v cac m t kac nhauữ ậ ứ ụ ể ê ă

đ li gi i b n ch t c a hi n tể a a ấ u ê ương, v n đ ấ ê+ S dĩ tac gi m đ u b ng lu n đi m trênơ a ơ ầ ằ ậ ể-và đo chinh là lu n đi m quan tr ng nh tậ ể ọ ấ

c a bài t a, là b i ông mu n nh n m nhu ự ơ ô ấ ạ

vi c làm s u t m, biên so n cu n sach làê ư ầ ạ ô

xu t phat t yêu c p thi t c a th c t chấ ư ấ ế u ự ế ứkhông ch t s thich ca nhân và đo là m t cvỉ ư ơ ôkho khăn v t v nh ng nh t đ nh ph i làm.ấ a ư ấ i a+ Liên h đ n h u qu c a chinh sach cai trê ế ậ a u i

đ ng hoa thâm hi m c a nhà Minh: tìm m iồ ể u ọ

bi n phap đ hu di t n n văn hoa, văn h cê ể ỷ ê ê ọ

Đ i Vi t: thu đ t m i sach v , tr kinh ph t;ạ ê ô ọ ơ ư ậ

đ p, xoa cac văn bia…B i v y, trong cac tri uậ ơ ậ êvua Thai T , Thai Tông, Thanh Tông… côngổ

vi c s u t m, thu th p, ghi chép, ph c d ngê ư ầ ậ ụ ựcac di s n hoa tinh th n c an ga ầ u ươi Vi t bê i

t n mat, sau chi n tranh đa ế ươc khuy n khichế

ti n hành.ếTheo tac gi , co 4 nguyên nhân chinh:a+ Ch co thi nhân (nhà th - ngỉ ơ ươi co h cọ

v n) m i th y đấ ơ ấ ươc cai hay, cai đ p c a thẹ u ơ

ca Cach l p lu n : Liên tậ ậ ương s2 th văn nhơ ưkhoai cha, g m voc, s c đ p ngoài s c đ p,ấ ắ ẹ ắ ẹ

v ngon ngoài v ngon ( vì tr u ti i ư ương, kho

c m nh n c th ) T đo, d n t i k t lu na ậ ụ ể ư ấ ơ ế ậ

=> Dùng l i quy n p.ô ạ+ Ngươi co h c, ngọ ươi làm quan thì b n vi cậ ê

ho c không quan tâm đ n th văn ( còn m iă ế ơ a

h c thi).ọ+ Ngươi yêu thich s u t m th văn l i khôngư ầ ơ ạ

đ năng l c, trình đ , tinh kiên trì.u ự ô+ Nhà nươc (tri u đình nhà vua) khôngêkhuy n khich in n (kh c van), ch in kinhế ấ ắ ỉ

Ph t.ậ

Cach l p lu n chung là phậ ậ ương phap quy

n p ạNgoài ra, còn 2 nguyên nhân khach quankhac:

+ Đo là s c pha hu c a th i gian đ i v iứ ỷ u ơ ô ơsach v ơ

+ Đo là chi n tranh, ho ho n cũng gop ph nế a ạ ầthiêu hu văn th trong sach v ỷ ơ ơ

Cach l p lu n: dùng hình nh và câu h i tuậ ậ a ỏ

t “tan nat trôi chìm, rach nat tân tành…làmưsao gi mãi … đữ ươc mà không

2 Ni m t hào và ý th c trách nhi m c a ề ự ứ ệ ủ Hoàng Đ c L ứ ươ ng

- Tình c m yêu quý, trân tr ng văn th c aa ọ ơ uông cha, tâm tr ng xot xa, thạ ương ti c trế ươc

di s n quý bau b t n mat, hu ho i đ ma i a ỷ ạ ắchìm trong quên lãng…c a ngu ươi vi t.ế

- Đ c Lứ ương này… đau xot l m sao.ắ

- Tac gi k l i nh ng vi c mình đã làm đa ể ạ ữ ê ểhình thành cu n sach, s a l i l i cũ v iô ử ạ ỗ ơ

gi ng k gi n d , khiêm nhọ ể a i ương: không tự

lương s c mình, tài hèn s c m n, trachứ ứ ọnhi m n ng n , tìm quanh h i kh p, l i thuê ă ê ỏ ắ ạ

lươm thêm… Gthi u qua nd và b c c c aê ô ụ usach…

B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ

GV chuy n giao nhi m v :ể ê ụ I Tìm hi u chung ể

1 Tác giả

- Ngô Sĩ Liên (? ?), ngươi làng Chúc

Li, huy n Chê ương Đ c (nay là Chúc ứ

S n, Chơ ương Mĩ) Hà Tây

- Đ ti n sĩ năm 1442 dỗ ế ươi tri u Lê êThai Tông, đươ ửc c vào Vi n Hàn êlâm

- Cac ch c danh c a ông: H u th lang ứ u ữ i

b L , Tri u li t đ i phu kiêm T ô ễ ê ê ạ ưnghi p Qu c T Giam, Tu so n Qu c ê ô ử ạ ô

s quan.ử

2 Tác ph m: ẩ

- Đ i Vi t s ki toàn th : b chinh s ạ ê ử ư ô ử

l n c a Vi t Nam th i trung đ i do ơ u ê ơ ạông biên so n và hoàn t t năm 1479, ạ ấ

g m 15 quy n, ồ ể

=> Th hi n tinh th n dân t c m nh ể ê ầ ô ạ

mẽ, v a co gia tr s h c, v a co gia ư i ử ọ ư

tr văn h c.i ọ

Ho t đ ng 2: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh đ c hi u văn b n ẫ ọ ọ ể ả

a) M c tiêu: ụ C m nh n đa ậ ươc v đ p ph m ch t, tinh cach, tài năng c a Tr nẻ ẹ â ấ u ầ

GV chuy n giao nhi m v :ể ê ụ

* Ho t đ ng ca nhân: xem l i vănạ ô ạ

+Tài năng, nhân cach, l i s ng?ô ô

Nhom 2: Chi ti t nào th hi n ế ể ê

+ Đ t trung lên trên hi u, n nă ế ơ ươc trên tình nhà (Hi u v i nế ơ ươc, v i dân m i là ơ ơ

đ i hi u)ạ ế

Tu n đấ ươc th hi n nh th nàoể ê ư ế

trong tac ph m?â

Nhom 4: Ngô Sĩ Liên s d ng ử ụ

ngh thu t khac h a nhân v t ê ậ ọ ậ

Hs bao cao k t qu trên b ng ế a a

ph , treo k t qu cac nhom khac ụ ế a

+ Trươ ơc l i cha d n: “Con mà không vì chaă

l y đấ ươc thiên h thì cha dạ ươi su i vàng ôcũng không nh m m t đắ ắ ươc”, ông “đ ể

đi u đo trong lòng, nh ng không cho là ê ư

ph i”.a+ Khi v n nậ ươ ơc trong tay, ông v n m t ẫ ôlòng trung nghĩa v i vua Tr n.ơ ầ

+ Thai đ , hành đ ng c a Tr n Qu c ô ô u ầ ô

Tu n: “c m ph c đ n khoc”; “khen ng i” ấ a ụ ế ơ

Y t Kiêu, Dã Tế ương; “rút gươm k t i”, ể ô

“đ nh gi t” Tr n Qu c T ng càng tôn lên i ế ầ ô a

t m lòng trung nghĩa c a ông.ấ u+ Lòng yêu nươc th hi n qua câu noi đ y ể ê ầdũng khi: “B h chém đ u tôi trê ạ ầ ươ ồc r i hãy hàng”

- Ông là v ti ương tài ba m u lư ươc v i t m ơ ầnhìn xa r ng:ô

+ Tâu trình vua cach dùng binh và thương sach gi nữ ươc So n sach binh gia l u ạ ưtruy n răn d y đ i sau ê ạ ơ

+ T tư ương thân dân c a b c lu ậ ương th n ầ

th hi n ch trể ê ơ u ương “khoan s c dân”, ứ ơ

vi c chú tr ng t i vai trò, s c m nh đoàn ê ọ ơ ứ ạ

k t toàn dân.ế+ Chiêu hi n đãi sĩ, môn khach c a ông ê unhi u ngê ươi gi i chinh s và n i ti ng v ỏ ự ổ ế êvăn chương

- H ng Đ o Đ i Vu ng Tr n Qu c Tu n là ư ạ ạ ơ ầ ô ấ

ngươi co đ c đ l n lao: ứ ô ơ+ Là thương qu c công, đô ươc vua tr ng ọđãi r t m c nh ng ông luôn kinh c n, ấ ự ư âkhiêm nhương “gi ti t làm tôi”, ữ ế

+ Ngươ ơi đ i ai cũng ngưỡng m (hi n linh ô ểphò tr nhân dân), gi c B c ph i n ph c.ơ ă ắ a ể ụ

b Ngh thu t kh c h a nhân v t l ch s ê ậ ắ ọ ậ i ử

s c nét s ng đ ng:ắ ô ô

- Tr n Qu c Tu n đầ ô ấ ươc xây d ng trong ựnhi u m i quan h và đ t trong nh ng ê ô ê ă ữtình hu ng th thach:ô ử

+ Đ i v i nô ơ ươc: s n sàng quên thân;ẵ+ Đ i v i vua: h t lòng h t d ;ô ơ ế ế ạ