Hình ảnh cho Viêm amidan và VA

Định vị amiđan và VA 2.. Viêm amiđan cấp-mạn và các biến chứng 3.. Phân độ amiđan quá phát 4.. Chỉ định cắt amiđan và VA... 11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 3Hệ thống mô lymp

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 1

VIÊM AMIĐAN & VA

Trường Đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 2

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

1 Định vị amiđan và VA

2 Viêm amiđan cấp-mạn và các biến chứng

3 Phân độ amiđan quá phát

4 Chỉ định cắt amiđan và VA

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 3

Hệ thống mô lymphô vùng họng: Vòng Waldeyer

Amiđan: Amygdale (Pháp), Tonsilla (Latin), Tonsil (Anh)

VA (Vegetation Adenoide)

• Tạo miễn dịch 12th-10 tuổi

• Khối tân bào của vòm mũi họng, xếp thành lá, diện tiếp xúc rộng

• Nhiều bạch cầu bắt & diệt vi khuẩn

• Trung tâm mầm, kháng thể

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 4

CHẨN ĐOÁN VA

 Bộ mặt VA, chảy & nghẹt mũi

 Dùng loa otoscope qua mũi hơn là:

• Ống nội soi cứng/ mềm

• Sờ vòm, soi vòm qua gương

• X quang sàn sọ trước nghiêng

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 5

BIẾN CHỨNG VA

 Viêm tai giữa thanh dịch, nghe kém

 Viêm mũi xoang

 Viêm amiđan

 Viêm thanh quản cấp

 Rối loạn tiêu hóa

 Thể lực kém, da xanh, biến dạng mặt

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 6

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT VA

1.U sọ họng

2 U xơ vòm 3.Pôlýp đơn độc 4.U độc

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 7

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 8

Ảnh mô amiđan khẩu cái cắt ngang

 Biểu mô lát tầng

 Các hốc nhỏ phân nhánh

 Các nang với các trung tâm mầm

 Vỏ bao mỏng bao quanh

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 9

1 Cuốn giữa

2 Cuốn dưới

3 Xương khẩu cái

4 Tuyến khẩu cái

5 Trụ trước amiđan

(Cung khẩu cái lưỡi)

6 Mặt lưng của lưỡi

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 10

AMIĐAN

1 Bình thường

2 Có cuống

3 Xơ teo

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 11

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 12

Viêm amiđan cấp do liên cầu

 Viêm họng-amiđan cấp lan rộng

 Đột ngột sốt cao, rét run

 Đau họng, khó nuốt

 Đau nhức đầu & cơ khớp

 Amiđan to, niêm mạc họng đỏ  xuất tiết bựa trắng

  đốm xuất huyết (petechiae) trên màn hầu

 Hạch dưới cằm to

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 13

Viêm amiđan mạn

• Điều trị chưa đúng, viêm amiđan cấp → mạn

• Nuốt vướng, ho húc hắc, Không sốt & đau họng

• Đánh giá:

- Mức độ quá phát/ xơ teo

- Hốc mủ

- Cơn bộc phát cấp

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 14

Phân độ amiđan quá phát theo Brodsky, Leove và Stanievich

Độ I: hẹp eo họng < 25 %

Độ II: hẹp eo họng 25 - 50 %

Độ III: hẹp eo họng 50 - 75 %

Độ IV: hẹp eo họng >75 %

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 15

 Áp-xe quanh amiđan: há miệng hạn chế, sốt cao,

vẻ mặt nhiễm trùng, amiđan to, màn hầu đỏ, lưỡi gà lệch bên lành

 Nhiễm trùng huyết: sốt cao-rét run, cấy máu có vi khuẩn

 Thấp khớp-tim: liên cầu tan huyết β nhóm A

 Viêm cầu thận

BIẾN CHỨNG VIÊM AMIĐAN

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 16

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

U Amiđan (lành, ác): Amiđan to 1 bên

Giải phẫu bệnh

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 17

 Bệnh căn: viêm mũi xoang

trào ngược dạ dày thực quản

 Kháng sinh , giảm ho, hạ sốt

 Súc họng

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 18

CHỈ ĐỊNH

1

Amiđan quá phát tắc hẹp hô hấp trên:

Tuyệt đối

3

Viêm A kèm sốt thấp khớp, bệnh van tim

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 19

4 Viêm A tái hồi > 3 đợt/năm, > 3 năm Tương đối

5

Viêm A mạn không đáp ứng điều trị:

 Đau họng, nuốt vướng kéo dài

 Viêm sưng hạch cổ kéo dài

 Hơi thở hôi

Tương đối

6 A quá phát không cân xứng, to một bên. Tương đối

7 Bất thường khớp cắn & tăng trưởng sọ mặt

Tuyệt đối

CHỈ ĐỊNH

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 20

Tuyệt đối

 Bệnh về máu:

- Cơ địa chảy máu,

- Thiếu máu,

- Rối loạn yếu tố đông máu…

 Vùng có dịch: cúm, sởi, sốt xuất huyết …

Tương đối

 Bệnh toàn thân chưa kiểm soát, có nguy cơ cao khi gây mê

 Đang nhiễm khuẩn cấp tính

 Tiền sử suyễn cần dự phòng trước

 Chẻ vòm hầu, hàm ếch cần thận trọng

CHỐNG CHỈ ĐỊNH CẮT AMIĐAN & NẠO VA

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 21

KẾT LUẬN VIÊM AMIĐAN & VA

 Bệnh thường gặp

 Dễ điều trị

 Dễ tái phát

11/ 09/ 2015 GIẢNG VIÊN TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG 22