Trong khi càng có nhiều người trong chúng ta nhận thức được tầm quan trọng của Thương hiệu hay Nhãn hiệu trong quá trình hình thành và phát triển của một doanh nghiệp, trong khi vấn đề T
Trang 1Phương pháp phân loại thương hiệu
Cuộc cạnh tranh trong thương trường là cuộc cạnh tranh giữa các Thương hiệu Trong khi càng có nhiều người trong chúng ta nhận thức được tầm quan trọng của Thương hiệu (hay Nhãn hiệu) trong quá trình hình thành và phát triển của một doanh nghiệp, trong khi vấn đề Thương hiệu đang trở nên ngày càng cấp thiết, thì chúng ta vẫn chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng và phương pháp luận trong việc Sáng Tạo Tên Nhãn Hiệu
Trang 2Tầm quan trọng của việc phân loại thương hiệu
Trong việc đặt tên các nhãn hiệu quốc tế cho doanh nghiệp Việt
Nam, chúng ta có thể gặp phải những rào cản như vấn đề ngôn
ngữ, hiểu biết các xu hướng văn hoá quốc tế, và quốc tế hoá các
giá trị văn hoá Việt Nam
Các bạn thử hình dung khi mà Phở cũng được biết đến như
Sushi; Áo dài cũng được nhiều người biến như Kimono; thì có thể
nói rằng chúng ta đã quốc tế hoá các tên Thương hiệu Việt Nam,
cho dù đó mới chỉ là tên Thương hiệu của Sản phẩm chứ chưa
phải là một Brand thực thụ
Tên là cốt lõi giá trị thương hiệu (brand equity) Ngay từ khi nảy
sinh một ý tưởng sản phẩm (product concept), bạn hãy sáng tạo
cho nó một cái tên và biến nó thành ý tưởng nhãn hiệu (brand
concept) Đó là bước đầu tiên trong tất cả những gì chúng ta phải
Trang 3làm, để chúng ta có càng nhiều hơn nữa những Vinamilk hay
Miss Saigon
Trong nhiều Xu hướng và Phương pháp luận, tác giá xin đề cử
phương pháp Destination Branding (Interbrand) là một phương
pháp đáng để chúng ta tìm hiểu Nhưng trước hết chúng ta hãy
tìm hiểu giáo trình này Vì nó được biên soạn bằng tiếng Việt và
tác giả đã dành cho nó hai năm nghiên cứu
Bảy cách phân loại Tên Thương hiệu:
1 Tên Doanh nghiệp và tên Nhãn hiệu Sản phẩm
Trang 4Tên doanh nghiệp (tên thương hiệu công ty) có thể là tên, phong
cách của cá nhân ngời sáng lập hay xuất xứ của doanh nghiệp
Tên doanh nghiệp cần thể hiện những nội dung nh: Triết lý kinh
doanh (business philosophy); Tầm nhìn doanh nghiệp (corporate
vision); Chính sách nhân sự, động viên con ngời (motivation); bao
hàm các giá trị, mục đích kinh doanh, chia sẻ quyền lợi; Văn hoá
doanh nghiệp (corporate culture)
Khi mà nhãn hiệu sản phẩm được định nghĩa thật khái quát với
các chuẩn giá trị, mục tiêu và tính cách của nó hoàn toàn giống
với mục đích, tầm nhìn và giá trị của doanh nghiệp, thì khi đó đặt
Nhãn hiệu và tên Công ty là một SONY, NOKIA và SAMSUNG là
những ví dụ điển hình
Không có những lý thuyết hay quy định khi nào thì dùng một tên
cho cả công ty và nhãn hiệu Thông thường những ngành hàng
cao cấp hay mục tiêu của công ty trùng với mục tiêu chiến lợc
Trang 5định vị sản phẩm là chỉ nhắm vào một nhóm đối tượng cụ thể, khi
đó có thể yên tâm sử dụng một nhãn hiệu
2 Từ thương hiệu Cấp độ Địa phương đến thương hiệu Toàn cầu
From Local Brand to International, Global brand
Cần thiết phải phân cấp tên nhãn hiệu theo cấp độ thị trường
theo địa lý nh trên để thấy rằng trong không ít trường hợp, chính
cái tên ban đầu làm hạn chế khả năng tiếp cận thị trường
Local: những cái tên nh Kim Hằng, Thắng Lợi, Đảnh Thạnh mang
hình thức của một nhãn hiệu địa phương hơn là nhãn hiệu quốc
tế Regional hay International: là những cái tên sử dụng một ngôn
ngữ có thể đối thoại với công chúng tiêu dùng ở một nhóm quốc
gia
Trang 6
Nhóm các nước nói tiếng Pháp, nhóm các nước nói tiếng Tây
Ban Nha sẽ a thích những cái tên theo phong cách văn hoá đặc
trng của họ De Bon là một cái tên theo phong cách Pháp Những
cái tên xuất hiện gần đây nh E-TOWN của Tp Hồ Chí Minh hay
BIOPOLIS của Singapore thật sự là những các tên thương hiệu
mang tầm quốc tế và gần gũi trong tiến trình hội nhập
Global: một nhãn hiệu toàn cầu trớc tiên phải là một cái tên hoàn
hảo, được chấp nhận bởi hầu hết các hệ ngôn ngữ chính Gobal
Brand (Nhãn hiệu Toàn cầu), thực sự là một niềm kiêu hãnh của
một quốc gia Một global brand, xét về góc độ tên nhãn hiệu, là
một cái tên hoàn hảo, đơn giản, dễ đọc, hàm xúc ý nghĩa, đặc
trng phân biệt, âm sắc hài hoà, cho hầu nh tất cả mọi ngời, trên
mọi quốc gia
3 Thương hiệu Nhà sản xuất & thương hiệu Nhà phân phối
Đây là hiện tượng mang tính chất tình huống (tactical) vừa mang
Trang 7yếu tố chiến lợc Một công ty sản xuất chỉ chú trọng vào sản xuất
và nghiên cứu sản phẩm có thể không coi trọng vấn đề xây dựng
thương hiệu và tạo cơ hội cho các nhà phân phối tự đăng ký
nhãn hiệu và tổ chức hệ thống phân phối sản phẩm
Khi đó thương hiệu thuộc về Nhà Phânh Phối Tại Mỹ vẫn còn
khá nhiều công ty chuyên sản xuất thuê cho các công ty phân
phối tại Mỹ cũng nh ở các nước khác đăng ký nhãn hiệu riêng,
thường được gọi là Private Brand hay Dealer Brand
Tập đoàn Perrigo dợc phẩm là một điển hình, mặc dù họ sản xuất
ra thuốc cảm chất lợng ngang ngữa với Tylenol, nhưng hình như
họ không chú trọng (?) vào thương hiệu và khuyến khích đối tác
phân phối tại Mỹ hay tại bất kỳ quốc gia nào, hãy làm nhãn hiệu
riêng cho mình và mua sản phẩm dới dạng gia công
Nói một cách nghiêm túc dới góc độ Tiếp thị thương hiệu, các
nhà sản xuất không sở hữu thương hiệu đã phạm một sai lầm rất
Trang 8lớn Bởi càng ngày họ càng phảI lệ thuộc vào các nhà Phân phối
và thực chất, ngay cả Perrigo hiện nay, họ đã trở thành những
ngời (doanh nghiệp) đi làm thuê
4 Thương hiệu của các thương hiệu
(Brand of Brands)
Thương hiệu này chuyên làm công việc chứng nhận cho các
thương hiệu khác ISO 9001, SA 8000, Hàng Việt Nam Chất
Lượng Cao, Vietnam Value Inside là nhãn hiệu của nhãn hiệu Có
một thuật ngữ tương tự để gọi trong tình huống này (Brand of
Brands) đó là thương hiệu Chứng nhận (Cerfiticating Brand)
Thương hiệu James Bond chẳng hạn, một khi đã đạt đến đẳng
cấp thành công và nổi tiếng hoàn toàn có thể được khai thác như
một thương hiệu chứng nhận Và từ đó hình thành một phương
thức kinh doanh mới, đó chính là phương thức nhượng quyền
Trang 9thương hiệu
5 Thương hiệu Địa phương & thương hiệu Quốc gia
Một thương hiệu địa phương hay thương hiệu quốc gia là tên và
các biểu trng hay dấu hiệu nhận biết giúp ngời ta liên tưởng ngay
đến địa danh đó Chẳng hạn Tháp Eiffen là biểu trng của Paris,
chợ Bến Thành là biểu tượng của Saigon Tên các địa danh nổi
tiếng luôn là đề tài đặt tên nhãn hiệu hàng hoá
Các quốc gia có những quy định riêng trong việc sử dụng và khai
thác tên địa danh cho những mặt hàng là sản phẩm của địa
phương hay của các chủng loại sản phẩm khác nhau Tại Việt
Nam có lẽ hiện nay tên Sapa đang được nhiều công ty sử dụng
cho các sản phẩm rượu vang, nước khoáng, hàng mỹ nghệ, du
lịch
Trang 10
Về nguyên tắc tên địa danh là cho địa phương sở hữu Do vậy
một địa phương có quyền đồng ý hay cho mợn tên của địa
phương mình cho các đơn vị hay cá nhân khác sử dụng, cũng
nhu họ hoàn toàn có quyền xác lập quyền pháp lý và bảo vệ
thương hiệu có họ không bị xâm hại cho dù là sự xâm hại về mặt
hình ảnh
6 Thương hiệu Cá nhân & Hình tượng Cá nhân
Thương hiệu Cá nhân có thể tồn tại bằng hai hình thức Một là
Tên thương hiệu Cá nhân của một con ngời cụ thể có thật và (hai
là) Tên hay một hình tượng nhân vật không có thật Tên một ngời
nổi tiếng là một thương hiệu thật sự Chúng ta đều thấy giá trị của
các thương hiệu nh David Beckhamp, Madonna hay Bill Clinton
Chính vì vậy những ngời nổi tiếng thường sử dụng tên của mình
để mở rộng sản phẩm, điển hình nh thương hiệu thời trang “J
Trang 11Lo” của Jennifer Lopez, còn Bill Cliton vẫn đang được ngỡng mộ
nh một diễn giả xuất chúng với mức thu nhập từ các buổi diễn
thuyết lên tới hàng triệu usd
Hình tượng cá nhân khác với thương hiệu cá nhân Hình tượng
cá nhân là một nhân vật không có thật, có thể là một nhân vật
huyền thoại như “Thằng Bờm”, “Bác Ba Phi” hay cũng có hình
tượng hình thành trong các bộ môn nghệ thuật đương đại Điển
hình là hình tợng James Bond trong loạt phim 007
7 Phân loại bằng cách chia nhỏ một thương hiệu
Một thương hiệu, cũng như một Sản phẩm có thể được chia
thành các đơn vị nhỏ hơn Đơn vị nhỏ nhất của một thương hiệu
hay một sản phẩm thường được giới quản trị gọi là một SKU
(Stock Keeping Unit) chẳng hạn