TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ Trực rỡ đồng chim trải nắng Tre trùm mát ngõ nhà ai Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai Quyện bước chân tôi trên đường công tác Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát Nghe [r]
Trang 1Lê Ngọc Hưng- Trường THCS Đồng Khởi
Trang 2Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về nhà thơ Nguyên Hồ?
Nhà thơ Nguyên Hồ có những tác
phẩm nổi tiếng nào ?
-Tác giả tên thật là Hồ Công Hãn,
sinh ngày 21/02/1929, tại xã Hòa
Thắng, huyện Phú Hòa, Phú Yên
Ông là hội viên Hội nhà văn Việt
Trang 3Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
Trang 4TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
Trực rỡ đồng chim trải nắng
Tre trùm mát ngõ nhà ai
Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai
Quyện bước chân tôi trên đường công tác
Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát
Nghe tình làng tha thiết mênh mông
Tôi còn nhớ con đò Phú Lộc, Phú Nông
Nhớ dòng sông Ba êm đềm trong mát
Nhớ cánh Đồng Dài nhớ hòn Nhạn Tháp
Sen đầm Chùa Tổ ngát hương
Nghe tiếng ru hời dìu dặt vấn vương
Tôi nhớ lại thời xa xưa tấm bé
Cũng những trưa hè nằm trong lòng mẹ
Tai làu từng đoạn ca dao
Trang 5Cũng cạnh bờ tre gió thổi rì rào Giấc ngủ theo về nhẹ hơn cánh bướm
Bóng đổ chân thềm mở mắt nhìn quanh
Vắng mẹ tôi vòi dãy lên khóc nũng
Võng ôm tôi như giữ chặt vào lòng
Buông vội xa quay chỉ đứt nửa chừng
Chị tôi đến ngọt ngào xoa nựng
“ À nín chị thương!
E tôi giỏi lắm
Ơ hời én liệng cò bay
Em tôi khát sữa bú tay
Mẹ đi mót lúa chiều nay mẹ về…”
Năm dài tháng chậm lê thê
Tiễng võng dẻo dai nghiến mòn thân cột
Mẹ cũng gầy theo chuỗi ngày chua xót
Trang 6Góa bụa nuôi con xuôi ngược tảo tần
Chiếc võng rách lưng chắp nối bao lần
Dây chuối, dây dừa quyến luyến
Mười bảy tuổi đầu tôi theo kháng chiến
Qua nhiều làng xóm thân yêu
Thương những mái nhà đạn xé lửa thiêu
Tiếng võng tản cư từng đêm ước vọng
Mang theo câu hát căm thù
Cháy bỏng mũi gươm đầu súng
Giục giã chân tôi trên các nẻo đường
Cho đến bây giờ lòng nặng nhớ thương
Tôi bước bên này mái trời Tổ Quốc
Chắc phía trong kia núi chắn mây mờ
Vừng trán mẹ tôi thêm những vết hằn cay cực Nhìn dấu cột mòn nhớ thằng con út
Bao năm tập kết chưa về…
Trang 7Nơi đây tiếng võng trưa hè
Điểm nhịp bài ca cuộc sống
Hay tiếng mẹ tôi băng ngàn vượt sóng
Giục giã tôi trên các nẻo đường
Từng bước thêm gần mẹ yêu thương
Nguyên Hồ
Thanh Hóa- Hè 1958
Trang 81 Em hiểu như thế nào là Liếp nứa, mái gồi ?
Đúng
Sai rồi!
Sai rồi!
Trang 9Tháp Nhạn- Thành phố Tuy Hoà –Phú Yên
Trang 10Núi Đá bia – Huyện Đông Hoà – Phú Yên
Trang 11Bến Xuân Hải – Thị xã Sông Cầu- Phú Yên
Trang 12Gành Đá dĩa – xã Xuân Hải- Huyện Tuy An- Phú Yên
Trang 13Đập Tam Giang- Tuy An- Phú Yên
Trang 14Chiếc võng Trường Sơn theo các chiến sĩ trên đường chiến đấu.
Trang 15Sông Ba- Phú Yên, bắt nguồn từ Gia Lai, Kon Tum chảy qua huyện Sơn Hòa, Sông Hinh, Tuy Hòa và đổ ra biển Đông tại cửa Đà Rằng.
Trang 16Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
Phải xa quê đi chiến đấu, nhà thơ đã nhớ về những gì ở quê nhà ?
-Cánh đồng lúa trải nắng vàng -Hàng tre trùm mát ngõ
-Liếp nứa, mái gồi -Nhớ bến đò, dòng sông Ba, Cánh Đồng Dài…
Trang 17TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
Trực rỡ đồng chim trải nắng
Tre trùm mát ngõ nhà ai
Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai
Quyện bước chân tôi trên đường công tác
Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát
Nghe tình làng tha thiết mênh mông
Tôi còn nhớ con đò Phú Lộc, Phú Nông
Nhớ dòng sông Ba êm đềm trong mát
Nhớ cánh Đồng Dài nhớ hòn Nhạn Tháp
Sen đầm Chùa Tổ ngát hương
Nghe tiếng ru hời dìu dặt vấn vương
Tôi nhớ lại thời xa xưa tấm bé
-Liếp nứa, mái gồi -Nhớ bến đò, dòng sông Ba, Cánh Đồng Dài…
Tiếng võng trưa hè cùng lời ru
Trang 18Em hãy tìm những câu thơ nói về tiếng võng trong nỗi nhớ của nhà
thơ ?-Tiếng võng tre kẽo kẹt khoan thai Tiếng võng dẻo dai nghiến mòn thân cột-Tiếng võng rách lưng chắp nối bao lầnDây chuối, dây dừa quyến luyến
-Tiếng võng tản cư từng đêm ước vọng-Nơi đây tiếng võng trưa hè
Điểm nhịp bài ca cuộc sống
Tại sao trong nỗi nhớ của mình nhà thơ lại nhấn mạnh hình ảnh tiếng võng trưa hè nhất ?
Vì tiếng võng đã gợi nhớ lại thời tấm bé, bên chị, bên mẹ hiền mà chị và
mẹ là biểu hiện của gia đình làm cho nhà thơ Nhớ nhà, nhớ quê
Trang 19Nỗi nhớ ấy của tác giả thể hiện được tình cảm gì với quê hương ?
-Cánh đồng lúa trải nắng vàng -Hàng tre trùm mát ngõ
-Liếp nứa, mái gồi -Nhớ bến đò, dòng sông Ba, Cánh Đồng Dài…
Tiếng võng trưa hè Lời ru của mẹ và chị Nỗi nhớ của
Trang 20Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
trải nắng vàng, bóng tre trùm mát
ngõ, nhớ bến đò, dòng sông Ba yêu
thương, nhớ tiếng võng trưa hè kẽo
kẹt với tiếng ru của mẹ hiền dìu dặt
vấn vương Nỗi nhớ ấy là biểu hiện
của tình yêu quê hương, đất nước.
Trang 21Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
2 Hình ảnh quê hương
Hình ảnh quê hương của tác giả hiện lên như thế nào trong bài
thơ ?
Trang 22Trực rỡ đồng chim trải nắng
Tre trùm mát ngõ nhà ai
Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai
Quyện bước chân tôi trên đường công tác
Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát
Nghe tình làng tha thiết mênh mông
Tôi còn nhớ con đò Phú Lộc, Phú Nông
Nhớ dòng sông Ba êm đềm trong mát
Nhớ cánh Đồng Dài nhớ hòn Nhạn Tháp
Sen đầm Chùa Tổ ngát hương…
Mười bảy tuổi đầu tôi theo kháng chiến
Qua nhiều làng xóm thân yêu
Thương những mái nhà đạn xé, lửa thiêu
Tiếng võng tản cư từng đêm ước vọng
Mang theo câu hát căm thù
Cháy bỏng mũi gươm, đầu súng
Giục giã chân tôi trên các nẻo đường
Cho đến bây giờ lòng nặng nhớ thương
Tôi bước bên này mái trời Tổ Quốc
Chắc phía trong kia núi chắn mây mờ
Vừng trán mẹ tôi thêm những vết hằn cay cực
Nhìn dấu cột mòn nhớ thằng con út
Bao năm tập kết chưa về…
Thanh bình, yên ả
Quê hương bị giặc
đốt phá rất đau thương, đất nước
u ám, điêu tàn.
Trực rỡ đồng chim trải nắng
Tre trùm mát ngõ nhà ai
Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai
Quyện bước chân tôi trên đường công tác
Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát
Nghe tình làng tha thiết mênh mông
Tôi còn nhớ con đò Phú Lộc, Phú Nông
Nhớ dòng sông Ba êm đềm trong mát
Nhớ cánh Đồng Dài nhớ hòn Nhạn Tháp
Sen đầm Chùa Tổ ngát hương…
Trang 23Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
2 Hình ảnh quê hương
Quê hương hiện lên trong nỗi nhớ
của tác giả thật yên ả, thanh bình
nhưng đã bị giặc tàn phá nặng nề
Nhà thơ đã có thái độ gì trước tình cảnh quê hương bị
giặc tàn phá ?
Trang 24Quê hương bị đạn xé lửa thiêu
Trang 25Máy bay Mĩ đang rải chất độc màu da cam
Trang 26Xương người chết phơi cả trên cây
Trang 28Trực rỡ đồng chim trải nắng
Tre trùm mát ngõ nhà ai
Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai
Quyện bước chân tôi trên đường công tác
Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát
Nghe tình làng tha thiết mênh mông
Tôi còn nhớ con đò Phú Lộc, Phú Nông
Nhớ dòng sông Ba êm đềm trong mát
Nhớ cánh Đồng Dài nhớ hòn Nhạn Tháp
Sen đầm Chùa Tổ ngát hương…
Mười bảy tuổi đầu tôi theo kháng chiến
Qua nhiều làng xóm thân yêu
Thương những mái nhà đạn xé, lửa thiêu
Tiếng võng tản cư từng đêm ước vọng
Mang theo câu hát căm thù
Cháy bỏng mũi gươm, đầu súng
Giục giã chân tôi trên các nẻo đường
Cho đến bây giờ lòng nặng nhớ thương
Tôi bước bên này mái trời Tổ Quốc
Chắc phía trong kia núi chắn mây mờ
Vừng trán mẹ tôi thêm những vết hằn cay cực
Nhìn dấu cột mòn nhớ thằng con út
Bao năm tập kết chưa về…
Thanh bình, yên ả
Quê hương bị giặc
đốt phá rất đau thương, đất nước
u ám, điêu tàn.
Trực rỡ đồng chim trải nắng
Tre trùm mát ngõ nhà ai
Tiếng võng trưa kẽo kẹt khoan thai
Quyện bước chân tôi trên đường công tác
Liếp nứa, mái gồi ấp yêu tiếng hát
Nghe tình làng tha thiết mênh mông
Tôi còn nhớ con đò Phú Lộc, Phú Nông
Nhớ dòng sông Ba êm đềm trong mát
Nhớ cánh Đồng Dài nhớ hòn Nhạn Tháp
Sen đầm Chùa Tổ ngát hương…
Nhà thơ sục sôi căm hờn, cầm súng đi đánh giặc.
Trang 29Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
Trang 30-Cũng những buổi trưa hè nằm trong lòng mẹ
Tai làu từng đoạn ca dao
-Vắng mẹ tôi vòi dãy lên khóc nũng
Võng ôm tôi như giữ chặt vào lòng
-Em tôi khát sữa bú tay
Mẹ đi mót lúa chiều nay mẹ về…
-Tiếng võng dẻo dai nghiến mòn thân cột
Mẹ cũng gầy theo chuỗi ngày chua xót
Góa bụa nuôi con xuôi ngược tảo tần
-Nơi đây tiếng võng trưa hè
Điểm nhịp bài ca cuộc sống
Hay tiếng mẹ tôi băng ngàn vượt sóng
Giục giã chân tôi trên các nẻo đường
Nhớ mẹ, nhà thơ đã nhớ
về những kỉ niệm nào khi được ở bên mẹ ?
-Sự chăm sóc dịu dàng
Của mẹ.
-Sự đảm đang, cần cù với dáng mẹ gầy tần tảo
sớm hôm.
Chính mẹ là động lực lớn để con chiến đấu chống quân thù.
Trang 31Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
Trang 32Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
2 Hình ảnh quê hương
3 Hình ảnh mẹ hiền trong nỗi
nhớ của nhà thơ.
III Tổng kết
Trang 33Qua các vấn đề đã phân tích,
em hãy khái quát lại nội dung
chính của bài thơ ?
Trang 34Tiết 42 TIẾNG VÕNG TRƯA HÈ
( Tặng mẹ kính yêu) Nguyên Hồ
I.Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1.Tình yêu quê hương, đất nước
Trang 35CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1 Nội dung chính của bài thơ Tiếng võng trưa hè là gì ?
B Nhớ chị với điệu hát ru ngọt ngào, nhớ quê bị giặc tàn phá
D Nhớ quê hương tha thiết đến quặn lòng và tinh thần chiến đấu bảo vệ quê hương.
Trang 36Sai rồi
Chọn lại
Trang 37Đúng rồi… Chúc mừng
bạn !
Trang 38BÀI SẮP HỌC : TỔNG KẾT TỪ VỰNG
1 Ôn lại các khái niệm:
-từ đơn, từ phức
- Thành ngữ, nghĩa của từ
- Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ
- Từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa
- Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.
- Trường từ vựng
2 Làm các bài tập sgk/122-126.
Trang 40Bài học đến đây là hết
thể học sinh lớp 9D,E,G