Tư duy trực quan hành động chiếm ưu thế● Chủ yếu tiến hành phân tích – trực quan – hành động khi tri giác trực tiếp đối tượng ● Tư duy còn chịu ảnh hưởng nhiều bởi yếu tố tổng thể ●
Trang 1Đặc điểm
tư duy của trẻ ở tiểu
học
Trang 2ĐẶC ĐIỂM TƯ DUY CỦA TRẺ Ở TIỂU HỌC
Tư duy của trẻ ở tiểu học mang tính đột biến, chuyển từ tư duy tiền thao tác sang tư duy thao tác, chưa có các thao tác tư duy trí óc bên trong
Trang 3Tư duy trực quan hành động chiếm ưu thế
● Chủ yếu tiến hành phân tích – trực quan
– hành động khi tri giác trực tiếp đối
tượng
● Tư duy còn chịu ảnh hưởng nhiều bởi
yếu tố tổng thể
● Tư duy phân tích bắt đầu hình thành
nhưng còn yếu
Giai đoạn 1 (6-7
tuổi):
=> Trẻ chưa có các thao tác tư duy trí óc bên trong Ví dụ: Trẻ thực hiện phép cộng
bằng các que tính
Trang 4Tư duy trực quan hình tượng
● Có thể phân tích đối tượng mà không
cần tri giác trực tiếp đối tượng,
● Nắm được các mối quan hệ của khái
niệm
● Những thao tác tư duy về phân loại,
phân hạng tính toán, không gian, thời
gian, được hình thành và phát triển
mạnh
● Tư duy ngôn ngữ bắt đầu hình thành
Giai đoạn 2 (8-10
tuổi):
=> Chuyển được các hành động từ bên ngoài thành các
thao tác trí óc bên trong, đó là các thao tác cụ thể Ví dụ: Trẻ biết được đôi mắt hình tròn, sáng long
linh từ đó liên tưởng đến hòn bi Sau đó miêu tả đôi mắt con chó long lanh sáng như hai hòn bi
Trang 5Hầu hết các em đều có một số đặc điểm chung trong tư duy, bao gồm:
Phán đoán theo cảm tính
Khó khăn trong việc phân tích vấn
đề, bài toán
Trang 6• Nguyên nhân: Suy nghĩ và hành động theo bản năng
Ưu điểm Khuyết điểm
Có thể đơn giản hóa mọi vấn
đề
Dễ dẫn tới quyết định sai lầm, đưa đến một kết quả tệ cho bản thân và mọi người xung
quanh Sống đúng với lứa tuổi của
mình
Trang 7HS lớp 1 giải thích khái niệm
“ quả cam” bằng các dấu
hiệu như: màu cam, hình tròn,
có vị ngọt Quả quýt cũng có các dấu hiệu tương tự nên các
em kết luận quả quýt là quả cam
Ví dụ 1:
Trang 8Trẻ biết 4 +2 =6 và 5+1=6 nên trẻ cho rằng 4=5 và 2=1
Ví dụ 2:
4=5 ? 2=1 ?
4+2=6
5+1=6
Trang 9 Khó khăn trong việc phân tích vấn đề.
Cần phải có kỹ năng phân tích và nắm bắt vấn đề.
Þ Không ít bạn nhỏ cảm thấy toán khó, chán học toán.
Þ các em nhỏ cần được rèn luyện và thực hành nhiều với toán học mới có thể nâng cao khả năng phân tích vấn đề.
Trang 10Hỏi HSTH: “ Nếu trồng cây mà không tưới nước thì sẽ xảy ra điều gì?” trẻ trả lời dễ dàng Còn với câu hỏi “Tại sao cây này lại bị héo?” thì trẻ khó trả lời hơn
Ví dụ 1:
?
Trang 11Khi được hỏi 3+1= bằng mấy trẻ sẽ biết là bằng 4 Nhưng nếu đổi đề bài thành em có 3 quả cam cô tặng em một quả cam nữa thì em có mấy quả cam ? Lúc này trẻ sẽ lúng túng
Ví dụ 2:
Được tặng
vậy là cộng
hay trừ vậy ta
Trang 12Các phương
pháp, kĩ thuật dạy học hỗ trợ học sinh tiểu
học tư duy hiệu quả trong học tập
Trang 131 Xây dựng «lớp học tư duy», phương
pháp «dạy tư duy»
2 Biện pháp phát triển một số yếu tố của
tư duy cho học sinh
Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
hỗ trợ học sinh tiểu học tư duy hiệu
quả trong học tập
Trang 14Xác định nội
dung DH có
thể dạy “tư
duy”
03
02
Xác định những chiến lược (biện pháp, kĩ thuật)
- GV gợi mở, hướng dẫn, đặt nền móng cho khả năng TD của HS phát triển qua việc xây dựng quy trình tổ chức một bài học “tư duy” một cách có hệ thống:
Xác định loại hình
TD sẽ được dạy
và nhấn mạnh
Chương trình dạy TD
được lồng ghép vào
chương trình DH cụ thể
phù hợp với khả năng của
từng HS
Xác định những kĩ năng, quá trình hay loại hình TD cụ thể
có thể được phát triển trong bài học
Xây dựng bài giảng sinh động, vừa học vừa chơi, tạo tình huống có vấn đề, dạy học bằng
sơ đồ tư duy
1 Xây dựng «lớp học tư duy», phương pháp «dạy tư duy»
Trang 152 Biện pháp phát triển một số tư duy cho học sinh
Tư duy chiến lược
Tư duy tổng quátCho trẻ làm những việc
đơn giản, quyền được quyết định một số vấn
đề nhỏ sau đó sẽ rút kinh nghiệm nếu sai lầm
Tư duy phản biện
Tạo điều kiện cho trẻ được bộc bạch nói lên suy nghĩ và phán đoán của mình
Tư duy logic và sáng tạo
Cho trẻ tập đọc, viết, đều đặn; học toán tư duy
A
B
C D
Để trẻ suy nghĩ, tự làm
1 việc, sau đó trinh cách giải quyết công việc được giao
Trang 16Sơ đồ tư duy Chiếc nón kỳ diệu Trò chơi mê cung
Trang 17• Mục đích: Giúp trẻ tư duy logic hơn, sâu chuỗi các nội dung theo hệ thống và có khoa học, rèn tư duy não bộ; khả năng nghe – nghĩ – ghi nhớ – phản xạ tốt hơn, khả năng giải quyết vấn đề và sự linh hoạt, chủ động của bản thân khá cao
• Chuẩn bị: Cung cấp cho học sinh kiến thức cơ bản
về việc xây dựng một bản đồ tư duy, giáo viên yêu cầu học sinh lập bản đồ tư duy theo cá nhân hoặc theo nhóm (từ 3 – 5 học sinh) và thời gian hoàn thành khoảng 5 -7 ngày.
• Cách làm:
Bước 1: Xác định từ khóa
Bước 2: Vẽ chủ đề – từ khóa ở trung tâm.
Bước 3: Vẽ thêm các nhánh chính (Ý chính 1,2,3,…) Bước 4: Triển khai các ý từ nhánh chính ( ý phụ) cấp
2, cấp 3, …
Bước 5: Thêm các hình ảnh minh họa thêm phần sinh động cho sơ đồ Có thể phân nhánh và chia màu để các con ghi nhớ và nhận diện rõ ràng về từng nhánh chính/ phụ.
1 Sơ đồ tư duy
Trang 18• Mục đích : Hs sẽ học được cách phân tích thông tin một cách logic và khoa học nhất Vừa là trò chơi bổ ích, vừa giúp bé có thể chủ động rèn luyện trí não Củng cố kiến thức ở các môn học
• Chuẩn bị : Bạn có thể kẻ dãy ô tương ứng với từng chữ cái Có thể kẻ nhiều dãy với nhiều câu hỏi khác nhau.Bạn hãy đặt những câu đố từ đơn giản đến khó và cho các em tìm ra đáp
án Các câu hỏi có thể liên quan đến các môn học : khoa học, lịch sử, địa lí Vd: chất gì không màu không mùi?
• Cách chơi : Cả lớp chia làm 2 đội, cô giáo sẽ đọc câu hỏi để các em suy nghĩ điền vào ô trống Các em có thể điền 1 chữ cái vào ô hoặc nếu chắc chắn câu trả lời các em sẽ nói luôn từ khoá Nếu có 1 chữ cái thì các em sẽ được cộng 10đ còn nếu biết cả từ khóa sẽ được 100đ Kết thúc trò chơi thì đội nào nhiều điểm hơn là đội chiến thắng
2.Chiếc nón kì diệu
Trang 19• Mục đích : Rèn luyện tư duy chiến lược, giúp các em định hướng được đường đi để đến đích Rèn kĩ năng tính nhẫm và lập luận logic
• Chuẩn bị : Cô sẽ vẽ 1 mê cung thật rối não, trên đường đi các hs sẽ phải trả lời các câu hỏi : 1 bài toán tính nhẩm, toán tư duy, toán đố
• Cách chơi : Chia thành 2 đội,mỗi đội sẽ có
1 bản đồ mê cung,1 thành viên vẽ đường
đi trên mê cung, nếu gặp phải câu hỏi thì
cả đội sẽ cùng trả lời, nếu trả lời đúng chướng ngại vật biến mất, nếu trả lời sai
sẽ biến thành đá và không thể đi đường
đó được nữa Đội nào về đích giải cứu
công chúa trước đội đó chiến thắng
3.Trò chơi mê cung