BÁO cáo THỰC HÀNH dược lâm SÀNG 2

* Chức năng, nhiệm vụ của Dược Lâm sàng - Tư vấn trong quá trình xây dựng các danh mục thuốc tại các cơ sở khám bệnh, chữabệnh nhằm mục tiêu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả: +

Trang 1

Hà Nội – 2021

Trang 2

MỤC LỤC

Trang

1 Chức năng, nhiệm vụ của Dược Lâm sàng, Dược sĩ Lâm sàng 1

2 Hoạt động Dược Lâm sàng tại cơ sở khám chữa bệnh 4

3 Phân tích Bệnh án 8

Trang 3

BÁO CÁO THỰC HÀNH DƯỢC LÂM SÀNG 2

1 Chức năng, nhiệm vụ của Dược Lâm sàng, Dược sĩ Lâm sàng

( theo TT 31/2012/TT-BYT)

- Dược lâm sàng là hoạt động thực hành thuộc lĩnh vực khoa học sức khỏe, trong đóngười dược sĩ thực hiện vai trò tư vấn về thuốc cho thầy thuốc, giúp tối ưu hóa phác đồđiều trị; đồng thời thực hiện vai trò cung cấp thông tin, tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc

an toàn, hợp lý, hiệu quả cho cán bộ y tế và cho người bệnh

- Dược sĩ lâm sàng là những dược sĩ làm việc trong lĩnh vực dược lâm sàng tại các cơ sởkhám bệnh, chữa bệnh; thực hiện tư vấn về thuốc cho thầy thuốc trong chỉ định, điều trị

và hướng dẫn sử dụng thuốc cho cán bộ y tế và cho người bệnh

* Chức năng, nhiệm vụ của Dược Lâm sàng

- Tư vấn trong quá trình xây dựng các danh mục thuốc tại các cơ sở khám bệnh, chữabệnh nhằm mục tiêu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả:

+ Xây dựng các tiêu chí lựa chọn thuốc để tư vấn cho Hội đồng Thuốc và Điều trị của cơ

sở khám bệnh, chữa bệnh;

+ Tiếp nhận và xử lý các thông tin về an toàn, hiệu quả liên quan đến việc sử dụng thuốcthuộc danh mục thuốc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để đề xuất bổ sung, điều chỉnhdanh mục thuốc bảo đảm việc sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả;

+ Phân tích, đánh giá về an toàn, hiệu quả trên cơ sở bằng chứng về chi phí - hiệu quả,chi phí - lợi ích, nguy cơ - lợi ích trong việc sử dụng thuốc của cơ sở khám bệnh, chữabệnh để tư vấn, cung cấp thông tin trong việc xây dựng danh mục thuốc của cơ sở khámbệnh, chữa bệnh bảo đảm hợp lý, an toàn và hiệu quả

- Tư vấn, giám sát việc kê đơn thuốc, sử dụng thuốc:

+ Tư vấn về sử dụng thuốc cho người kê đơn lựa chọn thuốc trong điều trị Kiểm tra,kiểm soát quá trình kê đơn thuốc, thẩm định y lệnh để phát hiện, ngăn ngừa các sai sót,nhầm lẫn có thể xảy ra Tổng hợp và phân tích nguyên nhân sai sót để đề xuất giải phápkhắc phục, cải thiện chất lượng kê đơn;

+ Tham gia phân tích sử dụng thuốc (bình ca lâm sàng) trong các trường hợp người bệnhnhiễm vi sinh vật kháng thuốc, người bệnh phải sử dụng nhiều thuốc phức tạp hoặc theoyêu cầu của người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;

+ Tham gia hội chẩn hoặc các hội đồng chẩn đoán chuyên môn liên quan đến lựa chọnthuốc trong điều trị

- Thông tin, hướng dẫn sử dụng thuốc cho người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, người

sử dụng thuốc và cộng đồng:

+ Cập nhật thông tin của thuốc mới cho người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh về tênthuốc, thành phần, tác dụng dược lý, chỉ định, chống chỉ định, tương tác thuốc, liều dùng,

Trang 4

cách dùng, hướng dẫn sử dụng thuốc trên các đối tượng bệnh nhân cần theo dõi đặc biệt,các thông tin liên quan đến cảnh báo, an toàn của thuốc và các thông tin cần thiết khác;+ Cập nhật thông tin của thuốc cho người sử dụng thuốc và cộng đồng về tên thuốc,thành phần, nồng độ, hàm lượng, dạng bào chế, chỉ định, chống chỉ định, liều dùng, cáchdùng và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình sử dụng thuốc;

+ Tổ chức cập nhật thông tin thuốc quy định tại điểm a, điểm b khoản này bằng các hìnhthức thông tin trực tiếp, thông tin bằng văn bản hoặc niêm yết trên bảng tin, trang thôngtin điện tử của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

- Tham gia xây dựng quy trình, hướng dẫn chuyên môn liên quan đến sử dụng thuốc vàgiám sát việc thực hiện các quy trình này, bao gồm:

+ Xây dựng các quy trình chuyên môn liên quan đến sử dụng thuốc, hướng dẫn sử dụngdanh mục thuốc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;

+ Phối hợp với Hội đồng Thuốc và Điều trị của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựngquy trình giám sát sử dụng thuốc có khoảng điều trị hẹp, nhiều tác dụng phụ nghiêmtrọng, thuốc cần pha để sử dụng qua đường tiêm truyền hoặc sử dụng cho các đối tượngbệnh nhân cần theo dõi hoặc thuốc có điều kiện bảo quản đặc biệt theo yêu cầu của côngtác điều trị;

+ Tham gia trực tiếp vào quá trình điều trị và giám sát việc tuân thủ quy trình sử dụngthuốc đã được Hội đồng Thuốc và Điều trị của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thông quahoặc người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phê duyệt

- Phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh:

+ Xây dựng kế hoạch phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc định kỳ 6 tháng, hàngnăm, xu hướng và kế hoạch sử dụng thuốc của năm tiếp theo của cơ sở khám bệnh, chữabệnh;

+ Phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc thông qua việc đánh giá sự phù hợp củahướng dẫn điều trị và danh mục thuốc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với chỉ định củathuốc cung ứng cho các khoa lâm sàng của cơ sở

- Tham gia theo dõi, giám sát phản ứng có hại của thuốc:

+ Cập nhật thông tin về các phản ứng có hại của thuốc, các thông tin khác về an toàn củathuốc và cách xử trí, hướng dẫn cho người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, điều dưỡngviên, y tá, kỹ thuật viên, hộ sinh viên phát hiện, xử trí các phản ứng có hại của thuốc;+ Theo dõi, giám sát phản ứng có hại của thuốc và tiếp nhận thông tin để tổng hợp, báocáo về các phản ứng có hại của thuốc tại cơ sở theo các hướng dẫn của Bộ Y tế;

+ Báo cáo đột xuất về nguy cơ tổn hại tới sức khỏe của người bệnh liên quan đến việc sửdụng thuốc hoặc các trường hợp sử dụng thuốc chưa phù hợp tại cơ sở khám bệnh, chữabệnh cho người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

Trang 5

- Tham gia nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng, thử nghiệm tương đương sinh học của thuốctại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các nghiên cứu khoa học khác về sử dụng thuốc hợp

lý, an toàn và hiệu quả

* Chức năng, nhiệm vụ của Dược sĩ Lâm sàng

- Tham gia phân tích, đánh giá tình hình sử dụng thuốc;

- Tham gia tư vấn trong quá trình xây dựng danh mục thuốc của đơn vị, đưa ra ý kiếnhoặc cung cấp thông tin dựa trên bằng chứng về việc thuốc nào nên đưa vào hoặc bỏ rakhỏi danh mục thuốc để bảo đảm mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả;

- Tham gia xây dựng các quy trình chuyên môn liên quan đến sử dụng thuốc: quy trìnhpha chế thuốc (dùng cho chuyên khoa nhi, chuyên khoa ung bướu, dịch truyền nuôidưỡng nhân tạo ngoài đường tiêu hóa), hướng dẫn điều trị, quy trình kỹ thuật của bệnhviện;

- Tham gia xây dựng quy trình giám sát sử dụng đối với các thuốc trong danh mục (baogồm các thuốc có khoảng điều trị hẹp, nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng, kháng sinh,thuốc cần pha truyền đặc biệt (chuyên khoa nhi, ung bướu), thuốc cần điều kiện bảo quảnđặc biệt) do Giám đốc bệnh viện ban hành trên cơ sở được tư vấn của Hội đồng Thuốc vàĐiều trị;

- Hướng dẫn và giám sát việc sử dụng thuốc trong bệnh viện;

- Thông tin thuốc cho người bệnh và cán bộ y tế: dược sĩ lâm sàng cập nhật thông tin sửdụng thuốc, thông tin về thuốc mới, thông tin cảnh giác dược gửi đến cán bộ y tế và đếnngười bệnh bằng nhiều hình thức khác nhau như: trực tiếp, văn bản, bảng tin bệnh viện,thư điện tử, tranh ảnh, tờ hướng dẫn, trang thông tin điện tử;

-Tập huấn, đào tạo về dược lâm sàng: dược sĩ lâm sàng lập kế hoạch, chuẩn bị tài liệu,cập nhật kiến thức sử dụng thuốc cho bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng viên, kỹ thuật viên, hộsinh viên của đơn vị mình Kế hoạch và nội dung phải được Giám đốc bệnh viện phêduyệt;

- Báo cáo định kỳ hằng tháng, hằng quý, hằng năm và báo cáo đột xuất theo yêu cầu củaBan Giám đốc, Hội đồng Thuốc và Điều trị: Dược sĩ lâm sàng báo cáo công tác sử dụngthuốc trong buổi họp của Hội đồng Thuốc và Điều trị hoặc buổi giao ban của đơn vị, có ýkiến trong các trường hợp sử dụng thuốc chưa phù hợp;

-Theo dõi, giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và là đầu mối báo cáo các phảnứng có hại của thuốc tại đơn vị theo quy định hiện hành;

- Tham gia các hoạt động, công trình nghiên cứu khoa học, đặc biệt là các nghiên cứuliên quan đến vấn đề sử dụng thuốc an toàn - hợp lý, vấn đề cải tiến chất lượng và nângcao hiệu quả công tác dược lâm sàng, nghiên cứu sử dụng thuốc trên lâm sàng;

- Tham gia hội chẩn chuyên môn về thuốc, đặc biệt trong các trường hợp bệnh nặng, bệnhcần dùng thuốc đặc biệt, người bệnh bị nhiễm vi sinh vật kháng thuốc;

- Tham gia bình ca lâm sàng định kỳ tại khoa lâm sàng, tại bệnh viện;

Trang 6

- Giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy trình sử dụng thuốc đã được Hội đồng Thuốc vàĐiều trị thông qua và Giám đốc bệnh viện phê duyệt;

- Tham gia xây dựng và thực hiện quy trình giám sát điều trị thông qua theo dõi nồng độthuốc trong máu (Therapeutic Drug Monitoring - TDM) tại các bệnh viện có điều kiệntriển khai TDM

* Các nhiệm vụ tại khoa Lâm sàng

Dược sĩ lâm sàng tham gia đi buồng bệnh và phân tích về sử dụng thuốc của người bệnh.Tùy theo đặc thù của từng bệnh viện, mỗi bệnh viện sẽ lựa chọn khoa lâm sàng và đốitượng người bệnh cần ưu tiên để triển khai các hoạt động thực hành dược lâm sàng Đốivới từng người bệnh, dược sĩ lâm sàng phải thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ sau:

- Khai thác thông tin của người bệnh (bao gồm cả khai thác thông tin trên bệnh án và tiếnhành phỏng vấn trực tiếp người bê ̣nh) về:

+ Tiền sử sử dụng thuốc;

+ Tóm tắt các dữ kiê ̣n lâm sàng và các kết quả cận lâm sàng đã có

- Xem xét các thuốc được kê đơn cho người bê ̣nh (trong quá trình đi buồng bệnh cùngvới bác sĩ và xem xét y lệnh trong hồ sơ bệnh án, đơn thuốc) về:

+ Phản ứng có hại của thuốc

Sau khi hoàn thành quá trình xem xét các thuốc được kê đơn cho người bê ̣nh, nếu pháthiện có vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc, dược sĩ lâm sàng trao đổi với bác sĩ điều trị

để tối ưu hóa viê ̣c dùng thuốc đồng thời điền vào mẫu phân tích sử dụng thuốc trên ngườibệnh (theo mẫu được quy định tại Phụ lục 2 (bao gồm Phụ lục 2A và Phụ lục 2B) đượcban hành kèm theo Thông tư này) Trong trường hợp cần thiết, báo cáo trưởng khoaDược xin ý kiến chỉ đạo

- Hướng dẫn sử dụng thuốc cho điều dưỡng viên

- Phối hợp với bác sĩ điều trị để cung cấp thông tin tư vấn cho người bệnh về những điềucần lưu ý trong quá trình sử dụng thuốc

2 Hoạt động Dược Lâm sàng tại cơ sở khám chữa bệnh

( theo Nghị định 131/2020/NĐ-CP)

Trang 7

Hoạt động dược lâm sàng tại khoa dược

Khoa dược của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh triển khai hoạt động dược lâm sàng theo quyđịnh tại Điều 80 Luật Dược và được quy định cụ thể như sau:

- Tư vấn trong quá trình xây dựng các danh mục thuốc tại các cơ sở khám bệnh, chữabệnh nhằm mục tiêu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả:

+ Xây dựng các tiêu chí lựa chọn thuốc để tư vấn cho Hội đồng Thuốc và Điều trị của cơ

sở khám bệnh, chữa bệnh;

+ Tiếp nhận và xử lý các thông tin về an toàn, hiệu quả liên quan đến việc sử dụng thuốcthuộc danh mục thuốc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để đề xuất bổ sung, điều chỉnhdanh mục thuốc bảo đảm việc sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả;

+ Phân tích, đánh giá về an toàn, hiệu quả trên cơ sở bằng chứng về chi phí - hiệu quả,chi phí - lợi ích, nguy cơ - lợi ích trong việc sử dụng thuốc của cơ sở khám bệnh, chữabệnh để tư vấn, cung cấp thông tin trong việc xây dựng danh mục thuốc của cơ sở khámbệnh, chữa bệnh bảo đảm hợp lý, an toàn và hiệu quả

- Tư vấn, giám sát việc kê đơn thuốc, sử dụng thuốc:

+ Tư vấn về sử dụng thuốc cho người kê đơn lựa chọn thuốc trong điều trị Kiểm tra,kiểm soát quá trình kê đơn thuốc, thẩm định y lệnh để phát hiện, ngăn ngừa các sai sót,nhầm lẫn có thể xảy ra Tổng hợp và phân tích nguyên nhân sai sót để đề xuất giải phápkhắc phục, cải thiện chất lượng kê đơn;

+ Tham gia phân tích sử dụng thuốc (bình ca lâm sàng) trong các trường hợp người bệnhnhiễm vi sinh vật kháng thuốc, người bệnh phải sử dụng nhiều thuốc phức tạp hoặc theoyêu cầu của người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;

+ Tham gia hội chẩn hoặc các hội đồng chẩn đoán chuyên môn liên quan đến lựa chọnthuốc trong điều trị

- Thông tin, hướng dẫn sử dụng thuốc cho người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, người

sử dụng thuốc và cộng đồng:

+ Cập nhật thông tin của thuốc mới cho người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh về tênthuốc, thành phần, tác dụng dược lý, chỉ định, chống chỉ định, tương tác thuốc, liều dùng,cách dùng, hướng dẫn sử dụng thuốc trên các đối tượng bệnh nhân cần theo dõi đặc biệt,các thông tin liên quan đến cảnh báo, an toàn của thuốc và các thông tin cần thiết khác;+ Cập nhật thông tin của thuốc cho người sử dụng thuốc và cộng đồng về tên thuốc,thành phần, nồng độ, hàm lượng, dạng bào chế, chỉ định, chống chỉ định, liều dùng, cáchdùng và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình sử dụng thuốc;

+ Tổ chức cập nhật thông tin thuốc quy định tại điểm a, điểm b khoản này bằng các hìnhthức thông tin trực tiếp, thông tin bằng văn bản hoặc niêm yết trên bảng tin, trang thôngtin điện tử của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

- Tham gia xây dựng quy trình, hướng dẫn chuyên môn liên quan đến sử dụng thuốc vàgiám sát việc thực hiện các quy trình này, bao gồm:

Trang 8