ông vụng xe tôi phải lấy vợ già Tôi thì đốt cửa đốt nhà ông đi!. *** Chồng hen lại lấy vợ hen Ðêm nằm cò cử như kèn thổi đôi.. *** Có phúc lấy được vợ già Sạch cửa sạch cửa sạch nhà lại
Trang 1Ca Dao Trữ Tình 4
Bà già ra chợ cầu Ðông
Xem một quẻ bói : lấy chồng lợi chăng ? Thầy bói gieo quẻ nói rằng :
Lợi thì có lợi nhưng răng không còn !
***
Ba cô đội gạo lên chùa
Một cô yếm thắm bỏ bùa cho sư
Sư về sư ốm tương tư
ốm lăn ốm lóc cho sư trọc đầu
Ai làm cho dạ sư sầu,
Cho ruột sư héo như bầu đứt dây ?
***
Bà ơi cho cháu xin xu
Cháu mua bánh gù cháu gởi về Nam
Bố cháu đi làm: chè tầu thuốc lá,
Mẹ cháu ở nhà vét lá khoai lang
***
Bắc thang lên hỏi ông trời
Bắt ông Nguyệt Lão đánh mười cẳng tay Ðánh thôi lại trói vào cây
Hỏi ông Nguyêt Lão: nào dây tơ hồng ? Nào dây xe bắc xe đông
Nào dây xe vợ xe chồng người ta ? ông vụng xe tôi phải lấy vợ già
Tôi thì đốt cửa đốt nhà ông đi !
***
Bao giờ cho chuối có cành
Cho sung có nụ cho hành có hoa
Bao giờ chạch đẻ ngọn đa
Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình
Bao giờ cây cải làm đình
Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta
Trang 2***
Bồng bồng cõng chồng đi chơi
Cõng đến chỗ lội đánh rơi mất chồng
Hỡi ông cụ lão kia ơi
Cho tôi mượn cái gầu sòng
Tôi tát nước cạn cho chồng tôi lên !
***
Ba đồng một chục đàn ông
Ta bỏ vào lồng ta xách ta chơi
***
Ba năm ăn ở trên thuyền
Bởi anh hàng muối cho nên mặn mà
Xuống thuyền dịp bảy dịp ba
Trách anh hàng trứng cho ra đôi lòng
***
Bớ thảm ơi !
Bớ thiết ơi !
Bớ bạn nhân tình ơi !
Thân em như cái quả xoài trên cây,
Gió đông gió tây gió nam gió bắc
Gió đánh lúc la lúc lắc trên cành !
Một mai rụng xuống biết vào tay ai ?
Kìa cành trúc, nọ cành mai
Ông Tơ bà Nguyệt xe hoài chẳng thương !
Một lần chờ
Hai lần đợi
Sớm lần nhớ
Trưa lần thương
Anh thương em nhưng bác mẹ họ hàng chẳng thương !
***
Buổi xuân xanh thiếp chẳng gặp chàng
Bây giờ năm con bảy cái, ra đàng gặp nhau
Trang 3***
Chồng còng lấy vợ cũng còng
Nằm phản thì chặt, nằm nong thì vừa !
***
Chồng hen lại lấy vợ hen
Ðêm nằm cò cử như kèn thổi đôi
***
Chàng về thiếp cũng xin về
Chàng về Hồ Bắc, thiếp về Hồ Tây
Chàng bao nhiêu tuổi năm nay ?
Chàng rằng mười tám, thiếp rầy bốn ba
Mồ cha đứa chê thiếp già
Thiếp còn gánh nổi một và trăm kim
Trăm chiếc kim đổi lấy lạng vàng
Mua gương Tư Mã để thiếp với chàng soi chung Chàng về sắm sửa loan phòng
Thiếp xin điểm phấn tô hồng thiếp theo
***
Chúng chị là hòn đá tảng trên trời
Các em chuột nhắt cứ đòi lung lay
Cha đời chuột nhắt chúng bay
Hòn đá tảng mà rớt xuống thì mày gãy xương !
***
Có phúc lấy được vợ già
Sạch cửa sạch cửa sạch nhà lại ngọt cơm canh
Vô phúc lấy phải trẻ ranh
Nó ăn nó bỏ tan tành nó đi
***
Có tiền vợ vợ chồng chồng
Hết tiền, chồng Ðông vợ Ðoài
***
Cưới em có một tiền hai
Trang 4Có dăm sợi bún có vài hạt xôi
Họ hàng ăn uống xong rồi
Tôi xin cái chão tôi lôi nó về
***
Cưới nàng anh toan dẫn voi
Anh sợ quốc cấm nên voi không bàn ! Dẫn trâu, sợ họ máu hàn,
Dẫn bò, sợ họ nhà nàng co gân
Miễn là có thú bốn chân
Dẫn con chuột béo mời dân mời làng _Chàng dẫn thế, em lấy làn sang,
Nỡ nào em lại phá ngang như là
Người ta thách lợn thách gà
Nhà em thách cưới một nhà khoai lang:
Củ to thì để mời làng,
Còn như củ nhỏ, họ hàng ăn chơi
Bao nhiêu củ mẻ chàng ơi ,
Ðể cho con trẻ ăn chơi giữ nhà
Bao nhiêu củ rím, củ hà
Ðể cho con lợn con gà nó ăn
***
Chém cha cái nước sông Bờ
Nghĩ rằng báng nước, ai ngờ báng con
***
Chiều nay có kẻ thất tình
Tựa mai mai ngả, tựa đình đình xiêu
***
Công anh ngồi giữ buồng tằm
Ðến khi tằm chín, anh nằm buồng không !
***
Công em gánh gạch xây tường
Mà em chẳng được thắp hương chùa này
***
Công anh chăn nghé đã lâu
Trang 5Bây giờ nghé đã thành trâu ai cày !
***
Công anh đắp đập be bờ
Ðể ai tháo nước, để lờ anh trôi
***
Cách sông cách núi cho cam
Cách một chỗ lội, thiếp chàng xa nhau !
***
Ðem em ra bỏ xuống gành
Kéo neo mà chạy sao đành anh ơi!
***
Ðêm nằm ôm gối thở than
Gối ơi là gối con bạn lang nó xa rồi
***
Ðường dài ngựa chạy cát bay
Ngãi nhân thăm thẳm một ngày một xa
***
Ði đâu mà chẳng lấy chồng
Người ta lấy hết chổng mông mà gào Gào rằng : đất hỡi trời ơi !
Sao không thí bỏ cho tôi chút chồng ? ông trời ngoảnh cổ liền trông:
_Mày hay kén chọn, ông không cho mày !
***
Ðôi ta là bạn thong dong
Trang 6Như đôi đũa ngọc nằm trong mâm vàng
Bởi chưng thầy mẹ nói ngang
Cho nên đũa ngọc mâm vàng xa nhau
***
Ðờn độc huyền nhỏ tiếng kêu thanh
Anh bỏ em đi cưới vợ sao đành
Em kêu trời một tiếng chim trên cành phải rơi
***
Ðương cơn lửa tắt cơm sôi
Lợn kêu con khóc, chồng đòi tòm tem
***
Ðứng xa ngỡ hoa thiên lý tây
Vượt hồ sang hái, phải cây muội nồi !
***
Em là con gái nhà giàu
Mẹ cha thách cưới ra màu xinh sao
Cưới em trăm tấm lụa đào,
Một trăm hòn ngọc, hai mươi tám ông sao trên trời Tráp tròn dẫn đủ trăm đôi,
ống thuốc bằng bạc, ống vôi bằng vàng
Sắm xe tứ mã đem sang
Ðể quan viên họ nhà nàng đưa dâu
Ba trăm nón Nghệ đội đầu
Mỗi người một cái quạt Tàu thật xinh
Anh về sắm nhiễu Nghi Ðình
May chăn cho rộng, ta mình đắp chung
Cưới em chín chĩnh mật ong
Mười cót xôi trắng, mười nong xôi vò
Cưới em tám vạn trâu bò
Bảy vạn dê lợn, chín vò rượu tăm
Lá đa mặt nguyệt hôm rằm
Răng nanh thằng Cuội, râu cằm Thiên Lôi
Gan ruồi mỡ muỗi cho tươi
Xin chàng chín chục con dơi góa chồng
Thách thế mới thỏa tấm lòng
Chàng mà lo được, thiếp thời theo chân
***
Trang 7Gái một con trông mòn con mắt ,
Gái hai con, con mắt liếc ngang
Ba con cổ ngẳng răng vàng
Bốn con, quần áo đi ngang khét mù
Năm con tóc rối tổ cu
Sáu con yếm trụt, váy dù vặn ngang
***
Gái phải hơi trai như thài lài gặp cứt chó Trai phải hơi gái như cò bợ gặp trời mưa
***
Ghe anh trở bến cắm sào
Nghe em có chốn anh nhào xuống sông
***
Giường rộng thì ghé lưng vào
Nghìn năm ai có tơ hào đến ai !
***
Hai đứa mình như cặp cá ở đìa
Ngày ngao du giỡn bóng, tối lại lìa, than ôi !
***
Hỡi người quần trắng dây lưng thao !
Cha mẹ thế nào, ăn mặc giàu sang ?
Hay là anh buôn bán ngoài đàng
Mượn đầu heo nấu cháo nổi màng màng dễ coi ?
***
Làm trai cho đáng nên trai
Ăn cơm với vợ lại nài vét niêu
***
Lỗ mũi mười tám gánh lông
Chồng yêu chồng bảo : râu rồng trời cho ! Nằm ngủ thì ngáy o o
Chồng yêu chồng bảo : ngáy cho vui nhà !
Trang 8Ði chợ thì hay ăn quà
Chồng yêu chồng bảo : về nhà đỡ cơm ! Trên đầu những rác cùng rơm ,
Chồng yêu chồng bảo : hoa thơm rắc đầu !
***
Mạ úa cây lúa chóng xanh
Nạ dòng chóng đẻ, sao anh hững hờ ?
***
Mạ non mà cấy đất liền
Thương em đứt ruột không tiền phải ngó lơ
***
Mấy lời em nói
Anh hong khói để bền
Dẫu trăm năm nữa không quên lời nào !
***
Mình nói dối ta mình hãy còn son,
Ta đi qua ngõ thấy con mình bò
Con mình những trấu cùng tro
Ta đi xách nước rửa cho con mình
***
Mình nói dối ta mình chửa có chồng
Ta đi qua ngõ mình bồng con ra
Con mình khéo giống con ta
Con mình bảy rưỡi, con ta ba phần
***
Mồ cha con bướm khôn ngoan
Hoa thơm bướm đậu, hoa tàn bướm bay
***
Muốn ăn cơm trắng cá kho
Trốn cha trốn mẹ xuống đò cùng anh !
Trang 9***
Nào khi gánh nặng anh chờ
Mỏi vai anh đỡ, bây giờ nghe ai ?
Chiều hôm thổn thức mong chồng
Thấy trăng lên núi mà lòng em đau
Em đau vì bởi em nghèo
Chồng em giỏi giắn, lại đeo chữ bần
***
Ngãi nhân mỏng dánh như cánh chuồn chuồn Khi vui nó đậu, khi buồn nó bay
***
Những người phinh phính mặt mo
Chân đi chữ bát, ai cho không thèm
***
Người yêu ta để trên cơi
Nắp vàng đậy lại để nơi gương thờ,
Ðêm qua ba bốn lần mơ
Chiêm bao thì thấy, dậy rờ thì không !
***
Người như huê nở trên cành
Em như con bướm lượn vành trên hoa Bây giờ anh lấy người ta
Như dao cắt ruột em ra làm mười !
***
Nước trong cá chẳng ăn mồi
Ðừng câu mà mệt đừng ngồi mà trưa
***
Trang 10Thà rằng chẳng biết cho đừng
Biết ra dan díu nửa chừng lại thôi
Con sông bên lở bên bồi
Một con cá lội mấy người buông câu !
***
Trời mưa trời gió
Vác đó đi đơm
Trở về ăn cơm
Trở ra mất đó !
Kể từ ngày thương đó, đó ơi
Ðó chưa thưa được một lời cho đây nghe !
***
Thôi thôi từ tạ biển vàng
Cá lui về sông vịnh, chim ngược ngàn kiếm đôi
***
Tiếc công anh se sợi nhợ, uốn cây cần
Xe rồi sợi đứt, con cá lần ra khơi
***
Trăm năm dốc nguyện đá vàng
Dè đâu gãy cánh giữa đàng khó toan
***
Trăm năm đành lỗi hẹn hò
Cây đa bến cũ , con đò khác đưa
***
Trèo lên cây bưởi hái hoa
Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân
Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc
Em có chồng anh tiếc lắm thay !
_Ba đồng một mớ trầu cay
Sao anh chẳng hỏi những ngày còn không ? Bây giờ em đã có chồng
Như chim vào lồng, như cá cắn câu
Cá cắn câu biết đâu mà gỡ ?
Trang 11Chim vào lồng biết thuở nào ra ?
***
Tiếc thay hạt gạo trắng ngần
Ðã vo nước đục lại vần than rơm
***
Tiếc thay hạt gạo tám xoan
Thổi nồi đồng điếu lại chan nước cà !
***
Thiếp về lựa chuối thiếp mua
Lựa hương thiếp thắp, lựa chùa thiếp tu
***
Tiếc công lao anh đào ao thả cá
Năm bảy tháng trường họ lạ đến câu !
***
Từ ngày gặp gỡ giữa đường
Những lời bạn nói, nhớ thương vô chừng
Tưởng là thành cơm thành cháo, tôi bỏ bụng mừng Hay đâu cá bể chim rừng vội bay !
***
Trăng rằm đã tỏ lại tròn
Củ lang đất cát đã ngon lại bùi
Em gặp anh đây đã khoẻ lại vui
Tam tứ sầu giải hết, mặt tươi như thường
***
Thương em một nỗi thật thà
Ðêm nằm thì cởi váy ra gối đầu
***
Thương em anh biết để đâu ?
Ðể vào tay áo, lâu lâu lại dòm
Trang 12***
ù ỳ cút kít
Xay lúa lấy gạo ăn mai
Có một thợ cấy với hai thợ cày
Thợ cấy mà lấy thợ cày
Ðể cho thợ mạ khóc ngày khóc đêm !
***
Yêu nhau thì ném bã trầu
Ghét nhau ném đá vỡ đầu nhau ra
Yêu nhau chẳng lấy được nhau
Con lợn bỏ đói buồng cau bỏ già
Bao giờ sum họp một nhà
Con lợn lại béo, cau già lại non
***
Yêu nhau xé lụa may quần
Ghét nhau kể nợ kể nần nhau ra
***
Vô duyên mới lấy chồng khòm
Mai sau nó chết, cái hòm khum khum
Nguồn: Tình yêu trong Ca dao- Tục ngữ- Dân ca (NXB Ðồng Nai)