Câu 1 4 điểm Hãy lí giải hành động ngẩng đầu và cúi đầu của tác giả Lí Bạch trong bài thơ Tĩnh dạ tứ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh Câu 2 6.0 điểm Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầ[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT YÊN
ĐỀ CHÍNH THỨC
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2013-2014 MÔN THI: NGỮ VĂN 7 Ngày thi: 12/04/2014
Thời gian làm bài:120 phút
Câu 1 (4 điểm)
Hãy lí giải hành động ngẩng đầu và cúi đầu của tác giả Lí Bạch trong bài thơ
Tĩnh dạ tứ (Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh)
Câu 2 (6.0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
… Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng một con người về cái ngày "hôm nay tôi đi học" ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con Để rồi bất cứ một ngày nào đó trong đời, khi nhớ lại, lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến Ngày mẹ còn nhỏ, mùa hè nhà trường đóng cửa hoàn toàn,
và ngày khai trường đúng là ngày đầu tiên học trò lớp Một đến gặp thầy mới, bạn mới Cho nên ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi, hốt hoảng khi cổng trường đóng lại, bà ngoại đứng ngoài cách cổng như đứng bên ngoài cái thế giới mà mẹ vừa bước vào …
(Trích SGK Ngữ văn 7, tập 1)
a Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Cho biết chủ đề của đoạn văn?
b Từ chủ đề của đoạn văn trên, trình bày cảm nhận của em về nhân vật người
mẹ trong văn bản
Câu 3: (10.0 điểm)
Khi nói về nhân vật quan phụ mẫu trong ngắn “Sống chết mặc bay”- Sách Bồi dưỡng Ngữ văn 7 có viết: “Đó là một viên quan vừa vô trách nhiệm, vừa hống hách chỉ ham mê cờ bạc, bỏ mặc đê vỡ làm cho dân chúng muôn sầu nghìn thảm”.
Bằng hiểu biết của mình, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
_
Họ và tên: ………
Số báo danh:………
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT YÊN HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 2ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2013-2014 MÔN THI: NGỮ VĂN 7 Ngày thi: 12/04/2014
(Đáp án này gồm 03 trang)
Câu 1
(4 điểm)
* Yêu cầu về hình thức: Học sinh viết hoàn chỉnh một văn bản
ngắn có đủ ba phần, diễn đạt tốt, kết cấu mạch lạc.
* Yêu cầu về nội dung: Hai hành động liền nhau thể hiện tình
yêu quê hương sâu nặng của tác giả:
+ Hành động ngẩng đầu: kiểm nghiệm cảm giác mơ hồ của tác giả sương hay trăng ? Từ không gian hẹp tác giả hướng ra
không gian rộng
+ Hành động cúi đầu ® Thể hiện sự liền mạch trong cảm xúc
của nhân vật trữ tình
+ Nhìn thấy vầng trăng, tác giả chạm vào nỗi nhớ nhà, không muốn đối diện với nỗi buồn quá lâu ® Cúi đầu xuống để tránh nỗi buồn nhưng lập tức nỗi nhớ quê hương tràn về trong tâm tưởng
1 ®iÓm
1 ®iÓm
2 ®iÓm
Câu 2
(6 điểm)
Về kỹ năng:
- Biết cách viết một bài văn nghị luận xã hội
- Bố cục bài viết mạch lạc, lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục;
không mắc các lỗi chính tả, diễn đạt,…
Về nội dung: Thí sinh có thể viết bài theo nhiều cách, dưới đây
là những gợi ý định hướng chấm bài:
a - Đoạn văn trên trích trong văn bản Cổng trường mở ra.
- Chủ đề của đoạn văn trên: Tâm trạng nôn nao, hồi hộp và ấn
tượng sâu đậm về ngày đầu tiên đi học của người mẹ
b Học sinh trình bày cảm nhận của mình về nhân vật người mẹ
trong văn bản Cổng trường mở ra nêu được các ý sau:
- Người mẹ trong văn bản Cổng trường mở ra có tâm hồn nhạy
cảm, hết lòng thương yêu con, muốn dành tất cả những điều tốt đẹp nhất cho đứa con thân yêu của mình
- Người mẹ ấy không chỉ rất thương yêu con mà còn hiểu rẩt rõ vai trò của giáo dục có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc đời mỗi con người
1 ®iÓm
1 ®iÓm
2 ®iÓm
2 ®iÓm
Câu 3
(10 điểm)
Về kĩ năng
- Biết cách viết một bài văn nghị luận văn học Bố cục bài viết sáng rõ, các luận điểm liên kết mạch lạc, liên kết chặt chẽ; văn phong trong sáng, có cảm xúc,…
- Biết kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến thức tập làm văn và năng lực cảm thụ văn học.
Về kiến thức: Thí sinh có thể sắp xếp các luận điểm trong bài
viết theo nhiều cách nhưng về cơ bản, cần đảm bảo những nội 1 ®iÓm
Trang 3dung sau:
a Mở bài:
Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề cần chứng minh
b Thân bài: Làm rõ được các ý sau:
* Quan vô trách nhiệm:
- Đê sắp vỡ Cảnh ngoài đê vô cùng nguy ngập Thiên tai
đang từng lúc giáng xuống, đe doạ cuộc sống của người dân…
- Quan không đốc thúc hộ đê mà “cùng với đám nha lại vui
cuộc tổ tôm ở trong đình”….
- Đi hộ đê mà quan “uy nghi chễm chện ngồi”, trong đình
đèn thắp sáp choang, kẻ hầu người hạ, đồ dùng sang trọng “ống
thuốc bạc, đồng hồ vàng, dao chuôi ngà…”, ăn của ngon vật lạ
“yến hấp đường phèn…”
* Quan hống hách:
- Bắt bọn người nhà, lính hầu quan, đứa thì gãi, đứa thì
quạt, đứa thì chực hầu điếu đóm…
- Bắt bọn tay chân hầu bài “không ai dám to tiếng”.
- Khi có người bẩm báo việc đê, quan gắt, quát, sai lính
đuổi đi
- Nghe tin đê vỡ, đoạ cách cổ, bỏ tù…
* Quan mải mê bài bạc, bỏ mặc đê vỡ làm cho dân
chúng khổ:
- Cuộc chơi bài tổ tôm của quan diễn ra rất trang nghiêm,
nhàn nhã trong khi quan đang đi hộ đê
- Quan đang đi hộ đê, mà đê thì sắp vỡ, việc mà tâm trí của
quan dồn cả vào là ván bài tổ tôm “Ngài mà còn dở ván bài
hoặc chưa hết hội thì dẫu trời long đất lở, đê vỡ dân trôi ngày
cũng thấy kệ”.
- Mưa mỗi lúc một tăng, nguy cơ đê vỡ mỗi lúc một đến
gần “mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít” quan vẫn coi như không
biết gì, vẫn thản nhiên ung dung đánh bài “đê vỡ mặc kệ, nước
sống dầu nguy không bằng nước bài cao thấp”, “Mặc! Dân,
chẳng dân thời chớ…”
- Có người bẩm “có khi đê vỡ”, quan gắt: “Mặc kệ!” Quan
ù thông, xơi yến, mắt trông dĩa nọc…
- Mọi người đều giật nảy mình khi nghe tiếng kêu trời dậy
đất ngoài xa, chỉ quan là vẫn điềm nhiên
- Có tin đê vỡ, quan vẫn thờ ơ, quát nạt bọn chân tay rồi lại
3 ®iÓm
2 ®iÓm
3 ®iÓm
1 ®iÓm
Trang 4tiếp tục đánh bài cho đến lúc “ù! Thông tôm, chi chi nảy…”
- Khi quan ù ván bài to với niềm vui sướng cực độ thì
“khắp mọi nơi miền đó, nước tràn lênh láng , xoáy thành vực
sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết; kẻ sống không chỗ ở,
kẻ chết không nơi chôn” …
=> Tác giả đã sử dụng thủ pháp tăng cấp, đối lập tương phản để vạch trần thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm, thói hống hách
của tên quan phụ mẫu trong khi đi hộ đê, bộc lộ niềm xót xa,
thương cảm trước cảnh muôn sầu nghìn thảm của nhân dân…
c Kết bài:
Khẳng định tên quan phu mẫu là kẻ lòng lang dạ thú, đáng bị lên
án
- Hết -Lưu ý khi chấm bài:
- Trên đây chỉ là những ý cơ bản, giáo viên cần căn cứ cụ thể vào bài thi để chấm một cách linh hoạt, hợp lý, phù hợp với đặc trưng bộ môn
- Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, miễn là làm rõ vấn đề được yêu cầu trong đề bài, đảm bảo kỹ năng hành văn, nội dung được sắp xếp lô-gic, hợp lý Khuyến khích những bài làm có nhiều phát hiện sáng tạo trong nội dung và hình thức thể hiện