Thực trạng đạo đức của học sinh Trung học phổ thông

Đề tài nêu lên vấn đề mang tính thời sự về thực trạng đạo đức của học sinh Trung học phổ thông hiện nay. Thấy được những hạn chế trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh ở cả gia đình, nhà trường và xã hội, dẫn đến sự sa sút về ý thức đạo đức của một số học sinh trường Trung học phổ thông như: nói tục, chửi thề, bạo lực,... Mời các bạn cùng tham khảo!

THỰC TRẠNG ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC

PHỔ THÔNG

SV: Nguyễn Chí Công

Lớp: ĐHGDCT14A

GVHD: ThS Lê Kim Oanh

Tóm tắt: Bài viết nêu lên vấn đề mang tính thời sự về thực trạng đạo

đức của học sinh Trung học phổ thông hiện nay Thấy được những hạn chế trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh ở cả gia đình, nhà trường và xã hội, dẫn đến sự sa sút về ý thức đạo đức của một số học sinh trường Trung học phổ thông như: nói tục, chửi thề, bạo lực,…Từ thực trạng đó, kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học phổ thông, giúp học sinh phát triển toàn diện, hoàn thiện nhân phẩm đạo đức

Từ khóa: đạo đức, giáo dục đạo đức, học sinh, trường trung học phổ

thông

1 Mở đầu

Trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) hiện nay ở đất nước ta, vấn đề giáo dục toàn diện cho con người càng trở nên cấp thiết, đặc biệt là vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh Một con người toàn diện phải có cả đức và tài, trong đó đức là gốc Bác Hồ đã nói: "Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó" Và Khoản 1 Điều 27 Luật giáo dục 2005 cũng đã khẳng định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động

và sáng tạo hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [2, tr.8]

Trường Trung học phổ thông là nơi hình thành nhân cách cho các

em chuẩn bị bước vào đời, để các em tự làm chủ cuộc đời mình – một người công dân tốt Nhà trường là nơi không những dạy chữ mà còn dạy về nhân cách, lẽ sống cho học sinh để các em có thể làm chủ tương lai của đất nước sau này Bên cạnh việc giáo dục tri thức, giáo dục đạo đức là một mặt quan trọng không thể thiếu, nhằm hình thành những con người có đầy đủ các mặt: đức, trí, thể, mỹ, đáp ứng yêu cầu của xã hội mới Vì vậy công tác giáo dục trước tiên là phải chăm lo

bồi dưỡng đạo đức cho học sinh, coi đó là căn bản, cái gốc cho sự phát triển nhân cách, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: "Bây giờ phải học, học

để yêu tổ quốc, yêu nhân dân, yêu khoa học và yêu đạo đức" Việc giáo dục con người là cả một quá trình: "Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người" Vì thế từ trước cho đến nay việc giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức cho học sinh nói riêng, luôn là vấn đề vừa cấp bách, vừa lâu dài, và đòi hỏi phải có sự quan tâm rất lớn từ nhiều phía

Nước ta đang bước vào thời kì hội nhập kinh tế, bên cạnh những mặt tích cực thì cũng làm phát sinh những vấn đề mà chúng ta cần quan tâm, bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, sự xâm nhập của các văn hóa phẩm đồi trụy làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong

mỹ tục của dân tộc Hiện nay trong các nhà trường nói chung và Trường Trung học phổ thông nói riêng, học sinh có dấu hiệu sa sút về đạo đức, về nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan

hệ cộng đồng, không có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu

Và nhà trường vốn là nơi hình thành nhân cách cho học sinh, nhưng

sự quan tâm của nhà trưòng đến vấn đề đạo đức của học sinh còn hạn chế, giáo viên làm công tác chủ nhiệm thường quan tâm nhiều đến kết quả học tập, còn vấn đề rèn luyện đạo đức chưa được chú trọng đúng mức, nên tổ chức các hoạt động còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu Các đoàn thể còn thiếu sự quan tâm phối hợp đầu tư cho hoạt động giáo dục Sự nhận thức, quan tâm của phụ huynh chưa đầy

đủ, với suy nghĩ nhà trường sẽ giáo dục con em mình… Thêm vào đó,

sự kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội chưa được nhịp nhàng, đồng bộ Vì vậy, đạo đức của học sinh Trung học phổ thông đang có nhiều biểu hiện đáng lo ngại Cho nên, giáo dục đạo đức là một vấn đề cấp bách đặt ra cho toàn xã hội hiện nay, cần được giải quyết nhanh chóng và kịp thời

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận về giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học phổ thông

Đạo đức là một nhân tố quan trọng của nhân cách và được xem là khái niệm luân thường đạo lý của con người, nó thuộc về vấn đề đánh giá: tốt-xấu, đúng-sai, thiện-ác, hiền-dữ Đạo đức gắn liền với văn hóa, chủ nghĩa nhân văn triết học hay nói một cách dễ hiểu đạo đức là khuynh hướng tốt trong tâm hồn con người mà khuynh hướng đó tạo

nên những lời nói, hành vi bên ngoài phù hợp với những quy tắc xử sự của cộng đồng xã hội khiến cho mọi người xung quanh được an vui,

lợi ích “Đạo đức là hệ thống những nguyên tắc chuẩn mực, quy tắc

do xã hội đề ra nhằm mục đích đánh giá và điều chỉnh hành vi, ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội” [1, tr.8] Có thể nói đạo đức là cái tốt, cái đúng ở

bên trong con người được chuẩn hóa thành lời và hành vi tốt đẹp bên ngoài tức là con người có nhận thức đúng, tốt về sự vật hiện tượng Trung học phổ thông là bậc học cuối của hệ thống giáo dục phổ thông Học sinh bậc học này thường từ 15 đến 18 tuổi, đang phát triển mạnh mẽ về thể chất, năng lực trí tuệ, tâm sinh lý Do đó, để mỗi học sinh phát triển toàn diện ngoài việc trang bị kiến thức văn hóa rất cần chú trọng đến công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh ở lứa tuổi này

Giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học phổ thông là quá trình

hình thành và phát triển các phẩm chất đạo đức của nhân cách học sinh dưới những tác động và ảnh hưởng có mục đích được tổ chức có

kế hoạch, có sự chọn lựa về nội dung, phương pháp và hình thức giáo

dục với vai trò chủ đạo của giáo viên Đây là một quá trình giáo dục

lâu dài được hình thành từ thấp đến cao, từ những việc cụ thể trong cuộc sống đời thường từ đó phát triển rộng lên Giáo dục nhân cách hành vi đạo đức con người là một quá trình giáo dục cần phải đặc biệt coi trọng bởi vì quá trình đó làm cho con người nhận biết được những yếu tố sau: yêu nước, yêu lao động, yêu Chủ nghĩa xã hội, làm chủ tập thể, biết đoàn kết giúp đỡ nhau, biết tôn trọng mọi người Và các em phải được giáo dục những phẩm chất cần thiết như: nhận thức về đạo đức, thái độ, tình cảm, hành vi, thói quen…

2.2 Thực trạng của việc giáo dục đạo đức trong học sinh THPT

Việc giáo dục đạo đức cho học sinh được toàn thể đội ngũ giáo viên quan tâm Nhà trường có những chủ trương về giáo dục đạo đức khá phong phú Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên lên lớp, theo sát quá trình học tập, hoạt động của các em, lắng nghe tâm tư, ý kiến của các em, sau đó giảng giải cho học sinh hiểu rõ vấn đề, hòa giải những mâu thuẫn, tranh cãi giữa các em trong các mối quan hệ Trong buổi sinh hoạt cuối tuần, giáo viên chủ nhiệm ghi nhận những mặt tốt và những mặt chưa tốt của học sinh, khen thưởng, khích lệ những thành

tích tốt tạo động lực cho các em phát huy, cũng đồng thời phê bình những mặt chưa tốt để các em rút kinh nghiệm sửa chữa

Các giáo viên bộ môn, đặc biệt là giáo viên môn Giáo dục công dân luôn theo sát quá trình lĩnh hội kiến thức của các em, tạo điều kiện cho các em trao đổi, bồi dưỡng ý thức đạo đức của mình trong quá trình học tập, cho học sinh liên hệ thực tế và hoạt động xã hội để các

em dễ tiếp thu và dễ hòa nhập với cộng đồng Để giáo dục có hiệu quả, người giáo viên là nhân tố quan trọng và chính yếu nhất trong quá trình hình thành phẩm cách đạo đức cho học sinh, bởi lẽ giáo viên

là một tấm gương để các em noi theo, chẳng hạn như ở lời nói (thân thiện, gần gũi, tôn trọng học sinh và người khác…), cử chỉ hành động của giáo viên (điềm tĩnh, không cáu gắt, không gây áp lực lớn hoặc bạo lực với học sinh…), tác phong (lịch sự, chỉnh tề, phù hợp với cốt cách của người giáo viên…) Nhân cách đạo đức của các em chịu ảnh hưởng khá lớn bởi mẫu mực của thầy cô

Giáo viên làm công tác Đoàn cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm, chủ đề trong năm nhằm tuyên truyền giáo dục truyền thống đạo đức cho học sinh Cho học sinh xem những đoạn phim mang tính thời sự về vấn đề đạo đức của con người trong xã hội đề học sinh nhận thức rõ việc phát huy phẩm chất đạo đức bản thân Thường xuyên tổ chức các trò chơi cho các em tham gia với mục đích phát huy tính đoàn kết trong tập thể học sinh Nhìn chung đa số đội ngũ giáo viên trong trường Trung học phổ thông đều

có những biện pháp hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh Nhưng bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên chưa nhận thức sâu sắc và chưa nhiệt tình với công tác giáo dục, chưa nêu được gương tốt để các em noi theo, một số giáo viên sử dụng những lời lẽ không hay xúc phạm danh dự học sinh và bị dư luận lên án, chẳng hạn vụ việc “Lớp học ngoài hành lang”3 đã gây nhiều tai tiếng không tốt

Phần lớn học sinh ý thức được hành vi, thái độ của bản thân, biết

cư xử có chừng mực, những hành động văn hóa giúp đỡ người già yếu lớn tuổi, bạn bè gặp khó khăn dường như đều có trong các em Lời nói của các em đúng chuẩn mực, phù hợp với từng hoàn cảnh giao tiếp, đối tượng giao tiếp, lễ phép với thầy cô, cha mẹ và người già lớn tuổi, thể hiện được nét văn hóa của một người có học vấn, có đạo đức Có được điều này phần lớn là nhờ ở các thầy cô Khả năng nhận thức của học sinh phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng nhận thức của giáo viên Vì vậy

muốn học sinh nhận thức tốt thì người giáo viên phải gương mẫu trong mọi công việc, giáo viên phải là tấm gương sáng cho các em

Gia đình cũng góp một phần không nhỏ trong quá trình nhận thức của các em, một gia đình tốt, văn hóa, cha mẹ thuận thảo hạnh phúc sẽ là một tấm gương tốt để các em nhờ đó noi theo Vì đây là nơi mà các em sinh ra, là tổ ấm đã gắng bó ngay khi còn nhỏ nên gia đình là yếu tố rất quan trọng trong quá trình hình thành phẩm chất đạo đức của con em

Cùng với đó là sự tác động của xã hội Đời sống xã hội là một cộng đồng người ở đó có nhiều thành phần tốt, xấu tồn tại song song với nhau Nếu nhận thức của các em không chín chắn thì các em dễ bị

xa ngã vào con đường xấu, dần dần các em sẽ tha hóa về đạo đức Trái lại, nếu các em có cách nhìn đúng về cuộc sống, cùng với mối quan hệ gia đình tốt thì ngay bản thân các em sẽ có sự đấu tranh loại trừ triệt

để cái xấu, cái có hại và phát huy cái tốt, cái có ích để dần hoàn thiện

và phát triển phẩm chất đạo đức của mình

Tuy nhiên, bên cạnh học sinh nhận thức đúng đắn chiếm phần lớn thì vẫn còn tồn tại một số học sinh có suy nghĩ lệch lạc, trái với chuẩn mực đạo đức xã hội (nói năng chưa có văn hóa, không giữ lễ nghĩa với thầy cô và người lớn tuổi, có quan hệ không tốt với bạn

bè, không chú trọng việc học, có thái độ chưa phù hợp khi bị giáo viên phê bình, hay nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học…) tạo nên hình ảnh không tốt về nhà trường, gia đình và chính bản thân các em, khiến các em dễ xa ngã vào những thói hư tật xấu trong xã hội, dễ làm những việc xấu trái với phẩm chất đạo đức của người có văn hóa Nguyên nhân chủ yếu một phần do: Thứ nhất, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, cha mẹ không có điều kiện quan tâm đến các em, gia đình có điều kiện thì bố mẹ lại nuông chiều con nhưng không quan tâm đến các em hay cha mẹ bất hòa tạo gương xấu cho các em; Thứ hai, cán bộ làm công tác giáo dục chưa đi sâu vào học sinh, chưa nắm được những học sinh vi phạm

để răn đe, nêu gương; Thứ ba, công tác quản lý, phối hợp giữa nhà trường và địa phương chưa chặc chẽ Vì vậy công tác tổ chức của nhà trường, sự giáo dục của gia đình vẫn còn phải cố gắng thêm, cần có sự hợp tác chặt chẽ mối quan hệ nhà trường – gia đình – xã hội để nâng cao nhận thức của học sinh, giúp con em phát triển toàn diện về mọi mặt

2.3 Giải pháp giáo dục đạo đức trong học sinh Trung học phổ thông

và khuyến nghị

Công tác giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ nói chung và học sinh Trung học phổ thông nói riêng trong thời kì hội nhập kinh tế của nước ta hiện nay là một đòi hỏi cấp thiết

2.3.1 Giải pháp phối hợp giáo dục đạo đức cho học sinh THPT

Kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục đạo đức truyền thống và những giá trị đạo đức mới: Truyền thống không phải là hoài cổ, phục cổ và

hiện đại không phải là “tây hóa” Truyền thống là bản sắc dân tộc, hiện đại là văn minh, tiến bộ Đạo đức truyền thống là nền tảng để xây dựng những giá trị đạo đức mới cho học sinh Trong nền kinh tế thị trường nếu không giáo dục tốt đạo đức truyền thống thì học sinh dễ bị rơi vào lối sống thực dụng, vật chất hóa, dễ coi thường người khác

Bởi vậy cần:

Một là, tổ chức các hoạt động để mỗi học sinh thể hiện được ý

thức đạo đức của mình và tiếp nhận những phẩm chất đạo đức truyền thống Khi tổ chức các hoạt động không nên quá nặng về phong trào

và tính tập thể chung chung, làm cho vai trò của mỗi cá nhân bị mờ nhạt Do vậy việc tổ chức hoạt động không được ồ ạt, mà nên lần lượt với quy mô từ nhỏ đến lớn, cụ thể là hoạt động ở từng lớp để lựa chọn những cá nhân thực sự xuất sắc tham gia ở quy mô cấp trường Cần tránh việc trùng lập về địa điểm, thời gian giữa các lớp để mỗi đơn vị

có đủ điều kiện tổ chức thành công phong trào ở đơn vị mình Đa dạng hóa các nội dung, hình thức hoạt động, các tổ chức cấp trên phải tạo điều kiện thuận lợi nhất, hướng dẫn việc thực hiện để phát huy tính tích cực, chủ động của các tổ chức cấp dưới

Hai là, việc giáo dục đạo đức truyền thống thông qua các ngày lễ

trong năm cần chú ý xây dựng những phẩm chất đạo đức cho học sinh thông qua chủ đề của từng ngày lễ phù hợp với lứa tuổi và trình độ của học sinh Tránh hoạt động mang tính hình thức Nên tổ chức các cuộc thảo luận, giao lưu giữa học sinh với thầy cô hoặc những cuộc thi tìm hiểu kiến thức Trong đó, chỉ định hướng vấn đề chứ không nên

gò ép vào những nội dung đã chuẩn bị trước, có như vậy mới kích thích được sự hứng thú và niềm say mê cho học sinh để tham gia các hoạt động một cách sôi nổi, có hiệu quả

Ba là, với tốc độ phát triển nhanh chóng trên tất cả các lĩnh vực

của nền kinh tế - xã hội, đã tạo ra một nhịp sống mới sôi nổi hơn và

ta gọi là “nhịp sống công nghiệp” Có thể khẳng định: chậm chạp là

đồng nghĩa với chấp nhận tụt hậu Chính vì thế, trước những biến đổi mạnh mẽ của thời đại, chỉ những học sinh đã hình thành cho mình một nền tảng đạo đức vững chắc mới có thể nhận ra được giá trị đích thực của cuộc sống và tự thấy mình phải nỗ lực hơn nữa để bắt kịp với những thay đổi nhanh chóng ấy Và chỉ có trên cơ sở một nền tảng đạo đức vững chắc mới giúp họ đủ điều kiện để tiếp nhận những giá trị đạo đức mới đang được đặt ra hàng ngày, hàng giờ Điều đó

có nghĩa là những học sinh nếu chưa có sự chuẩn bị tốt họ sẽ dễ dàng

bị cuốn theo vẻ bề ngoài phù phiếm, sôi động mà chưa nhận thức được bản chất của vấn đề Nếu không hoặc chưa tiếp nhận đầy đủ những giá trị đạo đức truyền thống sẽ dẫn tới nhằm lẫn trong việc phân biệt các giá trị và cho rằng truyền thống là cái lỗi thời, cái lạc hậu, là cái đã qua Học sinh sống ở thời nào chịu sự chi phối của hoàn cảnh thời kì đó Thời hiện đại sẽ tạo ra con người của thời hiện đại không liên quan gì đến quá khứ Đó là nhận thức rất sai lầm, bởi

nó đoạn tuyệt với những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Quan niệm đó đẩy họ rời xa lao động, sống chỉ biết hưởng thụ, ngại khó, ngại khổ, ngại rèn luyện, ngại tu dưỡng Vì thế việc kết hợp chặc chẽ giữa giáo dục đạo đức truyền thống và giáo dục đạo đức mới ngày càng có ý nghĩa quan trọng

Xây dựng môi trường giáo dục: Để hình thành nên những nhân

cách tốt đòi hỏi phải có môi trường giáo dục tốt Đó phải là môi trường lành mạnh trong mối quan hệ gia đình – nhà trường – xã hội Việc xây dựng môi trường giáo dục đặt ra hai nhiệm vụ lớn: Thứ nhất là xây dựng lực lượng trong nội bộ nhà trường; Thứ hai là xây dựng tốt hệ thống lực lượng giữa nhà trường với các đơn vị hữu quan ngoài trường Xây dựng lực lượng trong nội bộ nhà trường, bao gồm: Hệ thống quản lý; Tính gương mẫu của đội ngũ nhà giáo và cán bộ, công nhân

viên trong trường

Trong các kênh tiếp nhận cá nhân thì kênh tiếp nhận trực tiếp qua các giác quan là quan trọng nhất Đội ngũ thầy cô giáo, các cán bộ nhân viên là lực lượng quan trọng nhất trong việc xây dựng môi trường giáo dục Đó phải là những tấm gương sáng nhất, gần gũi nhất, thiết thực nhất để học sinh noi theo

Cả hai yếu tố trong việc xây dựng lực lượng giáo dục trong nội bộ nhà trường đòi hỏi phải đồng đều Hệ thống quản lý có tính thống nhất

từ trên xuống, đội ngũ giáo viên và cán bộ, nhân viên trong trường phải rất gương mẫu từ những việc làm nhỏ nhất Hai yếu tố này là cơ

sở để giáo dục niềm tin đạo đức cũng như việc phát huy tính tự giáo dục, tự điều chỉnh của cá nhân học sinh

Xây dựng môi trường giáo dục có vai trò to lớn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học phổ thông Đó là việc kịp thời xử

lý những vi phạm của học sinh trong nhà trường cũng như ngoài xã hội để đảm bảo có một môi trường lành mạnh cho học sinh học tập và rèn luyện Tùy vào mức độ vi phạm mà có thể hạ bậc hạnh kiểm của học sinh trong từng học kì vi phạm Đó là sự răn đe, giáo dục ý thức đạo đức cho học sinh trường để dần hình thành nên nhân cách của một người giáo viên đáp ứng được nhu cầu của sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn mới Để thực hiện một cách triệt để cần phải có sự phối hợp chặc chẽ giữa các lực lượng nội bộ trong trường và ngoài trường Bởi vậy, thực chất của vấn đề xây dựng môi trường giáo dục là thực hiện tốt nguyên lý “Giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và

xã hội”

Đổi mới công tác giáo dục đạo đức: Đất nước đang trong thời kì

đổi mới với việc vận hành nền kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, có sự điều khiển của Nhà nước Tình hình

đó đòi hỏi phải có sự thay đổi lớn về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Đổi mới công tác giáo dục đạo đức trong giai đoạn hiện

nay bao gồm:

Đổi mới nội dung giáo dục đạo đức: Nếu như trước đây do quan

niệm chúng ta chỉ nhằm xây dựng mẫu người lí tưởng tất cả vì tập thể,

xã hội thì nay kinh tế thị trường đòi hỏi giáo dục đạo đức nhằm hình thành và khẳng định nhân cách cá nhân trên cơ sở nhận thức đúng đắn

và giải quyết hài hòa giữa cá nhân và xã hội Do vậy, nội dung giáo dục không thể phiếm diện một chiều như trước đây, mà phải giáo dục toàn diện, cả những nguyên lí đạo đức chung của xã hội, kể những phẩm chất đọa đức riêng của cá nhân; Kết hợp đồng thời giữa giáo dục lí tưởng chính trị với lí tưởng đạo đức; Kết hợp giáo dục đạo đức nghề nghiệp với giáo dục đạo đức cá nhân

Đổi mới hình thức giáo dục đạo đức: Giáo dục, đặc biệt là giáo

dục đạo đức cho học sinh không thể dừng lại ở lý luận mà nhất thiết phải tiến đến chỗ tổ chức thực hành bằng công việc, bằng cách ứng xử

để rèn luyện thành các hành vi thành những thói quen tốt, sửa chữa và loại bỏ những thói quen xấu Thực hành là con đường duy nhất để hình thành kỹ năng kỹ xảo Với giáo dục đạo đức thì thực hành đạo đức là một đòi hỏi tất yếu vì bản chất và nhân cách của con người được hình

thành qua lao động Sự phong phú của mỗi cá nhân phụ thuộc vào sự phong phú của những mối quan hệ và liên hệ của chủ thể

Đổi mới phương pháp giáo dục đạo đức: Nhấn mạnh rằng nghề

dạy học là nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo, thì điều đó cũng đồng thời nói lên rằng, nhà giáo dục phải là một nhà phương pháp, là người không chỉ có trình độ lý luận sâu sắc, có vốn học vấn rộng và sâu, có đạo đức trong sáng, mẫu mực mà còn phải là người rất thành thục về phương pháp, đặc biệt là những phương pháp sư phạm Đổi mới phương pháp giáo dục đạo đức sẽ giúp cho học sinh nắm được nội dung mà nhà giáo dục cần truyền đạt, tránh được hiện tượng nhàm chán, đơn điệu trong các phương pháp dạy học cũ Để làm được điều đó các giáo viên làm công tác giáo dục cần phải nổ lực tìm tòi, kế thừa những nội dung hợp lí trong phương pháp cũ, áp dụng phương pháp dạy học tích cực, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy, xác định học sinh chính là trung tâm của quá trình dạy học, phát huy tính tích cực, năng động của học sinh, biến

quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, tự hoàn thiện bản thân

2.3.2 Khuyến nghị

Giáo dục đạo đức cho học sinh là một công việc khó khăn, phức tạp đòi hỏi phải có nhiều thời gian và công sức Muốn các em phát triển về mọi mặt, hoàn thiện bản thân nhằm giúp các em hướng tới cái chân – thiện –mỹ, tránh xa cái ác, cái xấu, là một người sau này hội đủ

cả “đức” lẫn “tài” thì ngay từ bây giờ gia đình, nhà trường và xã hội phải luôn hợp tác chặt chẽ với nhau Để làm được điều đó cần:

2.3.2.1 Về phía xã hội

Muốn có một xã hội tốt thì trước hết mỗi người phải tốt Vì vậy chính quyền các cấp các ngành ở địa phương cần phải có biện pháp thiết thực đối với các tệ nạn xã hội, phải xử lý thích hợp những trường hợp học sinh phạm tội ở địa phương để làm gương giáo dục cho những em khác Quan tâm chỉ đạo thường xuyên cho các đoàn thể cùng phối hợp với nhà trường để giáo dục đạo đức cho con em Có kế hoạch thông tin tuyên truyền tổ chức các hoạt động tạo nhận thức tốt cho các em hiểu biết về pháp luật

2.3.2.2 Đối với Bộ, Sở giáo dục- đào tạo cùng các ban ngành

Tổ chức chỉ đạo, triển khai công tác tăng cường chất lượng và hiệu quả giáo dục đạo đức trong nhà trường coi đây là một trong những vấn đề bức xúc nhất hiện nay Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" Đồng

thời tập trung chỉ đạo thực hiện tốt cuộc vận động "Mỗi thầy cô là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo "có thầy cô tốt, giỏi mới có trò tốt, giỏi được”

2.3.2.3 Về phía nhà trường

Nhà trường cần phải xây dựng một phương pháp riêng để tập trung giáo dục đạo đức cho các em được chu đáo hơn, tốt hơn thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp Các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: ngoại khóa, tham quan, du lịch, cắm trại, văn nghệ, thể dục thể thao, các cuộc thi trí tuệ…cũng có tác dụng giáo dục tư tưởng chính trị rất lớn cho học sinh Thông qua đó, giáo dục cho học sinh tinh thần học hỏi, đoàn kết, hướng về các giá trị tốt đẹp của cuộc sống Ngoài

ra, cấn có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với cha mẹ học sinh giáo dục học sinh cá biệt Đảm bảo thông tin hai chiều giữa gia đình

và nhà trường để có biện pháp xử lý kịp thời khi học sinh vi phạm Giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ quản lý, nhiệt tình, có trách nhiệm cao đối với giáo dục học sinh, luôn gần gũi nắm vững tâm lý hoàn cảnh gia đình của từng học sinh lớp mình quản lý để từ đó có sự chia sẻ, động viên các em một cách kịp thời Hàng tuần vào tiết sinh hoạt lớp, giáo viên chủ nhiệm kịp thời biểu dương, khích lệ những học sinh học tập, rèn luyện tốt; đồng thời phê bình, nhắc nhở những trường hợp chưa tốt để các em khắc phục những thiếu sót Đồng thời

tổ chức nhiều hoạt động ngoài giờ lên lớp, đặc biệt là các hoạt động: văn nghệ, thể thao, lao động đa dạng khác nhằm bộc lộ các hành vi đạo đức, để các em có dịp rèn luyện những phẩm chất, hành vi tốt, ngăn ngừa những cái xấu qua hoạt động thực tiễn

Giáo viên bộ môn phải tăng cường đầu tư cho mỗi tiết dạy để đảm bảo truyền đạt một cách khoa học, nhạy bén với việc khai thác nội dung giáo dục đạo đức trong các bài giảng, trong quá trình dạy học, đặc biệt là môn Giáo dục công dân

Đoàn trường cần tổ chức nhiều nội dung, hình thức để đoàn viên thanh niên gắn bó với đời sống xã hội như bảo vệ môi trường, di sản, làm công tác từ thiện, đảm nhận những công trình do nhà trường phát động Bên cạnh đó cần chú trọng xây dựng tập thể, cá nhân tiêu biểu trong rèn luyện phẩm chất đạo đức, ý chí trong học tập để tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua dạy tốt học tốt

Những cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong trường là đối tượng của sự tập trung chú ý ở học sinh nên mỗi lời nói, việc làm mang giá trị đạo đức của họ sẽ có ý nghĩa giáo dục hết sức to lớn