Báo cáo thị trường gạo tháng 2/2020

Trong khi đó, Trung Quốc - nước kiểm soát lượng gạo lên đến 120 triệu tấn, đã tạm dừng xuất khẩu sau khi xuất đi 3 triệu tấn gạo với giá thấp hơn giá gạo Thái Lan khoảng 100 USD/tấn hồi

0

Báo cáo

Báo cáo cập nhật bức tranh toàn cảnh về tình hình sản xuất, biến động giá cả,

tình hình tiêu thụ và các dự báo về thị trường gạo trong nước và thế giới

www.vietnambiz.vn

2

Nội dung: Lê Thị Hoài Xuân Thiết kế: Alex Chu

…….……….……… ……… 03

……… ………….04

1 Sản xuất ……… ……… 04

2 Tiêu thụ ……….……… ………… 07

3 Diễn biến giá ……… 08

……… …….……….10

1 Sản xuất ……… ……… 10

2 Tiêu thụ ……….……… ………… 13

3 Diễn biến giá ……… 14

……….……… ……….……… 17

……….……….………… … 19

……….……… 21

1 Chính sách các nước trên thế giới ……… 21

2 Chính sách của Việt Nam……… ………… 21

3 Công nghệ, giống lúa mới……… 22

……… ……….……… 25

3

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) cho biết trong tháng

2/2020, chỉ số giá gạo FAO trung bình 228 điểm, tăng 1,4% so với cùng kì 2019

Trong tuần cuối tháng 2, trên thị trường thế giới, giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ giảm còn

369 - 373USD / tấn trong từ 371 – 376 USD/tấn; Giá gạo Thái Lan vẫn ở mức cao do thiếu nguồn cung.Trong khi đó, ngày 27/2 giá gạo 5% tấm của Thái Lan tăng lên 430 –

452 USD/ tấn so với mức 430 – 445 USD/tấn tuần trước

Tại Việt Nam, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng mạnh trong tháng 2/2020 do nhu cầu cao từ Philippines và Malaysia Loại 5% tấm giá hiện ở mức 380 USD/tấn, tăng gần 10% so với mức 345 USD/tấn cuối tháng 1/2020 Mức giá hiện tại cao nhất trong vòng hơn 1 năm

Đối với lúa gạo trong nước, Bộ NN&PTNT cho biết hiện các doanh nghiệp trong vùng ĐBSCL mua lúa ướt tại ruộng với giá dao động 4.400-5.400 đồng/kg, cao hơn đầu vụ 300-500 đồng/kg; chỉ có giống lúa IR50404 tiêu thụ thị trường nội địa là giá thấp,

khoảng 4.400 đồng/kg Trong đó, giá lúa hạt dài cao hơn lúa thường 300 - 800 đồng/kg Giá lúa thu mua tại kho của doanh nghiệp là 5.400 - 6.400 đồng/kg, cao hơn mức bán lúa tươi tại ruộng của nông dân bình quân 1.000 đồng/kg Nhiều thương lái, doanh

nghiệp đã đến tận ruộng của nông dân đặt cọc và kí hợp đồng bao tiêu lúa dài với giá 5.000 - 5.200 đồng/kg

Mặc dù giá gạo tăng nhưng tình hình hạn hán và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến sản lượng trong thời gian tới

tăng 1% so với cùng kì năm trước

Theo tính toán của Bộ Nông nghiệp

Mỹ (USDA), sản lượng sản xuất gạo

toàn cầu tháng 2 ước khoảng 41,1

triệu tấn, tăng 1,3% so với cùng kì

năm 2019

Trong khi đó, Hội đồng ngũ cốc quốc

tế (IGC) ước tính sản xuất gạo toàn

cầu tháng 2 đạt 41,3 triệu tấn, giảm

1% so với cùng kì 2019

5

Thái Lan:Ông Chookiat Ophaswongse - Chủ tịch danh dự của Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, cho hay nhu cầu gạo trên toàn cầu đã tăng lên

do dịch virus corona (COVID-19) bùng phát Giá gạo cũng nhờ đó mà tăng tới

30 - 50 USD so với đầu năm nay

"Người dân trên khắp thế giới, mà đặc biệt là ở Mỹ, châu Âu và châu Á, đang phải ở yên trong nhà Trong khi đó, Trung Quốc - nước kiểm soát lượng gạo lên đến 120 triệu tấn, đã tạm dừng xuất khẩu sau khi xuất đi 3 triệu tấn gạo với giá thấp hơn giá gạo Thái Lan

khoảng 100 USD/tấn hồi năm ngoái", ông Ophaswongse nói

Trước khi dịch virus corona bùng phát, các chuyên gia dự đoán Trung Quốc có thể tăng kim ngạch xuất khẩu gạo lên 3,5 - 4 triệu tấn trong năm nay

"Thương nhân từ nhiều nước hiện nay quan tâm đến gạo Thái Lan hơn, họ sẵn sàng mua lượng lớn để tăng dự trữ gạo của mình", vị chủ tịch này cho hay

"Giá gạo trắng 5% giao lên tàu đã tăng từ 400 USD/tấn hồi đầu năm lên 440 - 450

USD/tấn", ông nói thêm

Ông Chookiat Ophaswongse lí giải: "Vài năm qua, thương nhân gặp khó trong việc bán gạo Thái Lan do giá tương đối cao so với sản phẩm của các nước khác Một khi Trung Quốc ngừng xuất khẩu gạo, đồng baht yếu đi và Indonesia dường như sẽ tiếp tục mua, triển vọng đối với giá gạo lại bừng sáng"

Bangkok Post dẫn lời ông Chookiat dự đoán giá gạo sẽ tăng dần cho đến giữa năm nay, hoặc sẽ lâu hơn nếu dịch virus corona kéo dài

6

Campuchia: Báo Phnom Penh Post dẫn số liệu mới nhất của Bộ Nông Lâm, Ngư nghiệp Campuchia cho biết xuất khẩu gạo của nước này vẫn tăng mạnh trong hai tháng đầu năm 2020, bất chấp những lo ngại về dịch COVID-19 đang lan nhanh trên thế giới

Bộ trưởng Nông Lâm, Ngư nghiệp Campuchia Veng Sakhorn ghi nhận trong hai tháng đầu năm nay, Campuchia đã xuất khẩu 136.499 tấn gạo, tăng 21,34% so với cùng kì năm ngoái; trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm phần nhiều nhất với 37,43% (tương đương 51.092 tấn), tiếp đến là thị trường châu Âu 30,31% (41.373 tấn), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) 18,48% (25.231 tấn) và các thị trường khác 3,78% (18.803 tấn) Theo Tổng Thư kí Hiệp hội Lúa gạo Campuchia (CRF) Lun Yeng, xuất khẩu gạo của nước này sang các thị trường đối tác đều tăng Tại châu Âu, thuế nhập khẩu gạo Campuchia đã giảm từ 175 euro/tấn năm 2019 xuống 150 euro/tấn năm 2020 và điều này giúp gạo

Campuchia rộng cửa hơn vào thị trường châu Âu

Ông Lun Yeng cũng tin tưởng gạo Campuchia sẽ trở nên phổ biến tại Trung Quốc nhờ nhu cầu cao của quốc gia đông dân nhất thế giới này Tuy nhiên, vận tải đường thủy giảm sút đang cản trở mục tiêu này

Ông Chan Sokheang, Giám đốc điều hành Signature of Asia Co., một doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Campuchia, lạc quan cho rằng xuất khẩu gạo Campuchia đầu năm nay diễn

ra sôi động và hứa hẹn tiếp tục tăng trưởng, nhờ chất lượng gạo được đối tác đánh giá tốt

và quan hệ quốc tế của nước này ngày càng được cải thiện

Theo ông Chan Sokheang, dịch COVID-19 sẽ không tác động xấu đến hoạt động xuất khẩu gạo của Campuchia Tuy nhiên, Campuchia cần nâng cao chất lượng gạo, hạ thấp chi phí sản xuất, tìm kiếm thêm vốn đầu tư để có thể cạnh tranh với các nước xuất khẩu gạo trong khu vực

Indonesia: Theo hãng tin Antara, người đứng đầu Cơ quan mua bán lương thực Indonesia (Bulog) khẳng định lượng gạo tồn kho nước này hiện đáp ứng

đủ nhu cầu tiêu thụ trong suốt tháng Ramadan

Theo đó, tồn kho gạo quốc gia hiện ở mức 1,65 triệu tấn Bên cạnh đó, nguồn lúa gạo hàng hóa thu mua trong vụ thu hoạch tới sẽ đảm bảo con số này được duy trì ổn định Bulog cũng làm việc với các hệ thống kho nhằm kiểm tra số lượng và chất lượng gạo tồn kho

Myanmar: Thông tin từ Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ Công Thương) cho biết trong 5 tháng đầu tiên của năm tài khóa 2019-2020, Myanmar đã xuất khẩu trên 1,19 triệu tấn gạo và tấm

2 Tiêu thụ

Theo tính toán của FAO, sản lượng tiêu thụ gạo toàn cầu tháng 2/2020 đạt 42,9 triệu tấn, tăng 1% so với cùng kì 2019

Còn IGC ước tính sản lượng tiêu thụ gạo tháng 2 ở mức 41,5 triệu tấn, tăng 2,1%

Philippines: Bloomberg dẫn lời từ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết nước này đang lên kế hoạch hủy bỏ các giấy phép nhập khẩu gạo (giấy chứng nhận vệ sinh và kiểm dịch thực vật) đã cấp nhưng chưa sử dụng, cho khoảng 1 triệu tấn gạo trong năm 2019

Đây được xem như là một trong những nỗ lực cắt giảm lượng gạo nhập khẩu vào nước này

và hướng đến bảo vệ người trồng lúa trong nước trong thời gian thu hoạch

EU: Từ ngày 1/9/2019 đến ngày 19/2/2020, EU đã nhập khẩu 613.800 tấn gạo, giảm khoảng 12%, từ mức 574.445 tấn cùng kì năm trước, theo dữ liệu công bố trên trang tin của EU Trong đó, bao gồm 7.363 tấn lúa, 226.090 tấn gạo lứt và 281.347 tấn gạo xát trắng

Anh tiếp tục là nước nhập khẩu gạo lớn nhất trong khu vực với 100.524 tấn

Thái Lan là nước cung cấp gạo lứt và gạo xát trắng nhiều nhất sang EU với 67.996 tấn, tăng khoảng 11% so với cùng kì năm ngoái

Thổ Nhĩ Kỳ: Kết quả thầu nhập khẩu gạo của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 12/2 cho thấy nước này chỉ mua được 2.500 tấn với giá 930 USD/tấn do giá chào thầu cao hơn giá dự kiến

8

3 Diễn biến giá

Trong tháng 2/2020, chỉ số giá gạo FAO (2002-04 = 100) trung bình 228 điểm, tăng 1,4%

so với cùng kì 2019

Ngoại trừ gạo thơm giảm 3,5% xuống 204 điểm thì các loại khác đều tăng

9

Trong tuần cuối tháng 2, trên thị trường thế giới, giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ giảm còn

369 - 373USD / tấn trong từ 371 – 376 USD/tấn; Giá gạo Thái Lan vẫn ở mức cao do thiếu nguồn cung

Trong khi đó, ngày 27/2 giá gạo 5% tấm của Thái Lan tăng lên 430 – 452 USD/ tấn so với mức 430 – 445 USD/tấn tuần trước

"Không có các giao dịch lớn, chỉ có những giao dịch nhỏ từ các khách hàng cũ", thương nhân gạo ở Bangkok nói

Hạn hán đang diễn ra ở nhiều vùng sản xuất lúa gạo tại Thái Lan tiếp tục gây căng thẳng cho nguồn cung, kiềm giữ giá gạo của Thái cao hơn so với các đối thủ cạnh tranh

Mùa khô bắt đầu vào tháng 11 và thường kéo dài đến tháng 4, và có thể kéo dài đến tháng

6, theo nguồn tin chính phủ Thái Lan

"Giá gạo vẫn ở mức cao do thiếu nguồn cung, và không giảm nhiều ngay cả khi đồng baht suy yếu", thương nhân gạo khác nói

10

PHẦN II

1 Sản xuất

 Diện tích gieo trồng, thu hoạch

Gieo trồng: Theo số liệu của Bộ NN&PTNT, tính đến thời điểm 15/2/2020, cả nước gieo cấy được 2.675,5 nghìn ha lúa đông xuân, giảm 1,7% so với cùng kì năm trước

Trong đó, các địa phương phía Bắc gieo cấy 761,6 nghìn ha, tăng 3,6%; các địa phương phía Nam gieo cấy 1.913,9 nghìn ha, giảm 3,7%, riêng vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 1.543,7 nghìn ha, giảm 3,3%

Tại các tỉnh phía Bắc, nguồn nước tưới tiêu được cung ứng kịp thời, thuận lợi cho việc gieo trồng, các địa phương đã tranh thủ xuống giống sớm vụ đông xuân nên tiến độ gieo cấy nhanh hơn cùng kì năm trước

Trong đó, Thanh Hóa đạt 110,2 nghìn ha, tăng 12,7 nghìn ha; Hà Nội đạt 40 nghìn ha, tăng

9 nghìn ha; Vĩnh Phúc đạt 28,6 nghìn ha, tăng 4,3 nghìn ha

Hiện nay, lúa đông xuân sinh trưởng và phát triển khá tốt Tuy nhiên, một số diện tích gieo trồng sớm đã xuất hiện sâu bệnh gây hại, cần theo dõi sát diễn biến tình hình sâu bệnh, xử

lí kịp thời các ổ bệnh để không ảnh hưởng đến phát triển của cây lúa

Các địa phương phía Nam đến nay cơ bản hoàn thành gieo cấy lúa đông xuân, trong đó diện tích gieo cấy của vùng Đồng bằng sông Cửu Long giảm 53,4 nghìn ha so với cùng kì năm trước chủ yếu do ảnh hưởng của hạn hán và xâm nhập mặn nên nhiều địa phương chủ động cắt giảm diện tích xuống giống hoặc chuyển đổi những vùng đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng cạn, sử dụng ít nước

Đồng thời, các địa phương đã sớm chủ động triển khai các giải pháp phòng chống hạn, mặn như chuyển dịch thời vụ gieo trồng sớm hơn 10-20 ngày; tích nước ngọt tại các kênh mương nội đồng, bơm nước tưới cho những vùng bị khô hạn cục bộ; tăng cường áp dụng các mô hình tưới tiết kiệm

Thu hoạch: Hiện nay, lúa đang phát triển tốt, những trà lúa chính vụ đang trong giai đoạn

đẻ nhánh làm đòng, một số đang trong giai đoạn ngậm sữa, chuẩn bị trổ bông

Trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long có 369,5 nghìn ha lúa đông xuân cho thu hoạch, tăng 20,7% so với cùng kì năm 2019 và chiếm 23,9% diện tích gieo cấy của vùng

Tuy nhiên, tình hình hạn hán và xâm nhập mặn còn diễn biến phức tạp, để hạn chế những thiệt hại có thể xảy ra, ngành Nông nghiệp các địa phương cần tập trung quản lý việc cung

11

cấp nước theo từng giai đoạn sinh trưởng của lúa, chủ động tưới tiết kiệm nước, thường xuyên theo dõi, kịp thời ngăn chặn sớm và hướng dẫn phòng trừ dịch bệnh gây hại đồng ruộng

 Tình hình sâu, dịch bệnh, thời tiết

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, nhiệt độ trung bình tại các tỉnh Bắc Trung bộ Vụ Xuân 2020 cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-10 độ C; các đợt rét đậm, rét hại chỉ tập trung chủ yếu trong tháng 1 và tháng 2/2020 với khoảng 3-

5 đợt rét đậm ảnh hưởng trực tiếp đến vùng Bắc Trung bộ nhưng không kéo dài

Do tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết sẽ có nhiều biến động và diễn biến khó lường sẽ tác động đến quá trình sinh trưởng, phát triển của các loại cây trồng, đặc biệt là cây lúa giai đoạn gieo cấy và thời kì trổ bông, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng dịch hại tích lũy số lượng và có khả năng phát sinh gây hại nặng

Để chủ động trong công tác phòng trừ các đối tượng dịch hại cây trồng vụ Xuân 2020, Chi cục Trồng trọt vào Bảo vệ thực vật Hà Tĩnh dự báo thời điểm phát sinh gây hại một số đối tượng dịch hại trên cây lúa như sau:

Bọ trĩ, ruồi đục nõn: Gây hại chủ yếu trên lúa gieo thẳng trà Xuân muộn giai đoạn lúa 2-3 lá đến đẻ nhánh; cao điểm gây hại từ 15/2 đến 5/3, hại nặng trên các trà lúa gieo cấy muộn, ruộng thiếu nước, trên các giống lúa lai

Bệnh đạo ôn: Trong điều kiện thời tiết có nhiều biến động, vụ Xuân có xu hướng “nghiêng ấm” là điều kiện thuận lợi cho bệnh phát sinh gây hại và có nguy cơ lây lan trên diện rộng

Rầy nâu - rầy lưng trắng: Tích lũy số lượng từ đầu vụ, nhân nhanh số lượng giai đoạn lúa

đẻ nhánh rộ trở đi và phát sinh gây hại từ giai đoạn lúa làm đòng đến chắc xanh; từ giữa tháng 3 vào giai đoạn lúa đứng cái đến trung tuần tháng 4 rầy có khả năng gây hại nặng cục bộ trên các giống nhiễm ở hầu hết các địa phương trong tỉnh

Từ 20/4 trở đi rầy phát sinh gây hại với mật độ cao, diện phân bố rộng và có thể gây cháy trên diện rộng, nhất là đối với những vùng không chủ động nước, gieo cấy các giống lúa nhiễm rầy như Xi23, NX30, P6, Nếp 98, Xuân mai 12, Khang dân 18,

Thời tiết: Theo số liệu thống kê từ Bộ NN&PTNN, đến giữa tháng 2, tổng thiệt hại lúa vụ Mùa 2019 và Đông Xuân 2019-2020 đã lên tới trên 32.000 ha

Ngoài ra, khoảng 80.000 hộ dân đang gặp khó khăn về nước sinh hoạt trong thời gian diễn

ra hạn, mặn; trong đó, Sóc Trăng có 24.400 hộ, Cà Mau 20.100 hộ, Bến Tre 12.700 hộ, Bạc Liêu 3.300 hộ

Ông Nguyễn Ngọc Hè, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó trưởng Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn thành phố Cần Thơ cho biết Cần Thơ có trên 70.000 ha lúa Đông Xuân đang thu hoạch rộ, dự kiến đến ngày 20/2 sẽ đạt 70% và dứt điểm vào đầu tháng 3

Diện tích cây ăn quả hơn 2.100 ha và gần 2.000 ha rau màu Đến nay, địa bàn chưa ghi nhận thiệt hại do xâm nhập mặn gây ra cho sản xuất nông nghiệp Tuy nhiên, dự báo, từ sau ngày 16/2, tình hình xâm nhập mặn trên sông Hậu vẫn duy trì ở mức cao, khó để lấy nước vào phục vụ sản xuất

Xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng đến sớm hơn so với các địa phương khác trong vùng do tiếp giáp với biển và cửa sông Hậu, độ mặn cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời điểm

Hiện độ mặn cao nhất tại trạm Long Phú là 16,9‰; Đại Ngãi 11,3‰; An Lạc Tây 7‰ (so năm 2016 độ mặn tại Đại Ngãi tăng 0,3‰; An Lạc Tây tăng 2,2‰); xâm nhập mặn lấn sâu

Toàn huyện có hơn 1.500 ha bị ảnh hưởng nặng, dự báo thời gian tới diện tích này tiếp tục tăng, thậm chí là mất trắng toàn bộ diện tích vụ lúa Đông Xuân muộn của địa phương Tại An Giang, tình trạng nước mặn theo sông Cái Bé ở Kiên Giang đã xâm nhập vào địa phận huyện Thoại Sơn và Tri Tôn với mức độ thấp, khoảng 0,12-0,13‰

Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn An Giang, hiện mực nước thượng lưu sông Mê Công tiếp tục xuống và ở mức thấp, lượng dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Công về đầu nguồn sông Cửu Long trong các tháng đầu mùa khô năm 2020 đang ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-50%

Từ đó, mực nước trên các sông, kênh xuống thấp sẽ khiến hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2019-2020 tại một số tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long xảy ra sớm hơn, sâu hơn, gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm

Do mực nước trên các kênh rạch xuống thấp kèm theo nắng nóng gây khô hạn, tỉnh An Giang cảnh báo khô hạn có khả năng ảnh hưởng đến 9.361 ha đất sản xuất nông nghiệp tại các địa phương như: Tri Tôn, Tịnh Biên, Phú Tân, Châu Đốc, Tân Châu Vùng núi Tri Tôn

và Tịnh Biên có gần 6.000 ha bị ảnh hưởng và vùng đồng bằng ở các huyện Phú Tân, Châu Đốc, Tân Châu có hơn 4.200 ha bị ảnh hưởng

2 Tiêu thụ

Theo số liệu từ Tổng cục Hải Quan, Theo số

liệu từ Tổng cục Hải Quan, trong tháng

2/2020, kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt

Nam đạt 372 triệu USD, tăng 20,5% về giá trị

và lượng tăng 15% so với cùng kì năm

ngoái

Tính chung trong 2 tháng đầu năm 2020 đạt

900.000 tấn, giá trị kim ngạch 410 triệu

USD, tăng 27% về lượng và 32% về giá trị