Xu ly va phan tich du kien

Kiểm định Chi bình phương • Một nghiên cứu trên 384 người dân Huyện X về thực hành phòng chống HIV liên quan với kiến thức về HIV.. Kiểm định mối liên quan – co: phần trăm theo cột –

Trang 1

Xử lý và phân tích dữ kiện

Thái Thanh Trúc

Trang 3

Quá trình kiểm định ý nghĩa

1 Xây dựng giả thuyết Ho

2 Chọn lựa kiểm định thích hợp

3 Tính giá trị thống kê của số liệu thu thập được

4 Tính xác suất của thống kê - kí hiệu là P() và

được gọi là giá trị p

5 Nếu P() đủ nhỏ chúng ta kết luận P(Ho) nhỏ và

chúng ta bác bỏ giả thuyết Ho

3

Trang 4

Hồi quy logistic Hồi quy Poisson

Sống còn Wilcoxon

tổng quát Logrank

Wilcoxon tổng

quát Logrank

Hồi quy Cox

4

Trang 5

Kiểm định so sánh 2 tỉ lệ

• Điều trị bệnh X có 2 phương pháp A và B Trong 93

người điều trị theo phương pháp A có 52.7% đáp ứng điều trị Trong 91 người điều trị theo phương pháp B có 19.8% đáp ứng điều trị

• Hỏi: phương pháp nào có tỉ lệ đáp ứng điều trị cao hơn?

• Bước 1: Giả thuyết Ho

– Tỉ lệ đáp ứng điều trị của 2 phương pháp A và B là như nhau – pA = pB

5

Trang 6

1 n

1 )(

(1 S.E.

-2 1



91

193

1)(

364

0-(1364

0

Trang 8

Kiểm định so sánh 2 tỉ lệ

prtesti n1 p1 n2 p2

• Ví dụ: prtesti 93 0.527 91 0.198

8

Trang 9

Ví dụ

• Hai nghiên cứu xác định tỉ lệ tăng huyết áp tại 2 tỉnh của Việt Nam Nghiên cứu thứ 1 tiến hành trên 2000 người cho tỉ lệ là 9.6% Nghiên cứu thứ 2 tiến hành trên 3500 người cho tỉ lệ là 8%

• Hãy cho biết kết quả của 2 nghiên cứu trên là tương đồng hay có sự khác biệt?

9

Trang 10

Kiểm định Chi bình phương

10

Trang 11

Vọng trị

• Một người đặt một con số gồm 2 chữ số  quay số để có kết quả

là một số 2 chữ số

• Nếu kết quả trùng với con số được đặt, người đặt sẽ được 70

đồng Nếu kết cuộc không trùng với con số được đặt, người đặt sẽ

Trang 12

hàngcủa

Tổngcột

Trang 13

Vọng trị

• Hãy tính vọng trị cho nghiên cứu?

13

chungsố

Tổng

hàngcủa

Tổngcột

93 (100%)

(19,8%)

73 (80,2%)

91 (100%)

(36,4%)

117 (63,6%)

184 (100%)

Trang 14

Vọng trị

14

chungsố

Tổng

hàngcủa

Tổngcột

93 (100%)

(19,8%)

73 (80,2%)

91 (100%)

(36,4%)

117 (63,6%)

184 (100%)

Trang 15

Vọng trị

• Tại sao phải tính vọng trị?

– Vọng trị quyết định phép kiểm nào nên dùng khi so sánh tỉ

lệ

– Nếu trên 20% giá trị vọng trị < 5 thì dùng kiểm định Fisher

(một số tác giả gợi ý ≥25)

– Nếu tần số trong ô quá nhỏ (<5) thì dùng kiểm định Fisher

– Nếu không có cả 2 điều kiện trên thì dùng Chi bình

phương

15

Trang 16

Vọng trị

Trang 17

Vọng trị

Trang 18

) 1 (

,



E d

E c

Trang 19

• Nhằm so sánh tỉ lệ giữa các nhóm

19

) 1 (

,

93 (100%)

(19,8%)

73 (80,2%)

91 (100%)

(36,4%)

117 (63,6%)

184 (100%)

33.9 59.1

33.1 57.9

4 , 21 94

, 3 89

, 6 86

, 3 73

, 6

9 , 57

) 9 , 57 73

( 1

, 33

) 1 , 33 18

( 1

, 59

) 1 , 59 44

( 9

, 33

) 9 , 33 49

Trang 20

93 (100%)

(19,8%)

73 (80,2%)

91 (100%)

(36,4%)

117 (63,6%)

184 (100%)

33.9 59.1

33.1 57.9

2



Trang 22

tabi 49 44 \ 18 73, exp

22

chungsố

Tổng

hàngcủa

Tổngcột

93 (100%)

(19,8%)

73 (80,2%)

91 (100%)

(36,4%)

117 (63,6%)

184 (100%)

Trang 25

tabi 49 44 \ 18 73, chi

• So sánh tỉ lệ giữa các nhóm

25

) 1 (

,

93 (100%)

(19,8%)

73 (80,2%)

91 (100%)

(36,4%)

117 (63,6%)

184 (100%)

33.9 59.1 33.1 57.9

4 , 21 94

, 3 89

, 6 86

, 3 73

, 6

9 , 57

) 9 , 57 73

( 1

, 33

) 1 , 33 18

( 1

, 59

) 1 , 59 44

( 9

, 33

) 9 , 33 49

Trang 26

, 3 89

, 6 86

, 3 73

, 6

9 , 57

) 9 , 57 73

( 1

, 33

) 1 , 33 18

( 1

, 59

) 1 , 59 44

( 9

, 33

) 9 , 33 49

Trang 27

KĐ Chi bình phương

– ro: phần trăm theo hàng

– cell: phần trăm theo tổng

– exp: vọng trị

– chi: Chi bình phương

– exact: Fisher

27

Trang 28

– co: phần trăm theo cột tab gioi nhecan, ro

28

Trang 29

– co: phần trăm theo cột tab gioi nhecan, cell

29

Trang 30

n n m m

bc ad





30

Trang 31

• Một nghiên cứu trên 384 người dân Huyện X về

thực hành phòng chống HIV liên quan với kiến thức

về HIV Có các kết quả như sau:

– Trong số 75 người có thực hành đúng về phòng chống

HIV thì có 49 người có kiến thức đúng

– Có 154 người có thực hành phòng chống HIV sai nhưng lại có kiến thức đúng

 Hãy cho biết, liệu rằng, kiến thức về phòng chống HIV có liên quan đến thực hành phòng chống HIV hay không?

31

Trang 32

Kiểm định chính xác Fisher

• # Fisher exact

• Cho kết quả chính xác

• Chỉ cần thiết nếu như giá trị vọng trị nhỏ vì khi đó

phép kiểm Chi bình phương không áp dụng được

32

Trang 38

Kiểm định chính xác Fisher

6 Giá trị p của KĐ Fisher (2 tail) là tổng giá trị nhỏ

hơn giá trị p value của bảng ban đầu

• P value của bảng ban đầu = 0.252

Trang 40

Bài tập

Mở bộ dữ liệu ivf_v2.dta và thực hiện theo yêu cầu NC sau:

Tạo biến nhẹ cân khi trọng lượng sơ sinh <= 2500 gram

a So sánh tình trạng nhẹ cân theo giới tính?

b So sánh tình trạng nhẹ cân theo tình trạng tăng huyết áp

của người mẹ?

c So sánh tình trạng nhẹ cân theo nhóm tuổi của người mẹ?

d So sánh tình trạng nhẹ cân theo tình trạng sinh non?

40

Trang 41

Ứng dụng cho phân tích NC cắt ngang

1 Thống kê mô tả số liệu

2 Kiểm định mối liên quan

3 Lượng hóa mối quan hệ (PR)

4 Nhiễu/tương tác (nếu có)

5 Mô hình hóa

41

Trang 42

Các bước phân tích

1 Thống kê mô tả số liệu

2 Kiểm định mối liên quan

– co: phần trăm theo cột

Nếu tần số trong ô nhỏ thì dùng kiểm định Fisher

42

Trang 43

43

Trang 44

3 Lượng hóa mối quan hệ

PR / RR

44

Trang 46

Mối liên quan giữa nhóm nghề nghiệp và tình trạng nhẹ cân

Nghề nghiệp PR (KTC 95%)

Công nhân 0.87 (0.51 – 1.49) Viên chức 0.63 (0.37 – 1.10)

46

Trang 47

Mối liên quan giữa nhóm nghề nghiệp và tình trạng nhẹ cân

Người mẹ có nghề nghiệp là công nhân thì có tỉ lệ sinh nhẹ cân bằng 0.87 lần (KTC 95%: 0.51 – 1.49) so với người mẹ có nghề nghiệp là tự do Tuy nhiên sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê

Giải thích tương tự cho nhóm nghề nghiệp “viên chức”

Công nhân 0.87 (0.51 – 1.49) Viên chức 0.63 (0.37 – 1.10)

47

Trang 48

Mối liên quan giữa nhóm tuổi và tình trạng nhẹ cân

Kiểm tra tính khuynh hướng

nptrend nhecan, by(nhomtuoi)

p = 0.611 > 0.05  không có tính chất khuynh hướng trong mối liên quan giữa nhóm tuổi và tình trạng nhẹ cân

 Phân tích theo từng tầng 48

Trang 49

Mối liên quan giữa nhóm tuổi và tình trạng nhẹ cân

49

Trang 50

cân có tính chất khuynh hướng

50

Trang 51

51

Trang 52

PR = 0.94 (KTC 95%: 0.72 – 1.22)  Ở những người mẹ có tuổi cao hơn một

nhóm thì có PR sinh nhẹ cân bằng 0.94 lần (KTC 95%: 0.72 – 1.22) Sự khác

biệt này không có ý nghĩa thống kê (p=0,624 > 0.05)

Nhóm tuổi càng cao thì tỉ lệ sinh nhẹ cân càng thấp nhưng điều này không

có ý nghĩa thống kê

52

Trang 53

link(log) robust eform

 mặc định lấy nhóm đầu tiên làm chuẩn

robust eform

 lấy nhóm có giá trị 3 làm chuẩn

53

Trang 54

3 Lượng hóa mối quan hệ (OR)

54

Trang 55

4 Nhiễu/tương tác

• Yếu tố gây nhiễu

– Liên quan đến phơi nhiễm (biến độc lập)

– Liên quan đến kết cuộc (biến phụ thuộc)

– Khơng phải là yếu tố nguyên nhân của kết cuộc

Thu nhập của gia đình

(biến số gây nhiễu) (biến số độc lập) (biến số phụ thuộc)

55

Trang 56

• Yếu tố tương tác

– Mối quan hệ (mức độ hoặc hướng) giữa yếu tố phơi

nhiễm và kết cuộc khác nhau theo các mức độ của yếu tố này

56

Trang 57

Các bước phân tích 4 Nhiễu/tương tác

PHÂN TÍCH BẢNG 2x2 PHÂN

TẦNG

KIỂM ĐỊNH TÍNH ĐỒNG NHẤT CỦA OR/PR THEO TẦNG

CÓ TƯƠNG TÁC – BÁO CÁO OR/RR TỪNG TẦNG

Trang 58

Trai: PRsinhnonnhecan (PR trai)

Gái: PRsinhnonnhecan (PR gái)

2 Kiểm tra tính đồng nhất

PR trai ≠ PR gái : tương tác

PRtrai ≈ PRgái  tính PR khi đã có giới (PR kếthợp)

3 Xét sự khác biệt

PR thô ≠ PR kếthợp (>10%): gây nhiễu

PR thô ≈ PR kếthợp (<10%): không gây nhiễu, không tương tác

58

Trang 59

Trai: PRsinhnonnhecan (PR trai)

Gái: PRsinhnonnhecan (PR gái)

2 Kiểm tra tính đồng nhất

PR trai ≠ PR gái : tương tác  báo cáo từng tầng

PRtrai ≈ PRgái  tính PR khi đã có giới (PRkếthợp)

3 Xét sự khác biệt

PR thô ≠ PR kếthợp (>10%): gây nhiễu

 báo cáo PR khi đã tính Giới (PR kếthợp )

PR thô ≈ PR kếthợp (<10%): không gây nhiễu, không tương tác

 báo cáo PR ban đầu (PR thô ) 59

Trang 60

Mối quan tâm chính: Sinh non  Nhẹ cân (PR thô )

Yếu tố cần xét: Giới

cs nhecan sinhnon, by(gioi)

p = 0.4503 > 0.05  PR ở nhóm trai và nhóm gái là như nhau  không

tương tác

Sự khác biệt giữa PR thô và PR kết hợp = (11.961 – 11.945)/11.945 =

0.0013 ≈ 0,13%  yếu tố giới xuất hiện không làm thay đổi đáng kể mối

quan hệ giữa sinh non và nhẹ cân (<10%)  không là yếu tố gây nhiễu

60

Trang 61

Mối quan tâm chính: Sinh non  Nhẹ cân (PR thô )

Yếu tố cần xét: Tăng huyết áp

cs nhecan sinhnon, by(tang_ha)

p = 0.0925 > 0.05  PR ở nhóm huyết áp bình thường và nhóm huyết áp tăng là như nhau  không tương tác

Sự khác biệt giữa PR thô và PR kết hợp = (11.961 – 9.918)/9.918 = 0.2060 ≈ 20,60%  yếu tố tăng huyết áp xuất hiện làm thay đổi đáng kể mối quan hệ giữa sinh non và nhẹ cân (>10%)  là yếu tố gây nhiễu

61

Trang 62

5 Mô hình hóa (kiểm soát nhiều yếu tố tác động)

Kiểm soát yếu tố tăng huyết áp và nghề nghiệp

Sau khi kiểm soát theo yếu tố tăng huyết áp và nghề nghiệp thì người mẹ nào sinh non sẽ có tỉ lệ sinh nhẹ cân bằng 10.88 lần những người không

sinh non Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (p<0.001) 62

Trang 63

Bài tập ứng dụng

• Hãy sử dụng dữ liệu NC về trọng lượng sơ sinh và hoàn tất bài tập

• Hãy sử dụng dữ liệu Chilumba2.dta và hoàn tất bài tập

• Lưu ý: lưu trữ lại câu lệnh

63

Trang 65

Việc cần làm tiếp theo

• Với đề cương của mỗi nhóm, hãy bổ sung

– Tiếp tục bổ sung phần phương pháp phân tích số liệu sẽ dùng trong nghiên cứu

– Tiếp tục xây dựng bảng câm cho nghiên cứu

– Tiếp tục xây dựng kịch bản phân tích (nếu có thể)

65

Trang 66

Ngày tiếp theo

• Cách viết bài báo NCKH

• Trình bày báo cáo NCKH

• Các lỗi thường gặp

66

Định dạng
Số trang	66
Dung lượng	0,98 MB
File đính kèm	128. Xu ly va phan tich du kien.rar (1 MB)