Xử Lý Và Phân Tích Dữ Liệu Với SPSS

Tổng thể - tập hợp các phần tử Mẫu- tập hợp con của tổng thể nguyên tắc chọn mẫu Thu thập dữ liệu: bảng hỏi online, offline, quan sát, phỏng vấn… II.. KHÁI NIỆM CƠ BẢN Xử lý dữ liệu: m

Xử lý và Phân tích dữ liệu

SƠ LƯỢC QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU

ỨNG DỤNG CỦA SPSS

NỘI DUNG

I QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU

Tổng thể - tập hợp các phần tử

Mẫu- tập hợp con của tổng thể (nguyên tắc chọn mẫu)

Thu thập dữ liệu: bảng hỏi (online, offline), quan sát,

phỏng vấn…

II KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Xử lý dữ liệu: mã hóa, nhập liệu, hiệu chỉnh

Phân tích dữ liệu => suy diễn thống kê

• Phương pháp thăm dò: thống kê mô tả

• Phương pháp khẳng định: lý thuyết xác suất

Báo cáo kết quả: lưu ý tính tương đối, con số xác suất

1 Yêu cầu của phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis)

N = 5*M (N = Cỡ mẫu, M= Số câu hỏi)

Theo nghiên cứu của Hair, Anderson, Tatham và Black (1998) cho tham khảo về kích

thước mẫu dự kiến Theo đó kích thước mẫu tối thiểu là gấp 5 lần tổng số biến quan sát Đây là cỡ mẫu phù hợp cho nghiên cứu có sử dụng phân tích nhân tố (Comrey, 1973; Roger, 2006)

2 Yêu cầu với phân tích hồi quy đa biến:

N = 50 + 8*M (N = Cỡ mẫu, M = số nhân tố độc lập)

Theo nghiên cứu của (Tabachnick và Fidell, 1996)

Mẫu- tập hợp con của tổng thể (nguyên tắc chọn mẫu)

Nếu tổng thể nhỏ và biết được tổng thể thì dùng công thức sau:

n = cỡ mẫu,

N = là số lượng tổng thể

e = là sai số tiêu chuẩn

ĐỊNH LƯỢNG

Thang đo KHOẢNG

(NOMINAL)

II KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Thang đo định danh: gọi tên sự vật, phân loại hiện tượng

Thang đo khoảng: sắp xếp về thứ tự hoặc hơn kém, có rõ khoảng

cách (1- rất hài lòng: 7- Rất không hài lòng)

Thang đo tỷ lệ: là thang đo khoảng + giá trị số 0 là một giá trị

thật, có thể chia được (50 tuổi = 2 lần 25 tuổi)

Thang đo thứ bậc: sắp xếp về thứ tự hoặc sự hơn kém nhưng

không rõ khoảng cách (hài lòng, bình thường, không hài lòng)

SKIP

II KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Đánh giá - Đo lường - Trắc nghiệm

Biến định tính – định lượng – độc lập – phụ thuộc

Số trung bình – Trung vị – Mode

Thống kê mô tả, thống kê tần suất - Khoảng tin cậy – Độ tin cậy Hồi quy tuyến tính, phương trình hồi quy

Parasuraman

S TRUNG BÌNH:MEAN Ố TRUNG BÌNH:MEAN

TRUNG VỊ: MEDIAN

MODE VÀ RANGE

PHƯƠNG SAI: VARIANCE

ĐỘ LỆCH CHUẨN: STANDARD DEVIATION

SO SÁNH ĐỘ LỆCH CHUẨN

EXIT

 Nếu Hệ số tiểu thang đo < 0,40 => thấp, không dùng được

 Nếu Hệ số của cả thang đo < 0,60 => thấp, không dùng được

Kiểm định Độ tin cậy thang đo – Cronbach’s coefficient Alpha

Các tiểu thang đo/thang đo Hệ số tin cậy Alpha/ Mẫu sinh viên = 448

SPSS là gì? Statistical Package for Social Sciences

III TỔNG QUAN VỀ SPSS

Chức năng chính của SPSS?

• Nhập và làm sạch dữ liệu

• Xử lý, biến đổi và quản lý dữ liệu

• Tổng hợp và trình bày dữ liệu dưới dạng bảng, biểu đồ, đồ thị

• Phân tích dữ liệu, tính toán thống kê và diễn giải kết quả

Tổ chức dữ liệu trong SPSS?

• File dữ liệu: *.sav hoặc *.sys;

• File Syntax: *.sps;

• File kết quả: *.spv;

• File Script: *.wwd hoặc *.sbs

Đọc và xuất, nhập nhiều định dạng file khác

• *xls, *xlsx, *dbf, *txt, Oracle, Access, STATA, SAS…

Thống kê suy luận

• Phân tích phương sai một yếu tố (One-way)

Thực hiện các phép hồi quy tuyến tính

Phân tích độ tin cậy của các công cụ đo lường

Phân tích nhân tố

NỘI DUNG TRỌNG TÂM

Mã hóa lại biến (Recode) Bảng tần số đơn giản (Frequencies)

Thể hiện và phân tích ý nghĩa bảng kết quả

Thống kê mô tả với Explore

• Tính toán cho cả các nhóm con của biến

• Nhận diện giá trị khác biệt

Bảng tổng hợp nhiều biến

• Bảng 02 biến định tính

• Bảng 03 biến định tính

• Bảng kết hợp 01 biến định tính và 01 biến định lượng

• Bảng kết hợp 02 biến định tính và 01 biến định lượng

Các đại lượng thống kê mô tả (Descriptive)-chỉ dùng cho biến định lượng

Xử lý câu hỏi Multiple Answer (General Tables)

KIỂM ĐỊNH MỐI LIÊN HỆ GIỮA HAI BIẾN ĐỊNH TÍNH

• Định danh – Định danh hoặc Định danh – Thứ bậc: Chi Bình phương

• Giả thuyết H0: Không có mối liên hệ giữa hai biến

• Giả thuyết H1: Hai biến có mối liên hệ với nhau

• SPSS: dùng kiểu p-value (Sig)

• Nếu Sig<0,1 Kiểm định có ý nghĩa với độ tin cậy 90%=bác bỏ H0 với độ tin

cậy 90%

• Nếu Sig<0,05 Kiểm định có ý nghĩa với độ tin cậy 95%

• Nếu Sig<0,01 Kiểm định có ý nghĩa với độ tin cậy 99%

• Dùng Cramer V để kiểm tra độ mạnh của mối liên hệ 0=<V<=1

• Hoặc Hệ số liên hợp Coefficient of Contigency: 0=<V<=1

PHÂN TÍCH LIÊN HỆ GIỮA BIẾN NGUYÊN NHÂN ĐỊNH TÍNH VÀ KẾT QUẢ ĐỊNH LƯỢNG

• Kiểm định trung bình tổng thể: One-sample T-test (so sánh giá trị cụ thể với giá trị trung bình tổng thể) Analyze/compare mean/one sample T-test

• So sánh giá trị trung bình của hai nhóm tổng thể riêng biệt:

Independent-Samples T-Test.

• Kiểm định giá trị trung bình của hai mẫu phụ thuộc hay mẫu phối hợp từng cặp (Paired-samples T-Test) Lưu ý: dữ liệu mẫu ở dạng thang đo định lượng khoảng cách hoặc tỷ lệ

• So sánh giá trị trung bình của nhiều nhóm tổng thể độc lập: Anova

(One-way Anova)

Khởi động, tạo, mở và lưu file

V THAO TÁC CƠ BẢN VỚI SPSS

(Thực hiện trực tiếp trên máy)

Mã hóa, nhập và chỉnh sửa dữ liệu

Cửa sổ Variable view

• Tên biến, dạng biến, các giá trị, thang đo

V THAO TÁC CƠ BẢN VỚI SPSS

Lưu ý khi mã hóa

Câu hỏi đóng (phương án trả lời đã được cho sẵn)

• Câu hỏi lựa chọn (mã hóa thành một biến với nhiều phương án trả lời)

• Câu hỏi tùy chọn (mã hóa các lựa chọn thành từng biến với giá trị cho sẵn)

Câu hỏi mở (tự do về phương án trả lời):

• Mã hóa thành biến, trong đó câu trả lời ghi theo bảng hỏi

Mã hóa bảng hỏi (trong cửa sổ Variable view)

• Mã hóa thành biến, trong đó câu trả lời ghi theo bảng hỏi

• Đặt tên biến (Name)

• Kiểu dữ liệu (Type)

• Độ dài (Width)

• Phần thập phân (Decimals)

• Nhãn biến (Label)

• Giá trị (Values)

• Giá trị khuyết thiếu (Missing)

• Thang đo (Measure)

V THAO TÁC CƠ BẢN VỚI SPSS

Tính tần suất (tính tần suất xuất hiện của từng biến số)

Analyze  Descriptive Statistics  Frequency

Tính các giá trị trung bình

Analyze  Descriptive Statistics  Descriptives

Tính tương quan (xét mối quan hệ giữa các biến)

Analyze  Descriptive Statistics  Crosstabs

So sánh giá trị trung bình

Analyze  Compare Means  Means

Vẽ biểu đồ

V THAO TÁC CƠ BẢN VỚI SPSS

Các loại biểu đồ phổ biến:

• Biểu đồ tròn: biểu thị tỷ lệ, cơ cấu

• Biểu đồ cột: biểu thị tần suất, tương quan, cơ cấu

• Biểu đồ đường: biểu thị tần suất, tương quan

• Biểu đồ điểm: biểu thị mối quan hệ giữa hai biến số

• Biểu đồ histogram: mô tả sự phân bố của các biến liên tục

Các cách vẽ biểu đồ:

• Vẽ biểu đồ trong Frequency

• Vẽ biểu đồ trực tiếp từ số liệu

• Vẽ biểu đồ bằng Graphs

V THAO TÁC CƠ BẢN VỚI SPSS

Vẽ biểu đồ trong Frequency (chỉ vẽ được tròn, cột và histogram)

• Analyze  Descriptive Statistics  Frequency  Charts

Vẽ biểu đồ trực tiếp từ số liệu

• Nháy đúp vào bảng số liệu  Xuất hiện đường viền  Bôi đen phần số liệu định vẽ biểu đồ  Chuột phải  Create graph

Vẽ biểu đồ trong Graphs (biểu diễn tần suất, tương quan và vẽ được tất cả các loại biểu đồ)

• Graphs  chọn loại biểu đồ

Chuyển định dạng file (word, excel, html, ppt…)

Tài liệu tham khảo

1 “SPSS Survival Manual” (4th Edition) by Julie Pallant (2011)

2 “ Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu nghiên cứu với SPSS”

PGS TS Nguyễn Công Khanh (2009)

3 “Hướng dẫn sử dụng SPSS” Trần Ngọc Vũ

4 “ Phân tích dữ liệu nghiên cứu với SPSS” Hoàng Trọng (2008)

5 Danh mục một số thuật ngữ Anh - Việt dùng trong SPSS

Cảm ơn đã lắng nghe

Q & A

Feedback

37