Bài giảng SINH lý hệ nội TIẾT

Phân loại hormon và nêu được đặc điểm chung trong quá trình sinh tổng hợp, bài tiết, vận chuyển, tác dụng của hormon.. Đặc điểm hệ nội tiết Nằm rải rác  Kích thước nhỏ  Nhiều loại: -

SINH LÝ

HỆ NỘI TIẾT

NGUYỄN TRUNG KIÊN

MỤC TIÊU

1. Trình bày được các khái niệm về hormon, mô đích, receptor

2. Phân loại hormon và nêu được đặc điểm chung trong quá trình sinh tổng hợp, bài tiết, vận chuyển,

tác dụng của hormon.

3. Trình bày các cơ chế tác dụng của hormon.

4. Trình bày các cơ chế điều hoà hoạt động hệ nội tiết

Điều hoà chức năng cơ thể

TUYẾN NỘI TIẾT

Đặc điểm hệ nội tiết

 Nằm rải rác

 Kích thước nhỏ

 Nhiều loại:

- Cơ quan nội tiết riêng

- Đám tế bào trong cơ quan

- Cơ quan làm chức năng nội tiết

- Cơ quan nội tiết mà chức năng chưa rõ

Các tuyến nội tiết chính

- Tuyến yên: thùy trước và thùy sau

- Tuyến giáp: nang giáp và tế bào cạnh nang

- Tuyến cận giáp: 4 tuyến, có tính sinh mạng

- Tuyến tụy nội tiết: đảo Langerhans

- Tuyến thượng thận: phần vỏ (lớp cầu, lớp bó và lớp lưới) và phần tủy, có tính sinh mạng

- Tuyến sinh dục: tinh hoàn, buống trứng

- Một số hormon khác

Tuyến cận giáp

Vỏ thượng thậnTủy thượng thậnNang noãn Hoàng thể

Tế bào kẽ Tinh trùng

1.1 Hormon

- Quan niệm cổ điển: Hormon chung (General hormon):

Trung gian hoá học - Tuyến nội tiết bài tiết

- Máu phân phối - Tác dụng sinh học trên tế bào đích

- Quan niệm hiện nay:

+ Hormon chung (General hormon)

+ Hoạt chất sinh học Hoạt chất sinh học : Trung gian hoá học – Không do tuyến nội tiết bài tiết - Máu phân phối

- Tác dụng sinh học trên tế bào đích

+ Hormon địa phương (Local hormon): Trung gian hoá học – Không do tuyến nội tiết bài tiết – Không đượ đượ χ χ máu phân phối - Tác dụng sinh học trên tế bào đích

Ph ươ ng th c c n ti t ứ ậ ế

Phương thức tự tiết

Tóm lại

 Hormon:

Là một chất trung gian hoá học được bài tiết vào trong dịch cơ thể bởi một hoặc một nhóm tế bào và có tác dụng sinh học trên mô đích

1.2 Mô đích

 Mô chịu sự tác động của hormon một cách đặc hiệu

 Đặc biệt:

- Có những hormon mà mô đích là tất cả tế bào trong cơ thể (somatomedin, T3-T4)

- Có thể tuyến nội tiết này là mô đích cho hormon của tuyến nội tiết khác

Tuyến yên ACTH Vỏ thượng thận

1.3 Receptor

 Thành phần tiếp nhận hormon ở mô đích

 Receptor có tính đặc hiệu (chuyên biệt) với hormon

Hormon tan trong nước

Hormon tan trong lipid

2 PHÂN LOẠI VÀ ĐẶC ĐIỂM

2.1 Phân loại:

 Hormon lipid

 Hormon acid amin

 Hormon peptid

 Nếu 2 chuỗi: liên kết nhau bằng cầu nối disulfur

S S

 Một số hormon có thêm gốc carbohydrat tạo thành glycoprotein: FSH, TSH, LH, HCG,

Erythropoietin

Qui ướ c

Qui ướ c

 1 acid amin : acid amin

 2-20 acid amin : peptid

 21-100 acid amin : polypeptid

 >100 acid amin : protein

Hormon acid amin

Là dẫn xuất của các acid amin:

 Acid amin tyrosin: HO CH2CHCOOH

NH2

 Catecholamin

 Acid amin tryptophan: melatonin, serotonin

 Acid amin histidin: histamin

 Acid amin glutamic: GABA

 Hormon acid béo: là các dẫn xuất của acid béo Hormon acid béo: là các dẫn xuất của acid béo

 Hormon steroid: là các dẫn xuất của steroid

Nhân Cyclopentanoperhydrophenanthrene

Hormon lipid

2.2 Sinh tổng hợp và bài tiết hormon

 Hormon peptid:

Preprohormon Prohormon

Hormon Prohormon Hormon

Hormon acid amin

 Catecholamin: dự trữ sẵn trong các túi

 T3-T4:

T3-T4 Thyroglobulin

Hormon steroid

 Tổng hợp ở lưới nội bào tương trơn

 Dạng tiền chất

 Nguyên liệu: Cholesterol hoặc Acetyl CoA

(Cholesterol cung cấp chủ yếu từ LDL)

 Các hormon steroid có chung một nguồn gốc, do quá trình chuyển hoá tạo những hormon khác nhau

(mạch nhánh khác nhau, nhân giống nhau)

Nh n xét ậ

Nh n xét ậ

 Hormon peptid và catecholamin: tổng hợp và dự trữ sẵn, bài tiết nhanh

 Hormon T3, T4 và hormon steroid: tổng hợp và dự trữ dưới dạng tiền chất, bài tiết chậm

2.3 V n chuy n hormon trong máu ậ ể

 2 dạng vận chuyển:

- Dạng tự do: dạng tác dụng

- Dạng kết hợp: dạng dự trữ (dễ phân ly)

 2 protein vận chuyển:

- Protein vận chuyển đặc hiệu: Globulin

- Protein vận chuyển chung: Albumin

3 C CH TÁC D NG C A HORMON Ơ Ế Ụ Ủ

Hai cơ chế:

 Cơ chế tác dụng thông qua chất truyền tin thứ hai

 Cơ chế hoạt hóa hệ thống gen của tế bào

Tải bản FULL (46 trang): https://bit.ly/3lU5Su8

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

3.1 Cơ chế tác dụng thông qua chất

truyền tin thứ hai