Tóm tắt Giải phẫu chi dưới

Cơ mông lớn: từ mặt sau xương cùng+ mào chậu-> lồi củ cơ mông và bờ sau dải chậu chày => duỗi đùi • Cơ mông lớn phủ lên cơ mông nhỡ nhưng để hở phần trên của cơ mông nhỡ • Cơ căng mạc đù

Giải phẫu chi dưới

- Khớp gối: + đùi_chày:bản lề

+, đùi_bánh chè: khớp phẳng

- Thân xương đùi:

+, Mặt sau có đường ráp +, Đầu gần:

1 Mép trong đường ráp đi về mấu chuyển bé nối với đường lược x đùi

2 mép ngoài đường ráp đi về mấu chuyển lớn xương đùi +, Đầu xa: tách làm 2, giữa 2 đường là diện kheo

1 đường trên LCT chạy đến củ cơ khép lớn

2 đường trên LCN

- Đầu gần xương đùi:

+, chỏm xương đùi : là 1 phàn của khối cầu lồi hướng lên trên vào trong lắp vào mào nguyệt ổ cối +, cổ xương đùi

+, mấu chuyển lớn +, mấu chuyển bé => nối giữa 2 mấu chuyển là đường gian mấu ở trước, mào gian mấu ở sau

- Xương chậu: trước 15, 16 tuổi phân làm 3 xường:

1 xương cánh chậu

2 Xương mu

3 xương ngồi

- Xương mu:+, ngành trên xương mu: có lược xương mu tham gai vào thành phần eo trên

+, trong lược xương mu có củ mu

- Xương cánh chậu:

+, mào chậu: ở trên gai chậu trước trên và mặt ngoài mào chậu có củ mào chậu +, điểm cách đều bờ trên khớp mu và mào chậu trước trên là điểm giữa bẹn ( phân chia vùng ổ bụng, đường dưới đi ngang qua củ mào chậu)

1 Cơ mông bé: từ diện mông -> bờ trước mấu chuyển lớn

2 Cơ mông nhỡ: từ diện mông-> bờ ngoài MCL

=> giạng đùi và xoay trong( trừ phần sau cơ mông nhỡ xoay ngoài)

3 Cơ mông lớn: từ mặt sau xương cùng+ mào chậu-> lồi củ cơ mông và bờ sau dải chậu chày

=> duỗi đùi

• Cơ mông lớn phủ lên cơ mông nhỡ nhưng để hở phần trên của cơ mông nhỡ

• Cơ căng mạc đùi: từ gai chậu trước trên (phần trước mào chậu) đi xuống giữa 2 lá dải chậu chày kết thúc ở chỗ dính nhau của 2 lá

 giạng đùi, gấp đùi( ngoài 3 cơ TL, cơ chậu, bó thẳng đùi còn có cơ này gây gấp đùi)

* 8 cơ chậu hông mấu chuyển:

1 Cơ hình lê:

=> mặt trước xương cùng qua khuyết ngồi lớn bám vào đỉnh MCL

=> giạng và xoay ngoài

=> cùng với xương cùng tạo nên thành sau chậu hông

2 Cơ sinh đôi trên:

=> từ gai ngồi đến MCL

=> giạng và xoay ngoài đùi

3 Cơ bịt trong:

=> từ mặt trong màng bịt và bờ hố bịt-> MCL

=> giạng và xoay ngoài đùi

4 Cơ sinh đôi dưới:

=> thân xương ngồi-> MCL

=> giạng và xoay ngoài

5 cơ bịt ngoài:

=> chỉ xoay ngoài đùi không giạng đùi ( hầu hết cơ giạng đùi nằm ở vùng mông nhưng không phải tất cả vì phần trước cơ may cũng giạng đùi)

- Cơ vùng đùi trước:

+, chia 2 nhóm :

1 nhóm trong( khép đùi)

2 nhóm trước +, nhóm trong:

1 Cơ khép lớn( có lỗ gân cơ khép lớn)

 từ ngành ngồi mu và ụ ngồi->đường ráp và củ cơ khép lớn( bó dưới)

 khép và duỗi đùi

 mặt sau tiếp giáp với cơ vùng đùi sau và tk ngồi

2 Cơ khép ngắn

 từ xương mu-> dường ráp

3 Cơ khép dài( trước khép ngắn)

 từ thân xương mu -> đường ráp

 khép, gấp đùi ( từ mặt ngoài màng bịt đi sau cổ xương đùi -> hố mấu chuyển lớn: cơ bịt ngoài thuộc nhóm cơ mông)

4 Cơ lược :

 lược xương mu-> lược xương đùi

 khép đùi và gấp đùi

5 Cơ thon:

 từ thân x mu -> mặt trong đầu trên thân x chày

 khép đùi, gấp cẳng chân

Nhóm cơ khép đều từ xương mu bám tận vào xương đùi ( trừ co thon bám vào xương chày)

+, nhóm trước:

1 cơ thắt lưng lớn

 thân, mỏm ngang D12 -> L4 -> mấu chuyển bé

 gấp đùi

 giữa 2 bó của cơ thất lưng lớn có ĐRTL

2 Cơ chậu:

 từ hố chậu -> mấu chuyển bé

 gấp đùi (hình ảnh)

3 Cơ tứ đầu đùi gồm:

+, rộng ngoài +, rộng trong +, rộng giữa +, thẳng đùi

 gân bám tận vào xương bánh chè-> lồi củ chày( dây chằng bánh chè)

 duỗi cẳng chân và gấp đùi

4 Cơ may:

 từ gai chậu trước trên->mặt trong phần trên xương chày

 gấp cẳng chân, gáp đùi, giạng đùi

 đi trong khe giữa cơ rộng trong và khói cơ khép và ở trước co thon

- Cơ vùng đùi sau:

+, khối cơ ụ ngồi cẳng chân:

1 Cơ bán màng: mặt trên dẹt như 1 màng

 từ ụ ngồi-> mặt sau lct x chày

2 Cơ bán gân: ở sau cơ bám màng

 từ ụ ngồi -> mặt sau lct x chày

3 cơ nhị đầu đùi:

+, đầu dài cơ nhị đầu:

 ụ ngồi-> chỏm xương mác

 gấp cẳng chân và duỗi đùi +, đầu ngắn cơ nhị đầu:

 từ đường ráp xường đùi-> chỏm xường mác

 gấp cẳng chân và KHÔNG duỗi đùi ( đỉnh khoeo chỗ chẽ ra của các cơ đùi sau để vào 2 chỗ bám khác nhau)

- Cơ cẳng chân sau:

+, 2 lớp cơ: nông và sâu

+, lớp nông: 4 cơ

1 Cơ khoeo:

 mặt ngoài LCN-> mặt sau thân xương chày trên đường cơ dép

 gấp cẳng chân

2 Cơ gấp các ngón chân dài:

 Nửa trong mặt sau x chày đi qua mặt trong xương gót-> gan bàn chân chia 4 bó đến đốt xa 4 ngón 2->5

 gấp các ngón và gấp gan chân

3 Cơ chày sau:

 Nửa ngoài mặt sau xương chày+ màng gian cốt + xương mác-> cổ chân (gân cơ bám chéo trước cơ gấp các ngón dai) vào gan chân

 gấp và nghiêng trong gan chân

4 Cơ gấp ngón cái dài:

 từ mặt sau xương mác

 gấp ngón cái, gấp bàn chân và nghiêng trong +, Lớp nông:

1 cơ tam đầu: cơ dép+ cơ bụng chân

 cơ dép

 từ đường cơ dép+chỏm xương mác

 cơ bụng chân: đầu trong+ đầu ngoài

 đầu trong: diện khoeo trên mặt trên LCT đến mặt sau xương gót

 đầu ngoài: từ mặt trên LCN đến mặt sau xương gót

 gấp gan chân, gấp gối

 Cơ gan chân: lồi cầu ngoài hòa vào gân gót Tam giác đùi:

 Ở phần trên mặt trước tam giác đùi nơi có các mạch đùi đi qua

 cạnh ngoài: cơ may

 cạnh trong: bờ trong cơ khép dài

 trên : dc bẹn

 đỉnh: cơ may bắt chéo cơ khép dài

 trần t.giác đùi: da và mạc đùi

 sàn: từ ngoài vào trong:cơ thắt lưng chậu-> cơ lược-> cơ khép dài

 thành phần trong t.giacs đùi:

1 đm đùi và các nhánh

2 tm đùi và nhánh tm hiển lớn

3 tk đùi và nhánh

4 hạch bạch huyết bẹn

- Ống cơ khép:

 mặt trong đùi nơi đoạn dưới các mạch đùi đi qua

 từ đỉnh tam giác đùi-> lỗ gân cơ khép

 các thành:

+, thành sau: Cơ khép dài ở trên và cơ khép lớn ở dưới +,thành trước: ( trước ngoài) cơ rộng trong

+, thành trong: mạc rộng khép (trực tiếp) và cơ may

 thành phần:

1 ĐM đùi và nhánh

2 tm đùi

3 tm hiển( đi ở ngoài đm sau đó bắt chéo trước và ra ngoài ống cơ khép)

4 tk cho cơ rộng trong

- ĐM đùi:

+, Tiếp tục đm chậu ngoài sau dc bẹn

+, đi xuống vùng đùi trước qua t.giác đùi và ống cơ khép

+đường định hướng: nối điểm giữa dc bẹn -> củ cơ khép lớn

+, đến lỗ gân cơ khép đổi tên thành đm khoeo

+liên quan:

1 Ở tam giác đùi:

 đm đùi đi nông dưới da và mạc đùi đi trước 3 cơ sâu ở đùi( cơ thắt lưng chậu,

cơ lược, cơ khép dài)

 Đm đùi đi cùng tk và tm đùi( tk ở ngoài,đm đùi, tm ở trong nhất)

2 Ở trong ống cơ khép:

 từ đỉnh t.giác tm đùi bắt chéo sau đm để đi ra ngoài đm

 tk hiển( nhánh của tk đùi) đi cùng đm vào ông cơ khép, lúc đầu đi ở ngoài đm sau bắt chéo trước đm đi từ ngoài vào trong đm

 cơ may bắt chéo trước đm từ ngoài vào trog

 cơ may là cơ tùy hành đm trong ống cơ khép +,phân nhánh và tiếp nối:

 nhánh nông trong t.giác đùi :

1 mũ chậu nông( ra phía gai chậu trước trên)

2 thượng vị nông( đi về phía bụng)

3 thẹn ngoài nông

4 thẹn ngoài sâu( cơ tháp lớn)

5 đm gối xuống( ở gần lỗ gân cơ khép)

 nhánh lớn trong tam giác đùi:

1 đm đùi sâu:

+, cấp máu cho các cơ đùi là chính +, đi xuống trong tam giác đùi _-> bờ trên cơ khép dài đi ra sau cơ khép dài và trước cơ khép lớn

+,sau cùng trở thành nhánh xuyên cuối cùng( nhánh xuyên qua gân bám cơ khép lớn vào vùng đùi sau)

+, tách nhánh:

1 mũ đùi trong

2 mũ đùi ngoài: nhánh xuống+ nhánh lên + nhánh ngang( nối với mũ đùi trong)

( cấp máu chính cho chỏm và cổ xương đùi)

3 3,4 nhánh xuyên( giữa đm mũ đùi và nhánh xuyên cuối cùng)

 ở vùng đùi sau các đm xuyên cho các nhánh lên và xuống để nối với nhau

+, nhánh lên của đm xuyên 1 nối với mũ đùi trong và nhánh ngang của

mũ đùi ngoài + nhánh xuống của đm xuyên cuối cùng?

- Tiếp nối:

 ĐM khoeo tách ra 2 đôi:

+, 1 đôi đm gối trên ( ngoài và trong)

+, 1 đôi đm gối dưới( ngoài và trong)

+, chỉ có đm gối trên nối với cấc nhánh của đm đùi

+,ĐM gối xuống( ĐM đùi) nối với đm gối trên trong của đm khoeo

+,nhánh xuống của mũ đùi ngoài+ nhánh xuống của đm xuyên cuối cùng nối với đm gối trên ngoài

 ĐM chậu trong

+, 2 đm mông:

1 đm mông trên:nối với nhánh lên của mũ đùi ngoài

2 đm mông dưới: đổ vào ngã 3( mũ đùi trong, nhánh ngang của mũ đùi ngoài, nhánh lên của

dm xuyên 1)=> vòng nối chữ thập

 ĐM chậu ngoài:

+, đm mũ chậu sâu nối với mũ chậu nông

+, Đm thượng vị dưới( đi sau các cơ thẳng bụng) nối với đm thượng vị nông

- ĐÁM RỐI TK THẮT LƯNG( TL1->TL5)

(h/ảnh)

 nhánh dưới của ngành trước TL1 với 1 nhánh của ngành trước TL2->> TK sinh dục đùi

 ĐRTL nằm giữa 2 phần của cơ thắt lưng lớn

 Các nhánh của đám rối thắt lưng:

1 TK ĐÙI:

 3 nhánh sau 3 ngành trước TL 2,3,4

 đi xuống dọc bờ ngoài cơ thắt lưng lớn đi dưới dây chằng bẹn vào tam giác đùi, tận cùng ở tam giác đùi chia 2 phần( trước, sau)

 phân nhánh:

+,nhánh bên vào cơ chậu, cơ lược +, nhánh tận:

phần trước:

+, cho nhánh vào cơ may +, các nhánh bì trước cảm giác cho da trước trong đùi( 2 nhánh trước

cơ, 1 nhánh đi xuyên qua cơ may vào da, nhánh trong không xuyên cơ may)

phần sau +, cho nhánh vào các đầu cơ tứ đầu +, TK hiển sau khi ra khỏi ống cơ khép cho nhánh vào mặt trong gối và cẳng chân

+, nhánh vào cơ: chậu, lược ,may, tứ đầu

2 TK BỊT:

 nguyên ủy: các nhánh trước 3 ngành trước TL 2,3,4

 đường đi: thoát ra ở bờ trong cơ thắt lưng lớn đi xuống ở thành bên chậu hông chia 2 nhánh trước và sau rồi đi qua lỗ bịt vào vùng đùi trong

 nhánh sau xuyên cơ bịt ngoài đi xuống sau cơ khép ngắn

 nhánh trước đi trước cơ khép gắn và sau cơ khép dài

 nhánh trước +, chi phối cơ khép dài, khép ngắn, co thon và vùng da nhỏ mặt trong đùi +, phân nhánh vào khớp hông

 nhánh sau:

+, chi phối cơ bịt ngoài và khép lớn

+, phân nhánh vào khớp gối

 cho nhánh vào 2 khớp gối và hông

3 TK BÌ ĐÙI NGOÀI:

 n.ủy: nhánh sau của 2 ngành trước TL 2, 3

 đường đi: thoát ra ở bờ ngoài cơ thắt lưng lớn đi xuống qua hố chậu, đi sau manh tràng và RT trước cơ chậu-> đi dưới đầu ngoài dc bẹn xuống mặt ngoài đùi

 cho nhánh cảm giác cho mặt ngoài của đùi

4 TK SINH DỤC ĐÙI:

 từ cấc sợi ngành trước TL1,2

 Thoát ra ở mặt trước cơ TL lớn, đến ngay trên dc bẹn cho 2 nhánh sing dục và đùi

 Nhánh đùi cảm giác da vùng tam giác đùi

 Nhánh sinh dục theo đường ống bẹn chi phối cơ quan sinh dục ngoài( cảm giác vùng gò mu) ở nam còn chi phối cơ bìu

5 TK CHẬU HẠ VỊ

 Thoát ra từ bờ ngoài cơ TL lớn, đi trước cơ vuông thắt lưng và sau thận-> xuyên qua cơ ngang bụng đi giữa cơ chéo bụng trong và cơ ngang bụng,

+, sau xuyên chéo bụng trong đi giữa chéo bụng ngoài và cơ chéo bụng trong +, cuối cùng xuyên cơ chéo bụng ngoài

( trên đường xuyên cơ cho các nhánh vào cơ)

 tận cùng bằng nhánh bì ngoài và bì trước

 bì ngoài: da phủ phía trước mào chậu

 bì trước: da vùng hạ vị

6 CHẬU BẸN

 Ng.ủy và đường đi giống chậu hạ vị nhưng dài hơn-> cơ quan sinh dục ngoài: phần trước của bìu hoặc môi lớn và vùng da bẹn kề với bìu hoặc môi lớn

ĐR CÙNG( h/vẽ)

 Nằm trong chậu hông dưới x.cùng

 tk tọa( phần mác chung) do nhánh sau của L4-> S2

 tk mông trên do nhánh sau của L4->S4

 tk mông dưới: nhánh sau của L5-> S2

 tk cơ quả lê:

 tk bì đùi sau:

 nhánh sau S1,S2

 nhánh trước S2, S3

 Tk chày: nhánh trước L4-> S3

 tk thẹn: nhánh trước S2-> S4

 tk cơ sinh đôi dưới + vuông đùi: nhánh trước L5

 tk cơ sinh đôi trên+ cơ bịt trong: nhánh trước L5-> S2

 tk mông trên:

 qua khuyết ngồi lớn-> bờ trên cơ quả lê đi giữa cơ mông nhỡ+ cơ mông bé, tận cùng ở cơ căng mạc đùi

 chi phối cơ mông bé, mông nhỡ, cơ căng mạc đùi

 Tk mông dưới:

 Qua khuyết ngồi lớn vào mông bờ dưới cơ quả lê

 chi phối cơ mông lớn

(Đám rối cùng chi phối tất cả cơ xoay ngoài=> sai

Đám rối cùng chi phối tất cả cơ giạng ngoài=> sai)

 Tk bì đùi sau:

 qua khuyết ngồi lớn vào mông ở dưới cơ quả lê tiếp đó đi qua phần dưới mông,

đi trước cơ mông lớn, sau cơ bịt trong, sinh đôi và vuông đùi

 đi xuống qua vùng đùi sau vào khoeo-> 1/3 trên mặt sau cẳng chân

 tách nhánh chi phối: bì mông dưới+ đáy chậu

 chi phối cảm giác da đùi sau + phần dưới mông+ đáy chậu+khoeo+ 1/3 mặt sau cẳng chân

 TK ngồi:

1 tk chày( L4-> S3)

2 tk mác chung( L4->S2)

+, Đi qua khuyết ngồi lớn vào mông ở dưới cơ quả lê-> đi qua phần dưới mông và đùi sau-> đỉnh khoeo chia tk chày và mác chung

+, Liên quan:

+, Ở mông:

 nằm giữa ụ ngồi và mấu chuyển lớn dich vào trong điểm chính giữa 1->2 cm

 nằm trước cơ mông to và sau khối cơ chậu hông mấu chuyển

 Nằm ngoài tk thẹn và bó mạch tk mông dưới, tk bì đùi sau( nằm ngoài hơn các

TK mạch máu ở dưới cơ quả lê) +,Ở đùi sau

 đi sau cơ khép lớn, trước khối cơ ụ ngồi cẳng chân

 đầu dài cơ nhị đầu bắt chéo sau tk ngồi từ trong ra ngoài

 Đường định hướng từ đỉnh khoeo-> điểm mô tả ở phía trên

+, Phân nhánh:

+, cho nhánh bên vào cơ đùi sau và bó trên cơ khép lớn và nhánh cảm giác cho khớp hông

ĐM KHOEO

- Trám khoeo , diện khoeo

- ng ủy : tiếp theo Đm đùi từ lỗ gân cơ khép

- Đường đi: xuống dưới và ra ngoài qua vùng hố khoeo-> bờ dưới cơ khoeo

- chia 2 nhánh tận: đm chày sau+ đm chày trước

- Liên quan:

+, Phía trước: là với diện khoeo-> bao khớp gối và cơ thon

+, Phía sau:

+Phần trên và dưới bị cơ bán màng và cơ bụng chân che

+, Phần giữa được phủ bởi da và mạc khoeo

+, Cùng đi với ĐM khoeo còn có TM khoeo và TK chày

+, trong nhất và trước nhất là đm-> tm khoeo-> ngoài cùng và sau cùng là tk chày( càng xuống dưới khoeo tk càng gần đm)

- Nhánh:

+, Nhánh nhỏ cho da mặ sau cẳng chân

+, Nhánh cho cơ: 2 nhánh đm cho 2 đầu cơ bụng chân

+,nhánh khớp: 5 nhánh

 2 đôi đm gối:

1 ĐM gối trên: ngang trên 2 lồi cầu xương đùi

2 ĐM gối dưới: ( ngang trên 2 lồi cầu xương chày)

 ĐM gối giữa: xuyên bao khớp vào caaos máu cho gối

 Giữa 2 đm gối trên và dưới cùng bên nối với nhau

 2 đm gối trên và gối dưới vòng ra trước nối với nhau=> mạng mạch gối bánh chè ( tham gia còn có các nhánh của ĐM đùi, ĐM chày sau) ĐM mũ mác nối với đm gối dưới ngoài

 ĐM CHÀY TRƯỚC

+, 2 nhánh quặt ngược chày sau và trước( tách ở đoạn đi sau trên cẳng chân) -> nối với gối dưới ngoài

 Đm chày trước tách ra ở đoạn khi đ mạch đi vào cẳng chân trước

 không thắt đk động mạch khoeo dù tiếp nối khá phong phú

 ĐM CHÀY SAU

+, Tiếp theo ĐM khoeo ở bờ dưới cơ khoeo đi xuống dưới và chếch vào trong qua cẳng chân sau-> điểm cách đều cả gót trong và mắt cá trong chia 2 nhánh: ĐM gan chân ngoài+ ĐM gan chân trong +, Liên quan: đi giữa 2 lớp cơ cẳng chân sau

 trước đi sau cơ chày sau và cơ gấp các ngón dài( ở phần thấp)

 sau là mạc ngang sau cẳng chân và cơ tam đầu

 Ở phần dưới cẳng chân chỉ có da và mậc cẳng chân

 Tk Chày bắt chéo sau ĐM để đi từ trong ra ngoài( nhìn chung tk chày đi ở ngoài đm)

+, Nhánh:

+, ĐM mũ mác +, 1/3 dưới có nhánh mắt cá trong vòng ra trước +, ĐM mác:

 Đi sau cơ chày sau -> giữa xương mác và cơ gấp ngón cái dài-> đầu dưới màng gian cốt chia 2 nhánh: nhánh xuyên + mắt cá ngoài

+, Tiếp nối:

+, nhánh mũ mác với đm gối dưới ngoài +, quanh mắt cá trong: ĐM mắt cá trong nối với đm mắt cá trước trong( thuộc ĐM chày trước) và

đm cổ chân trong( Thuộc ĐM mu chân) +, Quanh mắt cá ngoài: có 4 nhánh:

1 nhánh xuyên

2 mắt cá ngoài( chày sau)

3 nhánh mắt cá trước ngoài( chày trước)

4 ĐM cổ chân ngoài VÙNG CẲNG CHÂN TRƯỚC

 Cơ vùng cẳng chân trước: 3 cơ

1 Chày trước:

 Lồi cầu ngoài xương chày và mặt trước ngoài thân x chày -> bắt chéo bờ trong bàn chân-> xương chêm trong

 gấp và nghiêng trong bàn chân

2 Duỗi các ngón chân dài:

 2/3 trên mặt trong xương mác

 chia 4 bó bám vào đốt xa các ngón 2->5

 duỗi các ngón 2-> 5

3 duỗi ngón cái dài:

 1/3 giữa mặt trong xương mác-> ngón cái

Để giữ gân của 3 cơ này ở cổ chân có 2 hãm gân duỗi: trên + dưới

 ĐM chày trước:

+, Tiếp theo từ đm khoeo ở dưới cơ khoeo

+, đường đi:

 đi xuống 1 đoạn ngắn ở cẳng chân sau rồi đi qua phần trên màng gian cốt vào cẳng chân trước