- Hậu quả: Hàng nghìn công nhân thất nghiệp, nông dân mất ruộng, sống trong nghèo đói, túng quẫn, nhiều cuộc đấu tranh, biểu tình, tuần hành của những người thất nghiệp diễn ra ở khắp nơ[r]
Trang 1Đề cương ôn tập môn Lịch Sử 1) *Nguyên nhân của cuộc Duy Tân Minh Trị:
- Do mâu thuẫn gay gắt trong nước ngày càng gay gắt
- Chế độ Mạc phủ khủng hoảng nghiêm trọng
- Sự nhu nhược của Mạc phủ trước những hiệp ước bất bình đẳng mà Mạc phủ kí với nước ngoài
- Phong trào đấu tranh trong tầng lớp nhân diễn ra mạnh mẽ
- Tầm nhìn xa trông rộng của Thiên hoàng Minh Trị về tình hình đất nước
→ Tháng 1- 1868 sau khi lên ngôi Thiên hoàng Minh Trị đã ban hành hàng loạt các cải cách tiến bộ
*Nội dung:
- Về chính trị: + Thủ tiêu chế độ Mạc phủ thành lập chính
phủ mới, tầng lớp tư sản hóa đóng vai trò quan trọng
+Thực hiện quyền bình đẳng công dân
+Năm 1889 ban hành hiến pháp, chế độ quân chủ lập hiến được xác lập
- Về kinh tế: +Thống nhất tiền tệ, thống nhất thị trường.
+ Cho phép mua bán ruộng đất, tăng cường phát triển tư bản chủ nghĩa ở nông thôn
+Xây dựng cơ sở hạ tầng, đường xá cầu cống,…
- Về quân sự: + Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây
+ Chế độ quân sự được thay thế bởi chế độ trưng binh
Trang 2+Chú trọng vào việc chế tạo vũ khí.
- Về giáo dục: + Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc
+ Đưa nội dung khoa học- kĩ thuật vào chương trình dạy
+Cử người đi du học phương Tây
* Ý nghĩa: - Mở đường cho TBCN phát triển.
- Thoát khỏi sự xâm lược của các nước phương Tây
2) Đảng Quốc đại và phong trào đấu tranh của giải phóng dân tộc của nhân dân ẤĐ.(1885- 1905)
*Hoàn cảnh: Giai cấp TS trưởng thành và phát triển đòi hỏi phải
có chính Đảng và thực dân Anh sợ phong trào quần chúng nhân dân nên đã cho phép TS Ấn Độ thành lập Đảng Quốc đại
*Chủ trương: 20 năm đầu ôn hòa sau đó phân hóa thành phái
'cực đoan' do Ti-lắc chủ trương chống thực dân Anh
*Vai trò: lãnh đạo phong trào quần chúng nhân.
* Phong trào dân tộc: -Phong trào phản đối việc chia rẽ xứ
Ben- gan diễn ra mạnh mẽ
- Phong trào đấu tranh, bãi công của công nhân trong 6 ngày
*Ý nghĩa : - Thể hiện tinh yêu nước, sự đoàn kết của nhân
dân Ấn Độ
- Phong trào đấu tranh đã đánh dấu sự thức tỉnh của nhân dân ẤĐ
- Do giai cấp TS lãnh đạo
3) Cách mạng Tân Hợi năm 1911 ở TQ.
Trang 3- Tháng 8-1905 Đồng minh hội – chính đảng của giai cấp TS
ra đời
- Chủ trương: Lấy 'chủ nghĩa Tam dân' (' Dân tộc độc lập, dân
quyền tự do, dân sinh hạnh phúc') làm cương lĩnh chính trị
- Mục tiêu: Đánh đổ Mãn Thanh, khôi phục Trung Hoa, thành
lập dân quốc, bình quân địa quyền
* Nguyên nhân: - Giai cấp TS lớn mạnh đứng dậy đấu tranh
chống lại đế quốc
- Ngày 5- 9 -1911 triều đình Mãn Thanh ra sắc lệnh quốc hữu hóa đường sắt → gây bất trong nhân dân
*Diễn biến: -Ngày 10-10–1911, phong trào phát động khởi
nghĩa ở Vũ Xương va lan rộng sang các tỉnh miền Nam và Trung TQ
-Ngày 29- 12- 1911: + Quốc dân đại hội tuyên bố thành lập Trung Hoa dân quốc,
+Bầu Tôn Trung Sơn làm Đại Tổng thống , Hiến pháp được thông qua , công nhân quyền tự do của công dân nhưng không nói gì đến vấn đề ruộng đất
-Ngày 2 -1912 Tôn Trung Sơn từ chức, ngày 6 – 3 -1912 Viên Thế Khải nhậm chức
*Ý nghĩa: Lật đổ chế phong kiến mở đường cho TBCN phát
triển
*Tính chất: Là cuộc cách mạng TS không triệt để.
Trang 4*Hạn chế: - Chưa hoàn toàn thủ tiêu hoàn toàn giai cấp
phong kiến
- Chưa đề cập đến vấn đề chống đế quốc
- Chưa giải quyết ruộng đất cho nông dân
4) Nguyên nhân của chiến tranh thế giới thứ nhất:
*Nguyên nhân sâu sa: -Do sự phát triển ko đồng đều giữa
các nước TBCN
- Các nước đế quốc mâu thuẫn gay gắt về vấn đề thuộc địa, đòi hỏi phải chia lại thị trường thế giới
- Các nước tiến hành chạy đua vũ trang thành lập 2 khối quân sự: phe Liên Minh và phe Hiệp ước
- Ráo riết chuẩn bị chiến tranh
*Nguyên nhân trực tiếp: Ngày 28-6 – 1914, Thái tử Áo –
Hung bị một phần tử người Xéc – bi ám sát, do đó Đức phát động chiến tranh
*Diễn biến:
*Giai đoạn thứ I:(1914-1916)
– bi
lợi trên sông Mác- nơ
Trang 51915 Đức dồn binh lực cùng với Áo –
Hung để đè bẹp Nga 1916
Đức mở chiến dịch tấn công Véc- đoong hòng tiêu diệt quân chủ lực của Pháp
*Giai đoạn thứ II:(1917-1918)
mạng TS thành công
11-1917
Cách mạng tháng 10 Nga thành công thông qua 'Sắc lệnh hòa bình'
3-3-1918
Nga kí hiệp ước hòa ước Bret Litốp và Nga rút khỏi chiến tranh đế quốc
Cuối tháng 9-1918 Đức thất bại liên tiếp và bỏ chạy
ra khỏi lãnh thổ Pháp, Bỉ
Trang 6không điều kiện.
*Nét nổi bật: - Có sự tham gia của Mĩ.
- Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Nga thành công, Nga rút khỏi chiến tranh
- Đức liên tiếp thất bại
*Kết quả: - Để lại hậu quả nặng nề cho nhân loại.
- Thiệt hại về người: 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương, 1,5 tỉ người bị lôi vào vòng chiến
- Tiêu tốn 8,5 tỉ đô la , nhiều làng mạc bị phá bị hủy
- Nền kinh tế châu Âu bị kiệt quệ
*Tính chất: phi nghĩa.
5) Cách mạng tháng 10 Nga :
- 24-10- 1917, đội Cận Vệ đỏ chiếm được 1 số vị trí then chốt của thủ đô
- 25-10 1917, quân đội chiếm cung điện Mùa Đông, chính phủ lâm thời bị bắt
*Tính chất: cách mạng XHCN.
*Ýnghĩa: -Đối với Nga: Làm thay đổi số phận của người dân
nô lệ thành người tự do
- Đối với thế giới: +Làm thay đổi cục diện tình hình thế giới
+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu
6) Chính sách kinh tế mới trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô.
Trang 7*Hoàn cảnh: Bước vào xây dựng đất nước trong thời kì hòa
bình trong hoàn cảnh cực kì khó khăn
- Nền kinh tế quốc dân bị tàn phà nghiêm trọng, tình hình chính trị không ổn định, có sự lãnh đạo của Đảng Bôn- se –vich
*Nội dung: Tháng 3-1921 Đảng Bôn–se- vich quyết định
thực hiện chính sách kinh tế mới
+Nông nghiệp: Thay đổi trưng lương thực bằng thu thuế lương
thực, nông dân có quyền sử dụng số lương thực thừa, tự do buôn bán ra thị trường
+Công nghiệp: Tập trung khôi phục công nghiệp nặng, cho phép
tư nhân thuê or xây xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư vào, cải tiến chế độ tiền lương
- Thương nghiệp và tiền tệ: Tư nhân được tự do buôn bán , mở
chợ, khôi phục và đẩy mạnh mối liên hệ gữa thành thị và nông thôn Năm 1924 phát hành đồng Rup
*Ý nghĩa: - Nhân dân Liên Xô đã vượt qua khó khăn và phấn khởi
sản xuất để hoàn thành công cuộc khôi phục nền kinh tế
- Để lại nhiều kinh nghiệm quý báu đối với công cuộc xây dựng XHCN ở 1 số nước trên thế giới
7) Trật tự Vecxai- Oasinhtơn:
Sau chiến tranh TG thứ hai các nước thắng trận họp nhau tại Vecxai- Oasinhtơn với nội dung:
- Các nước lớn giành nhiều quyền lợi về kt
Trang 8- Áp đặt nô dịch lên các nước bại trận.
- Mâu thuẫn gay gắt giữa các nước lớn
→ Đây là trật tự khi mới hình thành đã chứa đựng nhiều mâu thuẫn, mong manh, dễ vỡ
- Thành lập hội Quốc Liên
Đức trong những năm 1929 – 1939
Về chính trị: - 1933, chính phủ Hít – le ráo riết thiết lập
chế độ chuyên chính độc tài
- Khủng bố các đảng phái dân chủ tiến bộ
- Năm 1934 hủy bỏ Hiến pháp Vaima, Hít – le tự xưng là Quốc trưởng suốt đời → cộng hòa Vaima sụp đổ
Về kinh tế: - Tổ chức kinh tế theo hướng tập trung mệnh
lệnh, phục vụ nhu cầu quân sự
- Tháng 7 – 1933 Hít – le thành lập Tổng hộ đồng kinh tế để điều hành các hoạt động của ngành kinh tế
Về đối ngoại: -Tháng 10 – 1933 , nước Đức rút khỏi Hội
Quốc liên
- 1935, Hít – le ban hành lệnh tổng động viên, tuyên bố thành lập độ quân thường trực, và bắt đầu triển khai các hoạt động quân
ở châu Âu
→ Đức trở thành 1 trại lính khổng lồ, chuẩn bị các kế hoạch chuẩn
bị gây chiến tranh xâm lược
8) Xiêm giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX:
Trang 9 Sự thành lập:
- Năm 1752 : triều đại Ra – ma được thành lập
- Dưới thời trị vì của vua Ra – ma IV mở cửa buôn bán
- Dưới thời trị vì của vua Ra – ma V cải cách đất nước
Nội dung cải cách:
- Kinh tế: + Giảm tô thuế
+ Khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh công thương nghiệp
- Hành chính, quân sự, giáo dục: cải cách theo khuôn
mẫu phương Tây
- Đối ngoại: sử dụng chính sách mềm dẻo, khuôn khéo,
lợi dụng vị trí nước đệm và cắt 1 phần đất phụ thuộc cho Anh và Pháp để giữ vững được độc lập
Ý nghĩa: - Làm cho bộ mặt kinh tế có thay đổi rõ rệt.
- Đưa Xiêm thoát khỏi thân phận của nước thuộc địa
9) Khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 -1933:
- Nguyên nhân: do sản xuất phát triển quá mạnh, cung vượt cầu,
sự phân chia thành quả lao động không công bằng, chủ nhiều người lao động ít, người dân không có khả năng và điều kiện mua hàng
- Thời gian, địa điểm: Tháng 10-1929 khủng hoảng kinh tế đầu
tiên là ở Mĩ sau đó lan rộng ra toàn thế giới, đỉnh điểm là năm 1932
Trang 10- Hậu quả: Hàng nghìn công nhân thất nghiệp, nông dân mất
ruộng, sống trong nghèo đói, túng quẫn, nhiều cuộc đấu tranh, biểu tình, tuần hành của những người thất nghiệp diễn ra ở khắp nơi các nước
→ Nguy cơ dẫn đến 1 chiến tranh thế giới mới