Sự phát triển tâm lý tuổi trung niên

Sự phát triển thể chất và nhận thức Có thể nói, những người tuổi trung niên là cầu nối giữa hai thế hệ.. Hình dáng thể chất của nhiều người ở độ tuổi này có thể suy giảm chút ít, song ki

1

4

CHƯƠNG X

SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ TUỔI TRUNG NIÊN

4

I Sự phát triển thể chất và nhận thức

Có thể nói, những người tuổi trung niên là cầu

nối giữa hai thế hệ Họ nhận thức được

tính độc đáo riêng của mình không chỉ đối

với thanh niên mà cả đối với những người

cao tuổi

Một số người cảm thấy họ đã sống được một

nửa cuộc đời khi con cái họ bắt đầu lớn,

trưởng thành, rời xa gia đình Một số khác

cảm nhận điều đó qua các thay đổi cơ thể

và sức khỏe

1

4

Những người trung niên có cảm giác gì về

độ tuổi của mình?

Hình dáng thể chất của nhiều người ở độ tuổi này có thể suy giảm chút ít, song kinh nghiệm, hiểu biết và năng lực giúp họ thành đạt trong cuộc sống nhiều hơn so với bất kỳ thời gian nào trước đây

Giai đoạn này, con người thường tự tin đứng vững trên đôi chân và cảm thấy cuộc sống của họ đã được xác định và an toàn

4

Phần lớn những người có vai trò quyết

định trong Chính phủ, trong các tập đoàn

công nghiệp và xã hội nói chung là những

người tuổi trung niên Vì vậy, người ta còn

gọi giai đoạn lứa tuổi 40 - 60 là thế hệ lãnh

đạo

Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người ở

tuổi trung niên đều có khả năng đưa ra các

quyết định quan trọng Nhiều người cảm

thấy không thể làm chủ được cuộc sống

riêng của bản thân chứ chưa nói gì đến

lãnh đạo người khác

1

4

Tuổi trung niên có thể là thời kỳ hưng thịnh đối

với cuộc sống gia đình, sự nghiệp cũng như

khả năng sáng tạo của họ

Song, đối với nhiều người, đây cũng có thể là

thời kỳ suy giảm tính tích cực kèm theo những

khủng hoảng tâm lý và thể chất

4

Sự phát triển thể chất

Những biến đổi rõ ràng nhất có liên quan đến tuổi

trung niên là những biến đổi về thể lực Người ta

nói: tuổi tác giống như tình yêu, không thể giấu diếm

nó được

Những nếp nhăn xuất hiện, vòng bụng to ra, tóc bắt

đầu bạc

Hoạt động của hệ thần kinh chậm dần Khung

xương không còn linh hoạt và bị co ép lại khiến

chiều cao thấp đi chút ít Da và cơ bắp bắt đầu mất

đi tính đàn hồi Lượng máu tuần hoàn qua tim giảm,

dung lượng phổi giảm

Những biến đổi về thể chất và sức khoẻ đòi hỏi con

người phải có sự nhìn nhận lại hình ảnh cái tôi của

bản thân, thay đổi hành vi ứng xử của mình

1

4

Cảm giác: Thị lực giảm sút đáng kể; thính giác

cũng dần kém đi; vị giác và khứu giác cũng giảm sút; cảm giác thay đổi nhiệt độ và cảm giác đau trở nên rất nhậy bén

Các kỹ năng vận động và thời gian phản ứng

Thời gian phản ứng tăng lên dần Các kỹ năng vận động giảm sút nhưng trình độ thực hiện các chức năng lao động vẫn như cũ là nhờ có kinh nghiệm thực tiễn

4

Có những khác biệt trong sự thay đổi trong cơ

thể của phụ nữ và nam giới

Thời kỳ mãn kinh (thời kỳ ngừng rụng trứng và tắt

kinh nguyệt) của phụ nữ có thể gây ra nhiều hậu

quả thể chất và tâm lý khác nhau

1

4

Thời kỳ mãn kinh thường kéo theo những triệu

chứng cơ thể như cảm thấy nóng bức, chảy

mồ hôi vào ban đêm, hay đau đầu, chóng mặt,

đánh trống ngực, đau khớp xương Những

thay đổi thể chất có thể kéo theo những biến

đổi cảm xúc như nuối tiếc, mất mát hoặc buồn

chán

Những hậu quả lâu dài mà thời kỳ mãn kinh

đem lại là: chứng loãng xương, giảm nội tiết tố

và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

4

Nam giới: Những thay đổi liên quan đến sự

thay đổi hoocmôn sinh dục nam có thể gây ra

các triệu chứng, như chứng liệt dương, hay đi

tiểu tiện và bệnh ngoài da Một số khác cảm

thấy thiếu lòng tin, hay cáu gắt, buồn bã,

stress do đảm đương quá nhiều nghĩa vụ hoặc

nỗi lo sức khoẻ giảm sút

1

4

Tình dục ở tuổi trung niên

Quan niệm về tình dục ở tuổi trung niên có

thay đổi Đối với họ, cảm nhận tình dục

thường có ý nghĩa lớn hơn bản thân việc quan

hệ tình dục

Sự giao tiếp cơ thể như: ôm hôn, nắm tay, đụng chạm, xoa vuốt là những dấu hiệu của

sự quan tâm và tình yêu, quan trọng hơn hành

vi giao hợp

Trong thời kỳ này, nam giới thường lo lắng về khả năng tình dục giảm nhiều hơn nữ Để tránh những thất bại có thể xẩy ra, họ có thể không quan hệ tình dục nữa hoặc là thử ngoại

tình

4

Lối sống lành mạnh

Các chuyên gia cho rằng chế độ

ăn uống đúng đắn, tập luyện thể

dục thường xuyên có thể làm

chậm quá trình lão hoá

Người nào trước đây có lối sống

ít vận động, khi bắt đầu thực

hiện các bài tập đơn giản vào

tuổi trung niên đều cảm thấy

khoẻ lên rõ rệt, tim và phổi hoạt

động có hiệu quả hơn

Các thói quen có hại cho sức

khoẻ là: hút thuốc, uống rượu

và lười vận động

1

4

Stress và sức khoẻ

Ở giai đoạn tuổi trung niên, con người gặp

phải quá nhiều sự kiện có thể gây ra stress

như mất vợ, mất chồng, ly dị, nghỉ hưu

trước hạn hay đau ốm

Tuy nhiên, hoàn cảnh sống tự bản thân nó

không gây ra stress Ý nghĩa mà mỗi người

gắn cho hoàn cảnh đó và phản ứng của họ

đối với chúng mới là nhân tố quyết định

cường độ của stress

4

Những kết quả nghiên cứu nhiều lần khẳng định rằng: cùng một sự kiện đối với người này có thể là một thách thức chấp nhận được, còn với người khác lại là nguyên nhân của stress (Lazarus, 1981, 1999, 2000)

Nếu dự đoán trước được sự xuất hiện của một sự kiện nào đó thì ít xẩy ra stress hơn so với trường hợp sự kiện đến bất ngờ

Lazarus cho rằng các vấn đề nhỏ nhặt hàng ngày có thể tạo ra những tình huống có tính stress cao hơn so với một số biến cố lớn của cuộc đời vì chúng xảy ra thường xuyên và dồn dập

1

4

Sự thay đổi các khả năng nhận thức ở

tuổi trung niên

Kết quả các nghiên cứu kéo dài xác nhận

rằng tuổi càng cao chức năng nhận thức

của con người càng giảm, song quá trình

này diễn ra chậm và chỉ liên quan đến một

số mặt của trí tuệ Một số khả năng trí tuệ

thậm chí tăng lên ở tuổi trung niên Điều

này thể hiện rất rõ ở những người có trình

độ đại học đang tiếp tục lao động sáng tạo

và có cuộc sống tích cực (Schaie, 1983,

1995)

4

Trí tuệ lưu chuyển và trí tuệ kết tinh

Trí tuệ lưu chuyển: khả năng giải quyết các

nhiệm vụ và tình huống mới lạ; trí tuệ kết

tinh: trí thông minh có được nhờ tích lũy

các loại tri thức, kinh nghiệm đặc thù của

mỗi người cũng như sự tinh tế khéo léo vận

dụng trí tuệ lưu chuyển

Tải bản FULL (38 trang): https://bit.ly/3qJAqQ4

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

1

4

Người ta cho rằng sự phát triển của trí tuệ lưu

chuyển tiếp diễn cho đến thời kỳ thanh niên,

sau đó nó giảm dần trong suốt những năm

trưởng thành

Khác với trí tuệ lưu chuyển, trình độ trí tuệ kết

tinh thường được nâng cao trong suốt cuộc

đời chừng nào con người còn khả năng tiếp

nhận và lưu giữ thông tin

Điều này giải thích vì sao các nhà khoa học lại

đạt được những kết quả cao nhất ở độ tuổi 40

- 50 hoặc thậm chí 60 - 70, chứ không phải

trong những năm tuổi trẻ

Tải bản FULL (38 trang): https://bit.ly/3qJAqQ4

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

4

Những thay đổi chức năng của trí

tuệ

Có thể nói: những thay đổi thuộc

phạm vi trí tuệ diễn ra trong thời kỳ

tuổi trung niên liên quan chủ yếu đến

các phương pháp sử dụng trí tuệ, chứ

không phải là vấn đề giảm sút trí tuệ

Schaie, 1978, cho rằng: Ở tuổi trung

niên, con người bước vào giai đoạn

thực hiện các nghĩa vụ xã hội, họ luôn

phải tính đến lợi ích của mọi người

(gia đình, nghề nghiệp và xã hội nói

chung) khi giải quyết một vấn đề nào

đó

3190664