MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh : Hệ thống hóa kiến thức cơ bản của các văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn 6 Củng cố kiến thức về đặc điểm các phương thức biểu đạt đã học,bố cục một b[r]
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn : 18/8/2014Tiết 1 Ngày dạy:
Văn bản CON RỒNG CHÁU TIÊN
(Truyền thuyết)
I Mục tiêu:
-Cĩ hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết
-Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nịi giống dân tộc qua truyền thuyết con Rồng cháu Tiên.
-Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện
1.Kiến thức:
-Khái niệm thể loại truyền thuyết
-Nhân vật,sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu.-Bĩng dáng lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dângian thời kì dựng nước
-Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
-Nhận ra những sự việc chính của truyện
-Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng của truyện
2.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra phần chuẩn bị của hs
3.Bài mới
Giới thiệu bài : Mở đầu chương trình văn học lớp 6, chúng ta sẽ tìm hiểu về cội
nguồn của dân tộc Việt Nam qua câu chuyện “CON RỒNG CHÁU TIÊN” Câuchuyện này thuộc thể loại truyền thuyết và chúng ta cũng tìm hiểu xem thể loạitruyền thuyết là thể loại như thế nào?
Trang 2Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1:hướng dẫn
hs nắm sơ lược về định
nghĩa truyền thuyết
GV mời hs đọc chú
? Hình ảnh Lạc Long
Quân được giới thiệu
như thế nào?
? Hãy tìm những chi
tiết trong truyện thể
hiện tính chất kì lạ, lớn
lao, đẹp đẽ của hình
tượng Lạc Long Quân
Gv cho hs quan sát ảnh
?Hãy quan sát ảnh và
Hs mở sgk/7
Hs đọc phần chú thíchdấu sao sgk/7
Hs nêu chi tiết
-Hình dạng:mình rồng
-Tài năng: nhiều phép lạ,thường giúp dân diệt yêuquái, dạy dân trồng trọt, chănnuôi
->Hình ảnh lớn lao, phithường, đẹp đẽ.Là hình ảnhtượng trưng của Rồng
2.Hình ảnh Âu Cơ :-Nguồn gốc :dịng thần nơng
Trang 3cho biết nội dung.
? Việc kết duyên của
LLQ và ÂC cùng việc
ÂC sinh nở có gì lạ?
? LLQ và ÂC chia con
như thế nào ?và để
làm gì? ?
?Theo truyện này thì
nguời Việt Nam ta là
con cháu của ai?
? Em có suy nghỉ gì về
điều này?
Gv nhận xét,kết luận
? Theo em, cơ sở lịch
sử của truyện con
Rồng cháu Tiên là gì?
? Em hiểu thế nào là
chi tiết tưởng tượng kì
ảo? Hãy nói rõ vai trò
của các chi tiết này
trong truyện?
Hoạt động 5:hướng dẫn
hs tìm hiểu ý nghĩa của
truyện
?Qua truyện trên ,em
hãy cho biết cĩ ý nghĩa
Hs trả lời: ÂC sinh rabọc trứng-> nở ra 100con trai khôi ngô, khỏemạnh như thần
- 50 con theo chaxuống biển, 50 contheo mẹ lên núi -> khicần giúp đỡ lẫn nhau,không quên lời hẹn
Hs người việt Nam làcon cháu vua Hùng
Hs tự bộc lộ
Hs nghe
Hs Gắn với các triềuđại vua Hùng dựngnước
Hs trả lời
Hs tơ đậm tính chất kìlạ,lớn lao,gây hấp dẫnđối với người
Hs tìm hiểu ý nghĩa củatruyện
Hs:thảo luận để rút ra
ý nghĩa truyện
Hs nghe
ở vùng núi cao phương bắc
-Hình dạng:xinh đẹp tuyệttrần
->Hình ảnh tượng trưng củatiên
3.Chi tiết tưởng tượng:
Là những chi tiết khơng cĩthật trong thực tế mà do conngười hình dung ra
III Ý nghĩa truyện
Ghi nhơ(ù sgk/ 8)
Trang 4Gv nhận xét,kết luận.
4.C
ủng cố:
Truyện cĩ ý nghĩa như thế nào?
Em biết truyện nào khác cũng giải thích nguồn gốc dân tộc như truyện trên?
Văn bản
BÁNH CHƯNG BÁNH GIẦY
(Truyền thuyết)HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM
-Nhân vật,sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết
-Cốt lõi lịch sử trong thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhĩmtruyền thuyết thời kì Hùng Vương
-Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động,đềcao nghề nơng-một nét đẹp văn hĩa của người Việt
Hs cần thấy được là một câu chuyện nhằm giải thích nguồn gốc loại bánh cổtruyền của dân tộc Từ đó đề cao nhà nông, đề cao sự tờ kính trời đất và tổ tiên củadân tộc Việt Nam ta
2.Thái độ:
Giáo dục lịng tự hào về trí tuệ,văn hĩa dân tộc
Trang 53.Kĩ năng:
-Đọc –hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết
-Nhận ra những sự việc chính trong truyện
2.Kiểm tra bài cũ:
Truyền thuyết là gì?
Hãy kể một cách diễn cảm truyện “Con Rồng cháu Tiên” Nêu ý nghĩa truyện?3.Bài mới:
Giới thiệu bài: Hàng năm, cứ tết đến thì gia đình chúng ta lại chuẩn bị làm những
món ăn ngon để cúng tổ tiên Các em thử kể xem đó là những món nào Trong cácmón ăn ngày tết không thể thiếu bánh chưng, bánh giầy Hôm nay chúng ta sẽ tìmhiểu nguồn gốc của chiếc bánh giầy, bánh chưng này
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng Hoạt động 1:hướng dẫn
? Vua Hùng chọn người
nối ngôi trong hòan cảnh
1.Đọc:
2.Chú thích:
II.Tìm hiểu văn bản:
1.Hồn cảnh,ý định,cáchthức vua Hùng chọn
người nối ngơi.
-Hồn cảnh:giặc đãyên,nhân dân được ấmno,vua đã già
-Ý định:người nối ngơiphải nối được chí củavua,khơng nhất thiết phải
là con trưởng
-Hình thức:vua ra điềukiện…
Trang 6? Hãy đọc đọan văn “Các
Lang ai …về lễ tiên
vương” ?Theo em, đọan
văn này chi tiết nào em
thường gặp trong các
chuyện cổ dân gian?
?Hãy gọi tên chi tiết ấy và
nói ý nghĩa của nó?
? Vì sao trong các con vua,
chỉ có Lang Liêu được
thần giúp đở?
? Lang Liêu đã thực hiện
lời dạïy của thần ra sao?
? Hãy nói ý nghĩa của hai
loại bánh mà Lang Liêu
làm để dâng lễ?
? Theo em, vì sao hai thứ
bánh Lang Liêu làm được
vua Hùng chọn để tế trời
đất, tiên vương và Lang
Liêu được nối ngôi?
?Từ câu chuyện trên ,em
hãy cho biết phong tục làm
bánh chưng,bánh giày ăn
tết cĩ từ khi nào?
Hoạt động 3:tìm hiểu ý
nghĩa của truyện
?Từ nội dung vừa tìm
hiểu,em hãy rút ra ý nghĩa
của truyện
GV nhận xét,kết luận
Hs tự bộc lộ
Hs đọc lại đoạn “CácLang…Tiên Vương”
Hs: Bánh hình tròn- tượngtrưng cho trời -> bánhgiầy
- Bánh hình vuông- tượngtrưng cho đất -> bánhchưng
Hs tra lời Lang Liêu biếtquý trong nghề nông, biếtvận dụng những gì mìnhsẳn có không sa hoaphung phí
Hs trả lời:phong tục ấy cĩ
từ khi Lang Liêu lên làm vua
Hs thảo luận nhĩm và trình bày
Hs thực hành luyện tập
2.Lang Liêu được thầngiúp đỡ:
Vì chàng là người chịunhiều thiệt thịi nhất.Sớmgần gũi với nơng dân vàhiểu được ý thần
+Bánh hình tượng trưng cho đất ->bánh chưng
vuông-4 ý ngh ĩa của truyện:
Ghi nhớ (sgk 12)
Trang 7Hs sửa bài tập.
III.Luy ện tập:
1.Ý nghĩa của phong tụcngày tết nhân dân ta làmbánh chưng,bánh giày.-Đề cao nghề nơng
-Đề cao sự thờ kính trờiđất và tổ tiên của nhândân ta
4.C
ủng cố:
-Hồn cảnh,ý định,hình thức chọn người nối ngơi của vua
-Ý nghĩa của truyện
+Từ tiếng Việt được chia làm mấy loại?
IV.Rút kinh nghiệm:
………
………
…………
*****************************************
TỪ VÀ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT I.Mục tiêu :
-Nắm chắc định nghĩa về từ và cấu tạo của từ
-Biết phân biệt các kiểu cấu tạo từ
1.Kiến thức:
-Định nghĩa về từ,từ đơn,từ phức,các loại từ phức
-Đơn vị cấu tạo từ tiếng Việt
-Học sinh nhận biết và xác định được số lượng từ trong câu
-Hiểu được nghĩa của các loại từ phức
2.Kĩ năng:
Trang 8-Nhận diện,phân biệt được:
2.Kiểm tra bài cũ:
3.Dạy bài mới
Giới thiệu bài mới: Để nói hoặc viết một câu nào đó chúng ta phải dùng ngôn từ.
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiêu về từ, cấu tạo của từ trong tiếng Việt
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng Hoạt động 1:hướng dẫn hs
phân biệt tiếng và từ
Gv gọi hs đọc mục 1 sgk
?Em hãy lập danh sách các
tiếng và các từ trong câu
Gv căn cứ vào từ loại
người ta chia từ tiếng Việt
và cách ăn ở
-Các từ:thần dạy dân cáchtrồng trọt,chăn nuơi
II Từ đơn và từ phức:
1.T
ừ đơn:
+ Từ đơn: là từ chỉ gồmmột tiếng cĩ nghĩa
Thần, dạy,dân, cách ….2.T
ừ phức :
Trang 9phân loại từ TV.
?Từ TV được chia làm 2
loại.Đĩ là những loại nào?
?Em hãy nhắc lại thế nào là
?Em hãy điền các từ trong
câu trên vào bảng phân
loại
?Dựa vào bảng phân loại
em hãy cho biết cấu tạo
giữa từ ghép và từ láy cĩ gì
giống và khác nhau?
Gv nhận xét,chốt lại
?Làm thế nào để phân
biệt từ ghép và từ láy?
GV đưa ra một số vd khác
để hs phân tích
- Ai nấy/ hồng hào/, đẹp
đẽ
- Người/ con trưởng/
được/ tôn/ lên/ làm/ vua
Gv nhận xét,kết luận về
từ và cấu tạo của từ.-> ghi
Từ là gì?Cĩ mấy kiểu cấu
tạo từ tv? Cấu tạo từ ghép
từ ghép
- Từ láy là từ phức có quanhệ láy âm : Trồng trọt -> từláy
+ Từ phức:là từ cĩ hai haynhiều tiếng
Trồng trọt, chăn nuôi, ănở
Phân loại từ
-Từ đơn:từ đấy nước ta
,và,cĩ,tục,ngày,tết,làm.-Từ phức:chăn nuơi,bánhchưng,bánh giày
->Từ phức cĩ hai loại:từghép và từ láy
3.S
ự giống nhau và khácnhau giữa cấu tạo từ ghép
+Từ láy:cĩ hai hay nhiềutiếng cĩ mối quan hệ vềâm,vần
Ghi nhớ (sgk)
III/Luy ện tập :
1.Đọc câu văn(sgk) vàthực hiện nhiệm vụ bêndưới
a.Các từ nguồn gốc,con
Trang 102.Quy tắc sắp xếp cáctiếng…
-Theo giới tính(nam,nữ)Ông bà,cha mẹ,anhchị,cậu mợ…
-Theo bậc:ông cháu,chacon,chú cháu,anh em,côcháu,dì cháu…
3.Điến những tiếng thíchhợp vào chỗ trống:
-Nêu cách chế biếnbánh:bánh rán,bánhnướng,bánh hấp,bánhtráng,…
-Nêu tên chất liệubánh:bánh nép,bánhkhoai,bánh đậu xanh…-Nêu tính chất củabánh:bánh dẻo,bánhxốp…
4.Từ láy in đậm thút thít
-Miêu tả tiếng khóc conngười
-Những từ láy có tác dụngmiêu tả đó như:nức nở,sụt
sùi…
4.C
ủng cố:
Từ có gì khác tiếng?Thế nào là từ đơn?từ phức
Điểm giống nhau và khác nhau giữa từ ghép và từ láy
5.H
ướng dẫn về nhà:
-Học bài
-Làm bt 5
Trang 11-Chuẩn bị bài “Giao tiếp văn bản và phương thức biếu đạt trong văn bản”.
+Giao tiếp văn bản là gì?
+Cĩ mấy kiểu văn bản và phương thức biểu đạt?
IV/Rút kinh nghiệm:
………
………
****************************************
GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
I.Mục tiêu :
-Bước đầu hiểu biết về giao tiếp,văn bản và phương thức biểu đạt
-Nắm được mục đích giao tiếp,kiểu văn bản và các phương thức biểu đạt
Nhận ra kiểu văn bản ở một văn bản cho trước căn cứ vào phương thức biểu đạt
Nhận ra tác dụng của việc lựa chọn phương thức biểu đạt ở một đoạn văn bản cụ thể
2.Kiểm tra bài cũ:
3.Dạy bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng
Trang 12Gv gọi hs đọc câu ca dao
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hứơng đổi
nền mạêc ai
?Câu ca dao này được
viết ra nhằm mục đích
gì?
? Nó muốn nói lên vấn
đề gì?
? Câu ca dao trên được
liên kết với nhau như thế
nào?
? Câu ca dao trên đã đủ
tính chất của một văn
bản chưa?
? Theo em thế nào là
một văn bản?
Gv nhận xét,kết luận
Gv :tùy vào mục đích GT
mà người ta chia các kiểu
văn bản với các phương
thức phù hợp
Hoạt động 2:hướng dẫn
hs tìm hiểu các kiểu văn
bản,phương thức biểu đạt
?Trên cơ sở chuẩn bị ở
- Khi cần biểu đạt tưtưởng, tình cảm ta cầnphải nói hoặc viết
-Để biểu đạt đầy đủ tưtưởng, tình cảm, nguỵênvọng một cách đầy đủ,trọn vẹn cho người kháchiểu ta cần phải nói cóđầu có đuôi nghĩa làphải có nội dung, phảihòan thành một văn bản-Đọc câu ca dao
- Vần: hiệp vần nền vàbền
- đủ tính chất là một vănbản
- Văn bản: Có chủ đề, cóliên kết mạch lạc, cómục đích giao tiếp
-Chủ đề: Tính tự chủ
-Mục đích giao tiếp:Khuyên bảo
-Liên kết: Trình tự hợp
lí, có vần điệu ( hiệp vầnbền ở câu 6 và vần nền ởcâu 8)
=>Văn bản: Là chuỗi lờinĩi hay bài viết cĩ chủđề, có liên kết mạch lạc,có mục đích giao tiếp
b.Mục đích:
Nhằm biểu đạt tưtưởng,tình cảm của ngườinĩi,viết
2 Kiểu văn bản và
phương thức biểu đạt củavăn bản : Có 6 kiểu văn
bản
Trang 13nhà ,em hãy cho biết cĩ
mấy kiểu văn bản,phương
thức biểu đạt?
Gv nhận xét,chốt lại
Gv gọi hs đọc bài tập tình
huống sgk/17
?Em hãy cho biết các tình
huống trên thuộc kiểu văn
-Nghe-Đọc tình huống
-Hs lựa chọn theo thứ tự:
(Hành chính công vụ, tựsự, miêu tả, thuyết minh,biểu cảm, nghị luận)
Hs thực hành làm bt
-Đọc các đoạn thơ,vănsgk
-Làm theo nhĩm
-Đại diện nhĩm trình bày
-Nhận xét,sửa chữa,bổsung(nếu cần)
II Luyện tập:
1 Kiểu văn bản của cácđọan văn sau:
+Trả lời câu hỏi sgk
IV.Rút kinh nghiệm:
Ngày 19 tháng 08 năm 2014
Tổ trưởng duyệt.
Trang 14Tuần 2 Ngày soạn:24/08/2014
THÁNH GIÓNG
(Truyền thuyết)
I Mục tiêu :
Trang 15-Đoc-hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại.
-Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản
-Nắm bắt tác phẩm thơng qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian.Kể tóm tắt tác phẩm truyện dân gian
3
Thái độ :
Giáo dục lòng tự hào về truyền thống anh hùng trong lịch sử chống ngoại xâm củadân tộc Giáo dục tinh thần ngưỡng mộ, kính yêu những anh hùng có công với nonsông, đất nước
2 Kiểm tra bài cũ :
Kể tóm tắt lại truyền thuyết Bánh chưng,bánh giày và nêu ý nghĩa của truyện.
3 Dạy bài mới :
Giới thiệu bài : Tuần trước chúng ta đã học hai truyện thuộc thể lọai dân gian,
hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp một câu chuyện cùng thể loại đó là chuyệnThánh Gióng
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng
-Nghe
I.Đọc - tìm hiểu chung:
Trang 16Gv đọc trước 1 đọan,
hs đọc phần còn lại
Gv lưu ý hs về các
từ khó(theo chú thích
sgk)
Gv gọi hs đọc
? Theo em, truyện
Thánh Gióng có
?Em hãy liệt kê những
chi tiết tưởng tượng kì
ảo trong truyện
? Chi tiết nào liên
quan đến sự ra đời của
nhân vât Gióng?
? Em có nhận xét gì
về sự ra đời của nhân
vật này?
? Yếu tố kì lạ về sự ra
đời khác thường này
đã nhấn mạnh điều gì
về con người của cậu
bé làng Gióng?
Gv nhận xét,kết luận
?Giĩng cất tiếng nĩi
đầu tiên là địi đi đánh
giặc.Chi tiết đĩ cĩ ý
nghĩa gì?
=>Ý thức đánh giặc
cứu nước được đặt lên
hàng đầu đối với
người anh hùng
- Nhân vật chính là chúbé làng Gióng
- Mẹ ướm chân vào vếtchân to, thụ thai-> 12tháng sinh ra chú bé ->
lên 3 không nói, khôngcười, đặt đâu nằm đấy
- Ra đời kì lạ, có yếu tốhoang đường
- Báo hịêu một nhânvật tài năng giúp íchcho đất nước sẽ xuấthiện
-Nghe
- Ý thức đánh giặc cứunước được đặt lênhàng đầu đối với ngườianh hùng
Tìm hiểu về hình ảnhGiĩng ra trận
-Trình bày
1 Ngu ồn gốc ra đời :
- Bà mẹ ướm thử chânlên vết chân to,lạ ngồiđồng và thụ thai sinh raGiĩng
-Ba năm Giĩng khơngbiết nĩi,biết cười,biết đi
- Tiếng nói đầu tiêncủa chú bé lên ba làtiếng nói đòi đánh giặc
->Ca ngợi tinh thần đấutranh chống giặc ngoạixâm của dân tộc ta
-Bà con làng xĩm gĩpgạo nuơi Giĩng
->Thể hiện tinh thầnđồn kết thương yêuđùm bọc của nhân dânta
Trang 17gĩp gạo nuơi Giĩng cĩ
? Theo em, Thánh
Gióng là nhân vật có
thật hay không?
? Ý nghĩa của hình
tượng Thánh Gióng?
?Qua nội dung vừa tìm
hiểu ,em hãy rút ra ý
nghĩa của truyện
- Roi sắt gãy, Gióngnhổ tre bên đường đánhgiặc
-> Thiên nhiên cùngngười anh hùng ra trận
- Đánh giặc xongGióng cởi áo giáp sắtđể lại và bay về trời
-> Gióng sống mãitrong lòng mọi người
3
ý ngh ĩa của hìnhtượng Thánh Giĩng:-Là hình tượng tiêu biểucủa người anh hùngđánh giặc giữ nước
-Là người mang sứcmạnh của cả cộng đồng
ở buổi đầu dựng nước
Trang 18em thích)-Hs nhận xét.
-Gióng cưỡi ngựa bay
về trời
2.Hội thi thể thao trongnhà trường phổ thôngmang tên “Hội khỏe PhùĐổng vì:
-Muốn cho tất cả hstham gia hội khỏe tiếpthu truyền thống chaông ra sức luyện tập vàthi tài để có sức mạnhnhư Thánh Gióng
-Có tinh thần chiến đấukiên cường như ThánhGióng
-Sẵn sàng lao động đểchiến đấu BVTQ
4 Cuûng coá:
Nguồn gốc của Thánh Gióng
Ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng?Ý nghĩa của truyện?
Trang 19-Nhận biết được những từ mượn đang được sử dụng trong tiếng việt.
-Rèn luyện kĩ năng sử dụng từ mượn khi nĩi,viết
2.Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là từ đơn? Từ phức?
- Từ ghép và từ láy khác nhau ở điểm nào?
3.Dạy bài mới:
Giới thiệu bài mới: Ở trong ngôn ngữ tiếng Việt của chúng ta, bên cạnh ngôn ngữchính là tiếng việt ra Chúng ta còn sử dụng một số những từ của ngôn ngữ khác đểbổ sung cho vốn ngôn ngữ còn hạn chế của chúng ta Ta gọi đó là từ muợn Hômnay chúng ta sẽ học về từ mượn
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng.
Trang 20trong bối cảnh bài
thánh Gióng, hãy giải
nghĩa các từ trên?
(Hs giải nghĩa từ dựa
trên chú thích ở bài
Thánh Gióng)
? Hãy xác định nguồn
gốc của các từ mượn
? Em có nhận xét gì
về số lượng từ mượn
tiếng Hán?
? Em có nhận xét gì
về cách viết của các
của việc mượn từ là gì?
?Vậy khi sử dụng từ
mượn, ta cần lưu ý
Hs giải thích
-Trượng : Đơn vị đo độdài bằng 10 thước TrungQuốc cổ (0,33 mét)ởđây được hiểu là rấtcao
- Tráng sĩ : Người có sứclực cường tráng, chí khímạnh mẽ, hay làm vịêclớn
=>Từ mượn tiếng Hánxà lách
ra-đi-ô : máy phát thanh
=>Từ mượn tiếng PhápTi-vi : máy truyền hình
Phôn : điện thoại
Fan : người say mêIn-tơ-net
=>Từ mượn tiếng Anh
- Từ mượn tiếng Hán đãđược Việt hoá nên viếtnhư từ thuần việt
- Từ mượn của tiếngnước khác chưa đượcviệt hoá khi viết thườngcó dấu gạch nối ở giữacác tiếng
Hs tìm hiểu nguyên tắc
mượn từ
-đọc mục 1sgk/25
-Làm phong phú vốn từ tiếng Việt
a.Từ mượn tiếng Hán:
sơn,,buồm,điện
b.Từ mượn các ngơn ngữkhác
-Mượn từ tiếng vi,mít-tinh,
Anh:ti Mượn từ tiếng ơ
Pháp:ra-di Từ mượn tiếng viết
Nga:xơ-4.Nhận xét cách viết từmượn
-Từ mượn tiếng Hán viếtnhư từ thuần Viêt
Từ mượn các ngơn ngữkhác khi viết cĩ dấu gạchnối giữa các tiếng
II.Nguyên tắc mượn từ:
Ghi nhớ( sgk)
Trang 21b.Gia nhân,(từ mượn tiếngHán).
c.Pốp-in-tơ-net(từ mượntiếng Anh.)Quyết định,lãnhđịa từ mượn tiếng Hán.2.Nghĩa của từng tiếng tạothành từ Hán Việt
a.Khániả:khán:xem;giả:người.b.Thínhgiả:thính:nghe;giả:người
c.Yếu điểm:điểm quantrọng
điểm yếu lược:
điểm:điểm;yếu lược:tómtắt
những điều quan trọng…3.Tên một số từ mượn:a.Tên các đơn vị đolường:met,kilomet,milimetb.Tên một số bộ phận củachiếc xe đạp:ghi- đông,pê-đan,ba-ga…
c.Tên một số đồ vi;cát-set
vật:ti-4.Cuûng coá:
Trang 22Từ mượn là gì?Bộ phận quan trọng nhất trong vốn từ mượn tiếng Việt có nguồn gốctừ tiếng của nứơc nào?
Ngoài việc mượn từ nguồn tiếng Hán ra, từ mượn còn có nguồn gốc từ các thứ tiếngnào khác?
+Đặc điểm chung của tự sự
IV.Rút kinh nghiệm:
2.Kiểm tra bài cũ:
Văn bản là gì?Kể ra các kiểu văn bản
Trang 233.Dạy bài mới:
Giới thiệu bài:Tiết trước chúng ta đã biết có 6 kiểu văn bản, hôm nay chúng tatìm hiểu kiểu văn bản đầu tiên đó là văn bản tự sự
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng.
Tiết1:Hoạtđộng :hướng
dẫn hs tìm hiểu ý nghĩa
và đặc điểm chung của
phương thức tự sự
Hướng dẫn hs trả lời
các yêu cầu ở sgk
trang 27
?Bà ơi, kể chuyện cổ
tích cho cháu nghe đi
bà!
?Cậu kể cho mình
nghe, Lan là người như
thế nào
-?Bạn An gặp chuyện
gì mà thôi học nhỉ?
Gv => Để trả lời các
câu hỏi trên, người ta
cần phải sử dụng thể
văn tự sự- kể chuyện
Nghĩa là để đáp ứng
yêu cầu tìm hiểu sự
việc, con người, câu
chuyện của người
nghe, ngừơi đọc
? Các em đã được học
Gióng” Theo em, đây
có phải là văn bản tự
- Muốn bạn kể chomình nghe về bạn Lan
- Muốn biết lí do vì sao
An thôi học
+ Câu chuyện kể phảicó liên quan đến sựviệc mà người nghemuốn tìm hiểu
-Thánh Gióng là vănbản tự sự Truyện kểvề người anh hùnglàng Gióng
-Ơû vào thời vua Hùngthứ sáu Gióng đã đánhđuổi giặc ngoại xâm,cứu nước
-Vì câu chuyện xoayquanh những chiếncông đuổi giặc của
I.Ý nghĩa của phương thức tự sự:
-Cháu muốn bà kểchuyện cổ tích chocháu nghe
- Muốn bạn kể chomình nghe về bạn Lan
- Muốn biết lí do vì sao
An thôi học
=> Thông báo một sựviệc, muốn được nghegiới thiệu, giải thích vềmột sự việc
2.Đặc điểm chung của phương thức tự sự:
-Truyện Thánh Gióng
là một văn bản tự sự
Văn bản này cho ta biết
về cậu bé ở làng Giĩngthời Hùng Vương thứsáu đánh đuổi giặc Ânxâm lược
-Mở đầu: Hai vợ chồngnghèo, đã già chưa cócon
-Diễn biến sự việc:
Trang 24? Vì sao có thể nói
truyện Thánh Gióng là
truyện ca ngợi công
đức của người anh
hùng làng Gióng?
Gv nhận xét,kết luận
Gv cho hs thảo luận
các câu sau:
? Hãy liệt kê các sự
việc theo thứ tự trước
sau của truyện?
?Qua đó em hãy suy ra
đặc điểm của phương
thức tự sự?
Gv nhận xét,kết luận
=> Tự sự hết sức cần
thiết trong cuộc sống
Giúp ta hiểu rõ sự
việc, con người, hiểu
rõ vấn đề, từ đó bày tỏ
thái độ khen, chê.Tự
sự là một câu chyện
bao gồm những sự việc
nối tiếp nhau để đi đến
Mở đầu: Hai vợ chồngnghèo, đã già chưa cócon
-Diễn biến:
+ Bà vợ giẫm lên vếtchân to-> thụ thai 12tháng-> Gióng ra đời->
+Ba tuổi không nói,không cuời,
+ Cất tiếng nói đầutiên là đòi đi đánhgiặc
+Cả làng giúp đở->
Gióng lớn nhanh lạthường
+Giĩng ra trận giết giặc
Ân xâm lược
+Roi sắt gãy->nhổ trelàm vũ khí-> đuổi giắcđến chân núi Sóc
+Giĩng bay về trời->
được phong vương,nhân dân nhớ ơn đờiđời
-Kết thúc: Sự tích tređằng ngà, làng cháy
-Đọc phần ghi nhớ sgk
+ Bà vợ giẫm lên vếtchân to-> thụ thai 12tháng-> Gióng ra đời->+Ba tuổi không nói,không cuời,
+ Cất tiếng nói đầutiên là đòi đi đánhgiặc
+Cả làng giúp đở->Gióng lớn nhanh lạthường
+Giĩng ra trận giết giặc
Ân xâm lược
+Roi sắt gãy->nhổ trelàm vũ khí-> đuổi giắcđến chân núi Sóc
+Giĩng bay về trời->được phong vương,nhân dân nhớ ơn đờiđời
-Kết thúc: Sự tích tređằng ngà, làng cháy
Ghi nhớ(sgk)
Trang 25Tiết 2:
Hoạtđộng 2:hướng dẫn
hs thực hành luyện tập
Gv gọi hs đọc bài tập 1
Gv cho hs thảo luận
?Trong truyện này
phương thức tự sự được
thể hiện như thế nào?
?Câu truyện này cĩ ý
Gv cho hs thảo luận
Gv gọi hs đại diện trình
+Các sự việc được kểtheo trình tự thời gian.+Các sự việc nối tiếpnhau và kết thúc bấtngờ
->Ý nghĩa:thể hiện tưtưởng yêu cuộc sốngcủa ơng già.dù kiệt sứcthì sống cũng vẫn hơnchết
2.Bài thơ “Sabẫy”(sgk)
-Đây là bài thơ thuộcphương thức tự sự
-Vì bài thơ kể lại câuchuyện cĩ đầu,cĩđuơi,cĩ nhân vật,chitiết,diễn biến sự việc
-Ý nghĩa:truyện nhằmchế giễu tính tham ăncủa mèo khiến mèo tự
sa bẫy
3.Hai văn bản (sgk/59).a.Huế khai mạc trại điêukhắc quốc tế
b.Người Âu Lạc đánhtan quân Tần xâm lược.Đều cĩ nội dung tựsự.Vì nĩ trình bày diễnbiến sự việc
*Tự sự cĩ vai trị giớithiệu,tường thuật,kểchuyện thời sự;lịch sử
Trang 26Gv nhận xét,kết luận Hs nghe. 4.Kể câu chuyện con
Rồng,cháu Tiên để giảithích người Việt là conRồng,cháu Tiên
SÔN TINH THUÛY TINH
I Muïc tieâu:
Giuùp hs
Hiểu và cảm nhận được nội dung ý nghĩa của truyền thuyết Sơn Tinh,Thủy Tinh
Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện
1.Kiến thức:
Nhân vật,sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh,Thủy Tinh
Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Băc Bộ và khát vọng của ngườiViệt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt bảo vệ cuộc sống của mình trong một truyềnthuyết
Những nét chính về nghệ thuật của truyện:sử dụng nhiều chi tiết kì lạ,hoang đường
Ngày tháng năm 2013
Tổ trưởng duyệt
Lê Văn Danh
Trang 272.Kĩ năng:
-Đọc –Hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại
-Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện
-Xác định ý nghĩa của truyện
-Kể lại được truyện
2.Kiểm tra bài cũ:
Kể lại truyện Thánh Gióng? Nêu ý nghĩa truyện?
Giới thiệu bài mới: Tuần qua các em đã thấy được lòng yêu nước ý chí phấn đấu,sự đòan kết của nhân dân ta khi có giặc ngoại xâm Hôm nay, chúng ta tìm hiểutinh thần và sức mạnhcủa nhân dân ta như thế nào đối với thiên tai qua truyềnthuyết Sơn Tinh- Thủy Tinh
3.Bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
GV đọc mẫu Lưu ý
những đọan giới thiệu
về tài lạ của hai chàng
Sơn Tinh- Thủy Tinh
và lời thách cưới của
vua Hùng Cần đọc
hay thể hiện rõ nội
dungvà tinh thần của
Sơn Tinh trong đọan
hai thần đánh nhau
Sau khi hs đọc bài gv
yêu cầu 1 hs đọc chú
thích sgk trang 33.và
lưu ý những từ khó: 1,
5, 6, 9
? truyện Sơn
Tinh-Thủy Tinh gồm mấy
đọan? Mỗi đọan thể
hiện nội dung gì?
Truyện có những nhân
Hs mở sgk/39
Hs đọc chú thích sgk Một hs khác đọc cácchú thích gv lưu ý
+Trận chiến giữa haithần
Truyện có các nhânvật:
I Đọc và tìm hiểu chú thích:
1 Thể loại: Truyền thuýêt
2 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
3 Bố cục: 3 đoạn
II Đọc- tìm hiểu văn bản:
1
Nhân vật chính trong truy ện :
- Sơn Tinh - Thủy Tinh
+Sơn Tinh: Vẫy tay về phíađông, phía đông nổi cồn bãi,vẫy tay về phía tây, phía tâymọc lên từng dãy núi đồi
+ Thủy Tinh: gọi gió, gió đến,hô mưa, mưa về
2 Diễn biến:
a Vua Hùng kén rể :
Trang 28vật nào? Ai là nhân vật
chính?
? Các nhân vật này có
tài nghệ gì? Em có
nhận xét gì về những
chi tiết ấy?
? Đứng trước hai vị
thần tài giỏi như nhau,
vua Hùng đã giải
quyết như thế nào?
? Vua Hùng có những
điều kiện nào?
? Em có nhận xét gì về
điều kiện kén rể của
vua Hùng?
GV: Mô típ kén rể
bằng cách thi tài từ
những điều kiện do
ông bố vợ đặt ra đã trở
thành phổ biến trong
những truyền thuyết,
cổ tích Việt Nam
? hãy kể lại cuộc giao
tranh giữa hai thần?
? Vì sao Thủy Tinh chủ
động dâng nước đánh
Sơn Tinh? Qua cảnh
Thủy Tinh giương oai,
diễu võ, em có thể
hình dung ra cảnh gì
mà nhân dân ta thường
gặp hàng năm?
? Em có cảm tình với
nhân vật nào nhất ? Vì
sao?
? Hai nhân vật này có
thật trên đời không?
Nhân dân ta tưởng
tượng ra họ để làm gì?
? Kết quả của cuộc
- Hùng Vương thứ 18
- Mị Nương
- Sơn Tinh
- Thủy TinhNhân vật chính là: SơnTinh và Thủy Tinh
+Sơn Tinh: Vẫy tay vềphía đông, phía đôngnổi cồn bãi, vẫy tay vềphía tây, phía tây mọclên từng dãy núi đồi
+ Thủy Tinh: gọi gió,gió đến, hô mưa, mưavề
Vua Hùng kén rể: 100ván cơm nếp,100 nệpbánh chưng,voi chínngà, gà chín cựa, ngựachín hồng mao,mỗi thứmột đôi
- Có phần thiên vị choSơn Tinh Điều đóphản ánh thái độ củangười Việt cổ đối vớinúi rừng và lũ lụt Lũlụt là kẻ thù, đem lạitai họa Còn rừng núilà quê hương, là íchlợi, là bạn bè,
- Vì sự ghen tức
- em liên tương đếncảnh lụt lội hàng nămmà nhân dân ta phảihứng chịu
-Giải thích nguyênnhân gây nên hiệntượng lũ lụt hàng năm
ở đồng bằng sôngHồng
- Sơn Tinh, Thủy Tinh đều tàigiỏi
- Vua không biết chọn ai-> rađiều kiện (sính lễ)
b Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh Và Thủy Tinh
Sơn Tinh đến trước cưới đượcvợ-> Thủy Tinh đến sau nổigiận đuổi đánh Sơn Tinh-> giaotranh
c Kết quả:
- Thủy Tinh thất bại rút quân
- Oán nặng, thù sâu.Hằng nămThủy Tinh làm mưa bão đánhSơn Tinh, nhưng đều thua
III Ý nghĩa truyện:
Ghi nhớ( sgk)
Trang 29giao tranh ra sao?
? Truyện kết thúc như
thế phản ánh sự thật
gì?
? Việc Sơn Tinh thắng
Thủy Tinh thể hiện
ước mong gì cuả nhân
dân ta ngày xưa?
- Ước mong chế ngựthiên tai
+Trả lời câu hỏi
IV.Rút kinh nghiệm:
Tiết 10
NGHĨA CỦA TỪ
I Mục tiêu :
Giúp hs hiểu :
Thế nào là nghĩa của từ?
Biết cách tìm hiểu nghĩa của từ và giải thích nghĩa của từ trong văn bản
Biết dùng từ đúng nghĩa trong nĩi,viết và sử các lỗi dùng từ
1.Kiến thức:
-Khái niệm nghĩa của từ
-Cách giải thích nghĩa của từ
2.Kĩ năng:
Trang 30Giải thích nghĩa của từ.
-Dùng từ đúng nghĩa trong nĩi và viết
-Tra từ điển để hiểu nghĩa của từ
2.Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là từ mượn? Từ Hán Việt có vị trí như thế nào trong tiếng Việt của chúngta?
Chúng ta phải dùng từ mượn như thế nào cho đúng?
3.Bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
GV yêu cầ hs đọc
phần giải thích và trả
lời câu hỏi:
? Nếu lấy dấu hai
chấm (:) làm chuẩn thì
mỗi chú thích trên gồm
mấy bộ phận? Là
những phần nào?
Nghĩa của từ ứng với
phần nào trong mô
hình sau đây?
GV chỉ định hs đọc to
phần giải nghĩa từ tập
quán và đặt câu hỏi.
? Trong hai câu sau
đây, hai từ tập quán và
thói quen có thể thay
thế cho nhau được hay
không? Tai sao?
Hs đọc vd sgk trang 35
Hai bộ phận:
- Phần in đậm làtừ cần giải thích
- Phần còn lại lànội dung giảithích nghĩa củatừ
rộng-I Nghĩa của từ là gì?
Vd sgk trang 35:
- Tập quán: Thói quen của một
cộng đồng dược hình thành từlâu trong cuộc sống, được mọingười làm theo
Lẫm liệt: hùng dũng, oai
Nội dung
Trang 31a Người Việt có tập
quán ăn trầu.
b Bạn Nam có thói
quen ăn quà vặt.
? Từ tập quán được
giải thích ý nghĩa như
thế nào?
Hs làm bài tập nhanh:
? Giải nghĩa từ : đi, …
theo cách trên và cho
vd?
? Trong ba câu sau các
từ sau đây: Lẫm liệt,
oai nghiêm, hùng dũng
có thay thế cho nhau
được hay không? Vì
sao?
a.Tư thế lẫm liệt của
người anh hùng
b.Tư thế oai nghiêm
của người anh hùng
c.Tư thế hùng dũng
của người anh hùng
? Các từ có thể thay
thế cho nhau mà
không làm nội dung
câu thay đổi thì ta gọi
chúng bằng tên gọi gì?
? Vậy từ lẫm liệt được
giải thích ý nghĩa bằng
cách nào?
Bài tập nhanh:
Giải nghĩa các từ:
Trung thực, dũng cảm
Em có nhận xét gì về
cách giải nghĩa từ nao
núng?
Từ thói quen có nghiãhẹp hơn- thường gắnvới chủ thể cá nhân
+ Đi: Họat động tờichổ bằng bàn chân,tốcđộ bình thường, haichân không đồng thờinhấc khỏi mặt đồngthời nhấc khỏi mặt đất
Vd: đi học, đi làm, đichợ
Hs đọc phần giải nghĩa
từ lẫm liệt
Có thể thay thế chonhau vì chúng khônglàm thay đổi nội dungthông báo và sắc thái ýnghĩa
-Từ đồng nghĩa
- Bằng từ đồng nghĩa
+Trung thực: thật thà,thẳng thắn
Vd: Nam là ngườitrung thực
Nam là người thật thà
Nam là người thẳngthắn
+ Dũng cảm: Can đảm,gan dạ
Vd: An là người dũngcảm
II Cách giải thích nghĩa của từ: Vd: Giải nghĩa từ “đi”cho vd
+ Đi: Họat động tời chổ bằngbàn chân,tốc độ bình thường, haichân không đồng thời nhấc khỏimặt đất
Vd: đi học, đi làm, đi chợ
=>Giải nghĩa bằng khái niệm
+Trung thực: thật thà, thẳngthắn
+ Dũng cảm: Can đảm, gan dạ
=>Giải nghĩa bằng từ đồng nghĩa
Cao thượng Nhỏ nhen, ích kỉ, titiện, đê hèn…
- Sáng sủa Tối tăm, hắc ám, âm
u, u ám, nhem nhuốc…
=> Giải nghĩa bằng từ trái nghĩa
Ghi nhớ:(Sgk )
Trang 32GV Ngoài hai cách
giải nghĩa trên còn có
một cách giải nghĩa
khác
? Tìm từ trái nghĩa với
các từ: Cao thượng,
sáng sủa
? Các từ cao thượng đã
được giải nghĩa chưa?
Giải nghĩa bằng cách
nào?
Gv chốt bài:Có ba
cách giải nghĩa của từ,
tùy từng trường hợp cụ
thể chúng ta sẽ vận
dung cách nào thuận
tiện phù hợp nhất
Gv gọi hs đọc phần ghi
nhớ (sgk)
GV hướng dẫn hs làm
bài phần luyện tập
An là người can đảm
An là người gan dạ
Hs đọc phần giải nghĩa
- Sáng sủa Tối tăm,hắc ám, âm u, u ám,nhem nhuốc…
Giải thích nghĩa của từbằng từ trái nghĩa
Hs đọc ghi nhớ sgktrang 35
Hs thực hành luyện tập
Hs đọc bài tập 1
Hs 1-2 em trình bày
Hs nhận xét,sửachữa,bổ sung
Hs sửa bài tập
Hs đọc bài tập 2
Hs 1 em trình bày
Hs nhận xét,sửachữa,bổ sung
Hs sửa bài tập
Hs đọc bài tập 3
Hs 1 em trình bày
Hs nhận xét,sửachữa,bổ sung
Hs sửa bài tập
Hs đọc bài tập 4
Hs 3 em trình bày
Hs nhận xét,sửachữa,bổ sung
IV Luyện tập:
Bài 1.Xác định cách giải thíchnghĩa của từ (sgk)
Bài 2: Điền theo thứ tự:
Học tập, học lõm, học hỏi, họchành
Bài 3: Điền theo thứ tự: Trungbình, trung gian, trung niên.Bài 4: Giải nghĩa từ:
-Giếng: Hố đào sâu vào lòng đấtđể lấy nước sinh họat
- Rung rinh: Chuyển động nhẹnhàng, liên tục
-Hèn nhát: Trái với dũng cảm
Trang 33Nghĩa của từ là gì?
Có mấy cách giải thích nghĩa của từ
5.H
ướng dẫn về nhà:
Sọan bài “sự việc và nhân vật ”
+Sự việc trong văn tự sự là gì?
+Nhân vật trong văn…đặc điểm gì?
IV.Rút kinh nghiệm
………
………
Tiết 11-12 Ngày dạy:6/9/2013
SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ.
I Mục tiêu:
Giúp hs :
Cĩ hiểu biết bước đầu về văn tự sự
Vận dụng kiến thức đã học để đọc-hiểu và tạo lập văn bản
1.Kiến thức:
Đặc điểm của văn bản tự sự
2.Kĩ năng:
-Nhận biết được văn bản tự sự
-Sử dụng được một số thuật ngữ:tự sự,kể chuyện,sự việc,người kể
II.Chu ẩn bị:
Thầy:sgk,sgv
Trị:sgk,vở bài soạn
Trang 34III.Các bước lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là tự sự? Mục đích giao tiếp của tự sự là gì?
3 Dạy và học bài mới:
a Giới thiệu bài: Ở bài trước ta đã thấy trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng có việc,có nguời Đó là sự việc và nhân vật-hai đặc điểm cốt lõi của tác phẩm tự sự Nhưngvai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong văn tự sự như thế nào?Làm thế nào để nhận ra? Làm thế nào để xây dựng nó cho hay, cho sống độngtrong bài viết của mình?
b Nội dung bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hs xem 7 sự việc trong
truyện sơn tinh, Thủy Tinh
Chỉ rõ:
+ Sự vịêc khởi đầu?
+ Sự việc phát triển?
+ Sự việc cao trào?
+ Sự việc kết thúc?
Mối quan hệ nhân quả giữa
chúng?
? Hãy chỉ ra sáu yếu tố cần
thiết trong văn bản Sơn
Tinh- Thủy Tinh?
Gv nhận xét,kết luận
? Có thể xóa bỏ thời gian và
địa điểm trong truyện được
hay không?
? Việc giới thiệu Sơn Tinh
có tài có cần thiết không?
? Nếu bỏ chi tiết vua Hùng
ra điều kiện kén rể đi có
được không?
-Vua Hùng kén rể (1)-(2,3,4)
-(5,6)-(7)
- Cái trước là nguyênnhân của cái sau Cáisau là kết quả của cáitrước và lại là nguyênnhân của cái sau nữa
- Nhân vật:Vua Hùng,
Mị Nương, Sơn Tinh,Thủy Tinh
- Địa điểm: Ở Phongchâu
- Thời gian: Thời vuaHùng
- Nguyên nhân: Sựghen tuông dai dẳngcủa Thủy Tinh
- Diễn biến: Nhữngtrận đánh nhau daidẳng của hai thần hàngnăm
- Kết quả: Thủy Tinhthua nhưng không cam
1 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự:
* Sự việc trong văn tự sựphải đảm bảo các yếu tốsau:
- Nhân vật:Vua Hùng,
Mị Nương, Sơn Tinh,Thủy Tinh
- Địa điểm: Ở Phongchâu
- Thời gian: Thời vuaHùng
- Nguyên nhân: Sự ghentuông dai dẳng của ThủyTinh
- Diễn biến: Những trậnđánh nhau dai dẳng củahai thần hàng năm
Trang 35? Việc Thủy Tinh nổi giận
có lí hay không?
? Sự việc nào thê hiện mối
thiện cảm của người kể với
Sơn Tinh và vua Hùng?
? Việc Sơn Tinh thắng Thủy
Tinh nhiều lần có ý nghĩa
gì?
? Có thể để cho Thủy Tinh
thắng Sơn Tinh được hay
không?
? Có thể xóa bỏ sự việc
“hàng năm Thủy Tinh lại
dâng nước…” được không?
GV chốt lại: Sự việc trong
văn tự sự được trình bày cụ
thể về:
+ Thời gian, địa điểm
+ Nhân vật cụ thể
+ Nguyên nhân, diễn biến,
kết quả
? Nhân vật trong tác phẩm
tự sự là ai? (Nhân vật chính,
nhân vật phụ)
? Nhân vật trong văn tự sự
được kể như thế nào?
? Nêu cách giới thiệu về
nhân vật chính?
GV chốt lại vấn đề:
- Nhân vật trong văn tự sự
là kẻ thực hiện các sự việc
và là kẻ được thể hiện trong
văn bản
- Nhân vật chính đóng vai
trò chủ yếu trong việc thực
hiện tư tưởng của văn bản
- Nhân vật phụ chỉ giúp
nhân vật chính họat động
chịu Hàng năm cuộcchiến giữa hai thầnvẫn xảy ra
-Không Vì nếu bỏ thìcốt truyện sẽ thiếu sứcthuyết phục, không cònmang ý nghĩa truyềnthuyết
- Giới thiệu Sơn Tinhcó tài là cần thiết vìnhư thế mới chống lạinổi với Thủy Tinh
- Không được vì khôngcó lí do để hai thần thitài
- Vì thần kiêu ngạo,cho rằng mình chẳngkém Sơn Tinh Nay vìchậm chân mà mất vợ
- Điều kiện kén rể cólợi cho Sơn Tinh làdụng ý của vua Hùng
- Con người khắc phụcvượt qua lũ lụt, đắp đêthắng lợi
- Không, vì đó là hiệntượng xảy ra hàng năm
ở nước ta, đó là quyluật thiên nhiên
Hs đọc mục 1 ghi nhớsgk trang 38
- Nhân vật chính: SơnTinh, Thủy Tinh
- Nhân vật phụ: VuaHùng, Mị Nương
-Được gọi tên, đặt tên,giới thiệu lai lịch, tínhtình, tài năng…
Sơn Tinh:
- Kết quả: Thủy Tinhthua nhưng không camchịu Hàng năm cuộcchiến giữa hai thần vẫnxảy ra
2.Nhân vật trong văn tự sự
Trang 36- Nhân vật được thể hiện
qua các mặt: Tên gọi, lai
Hs đọc ghi nhớ
hs thực hành
Hs đọc bài tập 1
Hs1-2 em trình bày
Hs nhận xét,sủa chữ,bổsung
Hs sửa bài tập
II.Luyện tập :
1.Những việc làm của cácnhân vật trong truyện SơnTinh,Thủy Tinh
-Sơn Tinh:đến cầu hơnsớm
-Thủy Tinh đến cầu hơnmuộn
-Vua Hùng :kén rễ-Mị Nương :theo SơnTinh về núi
4.Củng cố:
Sự việc và nhân vật trong văn tự sự cĩ đặc điểm gì?
5.H
ướng dẫn về nhà:
- Học ghi nhớ
- Chuẩn bị bài “Sự tích Hồ Gươm”
+Đọc văn bản
+Trả lời câu hỏi sgk
IV.Rút kinh nghiệm:
………
………
Tổ trưởng duyệtNgày tháng năm 2014
Tổ trưởng duyệt
Trang 37Tuần 4 Ngày soạn:07/9/2013
SỰ TÍCH HỒ GƯƠM.
(Hướng dẫn đọc thêm)
I M ỤC TIÊU:
Giúp hs
- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa truyện Sự tích Hồ Gươm
-Hiểu được vẻ đẹp của một số những hình ảnh chính trong truyện và kể đượctruyện này
1.Kiến thức:
-Nhân vật,sự kiện trong truyền thuyết Sự Tích Hồ Gươm
-Truyền thuyết địa danh
-Cốt lõi lịch sử trong một tác phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùng LêLợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
2.Kĩ năng:
-Đọc –Hiểu văn bản truyền thuyết
-Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện
Trang 38-Kể lại được truyện Rèn luyện kĩ năng đọc kể tóm tắt, kể chuyện diển cảm.
3Thái độ:
- Giáo dục ý thức nhân dân,tồn dân và chính nghĩa cho hs,giáo dục lịng tự hào về hồgươm,tự hào về quê hương đất nước về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộcta
II.CHUẨN BỊ:
1.Thầy:SGK,SGV,Tranh STHG.
2.Trị:SGK,vở ghi,vở bài soạn.
III.CÁC B ƯỚC LÊN LỚP :
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kể lại chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh? Nêu ý nghĩa của truyện?
3.Bài mới:
Giới thiệu bài:Giữa thủ đô Hà Nội, Hồ Gươm nổi lên như một lẳng hoa lộng lẫy,duyên dáng Những tên gọi đầu tiên của nó là: hồ Lục Thủy, Tả Vọng, hồ ThủyQuân…Đến TK XV, hồ mới mang tên là Hồ Gươm, hay còn gọi là hồ Hòan Kiếm,gắn với sự tích nhận gươm, trả gươm của người anh hùng đất Lam Sơn: Lê Lợi
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nơị dung ghi bảng Hoạt động 1:hướng dẫn
hs đọc và tìm hiểu văn
bản.
GV hướng dẫn cách đọc:
chậm rãi, gợi không khí cổ
? Vì sao Long Quân quyết
định cho Lê Lợi mượn
gươm thần?
? Lê Lợi đã nhận được
gươm thần như thế nào?
Hs:mở sgk/39
Hs:ngheHs: đọc truyện
Hs :đọc một số chú thích
Hs:tìm hiểu văn bản
- Nhằm làm tăng sức mạnhchiến đấu cho nghĩa quân,giúp họ chiến thắng kẻ thùmạnh
Trong một buổi bị giặcđuổi, chạy vào rừng LêLợi nhìn thấy chuôi gươm
I.Đọc- tìm hiểu chung : 1.Đọc:
2.Chú thích
II Tìm hiểu văn bản:
1 Đức Long Quân cho mượn gươm thần:
- Giặc Minh đô hộnước ta,lầm nhiều điềubạo ngược,nhân dân nổidậy chống lại nhưng bịthua
2 Lê Lợi nh ận gươm :
Trang 39? Khi Lí Lợi đến nhă Lí
Thận nhìn thấy điều gì?
?Theo em vì sao chỉ có Lí
Lợi nhìn thấy còn người
khâc thì không?
? Caùc chi tieât aây ñöôïc keơ
nhö theâ naøo?
? Caùch Long Quađn cho
möôïn göôm coù yù nghóa gì?
? Leđ Thaôn ñaõ noùi gì khi
trao guôm cho Leđ Lôïi?
? Cađu noùi cụa Leđ Thaôn khi
dađng göôm leđn Leđ Lôïi coù
yù nghóa gì?
* Hóc sinh thạo luaôn:
? Trong tay Leđ Lôïi, göôm
thaăn ñaõ phaùt huy taùc dúng
nhö theâ naøo?
? Haêy chỉ ra sức mạnh của
gươm thần đối với nghĩa
quđn Lam Sơn?
? Keât quạ cụa cuoôc khôûi
nghóa ra sao?
?Đức long quđn cho đòi lại
gươm thần khi nằ?
? Vì sao Long Quađn ñoøi
tređn caønh cađy Löôõi göôm
do Leđ Thaôn tìm thaây trongluùc ñi ñaùnh caù sau ñoù dađngcho Leđ Lôïi
- Leđ Thaôn ba laăn keùo löôùiñeău ñöôïc löôõi göôm
- Leđ Lôïi baĩt ñöôïc chuođigöôm tređn ngón cađy
- Söï nghieôp cụa Leđ Lôïi vaønghóa quađn laø chính nghóa,neđn ñöôïc cạ thaăn linh ụnghoô, giuùp ñôõ
=> Thể hiện sự thốngnhất,đoăn kết một lòng…
- “Ñađy laø yù ….ñeơ baùo ñeăntoơ quoâc.”
-Khaúng ñònh tính chaâtchính nghóa cụa nghóaquađn, vai troø Minh chụ cụaLeđ Lôïi
Hs:thảo luận:
Hs:trình băy
- Laøm taíng söùc mánh chonghóa quađn, Loøng yeđunöôùc, caím thuø giaịc,
-nghĩa quđn tung hoănhkhắp trận địa
- Thaĩng lôïi
-Một năm sau khi đuổi xonggiặc Minh
- Vì chieân tranh ñaõ keât
- Chuôi gươm trín ngọn
đa
- Löôõi göôm ở dướinước
=> Thể hiện sự thốngnhất, đoøan keât tređndöôùi moôt loøng gieât giaịccủa nhđn dđn ta
3 Leđ Lôïi trạ göôm:
- Moôt naím sau khi đuổixong giặc Minh
-Đức Long Quađn saiRuøa Vaøng leđn ñoøigöôm thaăn ôû hoă TạVóng- hoă Hoøan Kieâm
-Vua trao lại gươmthần
Trang 40gươm báu?
? Vì sao Lê Lợi nhận
gươm ở Thanh Hóa mà lại
trả gươm ở Thăng Long?
? Ai thay mặt cho Long
Quân nhận gươm thần?
điều đó có ý nghĩa gì?
thúc, đất nước hòa bình
- Thanh hóa là nơi mở đầucuộc chiến Thăng Long lànơi kết thúc Nếu trao vànhận ở một chổ thì bất hợp
Hs:tìm hiểu ý nghĩa củatruyện
Hs:giải thích tên gọi …
Hs:đọc phần ghi nhớ sgkHs:làm bài tập
Hs:đọc bt1
Hs:đọc bài tập2Hs:1-2 em giải thíchHs:cả lớp nhận xét
-> Đánh dấu sự thắnglợi hòan tòan, ướcvọng hòa bình, chăm losản xuất của nhân dân
4.Ý nghĩa:
Ghi nhớ:( Sgk)
IV.Luy ện tập :
1.Đọc thêm : “Ấn kiếmTây Sơn”
->Tính lặp lại và ýnghĩa của chi tiết traogươm thần
2.Giải thích:
Vì nếu để lê thận nhận
cả chuơi gươm và lưỡigươm thì khơng thểhiện tính chất tồn dântrên dưới một lịng đánhgiặc của nhân dân ta
4.Củng c ố:
- Vì sao ĐLQ cho nghĩa quân mượn gươm thần?
- Đức Long Quân cho địi gươm khi nào?Truyện cĩ ý nghĩa ntn?
-Hs nhắc lại khái niệm truyền thuyết và kể lại truyện Sự tích Hồ Gươm
5.Hướng dẫn về nhà:
-Học bài
- Làm bài tập 3
-Chuẩn bị bài “Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự”
+Chủ đề là gì?