HỆ THỐNG KHU BẢO TỒN Ở VIỆT NAMPhần B: Hệ thống các khu bảo tồn ở Việt Nam • I.Vườn quốc gia • II.Khu bảo tồn thiên nhiên • III.Khu văn hóa, lịch sử và môi trường • IV.Khu dự trữ sinh
Trang 1GVHD: Nguyễn Thị Loan Nhóm SV: Nhóm 8
Nguyễn Thị Tuyết Mai
An Thị Huyền Phạm Thị Thuý Hằng Trần Văn Lượng
Trang 2Hãy cho tôi một mái nhà
Trang 3HỆ THỐNG KHU BẢO TỒN Ở VIỆT NAM
Trang 4HỆ THỐNG KHU BẢO TỒN Ở VIỆT NAM
Phần B: Hệ thống các khu bảo tồn ở Việt Nam
• I.Vườn quốc gia
• II.Khu bảo tồn thiên nhiên
• III.Khu văn hóa, lịch sử và môi trường
• IV.Khu dự trữ sinh quyển
• V.Di sản thiên nhiên
Phần C: Công tác quản lý khu bảo tồn ở Việt Nam
Trang 5Bản đồ các khu bảo tồn
Trang 6nguồn tài nguyên thiên
nhiên, kết hợp với việc
bảo vệ các nguồn tài
nguyên văn hoá và được
bảo vệ bằng pháp luật
hoặc các biện pháp hữu
hiệu khác.(IUCN,1994)
Trang 7Phần A: Khu bảo tồn
• 1) Nghiên cứu khoa học
• 2) Bảo vệ các vùng hoang dã
• 3) Bảo vệ sự đa dạng loài và gen
• 4) Duy trì các lợi ích về môi trường từ thiên nhiên
• 5) Bảo vệ các cảnh quan đặc biệt về thiên nhiên và văn hoá
Trang 8lý có giá trị về khoa học giáo dục,và có ít nhất một loài
động thực vật đặc hữu hoặc trên 5 loài được ghi trong
sách đỏ Việt Nam(ngoại trừ các khu bảo tồn biển do sách
đỏ Việt Nam không liệt kê
các loài sống ở các rạn san
hô)
Trang 9
Phần A: Khu bảo tồn
• Diện tích tối thiểu là 5000ha nếu trên đất liền, 3000ha nếu trên biển, 1000ha nếu là vùng đất ngập nước, có diện tích các hệ sinh thái tự nhiên có đa dạng sinh học chiếm 70% và diện tích nông nghiệp cùng với đất thô cứng so với diên tích các khu bảo tồn chiếm dưới 5%
• Ngoài ra các khu bảo tồn cần phải có các điều kiện phát
triển giáo dục môi trường và du lịch sinh thái mà không ảnh hưởng tới mục tiêu bảo tồn Việc thành lập các khu
bảo tồn phải do Chính phủ, các bộ liên quan, hoặc do
chính quyền các tỉnh, thành phố quyết định
Trang 10A.IV.Phân loại các khu bảo tồn
1.Khu dự trữ tự nhiên nghiêm ngặt:
2.Vườn quốc gia
3.Khu kỉ niệm thiên nhiên/dấu tích tự nhiên
4.Khu dự trữ thiên nhiên được quản lý/Khu bảo tồn động vật hoang
5.Phong cảnh/Hải cảnh được bảo vệ: dã
6.Khu dự trữ tài nguyên
7.Khu dự trữ nhân chủng học/khu vực sống tự nhiên
8.Khu quản lý sử dụng đa dạng/khu dự trữ được quản lý
Và có 2 cách phân hạng quốc tế bao trùm lên 8 cách phân loại trên là
Khu vực bảo vệ tài nguyên sinh quyển
Di sản thế giới
Trang 11A.IV.Phân loại các khu bảo tồn
Các khu bảo tồn do chính phủ Việt Nam công nhận
chính
thức thông qua các nghị định được quản lý bởi Bộ
NN&PTNT và UBND tỉnh sở tại, đã phân chia các khu bảo tồn ở Việt Nam thành :
• I.Vườn quốc gia
• II.Khu bảo tồn thiên nhiên
• III.Khu văn hóa, lịch sử và môi trường
• IV.Khu dự trữ sinh quyển
• V.Di sản thiên nhiên
Trang 12Phần B: Hệ thống các khu bảo tồn ở Việt Nam
vườn quốc gia,11 khu dự
trữ sinh quyển,49 khu dự
trữ thiên nhiên,39 khu
bảo vệ cảnh quan.
• Năm 2007,Việt Nam có
30 vườn quốc gia với
tổng diện tích 350.74km2
chiếm 2.93% diện tích
đất liền
Trang 13I.Vườn quốc gia
là những khu tự nhiên khá rộng lớn không
được thay đổi vật chất bởi các hoạt động của con người, nơi đó
không được sử dụng
nguồn tài nguyên
mang tính chất lợi
nhuận
Trang 14I.Vườn quốc gia
• Phải đủ rộng để chứa được một hay nhiều hệ sinh
tháivà không bị thay đổi bởi những tác động xấu của con người
• Tỷ lệ diện tích hệ sinh thái cần bảo tồn phải đạt từ
70% trở lên
• Điều kiện giao thông tương đối thuận lợi.
Trang 15I.Vườn quốc gia
5.Cơ quan quản lý: Bộ NN&PTNT giao cho cục kiểm lâm
v à uỷ ban nhân dân các lỉnh có trách nhiệm quản lý Đối với các khu bảo tồn có đất ngập nước và biển Bộ
NN&PTNT phối hợp với Bộ thuỷ sản,Bộ tài nguyên môi trường quản lý theo từng lĩnh vực
6.Nguồn vốn đầu tư: Ngân sách Nhà nước và nguồn tài trợ
từ các dự án quốc tế
Trang 167.Một số vườn quốc gia ở Việt Nam:
Danh sách các vườn quốc gia ở Việt Nam
Trang 17Vùng Tên vườn Năm thành lập Diện tích Địa điểm
Cúc Phương 1994 20000 Ninh Bình, Thanh Hoá, Hoà Bình
Trang 20Vườn quốc gia Cúc Phương:
• Vị trí địa lý: Thuộc địa
105o44 kinh độ Đông
• Quy mô diện tích:
Trang 21Vườn Quốc Gia Phong Nha - Kẻ Bàng
• Vị trí địa lí: Nằm ở
phía bắc dãy Trường
Sơn thuộc phần đất hai
nhất thế giới, với tuổi
địa chất suýt soát 400
triệu năm, trên một diện
tích hơn 20 vạn ha,
Trang 22Vườn Quốc Gia Phong Nha - Kẻ Bàng
• Một khu rừng nhiệt đới
nguyên sinh rộng hơn 4
vạn ha, với độ che phủ
trên 95 %, với tính đa
quê hương của các loại
gỗ quí trai, nghiến, táu,
Trang 23Vườn Quốc Gia Phong Nha - Kẻ Bàng
Trang 24Vườn quốc gia Núi Chúa
• Vị trí: cách thị xã Phan
Rang 20 km về phía bắc và
giáp ranh với vịnh Cam
Ranh, vườn quốc gia Núi
ứng, tạo ra nhiều tập đoàn
sinh vật quần tụ phong phú,
đa dạng đầy kỳ thú
Bãi san hô ở Núi Chúa
Trang 25Vườn quốc gia Núi Chúa
• Núi Chúa, trung tâm của
vườn quốc gia, có một núi
Chúa Anh ở giữa và ba núi
Chúa Em xung quanh Đỉnh
cao nhất là Chúa Anh, cách
mặt biển 1.039,72 m Do
đó, nhiệt độ nơi đây thường
thấp hơn ở bãi biển khoảng
Trang 26Vuờn quốc gia Ba Bể
• Trung tâm của vườn là
hồ Ba Bể với chiều dài
tới 8 km và chiều rộng
800 m Nằm trên độ
cao 178 m, hồ Ba Bể là
"hồ tự nhiên trên núi có
ý nghĩa đặc biệt quan
trọng ở Việt Nam" Nằm trên vùng núi đá vôi,
vốn có rất nhiều hang
động caxtơ….mà hồ vẫn tồn tại với cảnh đẹp mê người là điều diệu kì,
hấp dẫn mà thiên nhiên ban tặng
Trang 28II.Khu bảo tồn thiên nhiên
Trang 29II.Khu bảo tồn thiên nhiên
2.Mục đích: bảo vệ hệ sinh thái và các
loài phục vụ nghiên cứu giám sát môi
trường,giải trí và giáo dục môi tr ường
3.Tổ chức cấp: Bộ NN&PTNT
4 Đơn vị quản lý: Bộ NN&PTNT giao cho cục kiểm lâm và UBND địa phương
5.Nguồn vốn đầu tư: Ngân sách nhà nước
và nguồn tài trợ từ các dự án Quốc tế
Trang 306.Một số khu bảo tồn thiên nhiên
Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô
là một khu rừng đặc dụng ở tỉnh
Đắk Lắk của Việt Nam
Địa hình rất phong phú và đa dạng,
nổi bật là vùng núi cao hiểm trở,
chia cắt phức tạp chuyển tiếp từ
núi cao đến đồi gò, trảng bằng,
đồng cỏ tạo nên một vùng đặc
sắc với nhiều kiểu thảm thực vật
và được đánh giá là môi trường
sống lí tưởng nhất hiện tại ở Việt
Nam của nhiều loài động vật
rừng thuộc bộ thú móng guốc ăn
cỏ Có một số loài thú quý hiếm
nằm trong sách đỏ thế giới là: bò
tót, bò rừng
Trang 31Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô
Trang 32Khu bảo tồn biển Hòn Mun
• Vị trí : Hòn Mun nằm ở
phía nam vịnh Nha Trang,
thành phố Nha Trang, tỉnh
Khánh Hoà
• Ðặc điểm: Được gọi là
Hòn Mun vì phía đông
nam của đảo có những
mỏm đá nhô cao, vách
dựng hiểm trở tạo thành
hang động, đặc biệt đá ở
đây đen tuyền như gỗ
mun, rất hiếm thấy ở
những nơi khác
Trang 33III.Khu văn hóa ,lịch sử và môi trường
1.Khái niệm:
• Là khu vực gồm một hay nhiều cảnh quan có giá trị thẩm
mỹ tiêu biểu có giá trị văn hóa-lịch sử nhằm phục vụ các hoạt động văn hóa, du lịch hoặc để nghiên cứu, bao gồm:
• Khu vực có các thắng cảnh trên đất liền, ven biển hay hải
đảo
• Khu vực có di tích lịch sử-văn hóa đã được xếp hạng.
2.Tiêu chí xác định:
• - Khu bảo vệ phải chứa một hay nhiều đặc điểm nổi bật
(thích hợp với điều kiện tự nhiên như thác nước, hang động, miệng núi lửa, cồn cát,…cùng với các khu hệ động thực vật đặc trưng)
• Có giá trị về văn hoá, lịch sử
Trang 34III.Khu văn hóa ,lịch sử và môi trường
• Giảm thiểu và sau đó ngăn ngừa việc khai thác hay chiếm
giữ trái ngươc với mục tiêu đề ra
• Phân chia đến mọi cộng đồng các lợi ích phù hợp với cãc
mục tiêu quản lý
4.Tổ chức cấp: Bộ NN & PTNT
5 Đơn vị quản lí: UBND tỉnh quản lý
6.Nguồn vốn: ngân sách nhà nước, quyên góp và từ các dự
án nước ngoài
Trang 357.Một số khu văn hoá,lịch sử và môi trường
CHÙA BÁI ĐÌNH – KHU CHÙA LỚN NHẤT
NƯỚC NAM
Trang 36NHÀ THỜ ĐÁ PHÁT DIỆM - KIẾN TRÚC ĐÁ ĐỘC ĐÁO NHẤT
ĐÔNG NAM Á
Trang 37ĐỀN THÁI VI - CỨ ĐỊA, KINH ĐÔ THỨ 2 SAU THĂNG LONG CỦA VƯƠNG TRIỀU TRẦN.
Trang 38ĐỀN VUA ĐINH - CỐ ĐÔ HOA LƯ: TRẦM MẶC, CỔ KÍNH
MÀ UY NGHIÊM
Trang 39III.Khu dự trữ sinh quyển
• 1.Khái niệm: để bảo vệ các
động vật, thực vật nguyên
vẹn và tính đa dạng trong
các hệ sinh thái tự nhiên
phục vụ cho việc sử dụng
hiện tại và tương lai,để bảo
vệ các loài đa dạng gen mà
trong đó sự tiến hóa vẫn
đang tiếp tục Đó là những
nơi đã chỉ rõ là mang tính
chất quốc tế,được quản lý
dành cho việc đào tạo và
mang tính chất nghiên cứu Khu dự trữ sinh quyển
Cát Bà
Trang 40III.Khu dự trữ sinh quyển
• Chức năng trợ giúp: Là nơi thực hiện các hoạt động
nghiên cứu khoa học, giáo dục và đào tạo về bảo tồn và phát triển bền vững trên phạm vi địa phương, quốc gia, khu vực và toàn cầu.
Trang 41III.Khu dự trữ sinh quyển
3.Mục đích
• Tạo nên sự cân bằng giữa bảo tồn đa dạng sinh
học, các nguồn tài nguyên thiên nhiên với sự thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội
• Duy trì các giá trị văn hoá truyền thống đáp ứng
nhu cầu ngày càng cao của con người.
• Mô hình khu DTSQ vừa cung cấp cơ sở lý luận
vừa là công cụ thực hiện chương trình nghiên cứu
đa quốc gia về tác động qua lại giữa con người và sinh quyển
Trang 42III.Khu dự trữ sinh quyển
4.Hệ thống các khu dự
trữ sinh quyển ở Việt
Nam
Cho đến nay, Việt Nam có
sáu khu dự trữ sinh quyển
thế giới được UNESCO
công nhận là Cần Giờ, Cát
Tiên, Ðồng bằng sông
Hồng, Cát Bà, Kiên Giang
và Tây Nghệ An
Trang 43Khu dự trữ sinh quyển Tây Nghệ An
• Khu dự trữ sinh quyển Tây
Nghệ An, bao gồm
Vườn quốc gia Pù Mát và
hai khu bảo tồn thiên nhiên
Pù Huống, Pù Hoạt có diện
tích hơn một triệu ha trải
dài trên chín huyện miền
núi của tỉnh Nghệ An, trải
dài gần 500km, tiếp giáp
với nước bạn Lào Ðây là
khu dự trữ sinh quyển đặc
biệt với nhiều khu rừng
nguyên sinh, có giá trị cao
về sinh thái, môi trường và
được coi là hành lang xanh
của Đông Dương
Trang 44Khu dự trữ sinh quyển Tây Nghệ An
• Nơi đây còn giữ lại những
cánh rừng nguyên sinh ở
những độ cao 1000-2000m,
có những loài sinh vật quý
hiếm còn chưa được phát
hiện, nơi giao thoa của các
hệ động thực vật Bắc và
Nam Trường Sơn Một
trong những loài động vật
đặc trưng nhất đã được
phát hiện của Khu dự trữ
sinh quyển Tây Nghệ An là
Sao La (thuộc họ móng
guốc) - được quốc tế rất
quan tâm trong quá trình
Trang 45Khu dự trự sinh quyển Châu Thổ Sông Hồng
• Khu dự trữ sinh quyển
Châu thổ Sông Hồng có
tổng diện tích hơn
105.000 ha phía Bắc,
bao gồm cả Vườn quốc
gia-Ramsar Xuân Thủy
(Nam Định), Khu bảo tồn
Trang 46Khu dự trữ sinh quyển Châu thổ Sông Hồng
• Vườn quốc gia Xuân
Thủy là khu Ramsar
(vùng đất ngập nước có
tầm quan trọng quốc tế
đặc biệt là nơi cư trú của
các loài chim nước theo
công ước Ramsar) đầu
tiên và duy nhất của Việt
Nam.
Trang 47Cát Bà khu dự trữ sinh quyển thế giới
• Khu dự trữ sinh quyển
quần đảo Cát Bà hội tụ
đầy đủ các hệ sinh thái
tiêu biểu nhất của Việt
Nam: rừng mưa nhiệt
đới trên đảo đá vôi,
rừng ngập mặn, các
rạn san hô, thảm rong
và đặc biệt là hệ thống
hang động
Voọc đầu trắng, loài đặc hữu chỉ có ở Cát Bà, và
là động vật cực kỳ quý hiếm, cần bảo vệ nghiêm
ngặt trên quy mô thế giới
Trang 48Vùng duyên hải và biển Kiên Giang-khu dự trữ sinh quyển thế giới
Trang 49IV.Di sản thiên nhiên
• Các hoạt động kiến tạo địa chất
hoặc địa lý tự nhiên và các khu vực có ranh giới được xác định chính xác tạo thành một môi
trường sống của các loài động thực vật đang bị đe dọa có giá trị nổi bật toàn cầu xét theo quan điểm khoa học hoặc bảo tồn.
Trang 50IV.Di sản thiên nhiên
• 2.Tiêu chí xác định: Một di chỉ thiên nhiên có thể điển hình
cho một giai đoạn, các quá trình tiến hóa địa cầu, hoặc cho những biến đổi sinh thái học, hoặc bao gồm những vùng cư trú tự nhiên các loài thú bị lâm nguy Di chỉ thiên nhiên có thể là một khung cảnh đẹp khác thường, một cảnh quan
ngoạn mục, hoặc là một khu bảo tồn số lượng lớn các động vật hoang dã
• 3.Mục đích: Bảo vệ và phát triển các khu vực tự nhiên làm nơi cư trú cho nhiều loài động thực vật đồng thờI gìn giữ các khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp của thế giới
• 4.Tổ chức cấp: UNESCO
• 5.Đơn vị quản lý:UNESCO
• 6.Nguồn vốn đầu tư:Quỹ di sản thế giới
Trang 517.Một số di sản thiên nhiên thế giới được công nhận ở Việt Nam
Vịnh Hạ Long
• Vùng di sản trên vịnh Hạ Long
được thế giới công nhận (vùng
lõi) có diện tích 434km², như
một hình tam giác với ba đỉnh
là đảo Đầu Gỗ (phía Tây), hồ
Ba Hầm (phía Nam) và đảo
Cống Tây (phía Đông), bao
gồm 775 đảo với nhiều hang
hòa, sinh động các yếu tố: đá,
nước và bầu trời
Cảnh quan đá, nước và bầu trời trên
vịnh Hạ Long
Trang 52Di sản thiên nhiên thế giới
Trang 53PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo tồn
pháp luật chưa có hiệu
quả trong việc làm
giảm khai thác rừng ở
các vườn quốc gia Khai thác vàng gây ô nhiễm khu bảo tồn
Trang 54PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo
triển với dân số tăng nhanh Vừa
rồi nhiều hộ dân đã lấn đòi trả
lại đất ở khu vực rừng quốc gia
Tràm Chim Với hơn 40000 dân
sống chung quanh mà đa số
chưa ý thức được tầm quan trọng
của hệ sinh thái vùng trũng
Đồng Tháp Mười và đội ngủ chỉ
có 50 nhân viên kiểm lâm thì
vấn đề quản lý và bảo vệ Tràm
Chim là vấn đề đáng quan tâm
hiện nay ở Vườn quốc gia Tràm
Chim.
Cháy rừng U Minh do sự bất cẩn
của người dân
Trang 55PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo
là những bãi năn kim xanh tốt
(nguồn thức ăn chính của sếu)
Thời điểm này mỗi năm có trên
1.000 con sếu về đây sinh sống
Dần dần sau này, số lượng người
di cư theo diện kinh tế mới đến
càng đông và họ khai thác toàn bộ
diện tích đất vùng đệm đưa vào
sản xuất nông nghiệp Từ đó, sếu
mất đi nguồn thức ăn cộng với
môi trường sống bị tác động nên
sếu đành rời bỏ Tràm Chim bay đi
tìm nơi ở khác
(Hàng trăm ha đất ở Vườn quốc gia (VQG) Tràm Chim đang “biến” thành tài sản riêng của nhiều cá nhân ở huyện Tam Nông (Đồng Tháp)
Trang 56PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo
tồn
• Công tác lập kế hoạch của các dự án còn mang
nặng tính áp đặt chưa có sự thống nhất của người dân những người trực tiếp khai thác rừng.
• Chưa có sự đoàn kết thống nhất hợp tác bảo vệ
rừng giữa người dân và cơ quan quản lý
Trang 57PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo
tồn
II.Các biện pháp bảo vệ và phát triển
• Ban quản lý các khu bảo tồn vừa phải có trình độ
chuyên môn, vừa phải có tinh thần trách nhiệm
cao và yên tâm bám địa bàn lâu dài để xây dựng
và quản lý ngày càng hoàn thiện các khu bảo tồn này
• Các khu bảo tồn phải phân thành các phân khu rõ
rệt ( phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái, phân khu dịch vụ - hành chính…).
Trang 58PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo
tồn
• Tổ chức và cá nhân tham gia quản lý các cơ sở bảo
tồn đa dạng sinh học được hưởng các quyền lợi
chính đáng phù hợp với luật này, như lợi ích từ khai thác du lịch, chia sẻ lợi ích từ việc tiếp cận nguồn gen theo đúng quy chế
• -Các hoạt động của dân chúng sinh sống trong vùng
đệm của từng khu bảo tồn phải tuân theo các quy chế quản lý do Thủ tướng ban hành nhằm không
gây tác động xấu đến khu bảo tồn.
• -Người dân cần được tham gia đóng góp ý kiến trực tiếp về việc bảo vệ và khai thác các khu bảo t ồn.
Trang 59PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo tồn
• Xây dựng thêm các
khu bảo tồn
• Bảo tồn khu hệ dơi Việt
Nam (PARC) của Tổ
chức Con người - Tài
nguyên và Bảo tồn Hoa
dơi quý hiếm
Dơi tai bàn chân dài
Dơi đốm hoa
Trang 60PHẦN C: Công tác quản lý các khu bảo tồn
vệ thiên nhiên (WWF), biển
đang bị con người phá
hủy:10% san hô của thế
giới bị phá huỷ không có
trên thế giới cũng đang bị
suy thoái môi trường biển
Trang 61PHẦN D:Một số khu bảo tồn trên thế
giới
Trang 62Rừng quốc gia Siuslaw, bang Oregon , Mỹ
• Trải dài từ bắc chí nam
bãi biển bang Oregon,
rừng quốc gia Siuslaw
là nơi lý tưởng dành
cho những ai yêu thích
dạo bộ nơi thanh vắng
với ba khu vực hoang
dã trong lành, gồm cả
bãi biển
• dòng sông lớn Umpqua
chảy qua mé rừng phía
nam của khu rừng như
cảnh thần tiên