NGHIÊN CỨU CÂY ĐÀO Tác giả: Th.s Hoàng Văn Trọng Mục lục: (A) liên quan đến vấn đề kết hợp màu sắc (B) vấn đề điểm trên cành cây (C) về vấn đề ra hoa so le (4) Về vấn đề công suất làm mát (5) Các vấn đề khác cần chú ý (6) về vấn đề cắt tỉa đào (7) Các vấn đề liên quan đến phòng, chống các bệnh thực vật và côn trùng gây hại Văn bản ( tổng cộng 37 trang ) Theo kinh nghiệm nhiều năm của chúng tôi thì cách phối hợp màu này hợp lý hơn: tỷ lệ hoa đào đỏ là 39 , hoa hồng tỉ lệ 19 , hoa trắng tỉ lệ 29 , và tỷ lệ hoa có màu là 39 (Vì cây rum có màu lễ hội bắt mắt như ngọn lửa nên tỷ lệ cây rum nhiều và có nhiều loài; hoa đào màu trắng cũng bắt mắt, lẫn lộn với cây rum. Màu đỏ và màu trắng tương xứng với nhau, và hiệu ứng thị giác đặc biệt tốt. Vì vậy, hoa màu trắng cũng được trồng nhiều hơn; hoa màu hồng có màu vừa phải, bắt đầu trang trí nên chiếm số lượng khá ít, và chúng ít trồng hơn; hoa màu là loại giống mới , khi cây nở hoa có màu sặc sỡ, mang ý nghĩa huyền bí, đỏ hồng, trắng xen kẽ trồng đơn rất đẹp, trồng hỗn hợp trồng theo nhóm cũng rất hợp , rất giống hoa rum, giống hoa hồng và giống hoa trắng được trộn lẫn với nhau, có thể tạo ra một thế giới cổ tích mộng mơ và một thiên đường tuyệt đẹp trên trái đất, vì vậy tỷ lệ hoa đào sặc sỡ cũng nhiều, có rất nhiều loại)
Trang 1NGHIÊN CỨU CÂY ĐÀO
- Tác giả: Th.s Hoàng Văn Trọng
Mục lục:
(A) liên quan đến vấn đề kết hợp màu sắc
(B) vấn đề điểm trên cành cây
(A) liên quan đến vấn đề kết hợp màu sắc
- Các giống khác nhau cùng đến Hunzai
- Màu sắc sặc sỡ, nhiều màu sắc
Chúng tôi muốn tạo ra một " vườn đào đầy màu sắc "
Thay vào đó là " vườn đào sắc màu "
( 1 ) Hoa đào cảnh, có nhiều chủng loại, màu sắc: hoa đào đỏ thường, hoa đàohồng, hoa đào trắng, hoa đào sặc sỡ (hoa đào nhiều màu gọi: một cây có nhiều màuhoa, thậm chí một bông hoặc cánh hoa có một số màu)
( 2 ) Khi xây dựng vườn đào, chúng ta cần trồng nhiều giống và phối màu: hoa
đỏ, hoa hồng, hoa trắng, các loại hoa sặc sỡ xếp xen kẽ nhau, nhiều màu, sặc sỡ,đẹp mắt tạo nên một vườn đào muôn màu, muôn vẻ giống như bước vào một thế
Trang 2giới cổ tích, có thật và cũng có ảo.
( 3 ) Theo kinh nghiệm nhiều năm của chúng tôi thì cách phối hợp màu nàyhợp lý hơn: tỷ lệ hoa đào đỏ là 3/9 , hoa hồng tỉ lệ 1/9 , hoa trắng tỉ lệ 2/9 , và tỷ lệhoa có màu là 3/9 (Vì cây rum có màu lễ hội bắt mắt như ngọn lửa nên tỷ lệ câyrum nhiều và có nhiều loài; hoa đào màu trắng cũng bắt mắt, lẫn lộn với cây rum.Màu đỏ và màu trắng tương xứng với nhau, và hiệu ứng thị giác đặc biệt tốt Vìvậy, hoa màu trắng cũng được trồng nhiều hơn; hoa màu hồng có màu vừa phải, bắtđầu trang trí nên chiếm số lượng khá ít, và chúng ít trồng hơn; hoa màu là loạigiống mới , khi cây nở hoa có màu sặc sỡ, mang ý nghĩa huyền bí, đỏ hồng, trắngxen kẽ trồng đơn rất đẹp, trồng hỗn hợp trồng theo nhóm cũng rất hợp , rất giốnghoa rum, giống hoa hồng và giống hoa trắng được trộn lẫn với nhau, có thể tạo ramột thế giới cổ tích mộng mơ và một thiên đường tuyệt đẹp trên trái đất, vì vậy tỷ
lệ hoa đào sặc sỡ cũng nhiều, có rất nhiều loại)
( 4 ) Khi trồng đại trà các giống hoa rum, các giống hoa hồng, các giống trắng,các giống hoa màu, trồng theo tỷ lệ khoảng, Hunzai ngẫu nhiên, trộn lẫn với cáckhoảng khác nhau, không trồng tập trung một màu thì phải trồng nhiều loại hoa.các " hỗn hợp " trồng hoa và màu sắc có thể phản ánh những tác động đầy màu sắc
và đầy màu sắc
( 5 ) Thông qua cụm từ trên, chúng ta có thể tạo ra một " vườn đào muônmàu " , một số khách hàng chỉ trồng một loại hoa đào trên một mảnh đất, tạo nênmột " vườn đào thuần một màu " Vườn đào đặc sắc một màu hoa không thay đổi,trông đơn điệu, buồn tẻ, ủ rũ, không có một vườn đào rực rỡ sắc màu thì trôngkhông đẹp
(B) vấn đề điểm trên cành cây
(A) Điểm cành phải ngắn: điểm cành nhìn chung từ 25-40 cm nên dễ trồng làloại cây tốt, đẹp; điểm cành quá cao thì cây hoa đào trồng là loại cây hơi xấu vàkhó Trồng cây chất lượng cao;
Trang 3(B) Nhiều cành chính sung sướng: nhìn chung có 4-6 cành chính cấp 1, bắtđầu từ điểm cành mọc tự nhiên hướng lên theo hình sung sướng, hoặc mọc thẳngđứng;
(C) Nằm so le giữa các nhánh chính: Như đã nói ở điểm thứ hai ở trên, phải có
từ 4-6 nhánh chính, nhưng các nhánh chính này không thể phân bố trên cùng mộtmặt phẳng, chúng phải so le và tách rời nhau, trong khoảng 25 -40 cm., Phân bố so
le, loại cây được trồng theo cách này là sinh thái nguyên sinh, có ý nghĩa về thứbậc, có bộ xương rõ ràng;
(B) Các lát cắt khác nhau có thời kỳ ra hoa sai: một số danh lam thắng cảnhtương đối lớn, hoặc một số nơi có thể chia thành nhiều vùng theo tầm mắt Ngày rahoa của một số khu vực có thể được so sánh với nhau Giảo cổ lam ra hoa có một
ưu điểm lớn là kéo dài thời gian ngắm hoa: có nhiều giống hoa đào kiểng, thời gian
ra hoa cũng khác nhau, có giống ra hoa sớm, có giống ra hoa trung bình, có giống
ra hoa muộn Thời gian ra hoa của mỗi giống khoảng 25 ngày, giả sử chiathành 3 Khu vực thì có thể đánh vườn 3 giống cảnh - giống ra hoa sớm, giống vườnhoa, giống vườn ra hoa muộn nên toàn bộ diện tích lớn, bao phủ ba bông hoa, Toàn
bộ thời gian xem được kéo dài rất nhiều, có thể lên đến gần 2 tháng
(4) Về vấn đề công suất làm mát
Trang 4Có một khái niệm rất quan trọng trong canh tác cây trồng - yêu cầu làmlạnh Tóm lại, sự phân hóa nụ hoa của cây cần nhiệt độ thấp vào mùa đông và cungcấp đủ lượng " lạnh " cho nó Các nụ hoa có thể phân hóa để thoát ra trạng thái ngủđông tự nhiên, và cây sẽ nở hoa tươi tốt trong năm tới Nếu không, nụ hoa Có nhiều
nụ lệch, nhiều nụ không nở hoặc nở không đều
Yêu cầu làm mát của các giống đào cảnh khác nhau là khác nhau hoặc thậmchí rất khác nhau Một số giống yêu cầu chịu rét cao, về mùa đông cần chịu rét tốt,
đủ lạnh để nụ hoa phân hóa tốt Tuy nhiên, có giống yêu cầu độ lạnh thấp và không
có yêu cầu độ lạnh cao vào mùa đông
(5) Các vấn đề khác cần chú ý
( 1 ) Có hai nỗi sợ khi trồng hoa đào :
( A ): Sợ úng Ở đất quá ẩm, cây đào rất dễ bị thối rễ, lúc đầu lá chuyển sangmàu vàng và rụng lá, nhưng đây không phải là do lá có vấn đề mà là do rễ ở dướiđất bị thối Vì vậy, địa hình trũng thấp, mực nước ngầm cao, dễ tích nước, ruộngcấy lại lúa… trồng đào cảnh ở những nơi này cần đào rãnh thoát nước sâukhoảng 50 cm và không thể tích nước lâu ngày, thuận tiện thoát nước đi Vì vậy,một số người thích trồng cây hoa đào ở sườn đồi vì sườn đồi thoát nước tốt Tấtnhiên, đất ở sườn đồi có thể nghèo và cần nhiều phân bón hơn
( B ): Sợ bóng râm Cây đào ưa sáng Vì vậy, không nên trồng đào dưới gốccây to, dưới nhà cao tầng Nếu không, không những sinh trưởng kém mà khả năngphân hóa mầm hoa cũng kém, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả ngắm hoa.(2) Chọn nhiều loại có khả năng kháng sâu bệnh tốt
Đối với khu vực phía Bắc, khí hậu miền Bắc khô và lạnh, tương đối ít sâubệnh
(Tất nhiên, cố gắng chọn giống kháng bệnh)
( A ) Cố gắng không chọn giống cũ: Các giống hoa đào cảnh cũ thường không
Trang 5có khả năng kháng bệnh, kể cả bệnh nướu răng Vì vậy, là một người trồng mới, nóichung không nên chọn giống cũ.
( B ) Ở miền nam, cố gắng không giới thiệu các giống miền bắc: khí hậu ởmiền nam khác với khí hậu ở miền bắc Khí hậu miền Bắc khô và lạnh, nắng tốtnên không dễ sinh bệnh và sâu bọ Miền nam khí hậu ấm ẩm, mưa nhiều dễ sinhbệnh Do đó, nhiều giống miền Bắc kháng bệnh, chịu sâu bệnh ở khí hậu miền Bắc,không dễ bệnh, mọc dày, dễ trồng, tuy nhiên khi du nhập vào miền Nam, chịu môitrường nhiệt độ ẩm cao, chúng sẽ mưa trong vài ngày và gây bệnh
Cái này rất quan trọng Vì đào kiểng không được phun thuốc trừ sâu thườngxuyên Nếu thường xuyên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thì một mặt, chi phí quản
lý cao, mặt khác là cây cảnh, thuốc bảo vệ thực vật không tốt cho sức khỏe dukhách và không thân thiện với môi trường Vì vậy, những giống đào cảnh miềnnam du nhập vào miền nam nên chọn loại có khả năng kháng bệnh và sâu bọ càngtốt
( 3 ) Tăng cường quản lý và bón nhiều phân
Hoa đào cảnh nhìn chung chỉ nở mà không kết trái, ít tiêu tốn dinh dưỡng và
dễ quản lý hơn đào ăn quả
Tuy nhiên, nếu tăng cường quản lý, không để cỏ dại lấn át mà bón thêm phânthì hiệu quả sẽ hoàn toàn khác
Nếu bạn có thể kiên trì:
Áp dụng phân bón mỗi 1 tháng
Làm cỏ 2 tháng một lần
Tỉa 1 năm một lần
Khi đó, thân cây giàu chất dinh dưỡng, mầm hoa phân hóa tốt, nụ hoa nhiều,
nụ hoa căng mọng, khi nở vào mùa xuân thứ hai thì hoa sẽ sáng và bóng,
Trang 6từng chùm Hoa sẽ nở đều, không có hoa tàn, không có hiện tượng hoa hé nụ héo
úa do không đủ dinh dưỡng, không đủ dinh dưỡng thì hoa trên đầu cành hoa sẽ héo
và màu hoa sẽ nhạt Nếu cây có đầy đủ dinh dưỡng thì có một ưu điểm lớn là thờigian ra hoa kéo dài
Tóm lại, những cây đào cảnh được bón phân và quản lý tốt sẽ cho thời gian rahoa lâu, hoa to, nhiều hoa, màu sắc rực rỡ
(Vi) về vấn đề cắt tỉa đào
Nguyên tắc và kỹ thuật cắt tỉa chung để ngắm hoa đào
Việc tỉa cành đào ăn quả từ lâu đã được nhiều người biết đến trên cơ sở nhiềunăm trồng đào, tuy nhiên việc tỉa cành hoa đào được trồng với mục đích chính là đểngắm cảnh là đáp ứng nhu cầu ngắm đẹp, cải tạo dáng cây và phát huy tối đa Mụcđích chính là để duy trì hiệu ứng xem tốt nhất
( 1 ) Nguyên tắc cơ bản của việc cắt tỉa hoa đào
Giữa đào kiểng và đào quả có sự khác biệt rõ ràng, điều này trước hết phụthuộc vào mục đích cắt tỉa Đào ăn quả là để quả càng ngày càng to, cắt tỉa đào làmcảnh chủ yếu cần chú trọng đến đặc điểm cảnh của cây, đơn giản là tạo cho cànhhoa hợp lý, phân bố dày đặc, hoa tàn thay vì quá chú trọng đến khái niệm ba cànhchính của đào ăn quả truyền thống, theo loại khác nhau, giống khác nhau, tuổi câykhác nhau, sức sống khác nhau, môi trường khác nhau, vị trí trồng khác nhau,…thì đào hoa phù hợp với cây Các nguyên tắc cơ bản mà việc cắt tỉa cần tuân theo.Cây đào là loại cây ưa sáng, cải thiện điều kiện ánh sáng của thân cây, điềuhòa dinh dưỡng cho thân cây, tạo sự thông thoáng và truyền sáng tốt cho cây, duytrì sức sống cho cây là một điều quan trọng đảm bảo liên tục đảm bảo hoa đào cótác dụng làm cảnh tốt Kịp thời loại bỏ cành chết, cành bị bệnh còn sót lại, cành dài,cành rậm, cành trong, cành đâm chồi nảy lộc, giảm thoát nước ở cành, lá, cải thiệnđiều kiện truyền sáng, đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh trưởng cơ bản của hoa đào
Trang 7Để cắt tỉa hoa đào, trước hết bạn phải hiểu được thói quen sinh trưởng của hoađào Phương thức sinh trưởng của hoa đào là phân cành tiếp hợp, tức là khi kếtthúc sinh trưởng , mô phân sinh ngọn phát triển chậm làm cho các chồi ngọn bịmỏng hoặc không nở hết dẫn đến khô và chết vào mùa đông; hoặc do sự hình thànhcủa chồi hoa ở đỉnh không thể tiếp tục phát triển lên trên, thay vào đó các cành bên
ở phía dưới đầu ngọn tiếp tục phát triển hướng lên trên, hàng năm luân chuyển lêntrên, các chồi bên phân nhánh thành trục chính từng đoạn , vì vậy chúng được gọi
là các nhánh đồng trục Nếu nó phát triển tự do, một số nhánh phụ có sức mạnhtương tự sẽ phát triển cùng một lúc trên ngọn ngọn, tạo thành một thân cây nhiềunhánh
Thứ hai, chúng ta phải hiểu được đặc điểm sinh học của hoa đào, đó là cácloại nụ hoa đào, độ khô cứng, đặc điểm của cành hoa đào Nụ của hoa đào bao gồm
nụ hoa, nụ lá, nụ đơn, nụ nhiều nụ, trên từng loại cành dễ hình thành nụ hoa, bảnthân thân cây đào yếu, không dễ hình thành nhân trung chính chi nhánh
Cuối cùng, điểm quan trọng nhất trong cách cắt tỉa hoa đào là phải hiểu đượcđặc điểm cành của các loại hoa đào, và giữ được thế gốc của cành tùy theo sức củacành, thể hiện đặc tính cảnh phong phú của hoa đào
( 2 ) Kỹ thuật cắt tỉa
Linh hoạt nắm vững các kỹ thuật cắt tỉa thường dùng nhất như cắt ngắn, tỉathưa, tỉa cành trong cắt tỉa hoa đào Cắt ngắn thường đề cập đến việc cắt bỏ mộtphần của các cành 1 năm tuổi Cắt ngắn có thể làm tăng lực đẻ nhánh và thúc nhánhcục bộ Thông thường, chồi bên thứ nhất dưới miệng vết cắt có lực đâm chồi mạnhnhất thường tạo thành các nhánh dài, có lợi cho việc nở ngọn Cắt không được quását, bạn phải có lúc chồi mới ra được cành mới Đối với những chồi ngủ không dễnảy mầm ở gốc cành, có thể dùng biện pháp cắt lại để kích thích chồi ra cành và tạothế mới cho cây Đối với tất cả các cây đào cắt tỉa cành đào phải có chồi lá
Các đường tắt bao gồm:
Trang 8Cắt ngắn nhẹ ( 1/5-1/6), cắt bỏ phần rất nhỏ ở đầu cành Sau khi cắt, cành nảymầm nhiều hơn nhưng sức sinh trưởng yếu Chồi hoa dễ hình thành ở phần giữa vàphần dưới ;
Ngắn vừa phải ( 1/3-1/2 ): Cắt từ các chồi đầy đủ của cành
Chồi nảy mầm ít hơn, nhưng sức sinh trưởng mạnh hơn Một số ít cành ngắnđược hình thành ở phần giữa và phần dưới, mầm mọc ra những cành khỏe, đó làbiện pháp cắt cành có lợi cho cây sinh trưởng;
Recut (2/3-3/4 ): Cắt ngắn với mức độ nặng hơn
Nói chung là cắt từ nửa chồi ở gốc của cành Những cành mọc xiên thì yếuhơn và dễ hình thành 2-3 cành hoa ngắn, đó là cành cắt tỉa yếu ; những cành khỏe
có thể hình thành dưới vết cắt của cành thẳng đứng, nhưng nhóm cành hoa có thểđược vun trồng bằng cách chiết cành ;
Tỉa cành cực nặng : Chỉ chừa lại gốc 3-5 cm, nhìn chung xẹp lép , dễ nảy mầmmột vài cành vừa và ngắn, tỉa yếu là loại bỏ cây khỏe, bỏ cây yếu để vun xới kếtquả
Tỉa thưa có nghĩa là cành tỉa thưa Cắt bỏ các cành 1 năm tuổi hoặc các cànhvượt khỏi gốc và cố gắng không để lại các cành còn sót lại Chủ yếu cắt cành khôchết, cành dài, cành bị bệnh, cành chéo, cành không sử dụng được để cải thiện điềukiện ánh sáng bên trong tán, tăng hiệu quả quang hợp, tăng tích lũy dinh dưỡngnhằm tạo điều kiện cho cây ra hoa
Rút cành là một biện pháp tái tạo , mục đích là phục hồi sức sống của cây,kích thích sự phát triển khỏe mạnh của cành và sự nảy mầm của các chồi tiềm
ẩn Áp lực thích hợp có thể kích thích các nhánh ra hoa mới, làm cho thân cây có
xu hướng hoàn chỉnh, đạt được mục đích cân bằng sức sống của cây Chủ yếu dànhcho những cành già hơn 2 năm tuổi
( 3 ) Thời kỳ cắt tỉa
Trang 9Việc cắt tỉa hoa đào nói chung được chia thành tỉa cành đông và tỉa cành saukhi ra hoa Theo tình hình và nhu cầu thực tế, cả hai cũng có thể kết hợp để hợp tác
và bổ sung cho nhau
Cắt tỉa vào mùa đông Thông thường thời kỳ không hoạt động, là hình dạngtán thông Tập trung vào hình, cắt và giữ lại theo yêu cầu hình dạng cây và đặcđiểm đa dạng, " giữ lại những cành chính " nên chú ý đến độ dài thích hợp và sựchỉ đạo của nụ, và góc của cành chính nên được kiểm soát; "các lựa chọn cànhbên " nên xem xét vị trí, hướng và góc Giữ lại các cành hoa và cành phụ một cáchhợp lý, không nên cắt cành quá sâu để giữ thế tự nhiên của cây Kỹ thuật cắt ngắn
và rút ngắn thường được sử dụng để cắt tỉa Thực tiễn đã chứng minh rằng trongkhi cắt cành mùa đông hoặc sau khi ra hoa, nếu phần còn lại của vết cắt ngắn gặpchồi ở phía sau thì cần cắt bỏ kịp thời , có thể làm giảm tiêu hao dinh dưỡng sau khi
đẻ nhánh và giảm cường độ cao trong thời gian tới Cắt tỉa có thể giảm chi phí vànhân công liên quan đến việc vận chuyển các cành chết đã cắt tỉa
Tỉa sau khi cây ra hoa Những cành hoa còn dư thừa do cắt ngắn trong vụđông tỉa cành có thể kết hợp với việc tỉa bớt hoa sau khi ra hoa và tỉa quả cùng lúc
để giảm sự tiêu thụ dinh dưỡng của cây Cắt tỉa sau khi ra hoa thường là cắt tỉa bổsung và cải tạo những cây không thể cắt tỉa trong một bước vào mùa đông Tôi đãtừng áp dụng phương pháp cắt tỉa sau khi ra hoa để giảm sự xuất hiện của bệnh corút lá đào , tức là cắt tỉa ngay sau khi hoa rụng , cắt bỏ một nửa số cành để cànhkhỏe, sạch và tránh được tác hại của bệnh co rút lá dịch bệnh Tuy nhiên, nguyênnhân vẫn chưa được làm rõ nhưng hiệu quả thực tế đã thấy rõ
Tỉa cành đông kết hợp với tỉa cây sau khi ra hoa là giải pháp tốt nhất cho việccắt tỉa hoa đào, tuy nhiên do yêu cầu nhân công cao nên trong thực tế công việcthường khó đảm bảo!
Tỉa cành vào mùa hè thường được áp dụng trên cây ăn quả
- Tức là phương pháp tỉa thưa là chính, thông qua việc xử lý các cành bên
Trang 10trong, cắt bỏ các cành rậm rạp và các cành chết bị bệnh
- Trong việc quản lý hoa đào hàng ngày, trong trường hợp có đủ lực lượng laođộng, đặc biệt nên sử dụng cho cây trong thời kỳ rộ cao điểm có thể đạt được mụcđích thông thoáng và tạo điều kiện tốt cho hoa đào phát triển
Cắt tỉa là một biện pháp cần thực hiện liên tục, rất ít người có thể đạt đượcmục đích cuối cùng chỉ qua một hoặc hai năm cắt tỉa, nói chung phải có ítnhất 3 năm liên tục theo dõi và điều chỉnh Theo sự phát triển của cây, hãy dần dầnkiểm tra xem ý định cắt tỉa đã đạt được chưa và có cần điều chỉnh hay không Phầncần chỉnh sửa cũng thường phải tiến hành từ từ, năm này qua năm khác, không thểvội vàng định hình ngay được
Việc cắt tỉa không có đúng hoặc sai tuyệt đối, điều quan trọng nhất làphải “ hợp lý ” Chỉ cắt tỉa đúng mục đích mới phản ánh chân thực hết tác dụng vàtầm quan trọng của việc tỉa cành Như người xưa có câu “ tỉa cây, tạo dáng ” rấtthích hợp cho việc cắt tỉa hoa đào, việc xử lý linh hoạt dựa trên nguyêntắc “ vừa cây, vừa tỉa ” mới có thể đạt được mục đích như mong muốn
( 4 ) Các nguyên tắc cơ bản khi cắt tỉa cành đào cành
Tìm hiểu đặc điểm cành của các loại hoa đào là điều cần thiết để cắt tỉa hoađào Các loại cành và giống hoa đào khác nhau có sự khác nhau về sức nảy chồi,sức phân cành, góc phân cành Theo nguyên tắc ưu thế ngọn, cành mọc thẳng đứngphát triển mạnh mẽ, sau đó là cành xiên, cành trung bình đến khỏe, cành ngang nhẹnhàng, cành treo yếu hơn
Nồng độ của auxin liên quan đến sức sống phát triển của nhánh và kiểunhánh Hàm lượng auxin thành cytokinin ở cành đào cọ cao hơn đào thẳng Tỉacành có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ hoocmôn trong các cành trong năm, tăng cườngsinh trưởng, tăng hàm lượng auxin, nhưng không thể ảnh hưởng đến nồng độcytokinin Cắt tỉa có thể kích thích sự phát triển và phân nhánh
Trang 111 Cắt tỉa hoa đào cành thẳng.
Hoa đào cành thẳng hiện đang là loại được sử dụng nhiều nhất tại cácvườn Cành mọc thẳng, tán đều tăm tắp Nguyên tắc cắt tỉa của những loại đào cànhthẳng là phải chú ý đến các chồi bên ngoài
Hình ly tự nhiên và hình trái tim hở tự nhiên là hai hình thức cắt tỉa được sửdụng rộng rãi nhất trong số các giống đào cành thẳng ở hầu hết các vùng miền Haiphương pháp cắt tỉa này về cơ bản đã tuân theo tư tưởng chỉ đạo của đào ăn quả, vàlàm phong phú thêm nhu cầu kiểng đặc biệt như trồng đào hoa và số lượnghoa Các yếu tố cần thiết của 3 loại cành chính trong cắt tỉa hoa đào không quá khắtkhe như trong cắt tỉa đào quả, đặc biệt là không có yêu cầu gì đặc biệt về góc gốccủa cành
Thực tế phổ biến: năm đầu tiên giữ ba nhánh chính; năm thứ hai trong việc lựachọn các nhánh chính trong một chồi nảy mầm đỉnh 5-6 chi nhánh chính thứ cấp;năm thứ ba và sau đó nảy mầm chồi từ đầu được lựa chọn hai nhánh chính Để lại 7-
12 cành cấp 3 - cấp cành chính, sao cho toàn bộ cành cây phân bố đều xung quanhcác cành chính cấp ba
Tỉa cành chính: Cành chính là cành chính vươn ra khỏi thân chính của cây vàmọc hướng ra ngoài Trong trường hợp bình thường, mỗi cây có thể giữ lại 3-
5 cành chính Khi cắt tỉa, theo điều kiện không gian sinh trưởng, xác định vị trí cáccành chính (nghĩa là giữ nguyên đầu của chúng) Nói chung, giữ khoảng 25cm tùytheo tình trạng chồi và chọn cắt cách chồi dưới cùng hoặc chồi bên của cành 1,5-2cm, miệng cắt phải có độ dốc nhất định, khoảng 35 ° -45 °
Tỉa cành phụ:
Các nhánh phụ còn được gọi là nhánh phụ Chiều dài của các cành phụ nóichung không được vượt quá vị trí của cành chính Giữ lại các cành phụ ở hai bêncành chính một cách hợp lý và tăng cường sự phát triển của các cành để hình thành
Trang 12nhiều cành ra hoa.
Xử lý nhóm cành hoa:
Nhóm nhánh ra hoa là nhóm nhánh ra hoa được hình thành bằng cách cắt tỉa
và chăm bón nhánh chính hoặc nhánh phụ trong nhiều năm, không những có thểduy trì hiệu quả là đầy hoa mà còn phân bố hoa ở buồng trong của ngọn như càngnhiều càng tốt, giúp mọi người tiếp cận dễ dàng hơn Có cành nở to và cành nhỏ,khi cắt tỉa nên cắt bỏ cành khỏe, bỏ cành yếu, không nên cắt cành tàn, chỉ để lạimột điểm sinh trưởng nhất định
Hiện tượng “ cây nửa bên ” thỉnh thoảng xảy ra trong điều kiện môi trườngtrồng không thích hợp Điều này chủ yếu là do sức mạnh khác nhau của các cành
do điều kiện ánh sáng và sự thông thoáng gây ra Các cành lớn có đủ chất dinhdưỡng, quá mạnh và phát triển quá nhanh; trong khi các cành yếu ngày càng yếu đi,dẫn đến tán một phần, điều này không chỉ dễ dàng rơi, nhưng cũng rất khóđẹp Trong việc cắt tỉa phải chú ý giữ thăng bằng, tức là thay đổi hướng sinh trưởngcủa những cành có sức sống, hoặc tăng góc mở của những cành có sức sống đểchúng phát triển nhẹ nhàng làm cho cành sinh trưởng yếu đi, “ bỏ cái mạnh và đỡcái yếu ” , làm giảm sức sống của cây, và cân bằng sự phát triển
Nếu bạn bỏ qua vị trí của nụ hoa trên cành khi cắt tỉa, việc cắt ngắn ngẫunhiên sẽ dẫn đến lá mọc dại và kết quả không ra hoa Khi cây còn non, nếu: cường
độ ngắn, kích thích quá mạnh, cành mới phát triển quá mạnh, quá dài, chưa có nụhoa thì sang năm thứ hai sẽ mọc lung tung Nên giữ lại các cành dài đúng cách, mởrộng tán, và các cành dài trung bình nên được giữ lại càng nhiều càng tốt
Việc cắt tỉa cũng cần dựa trên đặc điểm của các loài khác nhau, không thể chỉcắt tỉa chung chung một cách mù quáng
" Hoa cúc " đào, " Jingwuzi " và giống hoa cúc kiểu khác có các đặc điểm củacây yếu, ngành mỏng Việc loại bỏ các chi nhánh quá dày đặc về cơ bản duy trì
Trang 13trạng thái tự nhiên ban đầu của sự đa dạng.
Nhưng đối với các loại đào cành đa cành cho năng suất thấp như đào " trắngxanh " , đào " trắng muộn " phải cắt lúc búp đầy đủ để kích ra cây dài, đồng thờichú ý tỉa thưa kịp thời, giữ không khí và ánh sáng, giảm sâu bệnh chống lạimáy sẽ Đối với những giống có khả năng phân nhánh mạnh, chẳng hạnnhư " Hongbi " đào, " Bitao ", vv, nụ tương đối yếu nên được cắt nhẹ để thúc đẩy
sự hình thành của nụ hoa để giảm bớt sức sống cây
2 Cắt tỉa hoa đào loại ngắn ( thường gọi là đào thất thốn hay đào tiến vua)Loại hoa đào này có lóng ngắn, mọc dày đặc, chậm lớn Về cơ bản, không cầncắt tỉa đặc biệt, thường chỉ cắt tỉa thường xuyên để loại bỏ các cành bên trong, cànhchết, cành bị bệnh, cành song song, cành chéo, cành rậm rạp để giữ cho ngọn câyphân bố đều
3 Tỉa hoa đào hình chổi
Loại hoa đào này có đặc điểm rõ ràng là cành thẳng đứng, góc cành nhỏ Quansát cho thấy, trọng lượng tán của đào cành chổi tương đương 40% hoa đào cànhthẳng , lượng tỉa chỉ tương đương 50% hoa đào cành thẳng Đào hình chổi nóichung không cần cắt tỉa, càng giữ được dáng lùn tự nhiên ban đầu càng tốt Khi cắttỉa, trước hết phải xem xét loại bỏ các cành song song, cành chéo, cành chết, khi cắttỉa nên giữ lại các chồi bên ngoài của cành, đồng thời phối hợp thống nhất chiềucao của các cành cùng cấp với nhau cành sẽ không bung ra Cần đặc biệt chú ýkhông cắt bỏ quá nhiều lớp bảo vệ, cành khô nếu không sẽ ảnh hưởng đến việc rahoa trong năm; giữ một số lượng cành khô bảo vệ nhất định có thể đạt được hiệuquả sung mãn của cây Đồng thời, lưu ý không cắt bỏ cành lãnh đạo trung tâm, nếukhông sẽ kích thích mọc quá nhiều cành phụ và khó khôi phục lại dáng cây banđầu
4 Tỉa hoa đào đang khóc
Trang 14Loại hoa đào này có lóng dài và cành mảnh mai dài, việc truyền dinh dưỡngphải trải qua “ hành trình dài ” đưa lên cao rồi uốn đến đầu cành treo tương đối khó
và chậm hơn so với cành thẳng Đặc biệt ở miền Bắc gió đông thổi mạnh, hiệntượng đào khóc càng nghiêm trọng, khi cắt tỉa trước hết phải loại bỏ những cànhchết, cành rậm rạp, cành bị bệnh, cành già cỗi, sau đó dùng dao cắt ngắn, tỉa cànhmỏng để Cập nhật, đặc biệt Lưu ý: Miệng cắt phải để lại các chồi phía trên để tỉacành tạo cho cành mới nhô ra và vươn dài, giữ cho tán hình ô liên tục mở rộng, tạothành dáng cây tròn trịa
5 Cắt tỉa hoa đào cành cong
" Yunlong " Peach là loại duy nhất của chi nhánh cong của đào 1 loài, có cácchi nhánh xoắn, tiềm năng tăng trưởng trong những tính năng mạnh mẽ Nói chung,chỉ thực hiện cắt bỏ những cành chết và cành rậm rạp, không cắt tỉa ,những cành nhỏ sẽ uốn cong đến khoảng không gian thích hợp tùy theo điều kiệnánh sáng để tạo thành phân nhánh tốt
6 Tỉa hoa đào
Vì loại đào này đồng thời có phả hệ là đào núi và đào núi, cây cao, cành mảnh,
vỏ nhẵn, là loại hoa đào cánh kép nở sớm nhất Để giữ được dáng và đặc điểm banđầu, các giống đào Shanbi thường không thích hợp cắt tỉa đại trà, cấu trúc cây tựnhiên được bảo tồn tối đa, chỉ cắt tỉa kịp thời những cành còn sót lại
( 5 ) Hoa đào ở các độ tuổi khác nhau có nguyên tắc cắt tỉa khác nhau
Cây đào còn nhỏ từ khi ươm đến khi trồng được 6 - 7 bình hàng năm được coi
là bắt đầu ngắm cảnh Trong thời kỳ này ngọn cành của hoa đào sinh trưởng mạnh
mẽ, sinh trưởng sinh dưỡng lớn hơn sinh trưởng, dễ phân cành, góc phân cành cònnhỏ Khi cắt tỉa chủ yếu là mở rộng tán, tăng độ cho thân chính, cành chính, tăngsinh các cơ quan sinh dưỡng như số lá Trong khi đó, những giống cây thân thẳng,
có 3 nhánh chính lớn và các nhánh bộ xương cơ bản khác đã hình thành và định
Trang 15hình , nhưng nay đã sinh trưởng quá mức nên dễ xảy ra quá trình sinh trưởng , cóthể cần phải cắt tỉa cành, kiểm soát cành phát triển quá mức Chú ý đến việc tạodáng cho cây để giữ được dáng cây tốt là mục tiêu chính Khi cắt tỉa nên dùngnhững vết cắt nhẹ, không quá nặng.
Sức sống của cây đào rất mạnh mẽ, nhất là thời kỳ còn non, lứa tuổi là thời kỳngắm cảnh đẹp nhất Cây nhạy cảm hơn với việc cắt tỉa vào thời điểm này Câytrưởng thành sinh trưởng tốt, ra hoa xum xuê, việc cắt tỉa chủ yếu là để cân bằngsức sống cho cây, tức là cắt nhẹ những cành khỏe để cây tăng sức sống, những cànhyếu thì cắt lại để tăng cường sức sống cho cây Hoa đào trong giai đoạn nàythường được cắt tỉa trong thời kỳ ngủ đông , và sửa chữa và cắt tỉa sau khi rahoa Vì mục đích chính của đào kiểng là để ngắm hoa nên khi thời gian ngủ nghỉngắn, chiều dài thực của cành thường dài hơn chiều dài cần để lại một chút, sau khi
ra hoa cần cắt tỉa thêm để đảm bảo hiệu quả ngắm hoa Nói cách khác, đừng cắt
nụ hoa quá nhiều vào mùa đông, nếu không, hiệu ứng ngắm hoa sẽ bị ảnh hưởngkhi chúng nở Điều này khác với việc tỉa quả đào
Cây hoa đào trải qua mấy chục năm về cơ bản đã bước vào giai đoạn già cỗi,sức sống cây suy yếu dần, sinh dưỡng kém hơn sinh trưởng, khả năng đẻ nhánhyếu, giảm sinh trưởng chồi mới, dinh dưỡng thiếu, và sức sống của cây suygiảm Để làm chậm quá trình hóa già và tránh cây bị yếu sớm, cần tiến hành cắttỉa lại để kích thích sự nảy mầm của chồi mã đề đạt được sự trẻ hóa và đổi mới, cảithiện dinh dưỡng của chồi giữ lại đơn vị, thúc đẩy sự nảy mầm của cành khỏe.Hiện tượng “ cây già cây nhỏ ” rất phổ biến ở hoa đào, nguyên nhân chủ yếu
là do cắt tỉa quá nhiều, vết thương quá nhiều, hoặc bẩm sinh cây thiếu chất dinhdưỡng, cây chậm lớn, cắt tỉa không đúng cách, lặp đi lặp lại vài năm sẽ khiến câytrở nên cực kỳ yếu và tạo thành " cây nhỏ " cây cổ thụ "
Ở Pháp, đã có trường hợp cây đào sống đến 72 năm và tiếp tục phát triển khỏemạnh nhờ thực hiện các biện pháp cắt tỉa thành công ( Dowing 1869 ) Có thể thấy
Trang 16rằng việc cắt tỉa hợp lý có thể kéo dài tuổi thọ và làm đẹp một cách hiệu quả.
Cắt tỉa và các biện pháp quản lý toàn diện có quan hệ mật thiết với nhau Cắttỉa chỉ là phương pháp phụ trợ, hoàn cảnh riêng của cây, điều kiện trồng và môitrường sinh trưởng đều ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của cây, việc cắt tỉakhông thể giải quyết được tất cả các vấn đề! Cắt tỉa chỉ dựa hoàn toàn vào bónphân, tưới tiêu và phòng trừ sâu bệnh và các biện pháp quản lý tổng hợp khác thìmới có thể phát huy tác dụng tối đa, đóng vai trò cấp số nhân
Trang 17(7) Các vấn đề liên quan đến phòng, chống các bệnh thực vật và côn trùng gâyhại
Thông tin về bệnh hại hoa đào cảnh và phòng trừ sâu bệnh
Các bệnh chính dễ xảy ra trên hoa đào cảnh là bệnh đốm nâu, bệnh teo lá,bệnh chảy mủ thân cây… đều do nhiễm mầm bệnh, có thể phun từ 600 đến 700 lầndung dịch chlorothalonil và carbendazim (hiện tại đã bị cấm sử dụng tại ViệtNam) Chú ý phun đều cả hai mặt của lá
Các loài gây hại cho hoa đào cảnh bao gồm rệp, bọ vảy, nhện đỏ, sâu gai, sâucuốn lá, có thể bị chết bởi các loại thuốc trừ sâu liên quan, nhưng cần lưu ý rằngomethoate là không thích hợp cho hoa đào cảnh, nếu không sẽ sinh ra thuốc, gâyhại, làm cho lá bị vàng và rụng Đối với bọ long não khô và các loài gây hại khác,nên áp dụng các phương pháp phòng trừ toàn diện: dùng ánh sáng để bẫy và giếtcon trưởng thành; cắt bỏ cành; tiêm vào lỗ sâu bằng dung dịch trichlorfon
từ 50 đến 100 lần, hoặc bịt các lỗ sâu bằng bùn thuốc hoặc dính chất độc
Dưới đây là phần giới thiệu ngắn gọn về một số loài gây hại phổ biến và cóhại hơn và các kỹ thuật kiểm soát chúng:
Trang 18thân chồi mới không bị hư hại và các lá bị bệnh bị héo, các chồi mới trên đó vẫn cóthể chiết ra các lá mới khỏe mạnh Các chồi bị hại có màu xanh xám hoặc vàng,ngắn và dày hơn chồi bình thường, các lá bị bệnh mọc trên đó, các chồi bị hại nặng
sẽ chết Phần lớn hoa và quả non rụng sau khi bị thương nên không dễ pháthiện Tác nhân gây bệnh trên lá đào là vi khuẩn bất thường bên ngoàinang ( Taphrina biến dạng (Berk.) Tul ), và giai đoạn hữu tính trong thời kỳascus ascospore , hầu hết ascus hymenium palisade sắp xếp, tạo thành bột màutrắng Asci hình trụ, đỉnh phẳng, đáy hơi hẹp, không màu, kích thước 25 ~ 40 ×
8 ~ 12 là m Nội sinh 8 hoặc không đủ 8 bào tử không bào tử, hình bầu dục hoặchình tròn, tế bào đơn và không màu Kích thước là 6 đến 9 × 5 đến 7 micron Bào
tử nằm bên trong hoặc bên ngoài ascos và có thể tạo ra nhiều bào tử bằng cách nảychồi Bào tử có hình trứng, kích thước 2,5 đến 6 × 4,5 micron Do sự tồn tạicủa bào tử , đôi khi có nhiều hơn 8 bào tử trong ascospore, điều này là do sự tồn tạichung của ascospore và các bào tử tách ra từ nó Bào tử nhỏ hơn bào tử không bào
tử và có hai loại: một loại có màng mỏng và có khả năng tiếp tục nảy chồi, loại cònlại là bào tử ngủ đ ông màng dày Nhiệt độ tối ưu cho sự nảy mầm của mầm bệnh
là 20 ℃ , thấp nhất là dưới 10 ℃ và cao nhất là 26 ~30 ℃ Nhiệt độ tối ưu cho sựlây nhiễm là 10 ~16 ℃ , bào tử có thể chống lại sự hút ẩm, và bào tử màng dày cókhả năng chịu lạnh tốt hơn và có thể tồn tại hơn một năm trong vườn Đào diệp lụcphủ lên dưới dạng không bào tử hoặc bào tử trên vảy của chồi đào hoặc xâm nhậpvào các kẽ nứt của vảy Khi cây đào nẩy mầm vào mùa xuân năm sau, các bào tửđào thừa cũng nảy mầm và mọc ra các ống chồi xâm nhiễm vào các chồi non, lánon gây bệnh Sau khi lây nhiễm ban đầu, bào tử và bào tử mới được tạo ra, đượctruyền đến vảy nụ đào nhờ gió và mưa và nằm trong mùa đông để trú đông Nhìnchung, năm đó không có sự tái nhiễm nào xảy ra
Sự xuất hiện của hiện tượng co rút lá đào có liên quan mật thiết đến thời tiếttrong thời kỳ phát triển chồi và lá của cây đào vào mùa xuân: nhiệt độ thấp, thời tiếtmưa ẩm kéo dài không chỉ thuận lợi cho sự nảy mầm của bào tử thừa mà còn kéo