I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG 1. Chức năng, nhiệm vụ, hình thức hoạt động của HĐND xã, phường, thị trấn (viết tắt là HĐND cấp xã) 1.1. Chức năng Trong hệ thống bộ máy nhà nước, xã, thị trấn là cấp chính quyền cơ sở, có vị trí, vai trò rất quan trọng trong cơ cấu chính quyền địa phương, là nơi nhân dân trực tiếp thực hiện quyền dân chủ của mình thông qua hai hình thức cơ bản là dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp. Vì vậy, cần quan tâm để HĐND xã, thị trấn hoạt động chất lượng, hiệu quả hơn. HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. HĐND quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương, xây dựng và phát triển địa phương về kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân địa phương, làm tròn nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước. HĐND thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của Thường trực HĐND, UBND cùng cấp; giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND; giám sát việc tuân theo pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của công dân ở địa phương. 1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã (Điều 29 đến 35 Luật Tổ chức HĐND năm 2003) Trong lĩnh vực kinh tế, HĐND xã, thị trấn thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 29): 1. Quyết định biện pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm; kế hoạch sử dụng lao động công ích hàng năm; biện pháp thực hiện chương trình khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công và chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cây trồng, vật nuôi theo quy hoạch chung; 2. Quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu, chi ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách cấp mình; phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương; các chủ trương, biện pháp để triển khai thực hiện ngân sách địa phương và điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật; giám sát việc thực hiện ngân sách đã được HĐND quyết định; 3. Quyết định biện pháp quản lý và sử dụng hợp lý, có hiệu quả quỹ đất được để lại nhằm phục vụ các nhu cầu công ích của địa phương; 4. Quyết định biện pháp xây dựng và phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, kinh tế hộ gia đình ở địa phương; 5. Quyết định biện pháp quản lý, sử dụng và bảo vệ nguồn nước, các công trình thuỷ lợi theo phân cấp của cấp trên; biện pháp phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt, bảo vệ rừng, tu bổ và bảo vệ đê điều ở địa phương; 6. Quyết định biện pháp thực hiện xây dựng, tu sửa đường giao thông, cầu, cống trong xã và các cơ sở hạ tầng khác ở địa phương; 7. Quyết định biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng, chống buôn lậu và gian lận thương mại. Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, xã hội và đời sống, văn hoá, thông tin, thể dục thể thao, bảo vệ tài nguyên, môi trường, HĐND xã, thị trấn thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 30): 1. Quyết định biện pháp bảo đảm các điều kiện cần thiết để trẻ em vào học tiểu học đúng độ tuổi, hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục tiểu học; tổ chức các trường mầm non; thực hiện bổ túc văn hoá và xoá mù chữ cho những người trong độ tuổi;
Trang 1HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí,nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịutrách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên
HĐND quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềmnăng của địa phương, xây dựng và phát triển địa phương về kinh tế - xã hội, củng
cố quốc phòng, an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân địa phương, làm tròn nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước HĐNDthực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của Thường trực HĐND, UBND cùngcấp; giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND; giám sát việc tuân theo phápluật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân
và của công dân ở địa phương
1.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã (Điều 29 đến 35 Luật Tổ chức
HĐND năm 2003)
* Trong lĩnh vực kinh tế, HĐND xã, thị trấn thực hiện những nhiệm vụ, quyền
hạn sau đây (Điều 29):
1 Quyết định biện pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàngnăm; kế hoạch sử dụng lao động công ích hàng năm; biện pháp thực hiện chương
trình khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công và chuyển đổi cơ cấu
kinh tế, cây trồng, vật nuôi theo quy hoạch chung;
Trang 22 Quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu, chi
ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách cấp mình; phê chuẩn quyết toán
ngân sách địa phương; các chủ trương, biện pháp để triển khai thực hiện ngân sáchđịa phương và điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương theo quy định của phápluật; giám sát việc thực hiện ngân sách đã được HĐND quyết định;
3 Quyết định biện pháp quản lý và sử dụng hợp lý, có hiệu quả quỹ đất được
để lại nhằm phục vụ các nhu cầu công ích của địa phương;
4 Quyết định biện pháp xây dựng và phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, kinh tế
hộ gia đình ở địa phương;
5 Quyết định biện pháp quản lý, sử dụng và bảo vệ nguồn nước, các công trình
thuỷ lợi theo phân cấp của cấp trên; biện pháp phòng, chống, khắc phục hậu quả thiêntai, bão lụt, bảo vệ rừng, tu bổ và bảo vệ đê điều ở địa phương;
6 Quyết định biện pháp thực hiện xây dựng, tu sửa đường giao thông, cầu,cống trong xã và các cơ sở hạ tầng khác ở địa phương;
7 Quyết định biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham
nhũng, chống buôn lậu và gian lận thương mại
* Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, xã hội và đời sống, văn hoá, thông tin, thểdục thể thao, bảo vệ tài nguyên, môi trường, HĐND xã, thị trấn thực hiện những
nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 30):
1 Quyết định biện pháp bảo đảm các điều kiện cần thiết để trẻ em vào họctiểu học đúng độ tuổi, hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục tiểu học; tổ chứccác trường mầm non; thực hiện bổ túc văn hoá và xoá mù chữ cho những ngườitrong độ tuổi;
2 Quyết định biện pháp giáo dục, chăm sóc thanh niên, thiếu niên, nhi đồng;xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, giáo dục truyền thống đạo đức tốtđẹp; giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc; ngăn chặn việc truyền bá văn hoáphẩm phản động, đồi trụy, bài trừ mê tín, hủ tục, phòng, chống các tệ nạn xã hội ởđịa phương;
Trang 33 Quyết định biện pháp phát triển hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thểthao; hướng dẫn tổ chức các lễ hội cổ truyền, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích lịch
sử - văn hoá và danh lam thắng cảnh ở địa phương theo quy định của pháp luật;
4 Quyết định việc xây dựng, tu sửa trường lớp, công trình văn hoá thuộc địaphương quản lý;
5 Quyết định biện pháp bảo đảm giữ gìn vệ sinh, xử lý rác thải, phòng, chốngdịch bệnh, biện pháp bảo vệ môi trường trong phạm vi quản lý; biện pháp thực hiệnchương trình y tế cơ sở, chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình;
6 Quyết định biện pháp thực hiện chính sách, chế độ đối với thương binh,bệnh binh, gia đình liệt sĩ, những người và gia đình có công với nước, thực hiệncông tác cứu trợ xã hội và vận động nhân dân giúp đỡ gia đình khó khăn, người già,người tàn tật, trẻ mồ côi không nơi nương tựa; biện pháp thực hiện xoá đói, giảmnghèo
* Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, HĐND xã, thị
trấn thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 31):
1 Quyết định biện pháp bảo đảm thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự; xâydựng lực lượng dân quân, tự vệ và quốc phòng toàn dân; thực hiện nhiệm vụ hậu cầntại chỗ; thực hiện chính sách hậu phương quân đội và chính sách đối với các lựclượng vũ trang nhân dân ở địa phương;
2 Quyết định biện pháp bảo đảm giữ gìn an ninh, trật tự công cộng, an toàn
xã hội; phòng, chống cháy, nổ; đấu tranh phòng ngừa, chống tội phạm và các hành vi
vi phạm pháp luật khác trên địa bàn
* Trong việc thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo, Hội đồng
nhân dân xã, thị trấn có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 32):
1 Quyết định biện pháp thực hiện chính sách dân tộc, cải thiện đời sống vậtchất và tinh thần, nâng cao dân trí của đồng bào các dân tộc thiểu số; bảo đảm thựchiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tăng cường đoàn kết toàn dân và tương trợ,giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc ở địa phương;
Trang 42 Quyết định biện pháp thực hiện chính sách tôn giáo, bảo đảm quyền tự dotín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân địa phương theo quy định của pháp luật.
* Trong lĩnh vực thi hành pháp luật, Hội đồng nhân dân xã, thị trấn thực hiện
những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 33):
1 Quyết định biện pháp bảo đảm việc thi hành Hiến pháp, luật, các văn bảncủa cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của mình ở địa phương;
2 Quyết định biện pháp bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, cácquyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân;
3 Quyết định biện pháp bảo vệ tài sản, lợi ích của Nhà nước; bảo hộ tài sảncủa cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương;
4 Quyết định biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của côngdân theo quy định của pháp luật
* Trong việc xây dựng chính quyền địa phương, Hội đồng nhân dân xã, thị
trấn thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây (Điều 34):
1 Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân,Chủ tịch, Phó Chủ tịch và thành viên khác của Uỷ ban nhân dân cùng cấp; bãi nhiệmđại biểu Hội đồng nhân dân và chấp nhận việc đại biểu Hội đồng nhân dân xin thôilàm nhiệm vụ đại biểu theo quy định của pháp luật;
2 Bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu;
3 Bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ quyết định, chỉ thị trái pháp luật của Uỷ bannhân dân cùng cấp;
4 Thông qua đề án thành lập mới, nhập, chia và điều chỉnh địa giới hànhchính ở địa phương để đề nghị cấp trên xem xét, quyết định
* Hội đồng nhân dân phường thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn quy định
tại các điều 29, 30, 31, 32, 33 và 34 và thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau
đây (Điều 35):
1 Quyết định biện pháp thực hiện thống nhất kế hoạch phát triển kinh tế- xãhội và quy hoạch đô thị; thực hiện nhiệm vụ giải phóng mặt bằng; bảo đảm trật tựgiao thông đô thị, trật tự xây dựng trên địa bàn phường;
Trang 52 Quyết định biện pháp xây dựng nếp sống văn minh đô thị; biện pháp phòng,chống cháy, nổ, giữ gìn vệ sinh; bảo vệ môi trường, trật tự công cộng và cảnh quan đô thịtrong phạm vi quản lý;
3 Quyết định biện pháp quản lý dân cư và tổ chức đời sống nhân dân trên địabàn phường
1.3 Các hình thức hoạt động của HĐND cấp xã:
a Hoạt động kỳ họp: Kỳ họp của HĐND có vai trò rất quan trọng, là hình thứchoạt động chủ yếu của HĐND Thông qua kỳ họp, HĐND thể hiện vị trí cơ quan
quyền lực Nhà nước ở địa phương, thảo luận và ban hành nghị quyết về các vấn đề
thuộc nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật
Tại kỳ họp, HĐND có quyền quyết định các vấn đề có liên quan đến địaphương, được pháp luật quy định Ngoài kỳ họp ra, HĐND không có vai trò quyếtđịnh như vậy Thông qua kỳ họp, ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương đượcchuyển thành quyết định của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương; quyết địnhcủa các cơ quan Nhà nước cấp trên được HĐND bàn bạc, tổ chức biện pháp thựchiện và giám sát việc thực hiện các quyết định đó đối với các cơ quan ở địa phương
Kỳ họp HĐND bao gồm các phiên họp của toàn thể các đại biểu HĐND để bànbạc giải quyết những vấn đề thuộc chương trình nghị sự được đa số các đại biểu nhấttrí thông qua Theo Luật tổ chức HĐND và UBND (2003), HĐND các cấp họpthường lệ mỗi năm 2 kỳ Ngoài những kỳ họp định kỳ, có nhiều vấn đề quan trọngcần phải có sự quyết định của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, HĐND cóthể họp bất thường Trên thực tế các kỳ họp HĐND tỉnh thường được tiến hành từ 2
- 3 ngày; cấp huyện thường từ 1 - 2 ngày; cấp xã từ 1/2 đến 1 ngày Xu hướng chunghiện nay kéo dài thời gian kỳ họp, tiến hành các kỳ họp chuyên sâu được gọi lànhững kỳ họp chuyên đề
Trong kỳ họp đầu tiên và kỳ họp cuối nhiệm kỳ, HĐND các cấp thường phảixem xét một số vấn đề cơ bản giống nhau Những kỳ họp này được gọi là những kỳhọp đầu tiên và kỳ họp kết thúc nhiệm kỳ Không phụ thuộc vào cấp, vị trí, cácHĐND đều phải xem xét, quyết định những vấn đề về cơ cấu tổ chức của HĐND và
Trang 6của các cơ quan Nhà nước ở địa phương trong kỳ họp đầu tiên Các vấn đề đóthường là vấn đề xem xét tư cách đại biểu, bầu Thường trực HĐND, UBND Trong
kỳ họp kết thúc nhiệm kỳ, HĐND thường phải xem xét tổng kết nhiệm kỳ
Ngoài việc quyết định những đề án, kỳ họp HĐND còn phải xem xét những tồntại, vướng mắc của việc thực hiện các Nghị quyết trước đây Công tác này thườngđược biểu hiện bằng việc nghe các cơ quan Nhà nước liên quan báo cáo tình hìnhthực hiện Nghị quyết (quyết định) của kỳ họp trước Trên cơ sở báo cáo do các cơquan hữu quan trình bày, HĐND thảo luận tìm ra những nguyên nhân, những tồn tạicủa việc chưa thực hiện tốt Nghị quyết lần trước và bổ khuyết cho việc tổ chức thựchiện tiếp theo
Bên cạnh việc nghe báo cáo, các đại biểu còn dùng các hình thức chất vấnUBND, thành viên của UBND, thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND vàChánh án Toà án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp (Điều 41,Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003)
Chất vấn là một hình thức giám sát quan trọng của HĐND đối với hoạt độngcủa các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội khác đóng trên phạm vi lãnh thổ địaphương Đại biểu có quyền chất vấn tất cả những vấn đề thuộc thẩm quyền Vấn đềchất vấn phải là việc cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội hoặc nhân viên các tổ chứcnói trên không thi hành Nghị quyết của HĐND hoặc vi phạm pháp luật của Nhànước Về hình thức, chất vấn có thể bằng văn nói hoặc văn bản, có thể là một haynhiều đại biểu
Về thủ tục trả lời chất vấn, Luật tổ chức HĐND và UBND quy định: Thủtrưởng cơ quan, người bị chất vấn phải trả lời trước HĐND, trong kỳ họp; khi cầnthiết có thể được trả lời ở kỳ họp sau, nhưng phải được HĐND quyết định Kết quảcủa các kỳ họp là thông qua các Nghị quyết Nội dung của Nghị quyết phải ghi rõchủ trương, biện pháp, thời gian thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vịphải thực hiện Nghị quyết Nghị quyết của HĐND phải được Thường trực HĐND,Chủ tịch HĐND chuyển đến các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội chịu tráchnhiệm thực hiện; đồng thời phải được công bố trên phương tiện thông tin đại chúng
Trang 7ở địa phương (trừ những quyết định mật); đồng thời chuyển lên cấp trên để theo dõi,giám sát.
Hiệu lực của Nghị quyết của HĐND được bắt đầu ngay sau khi công bố hoặcsau khi được cơ quan Nhà nước cấp trên phê chuẩn, nếu như trong Nghị quyếtkhông chỉ rõ thời gian bắt đầu có hiệu lực Nghị quyết hết hiệu lực khi quyết định đãđược thực hiện xong hoặc khi bị chính HĐND thay đổi, khi bị các cơ quan quyềnlực Nhà nước cấp trên đình chỉ, không phụ thuộc vào nhiệm kỳ của HĐND
b Hoạt động giám sát:
Giám sát là một trong hai chức năng quan trọng của HĐND, là nhiệm vụ cơbản và hoạt động thường xuyên của HĐND Điều 1, Luật Tổ chức HĐND và UBNDnăm 2003 quy định: “HĐND thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động củaThường trực HĐND, UBND, TAND, Viện KSND cùng cấp; giám sát việc thực hiệncác nghị quyết của HĐND; giám sát việc tuân theo pháp luật của cơ quan nhà nước,
tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của công dân ở địaphương” Hoạt động giám sát của HĐND được tiến hành thường xuyên, gắn liền vớiviệc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định Giám sát của HĐND baogồm: giám sát của HĐND tại kỳ họp; giám sát của Thường trực HĐND; giám sátcủa các ban của HĐND và giám sát của đại biểu HĐND thông qua hình thức chủ
yếu: một là, thông qua việc xem xét, thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết tại kỳ họp HĐND; hai là, thông qua hoạt động chất vấn, thảo luận tại kỳ họp HĐND; ba
là, tổ chức các đoàn giám sát và giám sát theo chuyên đề theo chương trình, kế
hoạch giám sát đã đề ra Thực hiện tốt chức năng giám sát không những cho phépHĐND kiểm tra, đánh giá hoạt động của các cơ quan nhà nước trong việc tuân thủHiến pháp, pháp luật, các nghị quyết của HĐND mà còn cho phép HĐND phát hiệnđược sự không phù hợp, thiếu thực tế của các Nghị quyết do HĐND ban hành để kịpthời sửa đổi, bổ sung
c Hoạt động tiếp xúc cử tri và giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo
Tại Điều 39, Luật Tổ chức HĐND và UBND đã được Quốc hội nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26/11/2003 có
Trang 8nêu: “ Đại biểu HĐND phải liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị bầu ra mình, chịu sựgiám sát của cử tri, có trách nhiệm thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyệnvọng của cử tri; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cử tri; thực hiện chế độ tiếpxúc và ít nhất mỗi năm một lần báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và củaHĐND, trả lời những yêu cầu và kiến nghị của cử tri ” Để hoàn thành tốt nhiệm
vụ của mình, người đại biểu HĐND phải có mối liên hệ chặt chẽ với cử tri thông quaviệc tiếp xúc cử tri
Tiếp xúc cử tri là một hình thức hoạt động của HĐND, là cầu nối giữa ngườiđại biểu HĐND với cử tri, giữa cử tri với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị xãhội thông qua người đại diện của mình Tiếp xúc cử tri vừa là phương thức hoạtđộng, vừa là trách nhiệm và nghĩa vụ của người đại biểu HĐND Qua tiếp xúc cử tri,người đại biểu nắm được tâm tư, nguyện vọng của cử tri, tiếp nhận những kiến nghị,
đề nghị của cử tri để chuyển đến các cơ quan có trách nhiệm và thẩm quyền xemxét, giải quyết Thông qua tiếp xúc cử tri, người đại biểu HĐND trong phạm viquyền hạn, nhiệm vụ được giao, góp phần truyền đạt đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết HĐND đến cử tri; đồng thờikiểm tra việc tổ chức thực hiện của các cơ quan Nhà nước và các tổ chức chính trị –
xã hội ở địa phương Qua tiếp xúc, đại biểu báo cáo với cử tri về hoạt động của mình
và tổ chức HĐND mình tham gia, đồng thời để cử tri giám sát sự hoạt động của cácđại biểu và hoạt động của HĐND
Tiếp công dân, đôn đốc giải quyết kiến nghị của công dân là nhiệm vụ có ýnghĩa quan trọng trong quá trình hoạt động của Đại biểu Công tác tiếp công dân vàđôn đốc giải quyết kiến nghị của công dân được thực hiện tốt không chỉ góp phần ổnđịnh xã hội mà còn là cơ sở để tạo niềm tin của cử tri với đại biểu
Điều 47,48,49,50 Quy chế hoạt động HĐND năm 2005 quy định: Thườngtrực HĐND có trách nhiệm tổ chức và bảo đảm điều kiện, cơ sở vật chất cho việctiếp công dân của đại biểu HĐND khi đại biểu yêu cầu Danh sách, kế hoạch, thờigian tiếp công dân của đại biểu Hội đồng nhân dân được niêm yết tại nơi tiếp côngdân
Trang 9Thường trực HĐND xã gửi kế hoạch tiếp công dân đến UBND, Ban Thườngtrực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp và mời đại diện các cơ quan nàytham dự các buổi tiếp công dân Đại diện Thường trực HĐND dành ít nhất hai ngàytrong một tháng để tiếp công dân.
Khi nhận được ý kiến, kiến nghị của công dân, đại biểu HĐND xem xét,nghiên cứu để phản ánh tới Thường trực HĐND hoặc chuyển đến cơ quan, tổ chức,
cá nhân có thẩm quyền Khi nhận được khiếu nại, tố cáo của công dân, đại biểuHĐND có trách nhiệm nghiên cứu và hướng dẫn công dân gửi khiếu nại, tố cáo đếnđúng cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết Trong trường hợp cầnthiết, đại biểu HĐND trực tiếp hoặc thông qua Thường trực HĐND chuyển đến cơquan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để xem xét giải quyết Đại biểu HĐND cótrách nhiệm đôn đốc, theo dõi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyếtkhiếu nại, tố cáo của công dân Trong thời hạn do pháp luật quy định, cơ quan, tổchức, cá nhân có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân do đại biểuHĐND hoặc Thường trực HĐND chuyển đến Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày
ra quyết định giải quyết, cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thông báo cho đạibiểu HĐND và Thường trực HĐND biết việc giải quyết
Đại biểu HĐND tiếp công dân phải tổng hợp ý kiến, kiến nghị, đơn thư khiếunại, tố cáo của công dân để báo cáo Thường trực HĐND Thường trực HĐND cótrách nhiệm giúp HĐND xem xét, đôn đốc việc giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tốcáo của công dân, phản ánh của các cơ quan thông tin đại chúng
3 Khái quát hoạt động của HĐND qua các thời kỳ
3.1 Giai đoạn từ 1945-1954:
Sau cách mạng tháng tám năm 1945 Hồ Chủ Tịch đã ban hành Sắc lệnh số63/SL ngày 22/11/1945 về tổ chức HĐND và UBHC của các cấp chính quyền thuộcvùng nông thôn và Sắc lệnh số 77/SL ngày 21/12/1945 về tổ chức HĐND và UBHCcác cấp chính quyền ở các thành phố Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, haisắc lệnh trên đã đặt cơ sở pháp lý làm điểm tựa cho nhân dân địa phương, từng bướcđấu tranh thực hiện quyền làm chủ đất nước của mình, xây dựng và bảo vệ chính
Trang 10quyền như: Đấu tranh đòi giảm tô, giảm tức ở nông thôn, đấu tranh bảo đảm giờcông, ngày công ở xí nghiệp tư nhân… trên cơ sở “Tất cả quyền bính là của toàn thểnhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôngiáo”- (Điều 1 Hiến pháp 1946) Chính vì vậy, Quốc hội, HĐND là niềm tự hào cổ
vũ lòng nhiệt tình cách mạng của nhân dân ta tích cực góp phần to lớn vào thắng lợicủa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Tuy nhiên, HĐND các cấp thời điểmnày hoạt động còn nhiều hạn chế do tình huống cách mạng lúc bấy giờ còn nhiềukhó khăn, phức tạp bởi thù trong giặc ngoài gây ra; Thời gian xây dựng và củng cốchính quyền địa phương quá ngắn vì phải tập trung cho kháng chiến Để đảm bảocho việc điều hành trong kháng chiến, kịp thời đáp ứng các tình huống, HĐND tạmngừng hoạt động, chỉ duy trì, tăng cường hoạt động của UBHC các cấp
3.2 Giai đoạn từ 1954-1975
Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi, Hiệp định Giơ-ne-vơđược ký kết, nhân dân ta bắt tay vào việc xây dựng Miền Bắc và đấu tranh thốngnhất nước nhà Trong điều kiện hoàn cảnh đó HĐND đã được kiện toàn, thanh lọcđược những phần tử cơ hội, phản động len lỏi, lũng loạn hoạt động trong HĐND vàUBHC, thay vào đó bằng những đại biểu ưu tú, trung kiên, thuộc các tầng lớp nhândân lao động Do vậy hoạt động của HĐND đã phản ánh được tâm tư nguyện vọng,
ý chí của nhân dân và đã động viên nhân dân mang hết sức mình góp phần tích cựccho những nhiệm vụ chiến lược: Tiến hành xây dựng chủ nghĩa XHCN ở miền Bắc,đấu tranh giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà
Trong điều kiện hoàn cảnh đất nước đã có thay đổi căn bản như vậy; Hiến pháp
1959, Luật tổ chức HĐND và UBHC 1962 đã ra đời Việc hai văn bản pháp luậtquan trọng này ra đời không những quyền làm chủ của nhân dân được nâng lên mộtbước quan trọng mà trách nhiệm của HĐND cũng được đề cao hơn vì quốc kế dânsinh ở địa phương HĐND hoạt động có nhiều hiệu quả, phát huy được tinh thần yêunước, thi đua lao động sản xuất, đấu tranh thống nhất nước nhà, xây dựng ý thức tậpthể trong cộng đồng xã hội, xây dựng nếp sống mới phù hợp với truyền thống vănhoá dân tộc Đồng thời thông qua hoạt động của mình HĐND cũng đã phát hiện
Trang 11những sai lầm trong hoạt động của cơ quan nhà nước để có ý kiến sửa chữa khắcphục kịp thời.
Bên cạnh những tiến bộ, tích cực trong hoạt động của HĐND các cấp giai đoạnnày cũng còn nhiều mặt hạn chế, yếu kém như: Việc nghiên cứu, trả lời, giải quyếtnhững ý kiến của nhân dân thông qua HĐND chưa được coi trọng đúng mức,HĐND còn lúng túng trong việc xử lý những vấn đề này Do vậy vai trò, uy tín củaHĐND chưa được đề cao, hoạt động của HĐND còn hình thức, nhất là thực hiệnchức năng giám sát Hoạt động của UBHC thường lấn át hoạt động của HĐND.Đánh giá chung về hoạt động của HĐND giai đoạn này có thể khẳng định:HĐND đã thể hiện được vị thế của mình là người đại diện cho ý chí nguyện vọngcủa nhân dân đã làm nhiều việc ích nước, lợi dân; góp phần to lớn trong công cuộcchống Mỹ cứu nước kết thúc thắng lợi bằng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm1975
3.3 Giai đoạn từ năm 1975-1985
Đây là thời kỳ tuy không dài, nhưng đất nước lại diễn ra nhiều sự kiện quantrọng: Sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, giai đoạn này Đảng ta tiến hành 2 kỳđại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV và lần thứ V, ban hành Hiến pháp 1980 Trên cơ
sở đường lối của Đảng, những quy định của Hiến pháp, tổ chức và hoạt động của bộmáy nhà nước có nhiều thay đổi căn bản trong đó có hoạt động của HĐND các cấp.Tiếp theo, năm 1983 Quốc hội đã ban hành Luật tổ chức HĐND và UBND cụ thểhoá chức năng, nhiệm vụ của HĐND và UBND đây là cơ sở pháp lý quan trọng đểcho HĐND hoạt động, vai trò, vị trí của HĐND ngày càng được thể hiện; Tìnhtrạng UBND bao biện làm thay HĐND giảm dần, các kỳ họp của HĐND được tổchức đều đặn, giải quyết được nhiều vấn đề quan trọng về phát triển kinh tế - vănhoá xã hội, đảm bảo an ninh - quốc phòng
Mặc dù đã có những tiến bộ và đạt được những kết quả nhưng hoạt động củaHĐND các cấp thời kỳ này vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của giai đoạn mới Hạnchế này đã được khẳng định trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI:
“Vẫn còn tình trạng các cơ quan dân cử các cấp được lựa chọn, bầu cử và hoạt động
Trang 12một cách hình thức chủ nghĩa Trong nhiều trường hợp, cấp Uỷ Đảng còn bao biệncông việc của chính quyền, việc lựa chọn người bầu vào các cơ quan dân cử ở nhiềunơi còn gò bó, nhiều UBND chưa thật tôn trọng HĐND” Nghị quyết cũng khẳngđịnh, các cơ quan dân cử từ Quốc hội đến HĐND các cấp phải: “Nâng cao chấtlượng các kỳ họp, bàn và quyết định những vấn đề thiết thực, tăng cường pháp chếXHCN và công tác giám sát đối với hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước”.
3.4 Giai đoạn từ năm 1986 đến 2003
Trên cơ sở các Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX vàHiến pháp, pháp luật được sửa đổi, ban hành trong giai đoạn này thì tổ chức và hoạtđộng của HĐND từng bước được đổi mới và hoàn thiện Sự phân định chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn giữa HĐND và UBND ngày càng rõ ràng, khắc phục được sựlẫn lộn chồng chéo kéo dài nhiều năm trước đây Chính từ sự thay đổi này, HĐNDngày càng phát huy được vai trò của mình là cơ quan quyền lực nhà nước ở địaphương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân
Căn cứ vào đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước và tình hìnhthực tế ở địa phương, HĐND các cấp trong từng nhiệm kỳ đã xem xét, quyết địnhnhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách của địa phương; quyết định các biện phápbảo đảm an ninh, quốc phòng, nâng cao đời sống về mọi mặt của nhân dân; Từngbước thực hiện tốt chức năng giám sát, kiểm tra đôn đốc nhằm bảo đảm việc thihành Hiến pháp, pháp luật, các Nghị quyết của HĐND cùng cấp trên phạm vi địaphương của mình, bảo đảm cho đường lối, chủ trương chính sách pháp luật củaĐảng và Nhà nước thực sự đi vào cuộc sống HĐND nhiều địa phương đã chủ độngtìm tòi và áp dụng các hình thức biện pháp giám sát, khảo sát thực tế, thu thập ý kiếncủa cử tri, giúp HĐND nắm tình hình, có ý kiến kịp thời về nhiều vấn đề cấp thiếtcủa địa phương
Hoạt động giám sát của HĐND các cấp còn góp phần tích cực vào việc giảiquyết nhiều vụ việc tiêu cực như tham ô, hối lộ, buôn lậu, các vi phạm về quản lýkinh tế, tài chính, về quản lý đất đai, về quyền dân chủ và lợi ích hợp pháp của côngdân Ngoài việc đi sâu giám sát hoạt động của UBND, các cơ quan chuyên môn của
Trang 13UBND, HĐND cấp tỉnh, cấp huyện còn dành nhiều thời gian giám sát hoạt động củacác cơ quan bảo vệ pháp luật, nhất là các cơ quan tiến hành tố tụng góp phần tăngcường pháp chế XHCN ở địa phương.
Trong hoạt động giám sát, HĐND đã tranh thủ được sự lãnh đạo, chỉ đạo củacấp Uỷ Đảng, sự phối hợp của Mặt trận tổ quốc, các tổ chức thành viên của Mặt trận
tổ quốc và sự ủng hộ của nhân dân Do vậy, mà nhiều kết luận, kiến nghị của HĐNDqua giám sát bảo đảm tính khách quan, chính xác; được các cơ quan chức năng xemxét, giải quyết
Nhìn chung hoạt động của HĐND trong giai đoạn này đã đổi mới về nhiều mặt,hoạt động đỡ hình thức hơn, thực chất hơn Tuy nhiên so với những quy định vềchức năng nhiệm vụ và đòi hỏi của thực tiễn thì hoạt động của HĐND nhiều địaphương chưa đáp ứng yêu cầu Vì vậy cần tiếp tục phải đổi mới, hoàn thiện tổ chức
và hoạt động của HĐND các cấp ở những thời gian tiếp theo
3.5 Giai đoạn từ 2003 đến nay
Hệ thống luật pháp quy định về bầu cử, tổ chức hoạt động của HĐND cơ bảnđáp ứng được yêu cầu thực tiễn, tạo hành lang pháp lý để HĐND hoạt động Quychế hoạt động của HĐND năm 2005 đã quy định khá cụ thể về các nội dung, hoạtđộng của HĐND như: hoạt động kỳ họp, hoạt động giám sát, hoạt động tiếp xúc cửtri,
Nhìn chung, hoạt động của HĐND giai đoạn này đã có nhiều tiến bộ, tăng tínhthực quyền trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của hiến pháp vàpháp luật; chủ động bám sát và kịp thời cụ thể hoá các chỉ thị, nghị quyết, chủtrương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Việc ban hành nghịquyết được chú trọng, hoàn thiện từ quy trình, thủ tục đến chất lượng Việc quyếtđịnh các vấn đề quan trọng của địa phương giảm dần tính hình thức, bước đầu đápứng được nguyện vọng của cử tri Chất lượng, hiệu quả kỳ họp HĐND được nânglên Hoạt động giám sát dần đi vào trọng tâm, trọng điểm, những vấn đề bức xúc,nhiều cử tri quan tâm; cách thức giám sát đổi mới, đồng thời tích cực theo dõi, đônđốc thực hiện kiến nghị giám sát
Trang 14Hoạt động HĐND đã phát huy sức mạnh đồng bộ của hệ thống chính trị, gópphần quan trọng vào thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng vàNhà nước, thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng anninh của địa phương.
II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA HĐND XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG
vụ đã đề ra và chỉ đạo của cấp trên
Nhiệm kỳ 2011 - 2016, tổng số đại biểu HĐND cấp xã là 6.070 đại biểu, cơcấu như sau: Dân tộc: 855 đại biểu = 14,1%; Nữ: 1.276 đại biểu = 21,0% Về trình độchuyên môn: sơ cấp: 256 đại biểu = 4,2%; trung cấp: 1.939 đại biểu = 31,9%; đại học:
584 đại biểu = 9,6 Về trình độ lý luận chính trị: sơ cấp: 816 đại biểu = 13,4%, trung cấp:1.891 đại biểu=31,2%, cao cấp: 265 đại biểu = 4,45% Nhìn chung số lượng, cơ cấu,thành phần đại biểu HĐND cấp xã cơ bản hợp lý, chất lượng đại biểu được nâng lên sonhiệm kỳ trước góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND
2 Thực trạng hoạt động của HĐND cấp xã
2.1 Hoạt động tổ chức kỳ họp HĐND.
HĐND các cấp nói chung và cấp xã nói riêng họp thường lệ mỗi năm 2 kỳ.Ngoài kỳ họp thường lệ, HĐND còn tổ chức các kỳ họp chuyên đề hoặc kỳ họp bấtthường Nhận thức kỳ họp là hoạt động quan trọng và chủ yếu nhất của HĐND,HĐND xã, thị trấn đã bảo đảm được số lượng các kỳ họp đúng theo quy định củapháp luật, kỳ họp được tiến hành đúng thủ tục theo luật định, từng bước quan tâmcải tiến, tạo điều kiện để các đại biểu phát huy dân chủ, một số xã, thị trấn tổ chứctruyền thanh trực tiếp về kỳ họp, được đông đảo các tầng lớp nhân dân quan tâm,
Trang 15theo dõi Với chức năng, nhiệm vụ được giao, tại các kỳ họp, HĐND xã đã ban hànhcác nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội cả nhiệm kỳ và mỗi năm; nghịquyết về thu chi ngân sách hàng năm để UBND cấp xã triển khai thực hiện Ngoài
ra, HĐND xã còn xem xét thông qua các nghị quyết theo yêu cầu của cấp trên nhưnghị quyết về quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất; đặt, đổi tên đường; thayđổi địa giới hành chính; thành lập thị trấn, thị xã để cấp có thẩm quyền xem xét,phê chuẩn Các nghị quyết của HĐND xã ban hành đều đúng pháp luật, đúng trình
tự thủ tục, sát tình hình thực tế, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả mang lại khá thiếtthực, kinh tế - xã hội địa phương phát triển năm sau hơn năm trước, an ninh chínhtrị, trật tự xã hội ổn định, thu nhập, đời sống nhân dân địa phương nâng lên
Tham khảo ý kiến của của nhiều đại biểu HĐND ở cơ sở cho thấy, để nângcao chất lượng kỳ họp, Thường trực HĐND cấp xã phải đổi mới phương pháp tổchức, xây dựng nội dung chương trình sát với tình hình thực tế của địa phương, gắnvới những yêu cầu cụ thể trong từng thời điểm; sớm tổ chức hội nghị liên tịch thốngnhất nội dung để các ngành liên quan có thời gian chuẩn bị nội dung kỳ họp chu đáo.Thường trực HĐND cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc các cơ quan hữu quan chuẩn bịvăn bản bảo đảm chất lượng và thời gian quy định; bố trí kế hoạch phù hợp cho đạibiểu TXCT, họp tổ đại biểu trước kỳ họp để thu thập ý kiến, kiến nghị của cử tri, ýkiến thảo luận của đại biểu; hoàn thiện nội dung, chương trình kỳ họp Các tài liệuchính của kỳ họp phải được gửi trước cho đại biểu đúng thời gian luật định (chậmnhất là 5 ngày trước ngày khai mạc) Đây vốn là điểm yếu của cấp xã, Thường trựcHĐND cần chỉ đạo các cơ quan thực hiện nghiêm túc quy trình chuẩn bị để bảo đảmthời gian cung cấp tài liệu cho đại biểu nghiên cứu trước Đây cũng chính là yếu tốquan trọng quyết định chất lượng, hiệu quả của kỳ họp
Cũng theo các đại biểu, Thường trực HĐND nên yêu cầu các ngành chuẩn bịtóm tắt nội dung trình bày trước kỳ họp, thông tin đầy đủ sẽ chuyển các đại biểu tựnghiên cứu; ấn định thời gian trình bày cho từng nội dung và bố trí thời lượng thảoluận phù hợp Quá trình thảo luận, Thường trực HĐND cần có gợi ý để đại biểu thảoluận tập trung vào vấn đề trọng tâm Chủ toạ (hoặc người chủ trì thảo luận tổ) phải
Trang 16điều hành theo từng nội dung, tránh phát biểu tràn lan để ý kiến thu được có chấtlượng Thời gian của kỳ họp phải được bố trí hợp lý để bảo đảm hoàn thành chươngtrình nghị sự Do đó, chủ toạ kỳ họp phải linh hoạt, xử lý nhanh các vấn đề phátsinh, không vì những nội dung phát sinh mà chương trình kỳ họp bị phá vỡ Muốnbảo đảm nội dung kỳ họp theo dự kiến, phải phân chia cụ thể thời lượng cho từngnội dung, thời gian cho từng phiên họp (sáng, chiều), trên cơ sở đó chủ toạ chủ độngđiều hành linh hoạt, dứt khoát.
Nội dung giải trình của UBND và các cơ quan chức năng đối với ý kiến, kiếnnghị của cử tri, chất vấn của đại biểu HĐND phải được chuẩn bị bằng văn bản kịpthời, chính xác Nếu UBND uỷ quyền cho các ngành chuyên môn trả lời thì nội dungtrả lời trước đó phải được UBND duyệt - đó chính là ý kiến của UBND chứ khôngcòn là của ngành chuyên môn Làm như vậy sẽ thể hiện sự nghiêm túc, trách nhiệmtrước đại biểu, cử tri; đại biểu HĐND có cơ sở trả lời cho cử tri và thực hiện quyềngiám sát đối với cơ quan có trách nhiệm trả lời sau kỳ họp, kể cả đối với những kiếnnghị sau giám sát nhưng các cơ quan chức năng chậm thực hiện
Để các kỳ họp của HĐND cấp xã được thực hiện đúng quy trình, đạt hiệu quả,không chỉ cần vai trò, trách nhiệm của Thường trực HĐND, trách nhiệm của từngđại biểu, mà còn cần sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị ở cơ sở
Trang 17Về chức năng giám sát, tại kỳ họp, HĐND xã cũng yêu cầu đại biểu giám sáttốt để quyết định đúng và trúng, nhưng cơ bản HĐND cấp xã chưa chú trọng đúngmức việc thực hiện chức năng giám sát giữa hai kỳ họp, giám sát việc thực thi chínhsách của các tổ chức, cá nhân đang được giao nhiệm vụ triển khai trên địa bàn Do
đó, tại kỳ họp chỉ có báo cáo của Thường trực HĐND có nội dung giám sát, thẩm trabáo cáo của UBND cùng cấp, ngoài ra không có báo cáo giám sát chuyên đề nàonữa Tại kỳ họp, đại biểu chủ yếu nghe báo cáo, thường ít phát biểu ý kiến tranhluận, phản biện, đề xuất sáng kiến mới, không khí kỳ họp thiếu sinh động, sôi nổi,không đáp ứng yêu cầu quản trị về mọi mặt đời sống xã hội ở địa phương
HĐND xã mới thể hiện là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, quyếtđịnh những vấn đề quan trọng trong phạm vi thẩm quyền, còn những vấn đề diễn ratrên địa bàn xã, ngoài phạm vi thẩm quyền quyết định của mình thì HĐND xã hầunhư đứng ngoài cuộc, không thể hiện được vai trò của người đại diện cho ý chí vàquyền làm chủ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân địa phương
Trên địa bàn xã nào cũng có tác động do thực hiện các chủ trương, chính sáchcủa Nhà nước về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa gắn liền với
đó là việc triển khai hàng loạt công trình, dự án xây dựng khu đô thị, khu côngnghiệp, khu chế xuất, hệ thống giao thông, thủy lợi, du lịch ; các dự án về khai tháckhoáng sản, sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề Đồng thời, còntriển khai chính sách thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảmnghèo, tạo việc làm, chăm sóc sức khỏe, xóa mù chữ, phổ cập tiểu học, xây dựngnông thôn mới, xây dựng nếp văn minh đô thị, trợ cấp trợ cứu thiệt hại do thiên tai,dịch bệnh Chính sách nào của Nhà nước cũng nhằm mưu cầu lợi ích cho xã hội vànhân dân nhưng trong thực tế, khi triển khai đều đụng chạm đến lợi ích của một bộphận, nhất là những người bị ảnh hưởng trực tiếp của việc thu hồi đất, bồi thườnggiải tỏa nhà cửa, tái định cư bị ô nhiễm môi trường vì rác thải, nước thải chưa qua
xử lý của các nhà máy, làng nghề; không được hưởng đúng chế độ, chính sách củaNhà nước ban hành do cán bộ tắc trách, gian dối, thực hiện không đúng quyđịnh Những vấn đề nêu trên HĐND xã đều biết và ghi nhận qua các hội nghị
Trang 18TXCT định kỳ và qua đơn thư phản ánh, kiến nghị của dân về những sự việc bứcxúc, nổi cộm ở địa phương, nhưng việc xử lý, giải quyết thường dừng lại ở báo cáotổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri HĐND cấp xã chưa chủ động tiến hành giámsát các vấn đề bức xúc tại địa phương khi nắm bắt được thông tin Hầu như chưa cóHĐND xã nào thực hiện việc giám sát theo phản ánh của dân để có văn bản báo cáolên cấp trên hoặc đưa vào chương trình kỳ họp HĐND xã để xem xét, ban hành nghịquyết để bảo vệ, bênh vực lợi ích chính đáng, hợp pháp của dân
2.3 Hoạt động tiếp xúc cử tri, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo.
Tiếp xúc cử tri là một hình thức hoạt động của HĐND, là cầu nối giữa ngườiđại biểu HĐND với cử tri, giữa cử tri với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị xãhội thông qua người đại diện của mình Tiếp xúc cử tri vừa là phương thức hoạtđộng, vừa là trách nhiệm và nghĩa vụ của người đại biểu HĐND Qua tiếp xúc cử tringười đại biểu nắm được tâm tư, nguyện vọng của cử tri, tiếp nhận những kiến nghị,
đề nghị của cử tri để chuyển đến các cơ quan có trách nhiệm và thẩm quyền xemxét, giải quyết Thông qua tiếp xúc cử tri người đại biểu HĐND trong phạm viquyền hạn, nhiệm vụ được giao, góp phần truyền đạt đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết HĐND đến cử tri; đồng thờikiểm tra việc tổ chức thực hiện của các cơ quan Nhà nước và các tổ chức chính trị -
xã hội ở địa phương Qua tiếp xúc đại biểu báo cáo với cử tri về hoạt động của mình
và tổ chức HĐND mình tham gia, đồng thời để cử tri giám sát sự hoạt động của cácđại biểu và hoạt động của HĐND Qua thực tế hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểuHĐND cấp xã, phường, thị trấn, có một số vấn đề như sau:
- Tiếp xúc cử tri được tổ chức theo đơn vị bầu cử, do cơ sở bố trí địa điểm, mờithành phần tham dự cho nên có một số cử tri kỳ tiếp xúc nào cũng có mặt và phátbiểu ý kiến, trong khi đó nhiều cử tri không có điều kiện tham gia tiếp xúc với ngườiđại biểu mà mình đã bầu ra Cử tri trong các ngành chuyên môn, các đơn vị lựclượng vũ trang, nông lâm trường, doanh nghiệp, các đơn vị hành chính nhà nước, cửtri là người lao động trực tiếp còn ít được tham gia tiếp xúc với đại biểu HĐND