Hàm số y = fx được gọi là hàm số giảm nghiêm ngặt nghịch biến trên D khi và chỉ khi: 3.. Hàm số đồng biến hoặc nghịch biến trên X được gọi là hàm đơn điệu trên X.. Hàm số y = fx được gọi
Trang 1Hàm số – Hàm lượng giác ngược – Hàm hyperbol
Nguồn: thunhan.wordpress.com
I Các khái niệm cơ bản:
1 Định nghĩa hàm số 1 biến:
Cho Hàm số f từ tập hợp D vào R là một ánh xạ (quy tắc) tương ứng với mỗi giá trị với duy nhất 1 giá trị Ký hiệu
- D được gọi là miền xác định của hàm số Tập hợp tất cả cá giá trị y ( thỏa y = f(x) ) được gọi là tập giá trị của hàm số Ký hiệu:
2 Đơn ánh:
- Nếu với mỗi phần tử y thuộc miền giá trị T, tồn tại duy nhất 1 giá trị x X sao cho y = f(x) thì f được gọi là đơn ánh (ánh xạ 1-1)
3 Hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến:
Cho hàm số
1 Hàm số y = f(x) được gọi là hàm số tăng nghiêm ngặt (đồng biến) trên D khi
và chỉ khi:
2 Hàm số y = f(x) được gọi là hàm số giảm nghiêm ngặt (nghịch biến) trên D khi và chỉ khi:
3 Hàm số đồng biến hoặc nghịch biến trên X được gọi là hàm đơn điệu trên X
4 Hàm số y = f(x) được gọi là hàm số không giảm trên X khi và chỉ khi:
Trang 25 Hàm số y = f(x) được gọi là hàm số không tăng (nghịch biến) trên X khi và chỉ khi:
4 Hàm số chẵn, hàm số lẻ:
- Tập X đối xứng qua 0: D được gọi là tập đối xứng qua 0 nếu:
Ví dụ: là tập đối xứng qua 0
Thật vậy:
- Hàm số y = f(x) được gọi là hàm chẵn trên D nếu: D đối xứng qua 0 và
- Hàm số y = f(x) được gọi là hàm lẻ trên D nếu: X đối xứng qua 0 và
- Đồ thị hàm số chẵn đối xứng qua trục tung; đồ thị hàm số lẻ đối xứng qua gốc tọa độ
5 Hàm số tuần hoàn:
Hàm số y = f(x) được gọi là hàm số tuần hoàn trên D nếu tồn tại số T khác 0 sao
Số dương bé nhất trong số các giá trị T thỏa mãn (*) được gọi là chu kỳ của hàm
số tuần hoàn
Ví dụ: y = sinx là hàm số tuần hoàn với chu kỳ T = 2π Hàm số y = c = const (hằng số) là 1 hàm tuần hoàn nhưng không có chu kỳ
6 Hàm số bị chặn:
- Hàm số y = f(x) bị chặn dưới khi và chỉ khi tồn tại sao cho
- Hàm số y = f(x) bị chặn trên khi và chỉ khi tồn tại sao cho
Trang 3- Hàm số y = f(x) bị chặn khi và chỉ khi tồn tại sao cho
7 Hàm số hợp:
Khi đó, nếu miền giá trị của f thuộc miền xác định của g thì hàm số g(f(x)) được gọi là hàm hợp của g và f Ký hiệu:
Ví dụ:
Khi đó:
Nhận xét:
8 Hàm số ngược:
a Ảnh ngược: Từ hàm số y = f(x) với y là hàm theo biến số x, ta biểu diễn x theo
y, giả sử x = g(y) thì ánh xạ g được gọi là ảnh ngược của y cho bởi ánh xạ f Khi
đó, ta ký hiệu:
- Để ảnh ngược là một hàm số thì ứng với mỗi giá trị y chỉ tương ứng với 1 giá trị x
- Khi đó, xét hàm số thì hàm số này được gọi là hàm số ngược của hàm
Ví dụ: Ta có: Khi đó, hàm số là hàm ngược của hàm số
của hàm số
b Định nghĩa hàm số ngược: Hàm số g gọi là hàm ngược của hàm số f và kí hiệu
là nếu:
Trang 4với mọi x thuộc miền xác định của g với mọi x thuộc miền xác định của f
Lưu ý:
- Rõ ràng, là hàm ngược của vì:
c.Tính chất:
- Hàm số g là hàm ngược của f khi và chi khi f là hàm ngược của g
- Hàm ngược là một đơn ánh
- Mọi hàm số đơn ánh đều có hàm ngược Mọi hàm số đơn điệu nghiêm ngặt đều
có hàm số ngược
- Hàm ngược của hàm số (nếu có) là duy nhất
Ví dụ: Hàm không là hàm đơn điệu trên toàn bộ miền xác định, vì có ảnh ngược không duy nhất nên không có hàm số ngược Tuy nhiên, hàm số
là 1 đơn ánh và có ảnh ngược là nên hàm số có hàm ngược
d.Đồ thị hàm số ngược: Đồ thị của hai hàm số ngược nhau đối xứng qua đường phân giác thứ nhất Nói cách khác: Điểm (a;b) thuộc đồ thị hàm số y = f(x) khi và chỉ khi điểm (b;a) thuộc đồ thị hàm ngược
Thật vậy, nếu (a;b) thuộc đồ thị hàm số y = f(x) thì f(a) = b Khi đó:
Vậy Hay điểm (b;a) thuộc đồ thị hàm số
Hàm số – Hàm lượng giác ngược – Hàm hyperbol
23.09.2009 Để lại phản hồi Go to comments
1 Lượt bình chọn
II hàm lượng giác ngược:
1 Hàm số y = arcsinx.
Trang 5Hàm số y = sinx không là đơn ánh trên toàn bộ miền xác định
Tuy nhiên, nếu xét trên đoạn thì hàm số y = sinx là hàm đồng biến nên tồn tại duy nhất ảnh ngược, và ảnh ngược đó được ký hiệu x = arcsiny (đọc là ác-sin y, nghĩa là x là cung mà sin bằng y) Và
Do đó hàm ngược của y = sinx là
(y là cung mà sin bằng x)
Vậy:
- Miền xác định: D:
- Miền giá trị:
- Hàm đồng biến trên [-1;1]
Tính chất:
-
-
-
Ví dụ:
Trang 6Vd1
Do đó:
Vd2
Ta không thể kết luận
Do
Tuy vậy:
Nên:
2 Hàm số y = arccosx.
Xét hàm số y = cosx trên đoạn thì hàm số y = cosx là hàm giảm nên tồn tại duy nhất ảnh ngược, và ảnh ngược đó được ký hiệu x = arccosy (đọc là ác-cos
y, nghĩa là x là cung mà cosin bằng y)
Vậy
Trang 7Do đó hàm ngược của y = cosx là
(y là cung mà cosin bằng x)
Vậy:
- Miền xác định: D:
- Miền giá trị:
- Hàm nghịch biến trên [-1;1]
Tính chất:
-
-
-
Ví dụ:
Vd1
Ta có:
Nên:
Vd2
Trang 8Ta cần xác định arccos0.4 Đặt y = arccos0.4 ,
Suy ra cosy = cos(arccos0.4) = 0.4
Vậy:
3 Hàm số y = arctanx
Hàm y = arctanx là hàm ngược của hàm y = tanx Hàm ngược y = arctanx có miền xác định và miền giá trị
-
-
-
4 Hàm số y = arccotgx
Hàm y = arccotgx là hàm ngược của hàm y = cotgx Hàm ngược y = arccotgx có miền xác định và miền giá trị
-
-
-
5 Một số tính chất của hàm lượng giác ngược:
-
-
-
Trang 9-
-
6 Bài tập áp dụng:
1
2
3
4
5
6
7
8