BÍ QUYẾT ĐỂ ĐẠT ĐIỂM CAO môn hóa học trong kỳ thi đại học cao đẳng

M i chúng ta ai c ng mong mu n đ t đ c k t qu cao trong h c t p c ng nh trong cu c s ng làm đ c đi u đó chúng ta ph i bi t u đi m, nh c đi m c a mình đâu đ phát huy th

giúp các em đ c ph n nào khó kh n đó, sau đây th y gi i thi u cho các em m t s bài t p

đi n hình trong các đ thi đ i h c c a nh ng n m g n đây và h ng các em m t s ph ng pháp làm bài ng n g n

L u ý: Tùy thu c vào m c đ ki n th c c a mình các em l a ch n các cách gi i sau cho phù h p:

Cách 1: Th ng dùng cho các em h c sinh có m c ki n th c trung bình khá

Cách 2: Dùng cho các em có ki n th c khá tr lên

Bài 1 (Trích thi TS H, kh i A – 2011) H p th hoàn toàn 0,672 lít khí CO2 (đktc) vào 1

H ng d n gi i:

Th nh t: Các em không bi t đ c CO2 ph n ng v i NaOH tr c hay Ca(OH)2 tr c

Th hai: Các em vi t đ y đ ph ng trình nh sau:

3 2

3

CO Na NaHCO

CO2 + Ca(OH)2

3

2

3 ) (

CaCO

HCO Ca

th y đ a ra cho các em m t s cách gi i sau:

Giáo viên: TR N H I

ây là tài li u”Bí quy t đ đ t đi m cao môn Hóa h c trong kì thi tuy n sinh i h c – Cao đ ng”

thu c khóa h c Luy n thi i h c môn Hóa h c - th y Tr n H i có th n m v ng toàn b ki n

th c ôn thi i h c môn Hóa h c, B n nên tham gia khóa h c Luy n thi i h c môn Hóa h c – th y

Tr n H i t i Hocmai.vn

Cách 1: Các em s d ng ph ng trình ion rút g n đ gi i

Khi h p th CO2 vào dung d ch ch a OH- ta có ph n ng theo th t sau:

0,03 0,03 0,03

0,02 0,02 0,02

Ca2+ + CO32- CaCO3

0,0125 0,02

nCO2 = 0,03 V y nCO32- = 0,02

m = 0,0125 100 = 1,25 gam

Ch n đáp án C

Cách 2: Dùng ph ng pháp lo i tr

Ta bi t: do nCa2+ = 0,0125 do đó k t t a l n nh t

Sau đó các em d a vào t l ph n ng đ đ a ra đáp s

Ch n đáp án C

Cách 3: Ta d a vào t l

3

5 03 , 0

05 , 0

2

nCO nOH

V y nCO32- sinh ra = 0,05 – 0,03 = 0,02

Do đó nCO32- > nCa2+ nên m(k t t a) = m(CaCO3) = 0,0125

m = 0,0125 100 = 1,25 gam

Ch n đáp án C

Bài 2: (Trích thi TS H, kh i A – 2011) H n h p X g m C2H2 và H2 có cùng s mol

C2H6, C2H2 và H2 S c Y vào dung d ch brom (d ) thì kh i l ng bình brom t ng 10,8 gam

và thoát ra 4,48 lít h n h p khí (đktc) có t kh i so v i H2 là 8 Th tích O2 (đktc) c n đ đ t cháy hoàn toàn h n h p Y là:

H ng d n gi i

Cách 1: Thông th ng các em th ng s d ng cách vi t đ y đ các ph n ng nh sau:

C2H2 + H2 t0 C2H4 (1)

a a a

C2H2 + 2H2 t0

C2H6 (2)

b 2b b

S d ng quy t c đ ng chéo đ tìm ra s mol t ng khí H2 và C2H6

V y nH2 = nC2H6 = 0,1 mol

G i a, b l n l t là s mol c a C2H2 và C2H2 (1) và (2) Sau đó các em đ t vào h đ đ a ra k t

qu

Nh ng n u các em gi i theo cách này thì m t quá nhi u th i gian do đó không đáp ng đ c yêu

c u đ ra

Cách 2: Chúng ta c n tr l i đ c các câu h i sau:

Th nh t: tính đ c V(O2) ta ph i tính đ c V(C2H2 và H2)

Th hai: ra cho nhi u ph n ng v y thì ta có c n vi t ph n ng không?

i v i bài toán h u c các em c n chú ý đ c bi t đ n đ nh lu t b o toàn kh i l ng: msp = mp

V y đ i v i bài này ta tóm t t nh sau:

X (C2H2, H2) Ni

Y C2H2, C2H4

C2H6 + H2

V y mX = mY V y: mX = 10,8 (mC2H2 + C2H4) + m(C2H6 + H2)

= 10,8 + 0,2.16 = 14

V y g i x là s mol C2H2, x mol H2

C2H2 +

2

5

H2 +

2

1

2

1 5 , 0 2

5

lít

Ch n đáp án D

Nh v y cách 2 r t ng n g n cho vi c gi i bài toán này

Bài 3: Cho m gam h n h p g m FeS2 và FeS vào m t bình kín ch a khí O2 (d ) Nung nóng bình đ n khi ph n ng hoàn toàn thu đ c khí X và ch t r n R Khí X đ c h p th hoàn

t i thi u 120 ml dung d ch HNO3 2M Giá tr c a m là:

H ng d n gi i

FeS2, FeS + O2 Fe2O3 + SO2

Fe2O3 + 6HNO3 2Fe(NO3)3 + 3H2O

S mol các ch t theo đ ra là: nBaSO3 =

217

04 , 26

= 0,12 mol nHNO3 = 0,12 2 = 0,24 mol

Cách 1: Các em có th vi t đ y đ ph n ng r i đ t n s đ gi i

Cách 2: Các em c n chú ý đ n yêu c u đ ra:

nHNO3 = 0,24

đây các em c n chú ý khi (FeS, FeS2) + O2 Fe2O3

Do đó khi Fe2O3 + HNO3d là ph n ng trao đ i sinh ra Fe(NO3)3đ không ph i vi t ph n ng

3

3

nNO

= 0,08

-V y m = 0,12.32 + 0,08.56 = 8,32 gam

Ch n đáp án B

Bài 4: Cân b ng các ph n ng sau:

FexOy + HNO3 Fe(NO3)3 + NO + H2O

FeS2 + O2 Fe2O3 + SO2

Fe + HNO3 Fe(NO3)3 + NxOy + H2O

H ng d n gi i

Cách 1: Thông th ng các em xác đ nh s oxi hóa c a Fe trong FexOy là Fe2y/x, còn đ n FeS2 thì

b ng đ n gi n h n mà không c n xác đ nh s oxi hóa các nguyên t nh sau:

đi n tích VT = 0, đi n tích VP = 3x – 2y

(Áp d ng đ nh lu t b o toàn nguyên t đ đ t xFe+3

và yO-2)

Ví d : Fe3O4 3Fe+3 + 4O-2 + e

T ng t (Fe38/3 3Fe+3 + e)

Sau đó vi t ph ng trình: N+5

O2 + 4e 2O-2

3 xN+5 + yO-2 + (5x-2y)e NxOy

(5x – 2y)Fe + (18x – 6y)HNO3 (5x – 2y)Fe(NO3)3 + 3NxOy + (9x – 3y)H2O

Bài 5: Hòa tan hoàn toàn 9,75 gam Zn b ng dung d ch HNO3 loãng, toàn b l ng khí NO

cùng v i dòng khí oxi đ chuy n h t thành HNO3 T ng th tích khí oxi (đktc) đư ph n ng là:

H ng d n gi i

Cách 1: Các em vi t ph n ng sau đó cân b ng ph n ng m t cách đ y đ và chính xác Sau đó

đ t n s vào ph ng trình đ tìm ra đáp s

Cách 2: Các em chú ý k ban đ u HNO3 là ch t oxi hóa chuy n thành NO

thay đ i V y ch t kh là Zn, và ch t oxi hóa là O2

0,15 0,3

4

3

,

0

0,3

V y VO2 =

4

3 , 0

22,4 = 1,68 lít

Ch n đáp án B

u đi m c a cách 2: + Không ph i vi t và cân b ng ph ng trình

+ Làm bài r t nhanh

Bài 6: (Trích thi TS H, kh i B – 2010) H n h p M g m axit cacbonxylic X, ancol Y

(đ u đ n ch c, s mol X g p 2 l n s mol Y) và este Z đ c t o ra t X và Y Cho m t l ng

ancol Công th c c a X và Y là:

H ng d n gi i

Thông th ng các em s d ng cách 1 đ gi i C th :

Cách 1: G i X, Y l n l t là RCOOH và R’OH

Este Z là RCOO – R’

Các em có th vi t ph n ng NaOH: RCOOH + NaOH RCOONa + H2O

2x 2x 2x

z z z z

V y ta có:

3

15 82

2 , 0

4 , 16 67

2 , 0 2

05 , 8 ) 17 ' ( ) 17 ' (

4 , 16 ) 67 ( ) 67 ( 2

2 , 0 2

CH R R

R

z x R

z R

x

R z R

x

z x

2 , 0

05 , 8 2

05 , 8 05 , 8

R z

x z x

Ch n đáp án D

Tuy nhiên đ đáp ng đ c yêu c u v m t th i gian ta l a ch n cách 2

Cách 2: Các em có th dùng ph ng pháp suy lu n sau đ tìm ra cách gi i nhanh

2 , 0

4 , 16

R = 15 CH3 Lo i đáp án A và C

M t khác, do n(Y) < n(X) n ancol < n mu i = 0,2

2

,

0

05

,

8

R R

Ch n đáp án D

Bài 7: (Trích thi TS H, kh i A – 2011) t cháy hoàn toàn anđehit X, thu đ c th tích

khí CO2 b ng th tích h i n c (trong cùng đi u ki n nhi t đ , áp su t) Khi cho 0,01 mol X

A anđehit no, m ch h , hai ch c B anđehit không no, m ch h , hai ch c

H ng d n gi i

CO2 + H2O, v i nCO2 = nH2O anđehit có công th c CnH2nOz

M t khác: 0,01X AgNO 3 ,NH 3

Ch n đáp án D

B i, n u anđehit 2 ch c thì công th c CH2nO2 ta phân tích thành:

Cn-2H2n-2(CHO)2 CnH2n(CHO)2 no, 2 ch c Vì v y 2n - 2 > 2(n – 2) trái v i đ ra

Bài 8: (Trích thi TS H, kh i A – 2011) H n h p X g m axit axetic, axit fomic và axit

M t khác, đ t cháy hoàn toàn m gam X c n 8,96 lít khí O2 (đktc), thu đ c 35,2 gam CO2 và

y mol H2O Giá tr c a y là:

A 0,2 B 0,3 C 0,6 D 0,8

H ng d n gi i

Nh n xét: i v i bài toán này các em c n chú ý đ n s ch c c a axit, s nguyên t C, H và O

CO2

CO2 n(COOH)2 : nCO2 = 1 : 2 COOH

CnH2nO2 O 2

nCO2 + nH2O

C2H2O4 O 2

2CO2 + H2O

G i a là t ng s mol CnH2nO2, b là s mol C2H2O4 (HOOC – COOH)

nOp = nO(CO2) + nO(H2O) – nO(CnH2nO2) – nO(C2H2O4)

0,8 = 2na + 2b + na + b – 2a – 4b

3na + b – 2a = 0,8

8 , 0 ) 1 ( 2

1 , 0 ) 1 ( 8

, 0 2 3

8 , 0 2

7 , 0 2

b na n

a b na

n a a

b na

b na

b a

V y y = na + b = 0,6

Ch n đáp án C

Cách 2:

Các em đư bi t nCOOH = nCO2 sinh ra (Ví d : RCOOH + NaHCO3 RCOONa + CO2 +

H2O)

V y: nCOOH = nCO2 = 0,7 mol Suy ra nO2 có trong axit = 0,7 mol

Khi đ t cháy mO2 (có trong axit) + mO2 = mO2(có trong n c) + mO2 (có trong CO2)

Suy ra 0,7 + 0,4 = 0,8 +

2

y

(V i y là s mol c a H2O) y = 0,6 mol

Bài 9: (Trích thi TS H, kh i A – 2010) i n phân (đi n c c tr ) dung d ch X ch a 0,2

anot sau 9650 giây đi n phân là:

H ng d n gi i

Cách 1: gi i đ c các bài t p d ng này các em nên hi u rõ th t u tiên oxi hóa – kh c a các ion trên các đi n c c

C th : catot g m có các ion (Cu2+, Na+, H+ c a H2O)

anot g m có các ion (SO42-, Cl-, OH- c a H2O)

Th t u tiên:

Catot: Cu2+ + 2e = Cu Sau đó: 2H+

V = V(O2) + V(Cl2) = (0,02 + 0,06) 22,4 = 1,792 lít

Ch n đáp án C

Cách 2: Do nCuSO4 = 0,2 > nNaCl nên ta th tính kh i l ng Cu sinh ra trong th i gian đi n phân trên là:

1 , 0 96500

9650 nF

It A

m

nF

AIt

V y, nCuSO4còn d : 0,2 – 0,1 = 0,1 mol

0,2 0,1

0,12 0,06 0,12

V y V = V(O2 + Cl2) = (0,02 + 0,06) 22,4 = 1,792 lít

Ch n đáp án C

Bài 10: (Trích thi TS H, kh i B – 2009) Cho dung d ch X ch a h n h p g m

CH3COOH 0,1M và CH3COONa 0,1M Bi t 250C, ka c a CH3COOH là 1,75.10-5 và b

C là:

H ng d n gi i

0,1 0,1

Ph ng trình phân li: CH3COOH H+ + CH3COO

x x (x là s mol H+ sinh ra)

3

1 , 0

) 1 , 0 (x x COOH

CH

COO CH

H

76 , 4 log

10

.

75

,

H

Ch n đáp án D

Bài 11: (Trích thi TS H, kh i B – 2012) Cho h n h p X g m ancol metylic, etylen

glicol và glixerol t cháy hoàn toàn m gam X thu đ c 6,72 lít khí CO2 (đktc) C ng m gam X trên cho tác d ng v i Na d thu đ c t i đa V lít khí H2 (đktc) Giá tr c a V là:

H ng d n gi i

Cách 1: CH3OH CO2 0,5H2

Ch n đáp án A

Cách 2: Các em c n chú ý đ n s nguyên t cacbon và s nhóm OH

3 5 3

2 4 2 3

) (

)

OH H C

OH H C

OH CH

2

1

H2

V y VH2 =

2

1

VCO2 = 3,36 lít

Ch n đáp án A

Bài 12: (Trích thi TSC , kh i A,B – 2012) Nung m t l ng butan trong bình kín (có xúc

21,75 Ph n tr m th tích c a butan trong X là:

H ng d n gi i

Cách 1: i v i bài toán cracking các em c n chú ý đ n t l s mol ph n ng vì s mol sau ph n

G i s mol C4H10ban đ u là 1 mol

2 1

58 ) /

(X H2

d

G i x là s mol C4H10 ph n ng thì s mol C4H10d là 1 – x

V y d(Y/H2) =

2 ).

1 (

58 2

).

1 2 (

58

x x

x

V y

75 , 21

29 2

1

2 ).

1 ( ) /

(

) /

(

2

H

Y

d

H

X

d

3

1 3

4

1

1 x x

Ch n đáp án B

Cách 2: %ph n ng = 2 – 2.Mx/My = 2 – 2.(21,75 2/58) = 0,5

V y % th tích butan = 50%

Ch n đáp án B

Giáo viên: Tr n H i