dot bien NST

Dị bội thể là hiện tượng biến đổi về số lượng của một hoặc một số cặp NST... Hình: Quả của cây cà độc dược HiÖn tîng dÞ béi thÓ lµ g×?..[r]

Bµi 23 - TiÕt 25: §ét biÕn sè l îng nhiÔm s¾c thÓ

I HiÖn t îng dÞ béi thÓ.

- H×nh 29.1: ng êi bÞ bÖnh §ao,

cÆp NST 21 cã 3 NST, c¸c cÆp kh¸c chØ cã

2 NST (2n + 1)

Em có nhận xét gì về

2 bộ NST của người bình thường và của bệnh nhân đao?

VD1: HiÖn t îng dÞ béi thÓ ë ng êi

- H×nh 29.1: ng êi bÞ bÖnh §ao,

cÆp NST 21 cã 3 NST, c¸c cÆp kh¸c chØ cã

2 NST

• + Bệnh Turner (Hội chứng

Tớcnơ): thiếu 1 NST số 45

XO thiếu 1 NST X/Y Triệu

chứng: Bệnh biểu hiện ở

phụ nữ như: Nữ lựn, cổ

ngắn, vỳ khụng phỏt triển,

õm đạo hẹp, dạ con hẹp,

khụng cú kinh nguyệt, trớ

nhớ kộm.

- Hình 29.2: ng ời bị bệnh Tớcnơ, cặp NST 23 (NST giới tính) có 1 NST, các cặp khác đều có 2 NST.

+Bệnh siêu nữ: Mang bộ NST 47 có thêm 1

NST X: XXX Triệu chứng: Nữ vô sinh, rối loạn kinh nguyệt, buồng trứng và dạ con không phát triển, si đần

• + Bệnh Kleinfelter (siêu nam):

Mang cặp NST 47 có thêm 1 NST Y: XXY Triệu chứng: Nam người cao, chân tay dài, mù màu, ngu đần, tinh hoàn nhỏ.

+Bệnh siêu nữ: Mang bộ NST 47 có thêm 1 NST X: XXX Triệu chứng: Nữ vô sinh, rối

loạn kinh nguyệt, buồng trứng và dạ con không phát triển, si đần

Bộ NST của bệnh Claiphentơ(Siêu nam)

I Hiện t ợng dị bội thể.

VD2: Hiện t ợng dị bội thể ở cà độc d ợc

II

VI

I

VII VIII IX

X XI XII XIII

Hỡnh: Quả của cõy cà độc dược

Quả của cây l ỡng bội bình th ờng có 2n = 24 NST

Hiện t ợng dị bội thể là gì?

- Ng ời ta đã phát hiện đ ợc 12 kiểu dị bội

(2n + 1) ứng với 12 cặp NST t ơng đồng

cho 12 dạng quả khác nhau về hình dạng

và số gai trên quả

Dị bội thể là hiện tượng

biến đổi về số lượng của một

hoặc một số cặp NST.

II – XIII: Quả của 12 kiểu cây dị bội khác nhau có (2n + 1) NST

Bài 23 - Tiết 25: Đột biến số l ợng nhiễm sắc thể

Em cú nhận xột gỡ về đặc điểm của

quả của 12 kiểu cõy dị bội với quả

cõy lưỡng tớnh bỡnh thường?

I Hiện t ợng dị bội thể.

VD1: Hiện t ợng dị bội thể ở ng ời

VD2: Hiện t ợng dị bội thể ở cà độc d ợc

* Khỏi niệm: Dị bội thể là

hiện tượng biến đổi số lượng NST

ở 1 hoặc 1 số cặp NST nào đú.

* Các dạng: 2n + 1 ( thể tam nhiễm)

2n - 1 (thể một nhiễm)

Đột biến dị bội thể gây lên những hậu quả gì?

+ Gây biến đổi hình thái (hình dạng,

kích th ớc, … ) ở độ ng thực vật

+ Gây bệnh NST ở ng ời: bệnh Đao, bệnh

Tớcnơ.

* Hậu quả:

Thể dị bội gồm những dạng nào?

Bài 23 - Tiết 25: Đột biến số l ợng nhiễm sắc thể

I Hiện t ợng dị bội thể.

II.S phát sinh thể dị bội.

2n

♂(♀)

G:

Hợp tử:

Tế bào

n +1 Cơ chế phát sinh các thể dị bội có (2n + 1) và (2n - 1)NST

Nhận xét sự phân li cặp NST hình thành giao tử trong :

tr ờng hợp bình th ờng và tr ờng hợp bị rối loạn phân bào?

- Trong giảm phân có 1

cặp NST t ơng đồng không phân li tạo thành một giao

tử mang 2 NST và một giao tử không mang NST nào.

- Trong thụ tinh sự kết hơp của các giao tử bất

th ờng này với giao tử bình th ờng sẽ tạo ra các thể dị bội (2n + 1)

và (2n - 1).

? Giải thích sự hình thành các thể dị bội có (2n + 1)

và (2n – 1)NST.

Bài 23 - Tiết 25: Đột biến số l ợng nhiễm sắc thể

Câu 1: Đột biến thể dị bội là dạng đột biến:

a NST bị thay đổi về cấu trúc

b Bộ NST tăng theo bội số của n và lớn hơn 2n

c Bộ NST tăng thêm hoặc mất đi 1 NST

d Bộ NST chỉ có 1 NST của mỗi cặp tương đồng

Chọn câu trả lời đúng nhất?

Bµi tËp cñng cè

Câu 2: Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở những dạng nào?

Bµi 23 - TiÕt 25: §ét biÕn sè l îng nhiÔm s¾c thÓ

Hãy xác định?

Câu 4: Ở cây lưỡng bội của ngô có bộ NST lưỡng bội 2n = 20

a Số lượng NST trong bộ NST của thể ba nhiễm

là bao nhiêu?

b Số lượng NST trong bộ NST của thể một nhiễm là bao nhiêu?

c Số lượng NST trong bộ NST của thể không nhiễm là bao nhiêu?

2n + 1 = 20 + 1 = 21 NST

2n – 1 = 20 – 1 = 19 NST

2n – 2 = 20 – 2 = 18 NST

Bµi tËp cñng cè

Bµi 23 - TiÕt 25: §ét biÕn sè l îng nhiÔm s¾c thÓ

2

3

5

CK

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

22

Thể lệ trò chơi như sau :

*Ô chữ gồm 5 hàng ngang, 1 từ khoá gồm 6 chữ cái Lớp cử 2 đội chơi (đội A và đội B ) mỗi đội 2 học

sinh đại diện cho mỗi dãy Cử 1 thư kí ghi điểm.

* Mỗi đội lần lượt lựa chọn các ô chữ hàng ngang và trả lời trong vòng 30 giây; trả lời đúng ghi 20

điểm, trả lời sai ô chữ đó dành cho khán giả.

* Trả lời ít nhất 3 từ hàng ngang mới được trả lời từ khoá, trả lời đúng từ khoá ghi 40 điểm, trả lời sai

đội đó mất 1 lượt tham gia lựa chọn.

4

5

4

3

CK

2

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

a a b b

c c

d d

e e

Câu 2 ( 7 chữ cái ) : Ở người sự tăng thêm 1 NST ở cặp NST số 21

gây ra bệnh gì ?

Câu 1 ( 8 chữ cái ) : Đây là hiện tượng thêm hoặc mất 1 cặp NST ?

Câu 3 ( 1o chữ cái ) : Những biến đổi trong cấu trúc của gen gọi là gì ? Câu 4 ( 9 chữ cái ) : Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST số 21 gây ra bệnh gì ở

người

người ?

Câu 5 ( 8chữ cái ): Đây là hiện tượng bộ NST trong tế bào sinh

dưỡng tăng theo bội số của n ( lớn hơn 2n )

H íng dÉn häc bµi ë nhµ

* Học bài theo nội dung.

* Chuẩn bị bài mới cho tiết sau:

- Nghiên cứu qua bài 25 “đột biến số lượng nhiễm sắc thể” ( tiếp theo).

- Tìm hiểu hiện tượng đa bội thể và sự hình thành đa bội thể So sánh đa bội thể khác dị bội thể như thế nào?

- Đọc các thông tin  và các lệnh  SGK.