diep ngu thi GVG cap truong Hoang1213

155: Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không!. Phía sau nhà em có một mảnh vườn![r]

GV: Nguyễn Đại Hoàng Trường THCS Bình Tân

Trong bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh có câu thơ nào được lặp đi lặp lại nhiều lần ở đầu các khổ thơ? Việc lặp lại như vậy có tác dụng gì?

kiÓm tra bµi cò

 Câu thơ: Tiếng gà trưa: lặp lại 4 lần ở đầu

các khổ thơ.

Mỗi lần nhắc lại, câu thơ này lại gợi ra một

hình ảnh trong kỉ niệm thời tuổi thơ, nó vừa như một sợi dây liên kết các hình ảnh ấy, lại vừa như điểm nhịp cho dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình.

Tuần 15

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

1 Tìm hiểu ví dụ:

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

(“Tiếng gà trưa”- Xuân Quỳnh)

Những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại trong hai khổ thơ ?

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

(“Tiếng gà trưa”- Xuân Quỳnh)

Lặp đi lặp lại từ ngữ như thế có tác dụng gì?

Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa.

Nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người chiến sĩ.

d Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Phút giây thiêng anh gọi Bác ba lần.

(Tố Hữu)

c Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

(Hồ Chí Minh)

Tìm và nêu tác dụng của những từ ngữ được

lặp đi lặp lại trong các câu thơ trích sau đây:

=> Nhấn mạnh và khẳng định con người cũng như sự nghiệp của Hồ Chí Minh là trường tồn, vĩnh cửu.

=> Nối 2 câu thơ như 1 bản lề khép mở 2 phía

tâm trạng: niềm say mê

cảnh thiên nhiên và nỗi

lo việc nước.

a Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

c Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

 Lặp cụm từ

d Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh mu ôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Em có nhận xét gì về cấu tạo của những từ ngữ được lặp lại?

=> Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa.

=> Nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người chiến sĩ.

c Chưa ngủ (lặp lại 2 lần  Lặp cụm từ )

d Hồ Chí Minh muôn năm! (lặp lại 3 lần  Lặp câu)

=> Nhấn mạnh tâm trạng: niềm say mê cảnh thiên nhiên và

nỗi lo việc nước.

=> Nhấn mạnh và khẳng định con người cũng như sự nghiệp của Hồ Chí Minh là trường tồn, vĩnh cửu.

Qua các ví dụ trên, em hiểu điệp ngữ là gì?

Tác dụng của phép điệp ngữ.

1 Tìm hiểu ví dụ:

Tuần 15

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

1 Tìm hiểu ví dụ:

2 Ghi nhớ: (SGK, trang 152)

a Khái niệm điệp ngữ: Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng

biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) Cách lặp lại như

vậy gọi là phép điệp ngữ ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.

b Tác dụng của điệp ngữ : làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh ở

người nghe, người đọc.

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

Tuần 15

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập !

(Hồ Chí Minh)

Bài 1(SGK/ trang 155): Tìm điệp ngữ trong đoạn trích sau và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?

Tuần 15

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

Bài tập

áp dụng

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc

Lặp lại cụm từ “một dân tộc đã gan góc”: làm

nổi bật bản chất kiên cường của dân tộc trong sự

nghiệp chiến đấu giành độc lập, tự do và sự

nghiệp chống phát xít.

 Lặp lại cụm từ “dân tộc đó phải được”: khẳng

định một cách hùng hồn: quyền được tự do và độc

lập của dân tộc ta.

=> Bện pháp điệp ngữ ở đây đã tạo nên tính cân

đối, nhịp nhàng và truyền cảm cho lời văn.

BT 3 (SGK/ tr 155): Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không?

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở

phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng

mẹ em Em hái hoa tặng chị em…

Tuần

BT 3 (SGK/ tr 155): Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp

đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không?

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà

em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng

cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà

em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em…

Tuần

15

Em hãy sửa lại đoạn văn

trên cho hay hơn.

=> Đoạn văn rườm rà, lủng củng, không có tác dụng

biểu cảm… Lỗi lặp từ.

Bài tập áp dụng

BT 3 (SGK/ tr 155): Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp

đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không?

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà

em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng

cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà

em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em…

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Em trồng rất nhiều loài hoa như: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng và cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị em…

(Sgk/ trang 152)

* Lưu ý:

“Điệp từ ngữ có cơ sở tâm tâm lí: các

kích thích nếu xuất hiện nhiều lần sẽ có khả năng gây sự chú ý Điệp từ ngữ không phải là sự trùng lặp vô ích mà là

sự trùng lặp có giá trị tăng tiến về nội

dung biểu hiện.” (Cù Đình Tú, Phong

cách học và đặc điểm tu từ tiếng Việt)

Cần phân biệt điệp ngữ với lỗi lặp từ ngữ:

- Điệp ngữ mang giá trị chân chính là một

biện pháp tu từ.

- Lỗi lặp từ không cần thiết làm cho câu

văn rườm rà, không mang một giá trị nào cả.

b/ Anh đã tìm em, rất lâu , rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh , khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều […]

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

mấy (Phạm Tiến Duật)

c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ…

(Xuân Quỳnh)

Điệp ngữ cách quãng

Điệp ngữ nối tiếp

Điệp ngữ chuyển tiếp

đợt sóng

Gây ấn t ợng nổi bật.

- Làm nổi bật ý

- Gây cảm xúc mạnh

Tuần 15

II Các dạng điệp ngữ

Điệp ngữ cách quãng

Xác định điệp ngữ trong những

ví dụ sau đây và cho biết nó thuộc dạng điệp ngữ nào?

1 Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,

Một bếp lửa ấp iu, nồng đượm

Cháu thương bà biết mấy nắng mưa…

(Bằng Việt)

2 Những lúc say sưa cũng muốn chừa,

Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa,

Hay ưa nên nỗi không chừa được

Chừa được nhưng mà cũng chẳng chừa…!

(Nguyễn Khuyến)

3 Thôi, thôi… bà xin, bà xin… Thôi, bà xin!

Ơ kìa, bà xin! … Thôi, bà xin cháu bà …

(Ma Văn Kháng)

Điệp ngữ cách

quãng

Điệp ngữ chuyển tiếp

Điệp ngữ nối tiếp và cách quãng Bài tập áp dụng

b/ Người ta đi cấy lấy cơng,

Tơi đây đi cấy cịn trơng nhiều bề.

Trơng trời, trơng đất, trơng mây,

Trơng mưa, trơng giĩ, trơng ngày, trơng đêm

Trơng cho chân cứng đá mềm,

Trời êm, biển lặng mới yên tấm lịng.

(Ca dao)

=> Lặp lại “đi cấy”: nhấn mạnh cơng việc làm của người nơng dân.

“Trơng” biểu hiện sự lo lắng của người nơng dân mong mưa thuận giĩ hịa, thời tiết thuận lợi cho việc làm ruộng của họ.

Bài 1: Tìm điệp ngữ trong bài ca dao sau và cho biết tác giả

muốn nhấn mạnh điều gì?

Tuần 15

III Luyện tập

BÀI TẬP 2 – SGK/ 153:

Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đây là dạng điệp ngữ gì.

Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau

Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.

(Khánh Hoài)

- Xa nhau: điệp ngữ cách quãng

- Một giấc mơ: điệp ngữ chuyển tiếp

Viết một đoạn văn ngắn cĩ sử dụng điệp ngữ

o n v n tham kh o

Đoạn văn tham khảo ạn văn tham khảo ăn tham khảo ảo

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, chúng em xin gửi tới các thầy cô giáo một lời chúc sức khỏe, một lời chúc thành đạt Chúng

em xin hứa: sẽ học tập tốt, ngoan ngoãn, xứng đáng là học sinh ngoan của thầy cô.

Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ

Đoạn văn tham khảo

Buổi sáng, sân trường tràn ngập sắc nắng Nắng nhảy nhót trên những tàu lá xanh, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng đậu trên vai áo của cô, của bạn Nắng làm bừng sáng lớp học, bừng sáng gương mặt học trò.

1/ … “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ

n ớc, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo

vệ con ng ời Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến

đấu!”… “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ

1/ … “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ

n ớc, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo

vệ con ng ời Tre , anh hùng lao động! Tre , anh hùng chiến

đấu!”… “ Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ

(Thép Mới)

2/ Sỏng nay em đến trường em thấy lỏ bàng rụng rất nhiều

Em lấy chổi quột lỏ bàng rụng.

=> Phộp tu từ điệp ngữ

=> Lỗi lặp từ ngữ, làm cho cõu văn rườm rà, lủng củng…

Cách quãng

Hướng dẫn về nhà

- Häc thuéc 2 ghi nhí.

- Hoµn thµnh bµi tËp trong SGK vào vở BT, làm tiếp BT4.

- Học bài, chuẩn bị bài tiếp theo (Luyện nĩi : Phát

biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học (thực hiện

theo yêu cầu bước “Chuẩn bị ở nhà”– sgk/154,155) Lập dàn ý, viết bài và luyện nĩi trước