Giới thiệu bài: Sau khi lên nắm quyền, bên cạnh việc củng cố chế độ phong kiến tập quyền và xây dựng hệ thống luật pháp, để ổn định đất nước – nhà Trần đã thực hiện nhiều biện pháp tích [r]
Trang 1Tuần 11: NS: 06 /11/2012 Tiết 22: NG: 09/11/2012
Bài 13: NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII (tiếp theo)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS cần trình bày được:
- Những nét chính về tình hình quân đội thời Trần
- Sự phục hồi và phát triển kinh tế thời Trần
2 Tư tưởng: Bồi dưỡng cho HS:
- Lòng yêu nước và tự hào dân tộc với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước dưới triều Trần
3 Kỹ năng: HS làm quen với phương pháp so sánh, tư duy, đối chiếu các sự kiện lịch sử.
II CHUẨN BỊ: 1 GV: Tranh ảnh, tư liệu nói về thành tựu thủ công nghiệp thời Trần.
2 HS: Đọc và chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày sự thành lập nhà Trần?
- Pháp luật thời Trần có điểm gì nổi bật?
2 Giới thiệu bài: Sau khi lên nắm quyền, bên cạnh việc củng cố chế độ phong kiến tập quyền
và xây dựng hệ thống luật pháp, để ổn định đất nước – nhà Trần đã thực hiện nhiều biện pháp tích cực để xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng cũng như phục hồi và phát triển kinh tế (vào bài)
3 Bài mới:
II – NHÀ TRẦN XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu những biện pháp của nhà
Trần để xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng.
H: Nhà Trần thay nhà Lý cai quản đất nước nhằm mục
đích gì?
HS: Một mặt ổn định tình hình chính trị xã hội và xây
dựng chính quyền, mặt khác tổ chức lại quân đội và
củng cố quốc phòng
H: Vì sao khi mới thành lập, nhà Trần rất quan tâm đến
việc xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng?
HS: Vì nước ta luôn đứng trước nguy cơ giặc ngoại
xâm (nhất là thời kì đế quốc Mông Nguyên đang mở
rộng xâm lược).
H: Quân đội nhà Trần được tổ chức như thế nào?
HS trả lời
H: Cấm quân có nhiệm vụ gì và được tuyển chọn ntn?
HS: Cấm quân bảo vệ kinh thành, triều đình và vua …
được tuyển từ trai tráng khoẻ mạnh ở quê hương nhà
Trần.
H: Tại sao nhà Trần chỉ chọn thanh niên ở quê họ Trần
1 Nhà Trần xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng:
a Xây dựng quân đội:
- Gồm có:
+ Cấm quân và quân ở các lộ
+ Các hương binh (ở lãng xã)
+ Quân của các vương hầu
Trang 2vào cấm quân?
HS: Để tăng độ tin cậy trong việc bảo vệ triều chính.
=>GV chuẩn kiến thức và giải thích rõ hơn về cấm
quân, quân ở các lộ và các làng xã
*HS thảo luận nhóm 4 (2’): Quân đội nhà Trần được
tuyển dụng theo chính sách và chủ trương nào? Em
hiểu ý nghĩa của những nội dung, chính sách đó ra
sao?
=>HS trả lời và bổ sung theo SGK/53 - GV chuẩn kiến
thức, mở rộng về chủ trương trong quân đội và chính
sách “ngụ binh ư nông” (tiếp tục chính sách của nhà
Lý), gọi HS đọc đoạn in nghiêng /53
H: Chính sách “ngụ binh ư nông” của nhà Trần có tác
dụng gì?
HS: vừa xây dựng đất nước, vừa bảo vệ tổ quốc.
GV liên hệ ngày nay: quân đội nhập ngũ…
HS quan sát hình 27- SGK/52 và nhận xét về trang bị
vũ khí quân đội nhà Trần: (tay khiên, tay giáo,…)
GV giảng: Quân đội nhà Trần được học tập binh pháp
và luyện tập võ nghệ thường xuyên GV nhấn mạnh:
Nhân dân ta dưới thời Trần rất chuộng võ nghệ và các
lò vật được mở khắp nơi.
Thảo luận nhóm 3’: Việc xây dựng quân đội thời
Trần có gì giống và khác so với thời Lý?
HS liên hệ, so sánh:
+ Giống : Gồm hai bộ phận, thực hiện chính sách
“ngụ binh ư nông”.
+ Khác : Cấm quân tuyển chọn những thanh niên khỏe
mạnh ở quê hương họ Trần Lấy quân chủ yếu là chất
lượng không cần số lượng.
H: Em có nhận xét gì về quân đội thời Trần?
HS: tinh nhuệ, phát triển và hoàn thiện hơn.
H: Để củng cố quốc phòng, nhà Trần đã làm gì?
HS trả lời
GV mở rộng chủ trương “lấy yếu đánh mạnh”, “lấy ít
thắng nhiều”,…
H: Em có nhận xét gì về các chủ trương, biện pháp xây
dựng quân đội và củng cố quốc phòng của nhà Trần?
HS: là những chủ trương, biện pháp tích cực, tiến bộ.
GV chốt, chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu các biện pháp phục hồi và
phát triển kinh tế của vua Trần.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2 /53 tìm hiểu:
H: Nhà Trần đã làm gì để phát triển nông nghiệp?
HS trả lời GV nhấn mạnh: Về cơ bản là giống với nhà
Lý
- Quân đội được tuyển dụng theo:
+ Chính sách: “ngụ binh ư nông” + Chủ trương: “Quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông”
- Học tập binh pháp và luyện võ nghệ
b Củng cố quốc phòng:
- Cử tướng giỏi, quân đông ở vùng hiểm yếu
2 Phục hồi và phát triển kinh tế
a Nông nghiệp:
- Đẩy mạnh khẩn hoang
- Đắp đê và đào kênh
Trang 3H: Nhận xét về chủ trương phát triển nông nghiệp của
nhà Trần?
HS: Tích cực, tiến bộ, phù hợp và kịp thời để phát
triển nông nghiệp.
H: Nền nông nghiệp đạt kết quả gì?
HS trả lời
Gọi HS đọc đoạn in nghiêng /53
GV cho HS đọc khái niệm “điền trang” SGK/152
H: Do đâu mà nông nghiệp được phục hồi và phát
triển?
HS: Do nhà nước quan tâm và nông dân tích cực sản
xuất.
Gv giáo dục ý thức chăm lo sản xuất, đắp đê phòng lụt,
đào sông….đế phát triển kinh tế hiện nay của đất nước
GV chốt, chuyển ý: Kinh tế NN đưuọc phục hồi và
phát triển sẽ tạo đk thuận mợi cho việc sản xuất, giao
lưu buôn bán phát triển mạnh
H: Cho biết tình hình thủ công nghiệp thời kỳ này?
HS: Có các xưởng thủ công nhà nước và trong nhân
dân.
H: Kể tên các nghề thủ công nhà nước và trong nhân
dân?
HS trả lời
=>GV giới thiệu cho HS ấm gốm thời Trần (hình 28 /
54) GV giáo dục HS ý thức bảo vệ các hiện vật LS
H: Cho biết tình hình thương nghiệp thời kì này?
HS: trả lời theo thông tin SGK /54
H: Kể tên các địa điểm buôn bán?
HS: Cửa biển Hội Thống (Nghệ An), Hội Triều (Thanh
Hoá), Vân Đồn (Quảng Ninh)…
H: Nhận xét về tình hình thủ công nghiệp và thương
nghiệp thời Trần?
HS: có những tiến bộ hơn thời Lý.
GV chuẩn xác, chốt lại
- Đặt chức Hà đê sứ
=> Nhanh chóng phục hồi và phát triển
b Thủ công nghiệp:
- Xưởng thủ công của nhà nước và nhân dân phát triển
c Thương nghiệp:
+ Chợ mọc lên nhiều ở làng, xã
+ Thăng Long có 61 phố phường + Buôn bán với nước ngoài phát triển
4 Củng cố:
*HS trả lời các câu hỏi:
- Nêu chủ trương và biện pháp để xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng của nhà Trần?
- Nhà Trần đã làm gì để phục hồi và phát triển kinh tế?
*GV chốt lại: Với những biện pháp đó nhà Trần đã chuẩn bị mọi mặt để đối phó với âm mưu
xâm lược của bọn phong kiến Mông – Nguyên
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học
- Đọc và trả lời trước các câu hỏi của bài 14 (mục I)
* Rút kinh nghiệm:
Trang 4