HỆ THỐNG THANH TOÁN ĐIỆN TỬ

Trang 1

CHƯƠNG IV

Bộ môn QTTN TMĐT

1 Cách mạng trong thanh toán

2 Sử dụng thanh toán thẻ trực tuyến

3 Thẻ thông minh

4 Thẻ lưu trữ giá trị

5 Vi thanh toán

6 Séc điện tử

7 EBPP

8 Thanh toán điện tử B2B Các nội dung chính

2 Bộ môn QTTN TMĐT

1 Cách mạng trong thanh toán

tử

Tính độc lập (không phụ thuộc vào phần cứng và phần mềm

chuyên dụng)

Khả năng tương tác và linh hoạt

Khả năng bảo mật

Tính nặc danh

Tính đa dạng: áp dụng đối với nhiều mức thanh toán khác

nhau

Dễ sử dụng

Phí giao dịch: tối thiểu hóa

Được điều chỉnh và quản lý bởi các nhà nước và các tổ chức

nghề ngiệp

2 Các hệ thống và phương tiện thanh toán trực tuyến

I Các loi th thanh toán trc tuyn

1. Thẻ tín dụng

2. Thẻ ghi nợ

3. Thẻ trả phí

4. Thẻ thông minh

5. Thẻ lưu trữ giá trị

1. Thanh toán điện tử với những đơn hàng có giá trị thấp

2. Séc điện tử

3. Hối phiếu điện tử

4. Ví tiền số hóa

1. Xuất trình và thanh toán hóa đơn doanh nghiệp

2. Thẻ mua hàng

3. Dịch vụ chuyển tiền điện tử

4. Thư tín dụng trong thanh toán toàn cầu

Trang 2

I Các loại thẻ thanh toán trực tuyến

Thẻ thanh toán điện tử: là thẻ điện tử chứa đựng các thông

tin được sử dụng nhằm mục đích thanh toán

Các loại thẻ được sử dụng trong thanh toán trực tuyến:

Thẻ tín dụng

Thẻ trả phí

Thẻ ghi nợ

Thẻ thông minh

Thẻ lưu trữ giá trị

Bộ môn QTTN TMĐT 6

I Các loại thẻ được sử dụng trong thanh toán trực tuyến

Thẻ tín dụng cung cấp một khoản tín dụng cố định cho chủ thẻ để mua hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt Khoản tín dụng được đơn vị phát hành thẻ giới hạn phụ thuộc vào yêu cầu và tài sản thế chấp hoặc tín chấp của chủ thẻ

Các đặc điểm của thẻ tín dụng:

Đặc trưng “chi tiêu trước trả tiền sau”: chủ thẻ sẽ trả những khoản tiền đã thanh toán bằng thẻ tín dụng khi nhận được thông báo của ngân hàng

Chủ thẻ không phải trả bất kỳ một khoản lãi nào nếu việc trả những khoản tiền trên được thực hiện đúng thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được sao kê

Các tài khoản hoặc tài sản thế chấp để phát hành thẻ tín dụng độc lập với việc chi tiêu Hạn mức tín dụng được xác định dựa trên tài khoản hoặc tài sản thế chấp

1 Thẻ tín dụng , thẻ trả phí và thẻ ghi nợ

Các đặc điểm của thẻ tín dụng:

Nếu tài khoản thế chấp là tiền mặt, chủ thẻ sẽ được hưởng lãi suất

ngân hàng với kỳ hạn phụ thuộc vào thời hạn hiệu lực của thẻ

Thẻ tín dụng có thể chi tiêu bằng tất cả các loại tiền

Chủ thẻ có thể thanh toán toàn bộ số dư phát sinh trong hóa đơn

hoặc một phần số dư trong hóa đơn Tuy nhiên, phần số dư trả chậm

sẽ phải chịu lãi suất và cộng dồn vào hóa đơn tháng tiếp theo

Người bán hàng hóa, dịch vụ sẽ phải chịu toàn bộ chi phí cho việc

thanh toán

Thẻ tín dụng ảo:

Được sử dụng như thẻ tín dụng thông thường

Chủ thẻ được cấp một số thẻ ngẫu nhiên cho mỗi lần giao dịch và

không có giá trị khi sử dụng lại số thẻ này

Gây khó khăn trong quá trình xác nhận lại thông tin đặt hàng

1 Thẻ tín dụng, thẻ trả phí và thẻ ghi nợ

Thẻ trả phí/mua chịu:

Tương tự như thẻ tín dụng cho phép chủ thẻ chi tiêu và tiến hành thanh toán các khoản chi tiêu có định kỳ, thường vào cuối tháng

Thẻ ghi nợ:

Cho phép chủ thẻ chi tiêu dựa trên số dư tài khoản thẻ hay tài khoản tiền gửi mở tại Ngân hàng phát hành thẻ

Số dư trong tài khoản được hưởng lãi suất không kỳ hạn

Các công việc cần thực hiện khi thanh toán thẻ trực tuyến:

Xác thực: quyết định xem thẻ của người mua còn thời hạn sử dụng hay không và lượng tiền có thể được sử dụng là bao nhiêu

Thanh toán (settlement): chuyển tiền từ tài khoản của người mua đến tài khoản của người bán

Trang 3

11

Lưu ý: một giấy phép chỉ có giá trị trong một khoảng thời gian

nhất định (thường là ba ngày), quá thời hạn đó, giấy phép sẽ

không còn giá trị (trừ trường hợp giao dịch đã được tiến hành

hoặc khi giấy phép được cấp lại)

Các câu trả lời khi xin cấp phép

Quy trình thanh toán bằng thẻ tín dụng trực tuyến

Khách hàng sau khi lựa chọn hàng hóa/dịch vụ, quyết định mua hàng sẽ cung cấp (nhập) thông tin thẻ tín dụng lên website người bán

Các thông tin thẻ tín dụng được gửi trực tiếp tới ngân hàng

mở merchant account (hoặc bên cung cấp dịch vụ thanh toán) mà không lưu tại máy chủ người bán

Ngân hàng mở merchant account gửi các thông tin thẻ tín dụng tới ngân hàng cấp thẻ tín dụng

Ngân hàng cấp thẻ tín dụng sau khi kiểm tra các thông tin sẽ phản hồi lại cho ngân hàng mở merchant account, nếu chấp nhận ghi có cho tài khoản người bán (hoặc từ chối)

Người bán sẽ thực hiện đơn đặt hàng (hoặc từ chối)

Trang 4

Quy trình thanh toán bằng thẻ tín dụng trực tuyến

Authorization Network

Acquirer

Merchant

100$

2.5$

0.16$

96$ - Shipment

Thời gian tiến hành trong vài giây

và phí giao dịch khoảng 2 – 3%

Quy trình mua hàng sử dụng thẻ

Mua hàng trực tuyến

1. Khách hàng thực hiện việc khai báo thông tin về thẻ tín dụng trên trang web của người bán

2. Sau khi người bán nhận được website, người bán gửi thông tin về giao dịch đến nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (Payment processing Service -PPS)

3. Nhà cung cấp dịch vụ thanh toán gửi thông tin đến trung tâm

xử lý dữ liệu thẻ

4. Trung tâm xử lý dữ liệu thẻ gửi hành thẻ

Mua hàng truyền thống

1. Khách hàng xuất trình thẻ tín dụng cho nhân viên thu ngân/

bán hàng

2. Nhân viên thu ngân kiểm tra các thông tin trên thẻ, cà thẻ của khách hàng và truyền các

bị đọc thẻ POS (Point of Sale)

3. Thiết bị đọc thẻ gửi thông tin

đến trung tâm xử lý dữ liệu thẻ thông qua kết nối điện thoại (dial up)

4. Trung tâm xử lý dữ liệu thẻ gửi thông tin đến ngân hàng phát hành thẻ

Quy trình mua hàng sử dụng thẻ

Trang 5

Mua hàng trực tuyến

5. Ngân hàng phát hành thẻ sẽ

khước từ hoặc chấp nhận giao

dịch và chuyển kết quả/mã số

giao dịch hợp pháp ngược trở

lại cho trung tâm xử lý dữ liệu

thẻ

6. Trung tâm xử lý dữ liệu thẻ gửi

kết quả cấp phép đến PPS

7. PPS chuyển kết quả cấp phép

cho người bán

8. Người bán chấp nhận hoặc từ

chối giao dịch

Mua hàng truyền thống

5. Ngân hàng phát hành thẻ sẽ dịch và chuyển kết quả/mã số lại cho trung tâm xử lý dữ liệu thẻ

6. Trung tâm xử lý dữ liệu thẻ gửi

đọc thẻ POS

7. Thiết bị đọc thẻ cho người bán giao dịch hay không

8. Người bán thông báo với chủ thẻ về kết quả giao dịch

Quy trình mua hàng sử dụng thẻ

Quy trình giao dịch qua Planet Payment

Các điều kiện cần để thanh toán thẻ tín dụng

trực tuyến

Khách hàng cần có tài khoản Merchant Account

Merchant Account là tài khoản thanh toán được sử dụng trong giao

dịch trực tuyến, nó cho phép chuyển tiền vào tài khoản của người

bán hay hoàn trả lại tiền thu được cho khách hàng, nếu giao dịch bị

hủy bỏ vì không đáp ứng được những yêu cầu thỏa thuận nào đó

giữa người bán và người mua (chẳng hạn như chất lượng sản phẩm)

thông qua bán hàng hoá hoặc dịch vụ trên mạng Internet

Payment gateway

Là một chương trình phần mềm cho phép chuyển dữ liệu của các

giao dịch từ website của người bán tới ngân hàng phát hành thẻ

(trung tâm thanh toán thẻ) của người mua ngay lập tức để hợp thức

hoá quá trình thanh toán bằng thẻ tín dụng

Chương trình bảo mật về các thông tin thanh toán: giao thức

SSL và SET

Các rủi ro trong thanh toán thẻ

Rủi ro đối với ngân hàng phát hành thẻ

Chủ thẻ sử dụng thẻ thanh toán ở nhiều điểm chấp nhận thẻ khác nhau với mức thanh toán thấp hơn hạn mức thanh toán nhưng có tổng mức thanh toán cao hơn hạn mức thanh toán cho phép

Giao thẻ cho người khác sử dụng tại quốc gia không phải là nơi chủ thẻ cư trú

Chủ thẻ báo cho ngân hàng phát hành thẻ là thẻ đã bị mất nhưng vẫn thực hiện rút tiền hoặc mua hàng trước khi ngân hàng phát hành đưa mã số thẻ đó vào danh sách hủy thẻ

Thẻ giả mạo trùng với thẻ đang lưu hành của ngân hàng phát hành thẻ

Chủ thẻ mất khả năng thanh toán vì những lý do khách quan

Trang 6

Các rủi ro trong thanh toán thẻ

Rủi ro đối với ngân hàng thanh toán

Ngân hàng thanh toán có sai sót trong việc cấp phép

Ngân hàng thanh toán không cung cấp kịp thời thông tin về thẻ giả mạo

và những thẻ không hợp lệ

Rủi ro cho cơ sở chấp nhận thanh toán thẻ

Cơ sở chấp nhận thẻ không phát hiện được hiệu lực của thẻ đã hết hạn

Bán hàng vượt hạn mức cho phép mà không nhận được sự đồng ý của

đơn vị cấp phép

Sửa chữa số tiền trên hóa đơn

Người mua thay đổi quyết định mua,

Rủi ro đối với chủ thẻ

Đểlộ mã số bí mật (PIN) đồng thời làm mất thẻ mà chưa kịp báo cho

ngân hàng phát hành thẻ

Các biện pháp hạn chế rủi ro trong thanh toán thẻ

Hệ thống xác minh địa chỉ: hệ thống giúp so sánh địa chỉ khách hàng nhập vào trang web và địa chỉ của chủ thẻ tín dụng do ngân hàng phát hành thẻ lưu

Kiểm tra thủ công: nhân viên tiến hành kiểm tra thông tin khách hàng khi nghi ngờ bất cứ đơn đặt hàng nào

Xác minh số thẻ tín dụng: so sánh số thẻ tín dụng và mã số an toàn của thẻ với các thông tin về chủ thẻ do ngân hàng phát hành thẻ lưu

Lưu thông tin về khách hàng: so sánh thông tin được điền trên website và thông tin của những lần mua hàng trước

I Các loại thẻ được sử dụng trong thanh toán

trực tuyến

Trong 3 loại thẻ trên, thanh toán bằng thẻ tín dụng chiếm

khoảng 90% tổng giá trị các giao dịch qua Internet.

Chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng giúp các doanh

nghiệp xây dựng được niềm tin với khách hàng hơn, tăng

doanh thu bán hàng do cung cấp các giải pháp thanh toán

tiện lợi và tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp trong

xử lý các nghiệp vụ thanh toán

2 Th thông minh

Thẻ thông minh là một loại thẻ điện tử được gắn thêm bộ/mạch vi xử lý (chip) có thể kết hợp thêm một thẻ nhớ có khả năng lưu trữ, xóa hoặc thay đổi thông tin trên thẻ.

Chip

Trang 7

Minh họa: Smart Card

26

2 Th thông minh

Các loại thẻ thông minh:

Thẻ có khả năng liên kết: là loại thẻ có gắn mảnh kim loại nhỏ bằng vàng trên mạch vi xử lý

Khi đưa thẻ vào thiết bị đọc/ghi thẻ, các thông tin và dữ liệu trên thẻ được mảnh kim loại trên chuyển từ chip sang thiết bị đọc/ghi thẻ

Thẻ có khả năng liên kết có thể cài đặt được ở các chế độ: đọc được nhưng không xóa được(read-only) hoặc đặt ở trạng thái có thể xóa, thay đổi thông tin dữ liệu theo nhu cầu của chủ thẻ

Thẻ có khả năng liên kết ở phạm vi gần: trên mạch vi xử lý có gắn anten

Thông tin và dữ liệu được truyền từ thẻ qua anten đến anten của thiết bị đọc thẻ

Thẻ được sử dụng khi thông tin, dữ liệu trên thẻ cần được truyền nhanh trong khoảng cách gần như thanh toán vé xe buýt, tầu, các trạm soát vé

Thẻ phối hợp/ lai ghép: có hai mạch vi xử lý độc lập được gắn vào thẻ

Có thể sử dụng được ở tất cả các thiết bị đọc/ghi thẻ khác nhau

27

2 Thẻ thông minh

Các ứng dụng của thẻ thông minh trong thanh toán điện tử:

Sử dụng để mua hàng hóa, dịch vụ: thẻ được sử dụng để chuyển

tiền từ tài khoản tại ngân hàng của người sở hữu thẻ vào chip bên

trong thẻ Người mua hàng sử dụng thẻ để mua hàng tại tất cả các

điểm thanh toán chấp nhận thanh toán

Thanh toán cước phí giao thông công cộng: thường sử dụng loại thẻ

có khả năng liên kết ở phạm vi gần Ví dụ: Octopus Card HongKong

Xác thực điện tử (E-Identification): thẻ có khả năng lưu trữ các thông

tin về cá nhân như hình ảnh, đặc điểm sinh trắc học, chữ ký điện tử,

khóa chung, khóa riêng… do đó được sử dụng để nhận dạng, kiểm

soát truy cập và xác thực Ví dụ: Trung Quốc sử dụng thẻ thông

minh để làm chứng minh thư nhân dân

Chăm sóc sức khỏe cộng đồng: lưu trữ các thông tin cá nhân như

chiều cao, cân nặng, nhóm máu, tiền sử bệnh tật, các loại thuốc

thường dùng, số thẻ bảo hiểm y tế, các số điện thoại liên hệ trong

trường hợp khẩn cấp…

2 Thẻ thông minh

Ví dụ các loại thẻ thông minh sử dụng trong thanh toán online:

Visacash: là một thẻ trả trước, dùng trong vi thanh toán Card gắn vi mạch này có thể sử dụng trong giao dịch thông thường hoặc giao dịch trực tuyến Khi thanh toán, tiền mua hàng được trừ vào giá trị tiền còn trên thẻ Loại thẻ này chỉ sử dụng được ở điểm chấp nhận thanh toán có logo VisaCashkết nối với máy tính

Visa Buxx: có độ an toàn hơn (vì có bộ nhớ không lớn), có hạn mức chi phí và thường dùng cho những giao dịch giá trị nhỏ, có thể nạp tiền tự động hàng tháng

Mondex: là thẻ gắn bộ vi xử lí của Mastercard, tương tự Visacash dùng điểm có logo Mondex, có thể chuyển tiền từ tài khoản này sang tài khoản khác, có thể lưu tài khoản tiền của 5 loại tiền khác nhau

Trang 8

3 Thẻ lưu trữ giá trị

Thẻ lưu trữ giá trị: là thẻ có giá trị tiền tệ dùng để mua hàng

và thường được nạp thêm tiền khi cần

Các loại thẻ lưu trữ giá trị:

Thẻ mua hàng sử dụng với một mục đích: thẻ mua hàng tại siêu thị,

thẻ điện thoại, thẻ Internet…

Thẻ mua hàng sử dụng nhiều mục đích: dùng để mua hàng, rút tiền

mặt, thanh toán tiền điện thoại, điện, nước…

II Các hình thức thanh toán điện tử khác

1.Thanh toán điện tử đối với những đơn hàng có giá trị thấp

Được sử dụng với những đơn hàng có giá trị thấp thường dưới 10 USD

(payloadz.com); Peppercoin (peppercoin.com)

Khách hàng khi mua hàng có thể đặt tài khoản trả trước tại các nhà cung cấp dịch vụ trên hoặc chuyển tiền đến tài khoản của nhà cung cấp dịch vụ bằng thẻ tín dụng, thẻ ghi

nợ, chuyển khoản điện tử…

Nhà cung cấp dịch vụ thanh toán không thanh toán tiền cho người bán theo từng giao dịch mà tập hợp lại để giảm chi phí cho mỗi giao dịch

2

Khách hàng online mua nhiều hàng hóa từ các website khác

nhau, để đơn giản hóa việc (nhập thông tin thẻ tín dụng,

thông tin cá nhân, ghi hóa đơn hoặc gửi hàng…) có thể sử

dụng phần mềm ví điện tử Tuy nhiên, với mỗi người bán

khác nhau thì khách hàng cần lập một tài khoản ví điện tử

khác nhau.

Visa, Mastercard, Yahoo, AOL, Microsoft có cung cấp ví điện

tử

2

Ví tiền số hóa có chức năng như một ví tiền truyền thống nhằm lưu giữ thẻ tín dụng, tiền điện tử, chứng minh thư nhân dân, thông tin về địa chỉ, và cung cấp các thông tin này vào các mẫu khai thông tin trong quy trình thanh toán tại các trang web thương mại điện tử

Tại các trang web chấp nhận sử dụng ví tiền số hóa trong thanh toán, người mua sau khi đặt mua hàng chỉ cần kích vào ví tiền số hóa, nhập tên và mật khẩu của mình là hoàn tất giao dịch

Ví tiền số hóa tự động nhập các thông tin cần thiết vào các mẫu trong quy trình mua hàng như địa chỉ giao hàng, số thẻ tín dụng…

Ví tiền số hóa là một phần mềm được cài đặt trong máy của khách hàng để lưu giữ các thông tin của khách hàng

Khách hàng chỉ sử dụng được dịch vụ này tại các cơ sở chấp nhận ví tiền số hóa tương thích với phần mềm cài đặt trong máy của khách hàng

Trang 9

2

Cách thức sử dụng ví tiền điện tử:

Người mua (sử dụng ví điện tử) đặt hàng online

Phần đăng kí ví điện tử tạo một cặp khóa, (trang 143)

Séc điện tử là một phiên bản điện tử có giá trị pháp lý đại diện cho một tấm séc giấy

Séc điện tử được sử dụng trong TMĐT B2C (phổ biến ở Mỹ) và B2B.

Các thông tin cung cấp trên séc điện tử:

Số tài khoản của người mua hàng

9 ký tự để phân biệt ngân hàng ở cuối tấm séc

Loại tài khoản ngân hàng: cá nhân, doanh nghiệp…

Tên chủ tài khoản

Số tiền thanh toán

Người bán thường sử dụng trung gian cung cấp dịch vụ thanh toán séc điện tử và sử dụng phần mềm thanh toán séc điện tử của trung gian này

Minh họa séc điện tử

36

Quy trình thanh toán séc điện tử của Authorize.Net

Tài khoản ngân hàng của người bán Người bán

Người mua

Ngân hàng của người mua

Ngân hàng của Authorize.net

Trung tâm thanh toán bù trừ tự động

Trang 10

Quy trình thanh toán séc điện tử của Authorize.Net

1. Người bán nhận được tấm séc viết tay hoặc séc điện tử đã được xác

thực từ người mua yêu cầu ngân hàng của người mua thanh toán tiền

mua hàng

2. Người bán truyền các thông tin về giao dịch đến máy chủ thực hiện

thanh toán của Authorize.Net Authorize.Net kiểm tra giao dịch và đưa

ra quyết định chấp nhận hay từ chối thực hiện giao dịch

3. Nếu chấp nhận giao dịch Authorize.net chuyển thông tin giao dịch đến

ngân hàng của mình

4. Ngân hàng của Authorize.net chuyển thông tin giao dịch đến ngân

hàng của người mua thông qua trung tâm thanh toán bù trừ tự động

5. Ngân hàng của người mua thực hiện thanh toán ngân hàng của

Authorize.net thông qua trung tâm thanh toán bù trừ tự động

6. Ngân hàng của Authorize.net gửi thông tin đến máy chủ thực hiện

thanh toán của Authorize.Net

7. Máy chủ thực hiện lệnh chuyển tiền vào tài khoản của người bán

Lợi ích khi áp dụng thanh toán bằng séc điện tử

Người bán cắt giảm được chi phí quản lý

Người bán nhận được tiền từ người mua nhanh hơn, an toàn hơn và không mất thời gian xử lý giấy tờ

Cải tiến hiệu quả quy trình chuyển tiền đối với cả người bán và

tổ chức tài chính

Cắt giảm thời gian thanh toán tiền của khách hàng

Cung cấp thông tin chi tiết về việc mua hàng trên tài khoản của người mua

Electronic Check Systems

Check Signature

Remittance Invoice

Secure Envelope

Remittance Check Signature Certificate Certificate

Remittance

Secure Envelope

Certificate Certificate Endorsement Certificate Certificate

Signature “Card”

Signature

“Card”

Workstation

Mall statement

E-Check line item

E- Mail

WWW

ACH

ECP

E-mai l

Account Receivable

Hối phiếu là chứng chỉ có giá do người ký phát lập, yêu cầu người bị ký phát thanh toán không điều kiện một số tiền xác định khi có yêu cầu hoặc vào một thời gian nhất định trong tương lai cho người thụ hưởng

Hối phiếu điện tử sử dụng trong TMĐT B2C và B2B

Quy trình thanh toán bằng hối phiếu điện tử

Khách hàng Người lập hối phiếu

Nhà cung cấp dịch vụ thanh toán của người lập hối phiếu

Tổ chức tài chính của khách hàng

(1) (2)

(4) Người lập hối phiếu yêu cầu nhà

nợ vào tài khoản của người mua

(5)

Tiêu đề	Hệ thống thanh toán điện tử
Chuyên ngành	Quản trị Thương mại Điện tử
Thể loại	Giáo trình
Năm xuất bản	2004

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	1,85 MB