=>GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Đây là thời điểm nghĩa quân Tây Sơn ở vào thế bất lợi, cụ thể GV xác định trên lược đồ phía Bắc có quân Trịnh – phía nam có quân Nguyễn, quân Trịnh[r]
Trang 1Tuần 28 NS: 16/3/2013
Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiết 2)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS cần nắm:
- Tây Sơn lật đổ chính quyền họ nguyễn như thế nào?
- Trận Rạch Gầm- Xoài Mút: âm mưu của quân Xiêm, diễn biến, kết quả và ý nghĩa
2 Tư tưởng: Giáo dục HS:
- Ý thức về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc
- Tự hào về những chiến công vĩ đại của quân Tây Sơn
- Thấy được chính quyền phong kiến bị lật đổ là tất yếu của lịch sử
3 Kỹ năng: HS biết trình bày diễn biến các phong trào và chiến thắng trên lược đồ.
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực PK và quân xâm lược nước ngoài Lược
đồ chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút
2 HS: Đọc trước bài học.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu những nét chính về tình hình xã hội Đàng Trong nửa sau TK XVIII?
- Khởi nghĩa Tây Sơn đã bùng nổ như thế nào?
2 Giới thiệu bài:
Sau khi xây dựng căn cứ, nghĩa quân Tây Sơn ngày càng vững mạnh và phát triển lực lượng Trong cơn bão táp này, chính quyền họ Nguyễn có chống đỡ được hay không? (Vào bài)
3 Bài mới:
II – TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN
QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu việc lật đổ chính quyền họ
Nguyễn.
H: Trình bày sự phát triển của nghĩa quân Tây Sơn sau
khi chuyển địa bàn hoạt động?
HS trả lời 4 dòng đầu
*GV treo lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa cho HS quan sát,
yêu cầu HS xác định vị trí thành Quy Nhơn (An Khê –
Bình Định)
GV kể chuyện: Nguyễn Nhạc giả vờ bị bắt, bị nhốt vào
cũi rồi sai quân khiêng vào thành nộp cho quân Nguyễn,
nửa đêm phá cũi đánh từ trong ra - phối hợp với quân
Tây Sơn tiến công từ ngoài vào và chỉ một đêm nghĩa
quân hạ thành Quy Nhơn
*HS trao đổi bàn (2’): Nhận xét cách hạ thành của
Nguyễn Nhạc? Ý nghĩa của chiến thắng này?
(Cách hạ thành táo bạo, dũng cảm, thông minh, bất ngờ
1 Lật đổ chính quyền họ Nguyễn:
- 9/1773: hạ thành Quy Nhơn
Trang 2… làm giặc bị động và lần đầu tiên hạ được thành luỹ
dinh thự của bọn quan lại -> uy thế nghĩa quân tăng).
=>GV chốt lại: Nghĩa quân làm chủ một vùng rộng lớn.
GV xác định trên lược đồ vùng từ Quảng Nam -> Bình
Thuận
H: Biết tin quân Tây Sơn nổi dậy chúa Trịnh có hành
động gì? Kết quả?
HS: Phái mấy vạn quân chiếm Phú Xuân (Huế) -> chúa
Nguyễn chống cự không nổi đã vượt biển vào Gia Định.
=>GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Đây là thời điểm
nghĩa quân Tây Sơn ở vào thế bất lợi, cụ thể GV xác định
trên lược đồ phía Bắc có quân Trịnh – phía nam có quân
Nguyễn, quân Trịnh vượt sông Gianh đánh Phú Xuân
còn quân Nguyễn chạy vào Gia Định -> quân Tây Sơn ở
giữa có nguy cơ bị cô lập và tiêu diệt
H: Khi ở vào tình thế bất lợi, Nguyễn Nhạc có kế sách
gì?
HS: Tạm hoà với quân Trịnh để dồn sức đánh Nguyễn.
H: Tại sao phải tạm hoà?
HS: Để loại bớt một kẻ thù và chuẩn bị lực lượng.
H: Tại sao giảng hòa với quân Trịnh mà không giảng hòa
với quân Nguyễn?
HS trả lời
GV có thể liên hệ thời chống Pháp: tạm hòa với Tưởng
để đánh Pháp, rồi sau tạm hòa với Pháp để đuổi Tưởng
về nước
H: Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn ntn?
HS trình bày
=>GV khẳng định: Đến 1783 chính quyền họ Nguyễn ở
Đàng Trong bị lật đổ và đính niên đại 1783 vào địa điểm
Gia Định (của Nguyễn Lữ)
Thảo luận nhóm 2 phút: Vì sao cuộc khởi nghĩa lan
nhanh và giành thắng lợi?
(Sức mạnh đoàn kết và hưởng ứng của nhân dân, tài trí
lãnh đạo của anh em Tây Sơn).
=>GV chuyển ý: Lúc này Nguyễn Ánh chạy thoát theo
đường biển sang Thái Lan cầu cứu vua Xiêm, Vậy
Nguyễn Huệ làm gì? (mục 2).
Hoạt động 2: Tìm hiểu chiến thắng Rạch Gầm – Xoài
Mút
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2/124 cho biết:
H: Vì sao quân Xiêm xâm lược nước ta?
HS: Vua Xiêm lợi dụng cơ hội Nguyễn Ánh cầu cứu để
chiếm Gia Định.
- Giữa năm 1774: kiểm soát từ Quảng Nam đến Bình Thuận
- Chúa Trịnh đánh chiếm Phú Xuân=> chúa Nguyễn chạy vào Gia Định
- Nguyễn Nhạc tạm hoà với quân Trịnh
- Năm 1777: chúa Nguyễn bị giết
- Năm 1783, chính quyền họ Nguyễn sụp đổ
2 Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút:
a Nguyên nhân:
Nguyễn Ánh cầu cứu vua Xiêm
Trang 3H: Em có suy nghĩ gì về hành động của Nguyễn Ánh?
=>GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Đây là hành
động “Cõng rắn cắn gà nhà”, “Rước voi về giày mả tổ” –
quân Xiêm đã vào nước ta
*GV treo lược đồ cho HS quan sát và chỉ đường tiến
quân của quân Xiêm
H: Quân Xiêm kéo vào nước ta như thế nào?
HS: 2 vạn quân thuỷ đổ bộ lên Rạch Giá – Kiên Giang, 3
vạn quân bộ qua Chân Lạp vào Cần Thơ -> chiếm hết
miền Tây Gia Định.
H: Thái độ của quân Xiêm khi vào nước ta?
HS: kiêu căng, hung bạo, ra sức đốt phá, giết người
cướp của và vàng bạc của dân đưa về nước ->nhân dân
oán ghét.
H: Trước việc quân Xiêm xâm lược, Nguyễn Huệ đã làm
gì?
HS: Hạ lệnh tiến quân vào Gia Định và chọn căn cứ.
=>GV treo lược đồ chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút
cho HS quan sát và xác định địa danh Mỹ Tho - đại bản
doanh nghĩa quân khúc sông Tiền (đoạn Rạch Gầm –
Xoài Mút)
H: Vì sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông này?
HS: trả lời theo đoạn in nghiêng / 124
=>GV giảng thêm về cù lao – bãi đất nổi lên giữa
sông-và chỉ trên lược đồ về cách bố trí trận địa của Nguyễn
Huệ (thuỷ quân giấu ở các nhánh sông và ngách cù lao,
bộ binh mai phục bên bờ và trên cù lao giữa sông) …
GV giới thiệu các kí hiệu, trình bày diễn biến trận đánh
HS theo dõi
=>GV đính niên đại 1785 vào địa danh Rạch Gầm – Xoài
Mút trên lược đồ
H: Lúc này quân Xiêm ở vào tình thế như thế nào và trận
chiến kết thúc ra sao?
HS: Lính Xiêm bị tiêu diệt gần hết, số sống sót theo
đường bộ chạy về nước, Nguyễn Ánh lưu vong ở Thái
Lan.
H: Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút có ý nghĩa gì?
HS: trả lời theo SGK /125 ( trừng trị Nguyễn Ánh)
H: Trận thủy chiến RG-XM gợi cho em những thắng lợi
nào trên sông của quân ta trước đó?
HS nhớ lại kiến thức cũ
GV nhấn mạnh đến tài chỉ huy của Nguyễn Huệ và sức
mạnh nghĩa quân - đồng thời gọi HS đọc đoạn trích cuối /
125 về sự ghi nhận của nhà Nguyễn
b Diễn biến:
- 1784, hơn 5 vạn quân Xiêm kéo vào Gia Định theo 2 hướng thuỷ -bộ
=> Chiếm hết miền Tây Gia Định
- 01.1785: Nguyễn Huệ chọn Rạch Gầm – Xoài Mút làm trận địa
-19.01.1785, quân Xiêm lọt vào trận địa mai phục
c Kết quả:
- Quân Xiêm bị đánh tan
- Nguyễn Ánh chạy sang Xiêm
d Ý nghĩa:
- Là một trong những trận thuỷ chiến lớn nhất
- Đập tan âm mưu xâm lược của quân Xiêm
- Khẳng định sức mạnh to lớn của nghĩa quân
4 Củng cố:*HS thảo luận nhóm (3’): Hãy chỉ ra cách đánh giặc tài tình, sáng tạo của 3 anh
em Tây Sơn từ 1773 – 1785?
Trang 4(Nội công - ngoại kích tức trong ra – ngoài vào, giảng hoà và mai phục, dựa vào địa thế hiểm trở nhử địch -> đồng loạt công kích)
*GV chốt lại: Sau khi lật đổ chính quyền họ Nguyễn, quân Tây Sơn làm gì? (tiết sau).
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học
- Tìm hiểu việc lật đổ chính quyền họ Trịnh của anh em Tây Sơn
- Chuẩn bị tiết sau học bài 25 - mục III
* Rút kinh nghiệm: