BÀI TIỂU LUẬN kết THÚC môn GIẢI PHẪU – SINH lý TDTT

MỞ ĐẦUSinh lý học là một môn khoa học nghiên cứu chức năng của cơ thể sống và giải thích cơ chế hoạt động của cơ thể từ mức tế bào, mô, cơ quan, hệ thống cơ quan đến toàn bộ cơ thể như m

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TDTT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TÊN THÀNH VIÊN: TĂNG GIA HUY - NGUYỄN THỊ KIM LỤA

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC MÔN GIẢI PHẪU – SINH LÝ TDTT

2 KHÁI NIỆM TỐ CHẤT NHANH PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH

HƯỞNG TỐ CHẤT NHANH.

B TRÌNH BÀY ĐẶT ĐIỂM CÁC CƠ THAM GIA VÀO HOẠT ĐỘNG

DẠNG - KHÉP CÁNH TAY

TP HỒ CHÍ MINH, Tháng 4 năm 2021

I MỞ ĐẦU

Sinh lý học là một môn khoa học nghiên cứu chức năng của cơ thể sống

và giải thích cơ chế hoạt động của cơ thể từ mức tế bào, mô, cơ quan, hệ thống cơ quan đến toàn bộ cơ thể như một bộ máy hoạt động thống nhất Sinh lý học dựa trên cơ sở của các môn khoa học khác như sinh vật học đại cương, giải phẫu học, tế bào học, Sinh lý học còn dựa trên cơ sở của những định luật vật lý học và hóa học, nhất là sinh hóa học

Sinh lý hệ thần kinh và các cơ quan phân tích còn có liên quan mật thiết với tâm lý học và giáo dục học Sinh lý học quan hệ rất mật thiết với y học

Để hiểu được những rối loạn xảy ra trong cơ thể khi bị bệnh, cần phải biết rõ

sự diễn biến bình thường của các bệnh, người thầy thuốc cần phải hiểu biết sinh lý học

Những kiến thức về sinh lý học có một ý nghĩa rất quan trọng để xây dựng một thế giới quan duy vật biện chứng Những thành tựu nghiên cứ về sinh lý học, giải phẫu học và các khoa học khác đã chứng minh sự tiến hóa

từ những hình thức sống đơn giản đến phức tạp và sự phát triển dần các chức năng của cơ thể Những công trình của Xêtrenop và Páplop về phản xạ không điều kiện và có điều kiện đã cho ta thấy bản chất duy vật của sự thích nghi của cơ thể đối với môi trường Nghiên cứu về hoạt động phản xạ có điều kiện đã giúp cho Pavlov những cơ sở khoa học để chứng minh bản chất duy vật của ý thức và những hiện tượng xảy ra trong cơ thể con người

Sinh lý học có một ý nghĩa quan trọng về lý thuyết và thực hành đối với một số ngành như sư phạm, y tế, thú y nhất là đối với giáo viên, huấn luyện viên thể dục thể thao Sinh lý học giúp họ sắp xếp thời gian huấn luyện sao cho phù hợp với những quy luật hoạt động của cơ thể

Giải phẫu học là một môn khoa học nghiên cứu hình thái và cấu trúc của

cơ thể, mối liên quan của các bộ phận trong cơ thể với nhau cũng như tương quan của toàn cơ thể với môi trường

Giải phẫu học là một môn học hình thái thuộc sinh học Trong sinh học có hai ngành lớn:

- Ngành hình thái: Gồm các môn học về hình thái cấu trúc cơ thể như giải phẫu học, mô học, phôi học,

- Ngành sinh lý: Gồm các môn học về chức năng của cơ thể như sinh lý học, sinh hóa học, sinh cơ học,

Giải phẫu – Sinh lý người là một môn quan trọng, giúp người học tìm hiểu về hình thái, cấu trúc các cơ quan trong cơ thể, từ đó làm cơ

sở để nghiên cứu đặc điểm sinh lý – chức năng các cơ quan và vận dụng trong các hoạt động sống Đối với ngành thể dục thể thao, môn Giải phẫu – Sinh lý người là cơ sở để tìm hiểu, nghiên cứ các môn học khác như sinh lý học thể dục thể thao, Sinh hóa thể thao, Y học thể thao, Sinh cơ thể thao và rất cần thiết cho các môn học thực hành Điều này cũng phù hợp với mục đích của tập luyện thể dục thể thao là rèn luyện thân thể Người tập phải nắm rõ cấu trúc cơ thể, cấu tạo các

cơ quan trong cơ thể cùng với những thay đổi của chúng trong quá trình vận động để từ đó hoàn chỉnh các động tác nhằm nâng cao chất lượng thực hiện động tác và đề phòng những chấn thương trong tập luyện, và sau cùng, đạt được kết quả tập luyện và thi đấu đến mức tốt nhất

II NỘI DUNG

1 Khái niệm tố chất nhanh Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tố chất nhanh

Tố chất nhanh là khả năng thực hiện các động tác trong một khoảng thời gian ngắn nhất Tố chất nhanh gồm 3 dạng: Tốc độ phản ứng nhanh, tốc độ co cơ nhanh, tốc độ lập lại động tác nhanh Đối với môn chạy ngắn và bơi ngắn thì cần cả 3 dạng này, còn ở các môn khác thì chỉ cần 2 trong 3 dạng kể trên

+ Các yếu tố ảnh hưởng đến tố chất nhanh:

- Tốc độ phản ứng:

Cần cho xuất phát chạy ngắn, xuất phát bơi ngắn, phản ứng trong các môn thể thao đối kháng Cở sở sinh lý là tính linh hoạt của hệ thần kinh

và tốc độ dẫn truyền xung động từ cơ qua tiếp nhận vào trung khu và tiếp

đó dẫn ra các cơ vân, yếu tố này chủ yếu là do di truyền

Tốc độ phản ứng là tính linh hoạt của hệ thần kinh Vì vậy trong đường dẫn truyền vận động có ý thức ( hệ tháp) thì Nơ- ron 2: có thân nằm ở sừng trước của khối chất xám của tủy sống hoặc nhân vận động thần kinh sọ não( ở cuống não, cầu não, hành tủy, tiểu não) Sợi trục của các nơ- ron này đi tới các cơ vân, điều khiển sự co cơ để thực hiện những

cử động theo ý muốn Bên cạnh đó còn có đường dẫn truyền vận động không ý thức( hệ ngoại tháp) Các đường vận động này xuất phát từ các nhân dưới võ não như: thể vân( nhân đuôi, nhân bèo), nhân trước tường, chất đen của cuống não, nhân trám, nhân đỏ, nhân răng, đồi thị và vùng dưới đồi thị Các xung động xuất phát từ các nhân này đi đến tết bào ở sừng trước của khối chất xám tủy sống để đi đến các cơ vân

- Tốc độ co cơ

Sự co duỗi nhanh của cơ phụ thuộc vào tỉ lệ sợi cơ nhanh, nhất là sợi

cơ IIA có khả năng tốc độ cao, quan trọng là phụ thuộc vào khả năng dự trữ ATP, CP và glycogen cùng với hoạt tính của các men phân giải các chất tạo năng đó Sự tập luyện thường xuyên làm tăng khả năng dự trữ ATP và CP khoảng 20% và tăng hoạt tính của các men

+ Sợi cơ IIA( Đơn vị vận động IIA) là loại nhanh, ít mệt mỏi:

Sợi cơ có màu trắng và có chứa nhiều tơ cơ Hoạt động tốt ở trạng thái hiếu khí và yếm khí, có sức bền kém hơn nhưng lực co cơ mạnh hơn( có khả năng oxy hóa kém nhất, nên có sức mạnh và tốc độ co tốt nhất trong các sợi cơ)

Ở các bài tập không chu kỳ chỉ gồm một động tác( các môn nhảy, ném, đẩy) hoặc gồm các động tác rời rạc( các môn bóng, võ thuật) thì tốc

độ co cơ nhanh tạo nên sức mạnh tốc độ Các đơn vị vận động trong cơ bị thoái hóa cùng với tuổi tác Đơn vị vận động nhanh, đặc biệt là sợi cơ nhanh bị thoái hóa nhanh hơn sợi cơ chậm

- Tốc độ lặp lại động tác

Cần cho các bài tập có chu kỳ như ở các môn chạy, bơi, đua xe đạp, khi đó tần số động tác cao góp phần quyết định thành tích Cơ sở sinh lý

là có sự thay đổi nhanh giữa hưng phấn và ức chế thần kinh, nghĩa là các noron vận động phát xung động tần số cao và các đơn vị vận động thả lỏng nhanh, nhờ đó sự lặp đi lặp lại của động tác trở thành tự động hóa

2 Đặc điểm các cơ tham gia vào hoạt động dạng – khép cánh tay

- Những cơ thực hiện động tác dạng cánh tay:

+ Cơ denta (cơ tam giác vai) (m.Deltoideus): Cơ có hình tam giác, đáy trên, đỉnh dưới Cơ phát triển mạnh ở những người lao động, vận động viên thể hình, quyền anh, thể dục dụng cụ

* Bám gốc: Cơ có 3 bó:

Bó trước: Bám vào đầu ngoài xương đòn

Bó giữa: Bám vào mỏm cùng vai của xương bả vai

Bó sau: Bám vào gai vai xương bả vai

* Bám tận: Cả 3 bó hướng xuống dưới hợp thành một gân chung bám vào ấn denta của xương cánh tay

* Chức năng: Khi cơ co sẽ nâng cánh tay lên ( điểm tựa ở vai ), nâng thân lên khi leo trèo ( điểm tựa ở cánh tay ), gấp cánh tay, duỗi cánh tay, xoay cánh tay

+ Cơ trên sống ( cơ trên gai ) (m Supraspinatus): Cơ nằm ở hố trên gai, bị cơ thang che phủ

* Bám gốc: bám vào hố trên gai

* Bám tận: Đỉnh mấu động lớn xương cánh tay

* Chức năng: Nâng cánh tay

- Những cơ thực hiện động tác khép cánh tay: Gồm cơ ngực to, cơ lưng rộng và các cơ sau:

+ Cơ dưới gai ( cơ dưới sống ) (m Infraspinatus):

* Bám gốc: Bám vào hố dưới gai

* Bám tận: Mấu động lớn xương cánh tay.

* Chức năng: Khép cánh tay và xoay cánh tay ra ngoài

+ Cơ tròn lớn (m Teres major):

* Bám gốc: góc dưới xương bả vai

* Bám tận: Mấu động bé xương cánh tay

* Chức năng: Khép cánh tay và đưa cánh tay ra sau

+ Cơ tròn bé (m Teres minor):

* Bám gốc: bờ ngoài xương bả vai

* Bám tận: mấu động lớn xương cánh tay

* Chức năng: Khép cánh tay và xoay cánh tay ra ngoài

+ Cơ dưới vai (m Subscapularis):

* Bám gốc: hố dưới vai

* Bám tận Mấu động bé xương cánh tay

* Chức năng: Khép cánh tay và xoay cánh tay vào trong

+ Cơ tam đầu cánh tay (m Triceps brachii)

+ Cơ quạ cánh tay (m Coracobrachialis): là cơ nhỏ, nằm ở khu trong cánh tay

* Bám gốc: mấu quạ xương bả vai

* Bám tận: Mặt trong xương cánh tay

* Chức năng: Khép cánh tay và đưa cánh tay ra trước.

III KẾT LUẬN

Tập luyện TDTT là một quá trình rèn luyện các tố chất thể lực và các kỹ năng động tác, kỹ năng động tác là khả năng thực hiện các động tác một cách thuần thục, nhanh chóng và chính xác

Trong quá trình vận động thể dục thể thao, để thực hiện tốt các kĩ thuật động tác thì cần có các đặc điểm gọi là các tố chất vận động như sức mạnh, sức nhanh, sức bền, độ dẻo và sự khéo léo Tùy theo từng môn TDTT mà các

tố chất này biểu hiện cao, các tố chất khác lại biểu hiện ít hơn hoặc không biểu hiện

Các tố chất vận động có liên quan chặt chẽ với các kĩ năng động tác: sự hình thành kĩ năng động tác phụ thuộc nhiều vào mức độ phát triển của các

tố chất vận động và trong quá trình hình thành kĩ năng động tác thì các tố chất vận động cũng được hoàn thiện thêm

Mức độ phát triển của các tố chất vận động phụ thuộc vào trạng thái, cấu tạo và chức năng của các cơ quan trong cơ thể, do đó sự tập luyện làm phát triển các tố chất cũng chính là làm phát triển và hoàn thiện các chức năng trong cơ thể, cụ thể như tập luyện sức mạnh thì làm phát triển hệ cơ, tập luyện sức bền thì làm hoàn thiện chức năng tim và hô hấp

Dạy Thể dục ở THCS là cần thiết, nó góp phần hình thành ở Học sinh những phẩm chất tốt đẹp của con người lao động mới- người lao động có trí thức khoa học, dám nghĩ, dám làm, lao động có năng xuất cao Tuy nhiên dạy Thể dục mà nói đến giải phẩu sinh lý học TDTT ở THCS còn nhiều vấn

đề phải quan tâm, bởi từ lâu chúng ta ít chú ý, chỉ chủ yếu rèn kỹ năng vận động cho học sinh vì vậy một số em chưa trang bị tốt kiến thức cho mình

nên vẫn bị chấn thương thể thao Do thiếu sự chuẩn bị, truyền đạt về kiến thức của Giáo viên về Giải phẩu học còn hạn chế, học sinh mơ hồ Ủy thác cho Giáo viên Sinh học, Hóa học trong trường Vì vậy học sinh còn thiếu hiểu biết về cơ thể người, các cơ chế vận động của bản thân Để tạo điều kiện cho việc dạy và học của thầy và trò thuận lợi, bản thân tôi là một giáo viên dạy bộ môn Thể dục cần kiến nghị và đề xuất Sách Thể dục của các khối lớp cần lồng ghép một phần kiến thức Giải phẩu và sinh lý học TDTT vào khối kiến thức vận động để GV truyền đạt cho các em nắm nõ: Hiện tại chỉ nói về cách đo mạch( trước vận động, trong vận động và sau vận động, ) Tôi luôn tìm tòi học hỏi, để truyền đạt một số kiến thức cơ bản ít

ỏi về cơ thể người để học sinh biết thêm về cơ thể mình giúp các em hạn chế chấn thương thể thao, hiểu rõ hơn về môn Sinh học trong quá trình học tập Tuy nhiên đối với thể thao thành tích cao, các Chuyên gia, Huấn Luyện Viên, VĐV luôn năm rõ các nguyên tác cơ bản trong vận động vì vậy Thể thao Việt Nam phát triển tốt về thể lực, ngày càng lớn mạnh và vươn tầm các nước

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1/ GIÁO TRÌNH GIẢI PHẪU SINH LÝ NGƯỜI

PGS.TS HUỲNH TRỌNG KHẢI ( chủ biên và biên soạn )

CN HUỲNH TRUNG HIẾU – ThS NGUYỄN HOÀNG MINH

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2/ GIÁO TRÌNH SINH LÝ HỌC THỂ DỤC THỂ THAO

BIÊN SOẠN: NGUYỄN THỊ CÀ – TRẦN THỊ TƯỜNG THỌ - HUỲNH TRUNG HIẾU – LÂM TẤN VĂN

NHÀ XUẤT BẢN THỂ DỤC THỂ THAO HÀ NỘI – 2009

3/ Trịnh Văn Minh(1999), Giải phẩu người, tập I và II, NXB Y học Hà Nội

4/ Web: tailieu.vn/doc/bai-giang-giai-phau-hoc-vung-cang-chân-1105058.html

5/ Web:ms.hpu2.edu.vn/uploads/dao-tao/2017_07/sinh-lý-nguoi-sinh-ly-tdtt.pdf