CÁC LOẠI TỪ ĐỒNG NGHĨA * Ghi nhớ 2: SGK/114 Từ đồng nghĩa có hai loại: - Từ đồng nghĩa hoàn toàn: Không phân biệt nhau về sắc thái ý nghĩa.. - Từ đồng nghĩa không hoàn toàn: có sắc thái [r]
Trang 2Kiểm tra sự chuẩn bị bài
mới của học sinh.
Trang 3Cho các từ sau:
- Ăn, xơi, chén,…
-> ® a th c n qua mi ng ư ứ ă ệ
để nuôi s ng c th ố ơ ể
Trang 44
Trang 5Tìm những từ có nghĩa giống hoặc gần giống với các
từ sau:
chiếu, soi, … nhìn, ngó, nhòm,
liếc…
Ví dụ 1 – Bản dịch thơ “ Xa ngắm thác núi Lư”
Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
Xa trông dòng thác trước sông này
Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây.
Lí Bạch
rọi trông
Trang 6Bỗng lòe chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi!
Thôi rồi
Thôi rồi: Chết - hi sinh Nghĩa giống nhau
Trang 7* Ví dụ: hi sinh: Qua đời, từ trần, băng hà, viên
tịch, mất …
Trang 8Từ “trông” là một từ nhiều nghĩa, nó có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau
1 2
3
Trang 9- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.
- Từ đồng nghĩa: là những từ có nghĩa giống nhau
hoặc gần giống nhau.
Ghi nhớ 1 : (trang 114/SGK)
Trang 11Đồng nghĩa giữa
từ toàn dân và từ địa
Trang 12Đặt câu với các từ đồng nghĩa ở trên
Anh ta là một người rất dũng cảm.
Anh ta là một người rất can đảm.
Trang 13Bài tập
Tìm từ có gốc Ấn - Âu đồng nghĩa với các từ sau đây:
- Máy thu thanh
Trang 14- Rủ nhau xuống bể mò cua, Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.
(Trần Tuấn Khải)
- Chim xanh ăn trái xoài xanh,
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.
(Ca dao)
Trang 15Quan sát hình ảnh
Lợn Mũ
- Nón - Heo
- Kiếng - Trái Mãng Cầu
Các từ này không phân biệt nhau về sắc thái nghĩa, nó có thể thay thế cho nhau.
Trang 16Ví dụ:
-Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần
chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng
- Chị Đặng Thùy Trâm đã hi sinh trên mảnh đất
Quảng Ngãi anh hùng
Cùng chỉ cái chết Khác nhau về sắc thái
nghĩa
Các từ này không thể thay thế cho nhau
bỏ mạng
hi sinh
Trang 17CÁC LOẠI TỪ ĐỒNG NGHĨA
* Ghi nhớ 2: (SGK/114)
Từ đồng nghĩa có hai loại:
biệt nhau về sắc thái ý nghĩa
thái ý nghĩa khác nhau.
Trang 18Hãy thay thế các từ đồng nghĩa quả và trái ,
bỏ mạng và hi sinh trong các ví dụ ở mục
trước và rút ra nhận xét.
Trang 19- Rủ nhau xuống bể mò cua,
Đem về nấu mơ chua trên rừng.
(Trần Tuấn Khải)
- Chim xanh ăn xoài xanh,
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.
(Ca dao)
quả
trái
Trang 20- Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần
chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã
- Chị Đặng Thùy Trâm đã trên mảnh đất
Quảng Ngãi anh hùng
bỏ mạng
hi sinh
Trang 21- Hi sinh và bỏ mạng không thể thay thế cho nhau vì nó có sắc thái ý nghĩa khác nhau.
- Quả và trái có thể thay thế cho nhau vì sắc thái ý nghĩa trung hịa.
Nhận xét:
Trang 22Ngày 20 tháng 10 là ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam
Đàn bà
Trang 23Chia li và chia tay không thể thay thế cho nhau vì:
- Chia li : nghĩa là chia tay lâu dài, thậm chí là
vĩnh biệt vì kẻ đi là người ra trận
- Chia tay : chỉ mang tính chất tạm thời, thường
là sẽ gặp lại trong một tương lai gần.
CÂU HỎI
khúc lấy tiêu đề là Sau phút chia li mà
khơng là Sau phút chia tay ?
Trang 24Không phải bao giờ từ đồng nghĩa cũng có thế thay thế cho nhau Khi nói cũng như khi viết, cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm.
Ghi nhớ 3: (SGK/115)
Trang 25Bài tập 4/115 Hãy thay thế các từ in đậm trong
các câu sau :
1 Món quà anh gửi, tôi đã đưa tận tay chị ấy rồi
2 Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở về
3 Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã kêu
4 Anh đừng làm như thế người ta nói cho ấy
5 Cụ ốm nặng đã đi hôm qua rồi
trao
trách rên
tiễn
mất
Trang 26Bài tập 5 phân biệt
nghĩa của các từ
trong các nhóm đồng
người trao vật không phân biệt ngôi thứ với người nhận vật được trao, thường để khen ngợi, khuyến khích, tỏ lòng quí mến
người trao vật có ngôi thứ cao hơn hoặc ngang bằng người nhận
Trang 27Bài tập 5 phân biệt
nghĩa của các từ
trong các nhóm đồng
nghĩa:
Tu, Nhấp, Nốc
uống từng chút một bằng cách chỉ hớp ở đầu môi, thường là để cho biết vị
uống nhiều và hết ngay trong một lúc một cách thô tục
Nhấp:
Nốc:
uống nhiều liền một mạch, bằng cách ngậm trực tiếp vào miệng vật đựng (chai hay vòi ấm)
Tu:
14
LuyÖn tËp
Trang 28Bài 6/116 Chọn từ thích hợp điền vào các
câu sau
1 Thế hệ mai sau sẽ được hưởng thành tích/
thành quả của công cuộc đổi mới hôm nay
2 Con cái có trách nhiệm phụng dưỡng/ nuôi
Trang 29đối xử đ ối xử đối đãi
- Cuộc Cách mạng tháng Tám có ý nghĩa ……… đối với vận mệnh dân tộc.
Trang 30Luyện tập Bài 8
1 Nội dung : Đặt câu với các từ: kết quả, hậu quả,
trỡnh bày, trưng bày
2 Hình thức : Thi theo nhóm , ghi vào bảng phụ, lên
dán kết quả ( nhóm nào nhanh nhất, đúng -> thắng )
3 Phân nhóm : Hai bàn = một nhóm.
( Chọn 2 nhúm nhanh nhất)
Trang 31
Bài 9:?Chữa các từ dùng sai in đậm trong các câu sau:
- Ông bà cha mẹ đã lao động vất vả, tạo ra các thành quả
=> hưởng thụ
- Trong xã hội ta không ít người sống ích kỉ, không giúp đỡ
bao che cho người khác
=> che chở(bao bọc)
chúng ta lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh
Trang 32Các loại từ đồng nghĩa
Một số ví dụ về từ Đồng nghĩa
Một số ví dụ về từ Đồng nghĩa
Sử dụng từ đồng nghĩa
Sử dụng từ đồng nghĩa
TỪ ĐỒNG NGHĨA
TỪ ĐỒNG NGHĨA
Rọi: chiếu, soi…
Trông: mong, đợi…
Đồng nghĩa
hoàn toàn
Sử dụng từ đồng nghĩa thể hiện đúng thực tế khách và sắc thái biểu cảm.
Trang 33TIẾT 35 – TIẾNG VIỆT – TỪ ĐỒNG NGHĨA
DÆn dß
- Tìm trong một số VB các cặp từ đồng nghĩa
- Học thuộc 3 ghi nhớ, làm bài tập còn lại
- Soạn bài : Cách lập ý của bài văn biểu cảm
- Đặt câu, viết đoạn văn có sử dụng từ đồng nghĩa