Từ đồng nghĩa

Tr ớc sức tấn công nh vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng.. Các vị anh hùng liệt sĩ đã hy sinh anh dũng để bảo vệ độc lập t

Từ đồng nghĩa

I Thế nào là từ đồng nghĩa

1 Ví dụ: Văn bản: Xa ngắm thác núi L

(bản dịch) Nắng rọi H ơng Lô khói tía bay

Xa trông dòng thác tr ớc sông này

N ớc bay thẳng xuống ba nghìn th ớc

T ởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây

Câu hỏi

Câu hỏi 1 Xác định nghĩa của từ “ rọi ” và “ trông ”

trong văn bản?

Rọi : soi, chiếu, toả (ánh sáng)

Trông: 1- nhìn để nhận biết

2- coi sóc, giữ gìn cho yên ổn3- mong đợi

C©u hái 2:

NhËn xÐt sè l îng nghÜa cña tõ “räi - tr«ng”?

- “Räi” lµ tõ mét nghÜa

- “Tr«ng” lµ tõ cã nhiÒu nghÜa

C©u hái 3:

H·y t×m nh÷ng tõ cã nghÜa t ¬ng tù víi tõ “tr«ng” ë mçi nÐt nghÜa?

Trông 1: nhìn, ngắm, ngó, nghé

2: coi, giữ, canh3: mong, chờ, đợi, ngóng

Ví dụ a:

1 Rủ nhau xuống bể mò cua Đem về nấu quả mơ chua trên rừng

Ví dụ b:

1 Tr ớc sức tấn công nh vũ bão và tinh thần chiến

đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng

2 Các vị anh hùng liệt sĩ đã hy sinh anh dũng để bảo vệ độc lập tự do cho tổ quốc Chúng ta phải ghi nhớ công lao của họ

2 Chim xanh ăn trái xoài xanh

ă n no tắm mát đậu cành cây đa

C©u hái 4:

So s¸nh nghÜa cña 2 tõ:

+ qu¶- tr¸i ë vÝ dô a?

+ bá m¹ng- hy sinh ë vÝ dô b?

-Quả: trái cây

- Trái: quả cây

- Bỏ mạng: chết, mất mạng (hàm ý khinh rẻ)

- Hy sinh: chết vì nghĩa vụ, lí t ởng cao đẹp

(hàm ý coi trọng, ca ngợi)

*Quả - Trái: là dạng từ đồng nghĩa hoàn toàn.

*Bỏ mạng – Hy sinh Hy sinh: là dạng từ đồng nghĩa

không hoàn toàn.

2 Các vị anh hùng liệt sĩ đã hy sinh anh dũng

để bảo vệ độc lập tự do cho tổ quốc Chúng ta phải ghi nhớ công lao của họ.

Câu hỏi 5:

Nhận xét về nội dung thông báo của câu khi có sự thay đổi về từ đồng nghĩa trong câu?

Ví dụ a có thể thay đổi 2 từ “trái và quả” mà nội dung thông báo vẫn không bị thay đổi

Còn ở ví dụ b 2 từ “bỏ mạng và hy sinh” không thể dùng thay cho nhau đ ợc vì nó dẫn đến sự thay đổi nội dung thông báo của câu Điều đó là do sắc thái biểu

cảm của từ không phù hợp với đối t ợng đã nêu

Câu hỏi 6:

Vậy khi sử dụng từ đồng nghĩa cần chú ý những gì?

- Các từ đồng nghĩa hoàn toàn có thể thay thế cho nhau.

- Các từ đồng nghĩa không hoàn

toàn cần phải cân nhắc, lựa chọn những

từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm

Khi nói viết cần cân nhắc chọn từ đồng nghĩa phù

hợp với thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm.

Luyện tập Bài 1: Tìm từ đồng nghĩa với các từ sau:

+ Gan dạ - Can đảm

+ Nhà thơ - Thi nhân

+ Mổ xẻ - Phẫu thuật

+ Của cải - Tài sản

+ N ớc ngoài - Ngoại quốc

+ Chó biển - Hải cẩu + Đòi hỏi - Yêu cầu + Năm học - Niên khoá + Loài ng ời - Nhân loại + Thay mặt - Đại diện

Bài 2: Tìm các từ đồng nghĩa t ơng ứng với các nét nghĩa sau của từ “ăn”?

- ăn: 1 - Là hoạt động cắn, nhai và nuốt

2 - Đ ợc hơn trong cuộc tranh chấp

3 - Vừa vặn thích hợp

4 - Dính

- ¨n:

1- X¬i, chÐn, dïng (c¬m) 2- § îc, th¾ng ( v¸n cê)

3- Võa, khíp, im ( méng) 4- B¸m, dÝnh ( hå d¸n)

Bài 3: Tìm một số từ địa ph ơng

đồng nghĩa với từ toàn dân theo mẫu sau:

- Heo – Hy sinh Lợn

– Hy sinh ChÐn – Hy sinh Thèi l¹i(tiÒn)– Hy sinh Ba

– Hy sinh M¸

Bài 4: Tìm từ đồng nghĩa thay thế cho từ

in nghiêng trong các câu sau:

- Món quà anh gửi, tôI đã đưa tận tay chị ấy rồi.

- Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở vào.

- Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã kêu.

- Anh đừng làm nh thế ng ời ta nói cho đấy.

- Cụ ốm nặng dã đi hôm qua rồi.

-Món quà anh gửi, tôi đã trao tận tay chị ấy rồi.

- Bố tôi tiễn khách ra đến cổng rồi mới trở vào.

- Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã phànưnàn.

- Anh đừng làm nh thế ng ời ta cười cho đấy.

- Cụ ốm nặng đã mất hôm qua rồi.

Bài 5: Hãy đặt câu thích hợp với mỗi từ

đồng nghĩa trong các nhóm từ sau:

a ăn, xơi, chén

b Cho, tặng, biếu

a - Chúng mình ăn cơm đi.

- Mời bác xơi cơm với chúng tôi

- Chúng ta đi tìm cái gì để chén đi

b - Cái áo ấy mẹ đã cho chị Lụa ngày hôm qua rồi

- Nhân ngày sinh nhật mình tặng cậu một cuốn sách làm kỉ niệm

- Bố cháu bảo cháu mang biếu bà hộp bánh này