NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ VĂN HỌC VIỆT NAM MỤC TIÊU BÀI GIẢNG Hiểu được diễn biến tâm trạng đầy mâu thuẫn, phức tạp, bế tắc của Thúy Kiều trong đêm trao duyên.. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý
Trang 1VĂN HỌC VIỆT NAM
LỚ P
10
TRAO DUYÊN
( Trích Truyện
Trang 2NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
SỰ NGHIỆP THƠ VĂN II
KẾT LUẬN III
1 Nguồn gốc xuất thân
2 Quá trình trưởng thành
1 Các sáng tác chính
2 Một vài đặc điểm về nội
dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Du
TÁC GIẢ
A
TRAO DUYÊN I
NỖI THƯƠNG MÌNH II
CHÍ KHÍ ANH HÙNG III
Trang 3NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
Hiểu được diễn biến tâm trạng đầy mâu thuẫn, phức tạp, bế tắc của Thúy Kiều trong đêm trao duyên Qua đó, thấy được sự đồng cảm mạnh mẽ, sâu sắc của Nguyễn Du đối với hoàn cảnh đau khổ và phẩm chất cao quý của nhân vật: đức hi sinh, lòng vị tha.
Nắm được nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: độc thoại nội tâm, phân tích tâm lí bậc thầy, kết hợp ngôn ngữ dân gian và bác học đặc sắc.
Rèn kĩ năng đọc thơ trữ tình, thể lục bát, diễn xuôi và phân tích tâm
lí nhân vật trong thơ trữ tình.
Trang 4NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Trang 5NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Trang 6Một mình nàng, ngọn đèn khuya
Áo đầm giọt tủi, tóc se mái sầu
Nỗi riêng riêng những bàn hoàn
Dầu trong trắng đĩa lệ tràn tấm khăn
Trang 7Nghĩ đâu rẽ cửa chia nhà tự tôi
Vì ta khăng khít cho người dở dang
Trang 8Thúy Vân chợt tỉnh giấc xuân
Dưới đèn, ghé đến, ân cần hỏi han
Trang 9NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Trang 10NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Phần hai Truyện Kiều
Mở đầu cho đoạn trường tân thanh
15 năm lưu lạc của Thuý Kiều.
Trang 11Cậy em, em có chịu lời, Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa Giữa đường đứt gánh tương tư, Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.
Trang 12Kể từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề
Trang 13NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Trang 14Ngày xuân em hãy còn dài, Xót tình máu mủ thay lời nước non.
Chị dù thịt nát xương mòn, Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.
Chiếc vành với bức tờ mây, Duyên này thì giữ vật này của chung.
Dù em nên vợ nên chồng, Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên.
Trang 15Mất người còn chút của tin, Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa.
Mai sau dù có bao giờ, Đốt lò hương ấy so tơ phím này.
Trông ra ngọn cỏ lá cây, Thấy hiu hiu gió thì hay chị về.
Trang 16Hồn còn mang nặng lời thề, Nát thân bồ liễu, đền nghì trúc mai.
Dạ đài cách mặt khuất lời, Rưới xin giọt nước cho người thác oan.
Trang 17Bây giờ trâm gẫy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân!
Trăm nghìn gửi lạy tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi!
Phận sao phận bạc như vôi!
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Trang 18Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!
Trang 19NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Trang 20Cậy em, em có chịu lời, Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.
Giữa đường đứt gánh tương tư, Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.
Kể từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề.
Sự đâu sóng gió bất kì, Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.
Ngày xuân em hãy còn dài, Xót tình máu mủ thay lời nước non.
Chị dù thịt nát xương mòn, Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.
Đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Trang 21Chiếc vành với bức tờ mây, Duyên này thì giữ vật này của chung.
Dù em nên vợ nên chồng, Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên.
Mất người còn chút của tin, Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa
Kiều trao kỷ vật
Trang 22Mai sau dù có bao giờ, Đốt lò hương ấy so tơ phím này.
Trông ra ngọn cỏ lá cây, Thấy hiu hiu gió thì hay chị về.
Hồn còn mang nặng lời thề, Nát thân bồ liễu, đền nghì trúc mai.
Dạ đài cách mặt khuất lời, Rưới xin giọt nước cho người thác oan.
Kiều dặn dò Thuý Vân
Trang 23Bây giờ trâm gẫy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân !
Trăm nghìn gửi lạy tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi !
Phận sao phận bạc như vôi !
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!
Kiều tâm sự với Kim Trọng
trong nỗi tuyệt vọng
Trang 25Ý nghĩa
Nhan đề Trao duyên
Trao đi một
tình yêu đẹp
bi kịch đầy nước mắt
Trang 26NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Cậy em, em có chịu lời ,
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.
B CÁC ĐOẠN TRÍCH
TRAO DUYÊN
I
Trang 27NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Từ ngữ: cậy:
chịu
tin tưởng mà gửi gắm, hi vọng
âm điệu nặng nề gợi sự quằn quại, đau đớn
bị bắt buộc, thông cảm mà chấp nhận gợi sự thiệt thòi của Thúy Vân
Chọn lọc, chính xác, phù hợp với hoàn cảnh nhân vật
2 Tìm hiểu văn bản
B CÁC ĐOẠN TRÍCH
TRAO DUYÊN
I
Trang 28NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Hành động: lạy - thưa
hé mở việc cậy nhờ rất hệ trọng tạo không khí trang trọng, thiêng liêng
Sự việc bất ngờ, phi lý mà lại hợp lý Thấy được sự khôn khéo của Thúy Kiều
hàm ẩn sự biết ơn đến khắc cốt ghi tâm
Sự tinh tế trong cách sử dụng ngôn từ và xây dựng nhân vật của Nguyễn Du
2 Tìm hiểu văn bản
B CÁC ĐOẠN TRÍCH
TRAO DUYÊN
I
Trang 29Giữa đường đứt gánh tương tư,
Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.
Trang 30NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
khi ngày quạt ước
Trang 31Kể từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề
Trang 32NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Từ chỉ thời gian ngày, đêm
Hình ảnh ước lệ quạt ước, chén thề
Kể ngắn gọn vắn tắt, đầy đủ Mối tình sâu đậm, thiêng liêng
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
2 Tìm hiểu văn bản
B CÁC ĐOẠN TRÍCH
TRAO DUYÊN
I
Trang 33Vầng trăng vằng vặc giữa trời, Đinh ninh hai miệng một lời song song.
Trang 34Giữa đường đứt gánh tương tư,
Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em
Trang 35NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Thành ngữ đứt gánh tương tư
sự dở dang của mối tình Kim – Kiều cách nói giản dị
Điển tích keo loan chắp mối tơ thừa
Kiều thấu hiểu hoàn cảnh của Vân cách nói trang trọng
2 Tìm hiểu văn bản
B CÁC ĐOẠN TRÍCH
TRAO DUYÊN
I
Trang 36… Sự đâu sóng gió bất kì,
Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.
Trang 37NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Điển tích keo loan chắp mối tơ thừa
Kiều thấu hiểu hoàn cảnh cuả Vân cách nói trang trọng
Cụm từ hiếu tình …vẹn hai : sự bế tắc, đau khổ, khó xử của Kiều
Kiều giãi bày tâm sự, hoàn cảnh để Thúy Vân thấu cảm
Trang 38Ngày xuân em hãy còn dài, Xót tình máu mủ thay lời nước non.
Chị dù thịt nát xương mòn,
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.
Trang 39NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
ngày xuân…còn dài tình máu mủ
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Kiếu thuyết phục Vân bằng cả lí và tình
Trang 40NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Ngôn ngữ chọn lọc, có sự kết hợp của cách nói của văn chương quý tộc và ngôn ngữ bình dân, cách nói khéo léo, chặt chẽ, có lí, có tình.
Kiều đã thuyết phục em bằng ngôn ngữ của lí trí, bằng cả “lí, sự, tình” Lời lẽ của nàng điềm tĩnh, rạch ròi song dường như có sự kìm nén tình cảm và nỗi đau.
B CÁC ĐOẠN TRÍCH
TRAO DUYÊN
I
2 Tìm hiểu văn bản
Trang 41NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
Phần đầu Truyện Kiều (câu 723 – 756)
Khi gia đình Kiều gặp sự biến
c Bố cục
Đoạn 1: Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Đoạn 2: Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
Trang 42NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Từ ngữ: cậy:
chịu
tin tưởng mà gửi gắm, hi vọng
âm điệu nặng nề gợi sự quằn quại, đau đớn
bị bắt buộc, thông cảm mà chấp nhận.
gợi sự thiệt thòi của Thúy Vân
Chọn lọc, chính xác, phù hợp với hoàn cảnh nhân vật
Trang 43NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Hành động:
hé mở việc cậy nhờ rất hệ trọng
tạo không khí trang trọng, thiêng liêng
hàm ẩn sự biết ơn đến khắc cốt ghi tâm
Sự tinh tế trong cách sử dụng ngôn từ và xây dựng nhân vật của Nguyễn Du
lạy - thưa
Trang 44NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên Điệp từ khi
Từ chỉ thời gian ngày, đêm
Hình ảnh ước lệ quạt ước, chén thề
Kể ngắn gọn vắn tắt, đầy đủ
Mối tình sâu đậm, thiêng liêng
Trang 45NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
ngày xuân…còn dài tình máu mủ
ngậm cười chín suối
Kiều thuyết phục Vân bằng
cả lí và tình
Trang 46NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
a Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
12 câu: Kiều đặt vấn đề thuyết phục để trao duyên
Ngôn ngữ chọn lọc, có sự kết hợp của cách nói của văn chương quý tộc và ngôn ngữ bình dân, cách nói khéo léo, chặt chẽ, có lí,
có tình.
Kiều đã thuyết phục em bằng ngôn ngữ của lí trí, bằng cả “lí, sự, tình” Lời lẽ của nàng điềm tĩnh, rạch ròi song dường như có sự kìm nén tình cảm và nỗi đau.
Trang 47NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
VĂN HỌC VIỆT NAM
dùng lí trí để thuyết phục Thúy Vân”.
Theo em, ý kiến trên có chính xác không? Vì Sao?
Gợi ý :
- Ý kiến trên là chính xác
- Vì: Kiều đã thuyết phục em bằng ngôn ngữ của lí trí, bằng cả “lí, sự, tình” Lời lẽ của nàng điềm tĩnh, rạch ròi song dường như có sự kìm nén tình cảm và nỗi đau (phân tích đoạn thơ để làm rõ luận điểm trên)