Nhân dịp kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Binh chủng hóa học 19/4/1958 – 19/4/2013, Tiểu đoàn Phòng hóa 20 đã tổ chức cuộc thi “Bộ đội hóa học 55 năm xây dựng và trưởng thành” nhằm ca ngợi [r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Khoa Kinh tế & Quản trị kinh doanh
Để đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất nước nhà, ngày
Trang 219/04/1958, Bộ đội hóa học đã được thành lập với sự kỳ vọng về một lực lượng nòng cốt trong chống vũ khí hủy diệt của cuộc kháng chiến Suốt 55 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Bộ đội hóa học đã vượt qua mọi gian khổ, khó khăn để hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, góp phần tô thắm truyền thống quyết chiến, quyết thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Binh chủng hóa học (19/4/1958 – 19/4/2013), Tiểu đoàn Phòng hóa 20 đã tổ chức cuộc thi “Bộ đội hóa học 55 năm xây dựng và trưởng thành” nhằm ca ngợi những chiến công của Bộ đội hóa học trong chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, làm tròn nhiệm vụ quốc tế giúp đỡ cách mạng ở hai nước láng giềng Lào và Campuchia; đồng thời tôn vinh những thành tựu to lớn của Binh chủng hóa học trong thời kỳ thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, xây dựng tiềm lực phòng chống vũ khí hủy diệt lớn, bảo vệ chế
độ chủ nghĩa xã hội của Đảng Cộng sản Việt Nam và góp phần xử lý chất độc tồn lưu hậu chiến, được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Là một sinh viên đang được đào tạo trên ghế nhà trường, tôi rất vinh dự
và đầy phấn khởi khi được tham dự cuộc thi này để bày tỏ được phần nào hiểu biết của bản thân về Binh chủng hóa học, Bộ đội hóa học, thể hiện lòng biết ơn
và kính trọng sâu sắc tới những thế hệ cha anh đã không ngại hy sinh gian khổ
để chiến đấu bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.
BÀI DỰ THI
BỘ ĐỘI HÓA HỌC 55 NĂM XÂY DỰNG VÀ TRƯỞNG THÀNH
Câu 1: Nêu tóm tắt lịch sử hình thành và phát triển của bộ đội hóa học trong
55 năm?
Trả lời:
Trang 3Từ khi xuất hiện chiến tranh, cùng với nhiều loại vũ khí khác, con người
đã biết sử dụng chất độc và chất cháy trong lĩnh vực quân sự và được sử dụnglần đầu với một khối lượng lớn từ trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất(1914 – 1918) và chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939 – 1945) Đức là quốc giađầu tiên sử dụng tài khí (khí clo) để phục vụ cho việc tham chiến của mìnhtrong đại chiến thế giới lần thứ nhất Sau năm 1918, cùng với Đức, Mỹ mở rộnghoạt động nghiên cứu, sản xuất và tàng trữ các chất độc hóa học, giết hại vô sốngười dân vô tội bằng những quả bom chứa các chất độc, đặc biệt là bomnguyên tử, vũ khí hạt nhân do Mỹ sản xuất ra Mặc cho sự nghiêm cấm của luậtpháp quốc tế, những chất hóa học độc hại vẫn được các nước đế quốc ngầm bímật nghiên cứu phát triển từ mức độ nhỏ đến mức độ lớn với kỹ thuật ngà càngtinh vi, tinh xảo và những phương tiện sử dụng ngày càng hiện đại hơn
Chủ nghĩa đế quốc đồng thời phát triển cả việc nghiên cứu và sản xuất vũkhí hạt nhân hòng giành ưu thế quân sự Tháng 8/1945, Mỹ đã thả xuống haithành phố Hyrosima và Nagasaki của Nhật Bản làm hàng chục vạn người chết
và bị thương, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho đến tận ngày nay
Trong chiến tranh xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp đã sử dụng bomcháy napan, phốt pho đốt trụi đi không biết bao nhiêu làng quê của dân tộc ta.Sau khi Mỹ thay Pháp nhảy vào Việt Nam, chúng không từ bỏ một âm mưu, thủđoạn thâm độc nào kể cả việc sử dụng vũ khí hóa học, vũ khí hạt nhân để thựchiện mục tiêu chiến lược của chúng, ngay cả khi loại vũ khí chúng sử dụng đã bịluật pháp quốc tế cấm Nhất là sau khi Hiệp định Giơnevơ về Việt Nam được kýkết, chủ nghĩa đế quốc mà đi đầu là đế quốc Mỹ đã không ngừng đẩy mạnhchạy đua vũ trang hóa học, hạt nhân, thành lập các khối liên minh quân sự, ápdụng chiến lược “phản ứng linh hoạt” nhằm chĩa mũi nhọn vào các nước xã hộichủ nghĩa, các nước thuộc địa, trong đó có Việt Nam
Trang 4Những lính Mỹ đầu tiên đổ bộ xuống chiến trường Việt Nam
Về phía ta, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá được đúng bảnchất của chủ nghĩa đế quốc và nhìn thấy được tận mắt hậu quả mà chất độc hóahọc gây ra trên đất nước Việt Nam, trong nhận định tại Hội nghị Trung ương 6khóa I ngày 15/7/1954: “Đế quốc Mỹ đang trở thành kẻ thù chính, trực tiếp củanhân dân Đông Dương”, Bác đã vạch rõ nguy cơ đất nước phải đối mặt với cuộcchiến vũ khí hủy diệt lớn khi đấu tranh với bọn đế quốc Mỹ Từ nhận định, đánhgiá nhạy bén, chính xác đó của Người, Tổng Quân ủy đã tích cực làm công tác
tổ chức, chấn chỉnh các đơn vị quân chủng cũ và chuẩn bị cho sự ra đời của một
số binh chủng mới, trong đó có binh chủng hóa học
Từ năm 1955, Tổng Quân ủy bắt đầu hoạt động tổ chức tập huấn nhữngkiến thức cơ bản về hóa học, nguyên tử cho các giáo viên tại trường Sĩ quan Lụcquân Việt Nam, trong đó có các đồng chí Nguyễn Xuân Tấn, Phùng Hữu Đĩnh,Nguyễn Văn Toàn,… Đến tháng 1/1956, trường Sĩ quan Lục quân Việt Nam lại
cử các đồng chí giáo viên này đi đào tạo chủ nhiệm hóa học trung đoàn, sư đoàn
và cán bộ chỉ huy phân đội ở Trường Hóa học Bắc Kinh (Thạch Gia Trang –Trung Quốc) Cuối năm 1956 Bộ đã cho thành lập Khoa hóa học – Trường Sĩquan Lục quân và Tổ nghiên cứu tác chiến dưới điều kiện vũ khí nguyên tử, hóa
Trang 5học ở Cục Quân huấn – Tổ chức tiền thân của cơ quan chỉ đạo phòng hóa Quânđội nhân dân Việt Nam.
Dù trong khi chiêu sinh Bộ đã chú trọng lựa chọn các đồng chí có trình
độ văn hóa nhất định nhưng mặt bằng chung thì nhiều đồng chí văn hóa còn rấtthấp Điều này gây khó khăn rất nhiều cho công tác học tập, huấn luyện của họcviên cũng như giảng viên Vì vậy, ngày 6/4/1956, trường đã tổ chức dạy thêmvăn hóa cho anh em Các học viên đều rất cố gắng vươn lên trong học tập, đápứng được nhu cầu huấn luyện, học tập chuyên môn sau này Chương trình họcvăn hóa này kết thúc vào tháng 11 năm 1956
Cũng trong năm 1956, Bộ đã cử các đồng chí Lê Hùng Việt, Hà Văn Dục,Lưu Ngọc Định, Trần Tiến Lâm, Nguyễn Văn Ngũ, Nguyễn Văn Bang đi đàotạo dài hạn tại trường đào tạo sĩ quan hóa học Thạch Gia Trang (Trung Quốc)trong 3 năm và các đồng chí Hoàng Quốc Sử, Nguyễn Mạnh Trí, Lê Thanh Thu
đi đào tạo tại Học viện Phòng hóa quân đội Liên Xô với thời gian 7 năm
Tháng 7/1957, trường Trung cao quân sự, Khoa hóa học cũng được thànhlập với nhiệm vụ bồi dưỡng công tác phòng hóa học, nguyên tử cho các cán bộtrung, cao cấp trong toàn quân Đồng chí Cù Xuân Sắc làm trưởng khoa Nhưvậy, tuy bộ đội hóa học chưa ra đời nhưng các yếu tố ban đầu đã được hìnhthành, đội ngũ cán bộ đã được đặc biệt quan tâm chú ý Với phương châm tíchcực đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, lấy tự đào tạo, bồi dưỡng trong nước là chính kếthợp gửi đi học ở nước ngoài, từ tháng 4/1956 đến tháng 7/1957, Trường Sĩ quanLục quân đã đào tạo được 3 đại đội sĩ quan hóa học với hơn 250 học viên Đây
là lực lượng đáng kể và rất quan trọng cho việc tổ chức xây dựng Bộ đội Hóahọc Mặt khác, Bộ cũng đã chuẩn bị về cơ sở vật chất kỹ thuật – yếu tố khôngthể thiếu cho việc thành lập một tổ chức mới trong quân đội bằng việc trang bịkhí tài hóa học thông qua việc nhận viện trợ từ các nước anh em
Việc xúc tiến cho sự ra đời của Bộ đội hóa học được đẩy nhanh, nhất là
từ tháng 3/1957 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 12 đã raNghị quyết về nhiệm vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng Nghị quyết
Trang 6xác định nhiệm vụ quân đội trong tình hình mới là: “Bảo vệ công cuộc củng cố
và xây dựng miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội; bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ
và an ninh của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, làm hậu thuẫn cho cuộc đấutranh để củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủtrong cả nước, sẵn sàng đập tan mọi âm mưu xâm lược của chủ nghĩa đế quốc,chủ yếu là đế quốc Mỹ và tay sai ”
Bác Hồ thăm bộ đội hóa học diễn tập năm 1957
Sau hơn 3 năm chuẩn bị tích cực mọi mặt, ngày 17/03/1958, Bộ Thammưu đã ban hành Công văn số 173/BTM, tổ chức các cơ quan trực thuộc Tổngcục Quân huấn trong đó có Phòng hóa học – nguyên tử nằm trong Cục Huấnluyện chiến đấu Phòng Hóa học nguyên tử được phát triển từ Tổ nghiên cứu tácchiến dưới điều kiện vũ khí nguyên tử, hóa học là cơ quan nghiệp vụ làm thammưu cho Bộ, chỉ đạo huấn luyện Phòng Hóa học – Nguyên tử trong toàn quân,
tổ chức, xây dựng một số cơ quan, đơn vị hóa học theo đề án đã được xác định
Sự ra đời của Phòng Hóa học – nguyên tử là bước phát triển quan trọng của Bộđội Hóa học về mặt tổ chức chỉ đạo chuyên môn với sự chỉ huy ban đầu của bốnđồng chí: đồng chí Đặng Quân Thụy làm trưởng phòng và ba đồng chí Trần
Trang 7Khuê, Lê Liêm, Nguyễn Phúc Thức ở ba bộ phận biên chế chỉ đạo huấn luyện,trang bị khí tài và nghiên cứu biên soạn tài liệu.
Đến ngày 19/04/1958, Bộ Tổng Tham mưu ra quyết định số 214/BMG,thành lập tiểu đoàn hóa học với phân hiệu Tiểu đoàn 6, trực thuộc trường Sĩquan Lục quân Đây là tiểu đoàn hóa học đầu tiên của Quân đội nhân dân ViệtNam, có nhiệm vụ đào tạo hạ sĩ quan hóa học cho toàn quân, đảm nhiệm phònghóa học hạt nhân và chiến đấu bằng vũ khí lửa Cùng ngày, Bộ cũng quyết địnhthành lập hai đại đội hóa học trực thuộc hai sư đoàn bộ binh 308 và 320 Nhưvậy đến ngày 19/8/1958, Bộ đội hóa học cơ bản đã hoàn thiện Về tổ chức, Bộđội Hóa học đã có cơ quan chuyên trách chỉ đạo chuyên môn là phòng Hóa học– Nguên tử nằm trong Cục Huấn luyện chiến đấu; Khoa Hóa học – Trường Sĩquan Lục quân có nhiệm vụ đào tạo sĩ quan hóa học; Khoa Hóa học trườngTrung cao quân sự được giao nhiệm vụ bồi dưỡng những kiến thức về hóa học –Nguyên tử căn bản cho cán bộ trung, cao cấp trong toàn quân và đã có quyếtđịnh tổ chức Tiểu đoàn 6 trực thuộc Trường Sĩ quan Lục quân, hai đại đội hóahọc trực thuộc sư đòan bộ binh 308 và 320
Ngày 19/04/1958 được lấy làm ngày truyền thống của Bộ đội hóa học,đánh dấu sự phát triển đầy đủ những yếu tố cần thiết cho sự ra đời của Bộ độihóa học Quân đội nhân dân Việt Nam Bộ đội Hóa học là một thành phần mới,một lực lượng mới của quân đội ta được thành lập, là một bước phát triển mớitrên con đường tiến lên chính quy, hiện đại của quân đội, thiết thực trong cuộcchiến tranh hóa học chống đế quốc Mỹ
Là một lực lượng non trẻ ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt,miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, ra sức hàn gắn vết thương chiến tranh,xây dựng chủ nghĩa xã hội; miền Nam còn đang chịu sự thống trị của đế quốc
Mỹ, trong giai đoạn từ khi đuợc thành lập cho đến năm 1964, Bộ đội hóa học đãnhanh chóng phát triển lớn mạnh, từng bước huấn luyện theo phương hườngchính quy hiện đại, triển khai rộng rãi, toàn diện phong trào phòng hóa quầnchúng ở cả miền Bắc và miền Nam, chi viện tích cực cho miền Nam, sẵn sàng
Trang 8chiến đấu bảo vệ miền Bắc Trong hoạt động, Bộ đội hóa học đã từng bước tạo
ra một số tiền đề cho việc xây dựng, phát triển của một binh chủng kỹ thuật đủkhả năng đối phó với âm mưu thủ đoạn sử dụng vũ khí hóa học của đế quốc
Mỹ Bộ đội hóa học trở thành nòng cốt trong việc huy động sức mạnh tổng hợpcủa chiến tranh nhân dân, chống lại chiến tranh hóa học của Mỹ, làm lực lượngđáng tin cậy, là thành viên không thể thiếu của lực lượng vũ trang nhân dân ViệtNam
Năm 1958, Tiểu đoàn 6 quân số đã lên tới 950 người, gồm 9 đại đội trong
đó 4 đại đội đào tạo hạ sĩ quan được gọi là Tiểu đoàn 6A, 5 đại đội thường trựcchiến đấu được gọi là Tiểu đoàn 6B Đến năm 1959, lớp đào tạo hạ sĩ quan hoànthành, tiểu đoàn lại trở về với phân hiệu Tiểu đoàn 6 Sư đoàn bộ binh 308 và
320 được tổ chức biên chế 4 trung đội: trinh sát bức xạ hóa học, tiêu độc binhkhí kỹ thuật, tiêu độc mặt đất và vệ sinh trang dụng Binh chủng hóa học đã cóthêm đại đội 52 và 53; các sư đoàn 330, 305, 338, 312, 324, 325 lần lượt đượcthành lập Đến cuối năm 1959, Bộ đội hóa học đã được tổ chức thành một hệthống từ Bộ đến các đơn vị trong toàn quân; có cơ quan tham mưu hóa học chỉđạo công tác phòng hóa cao nhất là Phòng Hóa học – nguyên tử trực thuộc CụcQuân huấn; Tiểu đoàn 6, Khoa Hóa học của trường Sĩ quan Lục quân, Khoa hóahọc trường Trung cao quân sự và có tương đối đầy đủ chủ nhiệm, trợ lý và phânđội hóa học ở các quân khu, quân binh chủng, các sư đoàn và trung đoàn củamột số sư đoàn bộ binh
Năm 1960, đế quốc Mỹ đã thực hiện chiến lược “chiến tranh đặc biệt”,trong đó tiến hành phun rải chất độc hóa học trên chiến trường miền Nam
Trang 9Hình ảnh máy bay Mỹ rải chất độc hóa học trên ở miền Nam Việt Nam
Xe tăng Bộ đội Hóa học sử dụng trong ‘Chiến tranh đặc biệt”
Trước tình hình nghiêm trọng ấy, Bộ Tổng Tham mưu đã giao nhiệm vụcho Binh chủng hóa học: Đẩy mạnh xây dựng lực lượng binh chủng trong toànquân, tích cực chỉ đạo huấn luyện phòng chống vũ khí hủy diệt lớn trong ba thứquân, triển khai công tác phòng hóa quần chúng, phòng hóa nhân dân miền Bắcđồng thời chuẩn bị điều kiện để xây dựng lực lượng phòng hóa ở miền Nam.Ngày 20/08/1960, Bộ Tổng Tham mưu đã ra quyết định số 169/BMG-BTTM
Trang 10tách Phòng Hóa học – Nguyên tử trực thuộc Cục Quân huấn thành Phòng Hóahọc – Nguyên tử trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu và quy định: Phòng Hóa học –nguyên tử có nhiệm vụ làm tham mưu cho Bộ trong việc chỉ đạo xây dựng lựclượng phòng hóa trong toàn quân, huấn luyện, phổ cập phòng chống vũ khí hóahọc hạt nhân trong ba thứ quân và quản lý xây dựng các đơn vị hóa học trựcthuộc.
Ngày 10/10/1961, trong Công văn số 312/H2, Bộ Tổng Tham mưu đãquy định chức năng, nhiệm vụ của Phòng hóa học – Nguyên tử là cơ quanchuyên môn của Bộ Tổng Tham mưu, có nhiệm vụ chỉ đạo lực lượng hóa họccủa Bộ và chỉ đạo về chuyên môn cho cơ quan và phân đội hóa học trong toànquân, hướng dẫn và nghiên cứu huấn luyện phòng nguyên tử hóa học cho cácquân binh chủng và lực lượng hậu bị
Đến ngày 25/06/1962, theo quyết định số 271/TMG Bộ Tổng Tham mưubiên chế của Phòng hóa học – Nguyên tử rút gọn còn 31 người, các ban chuyênmôn vẫn giữ nguyên, giảm tổ sửa chữa và sản xuất ống trinh độc Về tổ chứcxây dựng, phát triển các phân đội hóa học của Bộ, ngày 30/01/1962, Bộ TổngTham mưu ra quyết định số 179/TMG, thành lập tiểu đoàn hóa học thứ hai vớiphiên hiệu 902, Tiểu đoàn 6 đổi tên thành Tiểu đoàn 901 Đây là hai tiểu đoànhọat động độc lập, sẵn sàng chiến đấu và huấn luyện của lực lượng hóa học trựcthuộc Bộ
Năm 1963, Bộ Tổng Tham mưu quyết định điều chỉnh biên chế thời bìnhcho tiểu đoàn 902: 1 đại đội chinh sát hóa học, 1 đại đội tiêu trừ vệ sinh, 1 đạiđội tiêu độc mặt đất, 1 đại đội huấn luyện hạ sĩ quan Còn Tiểu đoàn 901 có 6đại đội: 1 đại đội trinh sát bức xạ hóa học, 2 đại đội tẩy trừ vệ sinh, 1 đại độitiêu độc mặt đất, 1 đại đội súng phun lửa và 1 đại đội tiêu độc trang dụng Ngày24/04/1963, Bộ Tổng Tham mưu ra quyết định số 124/TMG điều chỉnh biên chếcủa các Quân khu tả ngạn, Hữu ngạn, Tây Bắc theo biểu biên chế chung
Trang 11Như vậy, tuy trong hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt nhưng cácphân đội hóa học đã lần lượt ra đời, hoạt động theo hướng chính quy, sẵn sàngchiến đấu bảo vệ Tổ quốc Đó là sự cố gắng rất lớn của Bộ cũng như Phòng Hóahọc – Nguyên tử.
Bộ Tham mưu cũng rất quan tâm đến việc đào tạo bồi dưỡng năng lựccủa đội ngũ cán bộ Giai đoạn từ năm 1960 – 1964, Bộ đã tổ chức cho nhiềuđoàn cán bộ sang Liên Xô và Trung Quốc để học tập và tham quan binh chủngphòng hóa của họ Vấn đề trang bị và làm chủ trang bị cũng được đánh giá lànội dung cơ bản, có ý nghĩa quan trọng đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ của
bộ đội Từ khi ra đời, Phòng Hóa học – Nguyên tử đã có biên chế bộ phận khítài với hai bộ phận nữa là chỉ đạo huấn luyện và nghiên cứu biên soạn tài liệu.Các bộ phận này cũng đóng góp những đề xuất tích cực để xây dựng cơ sở đảmbảo trang bị kỹ thuật cho binh chủng Bộ đã nhận nhiều viện trợ vũ khí trang bị
kỹ thuật từ các nước anh em, trong đó có đủ loại trang bị khí tài đặc chủng hiệnđại cần thiết (máy đo phóng xạ, hòm hóa nghiệm, các loại xe đặc chủng, xe bọcthép, các bộ phòng da và mặt nạ M04,…), tích lũy vào kho trang bị ngày càngnhiều dẫn đến các quyết định xây dựng kho khí tài hóa học với tổng diện tích sửdụng 2117m2 tại tỉnh Sơn Tây; Quyết định xây dựng xưởng Hóa học với tổngdiện tích 1564m2; Quyết định thành lập Kho khí tài hóa học với phiên hiệu K61
và Tổ sửa chữa khí tài phòng hóa trực thuộc Phòng Hóa học – Nguyên tử Từtháng 3/1963 đến đầu năm 1964, Kho tiếp nhận hơn 400 tấn vũ khí trang bị kỹthuật hóa học các loại, 55 xe đặc chủng và bắt đầu triển khai tìm hiểu một sốvấn đề về tiêu chuẩn kỹ thuật, sử dụng, bảo quản sửa chữa khí tài… Tổ sửachữa lưu động bảo dưỡng, sửa chữa trang thiết bị và do trang bị khí tài còn ítnên tổ này luôn ở trong tư thế sẵn sàng chiến đấu Bộ Tổng Tham mưu và TổngCục Chính trị cũng phát động các phong trào để xây dựng nề nếp, chế độ bảoquản, sửa chữa thường xuyên khí tài Năm 1964 đã nghiên cứu và sản xuất đượcmột số phụ tùng thay thế, sử dụng khí tài mới: công trình xạ hóa học, thiết bị
Trang 12hiệu chỉnh máy đo, xe hóa xạ nghiệm, bộ xe tiêu độc trang dụng AGB-3 và tiếnhành nghiên cứu khí tài phòng hóa cho phù hợp với điều kiện chiến trường Bêncạnh việc đảm bảo trang bị khí tài thì công tác khai thác sử dụng và đảm bảo kỹthuật chuyên môn cũng được đặc biệt chú ý.
Một căn cứ của ta sau một trận tập kích trong “Chiến tranh cục bộ”
Trong giai đoạn 1965 – 1975, Bộ đội Hóa học đã cùng toàn dân toàn quân
ta đánh thắng đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất hai miền Năm
1965, Mỹ ồ ạt đổ thêm quân Mỹ và chư hầu vào miền Nam Việt Nam, đồng thờitiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng khong quân và hải quân nhằmngăn chặn các hoạt động chi viện của miền Bắc vào miền Nam, uy hiếp tinhthần chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta Trước tình hình đó, Bộ xác định đẩymạnh chỉ đạo chi viện ở miền Bắc cho các lực lượng vũ trang giải phóng miềnNam Đến giữa năm 1965, lực lượng hóa học đã trong các đơn vị bộ đội địaphương miền Bắc đã phát triển về số lượng, hệ thống cơ quan hóa học chuyêntrách được kiện toàn từ Bộ đến các sư đoàn, tỉnh đội, các quân chủng, binh
Trang 13chủng; thể hiện quyết tâm chiến đấu trong tình huống chiến tranh địch có sửdụng chất độc hóa học Bộ đội Hóa học từ năm 1965 đến năm 1968 nhanhchóng phát triển và giữ vững được chính quyền miền Bắc trước chiến tranh pháhoại cả đế quốc Mỹ.
Ở chiến trường miền Nam, Mỹ không ngừng tăng cường tấn công bằngmáy bay, tàu chiến, cách mạng Việt Nam đứng trước những thử thách gay go vàquyết liệt Trung ương Đảng đã họp và kịp thời đưa ra nhiệm vụ: “Động viênlực lượng cả nước kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc
Mỹ trong bất kỳ tình huống nào để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam,hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân trong cả nước” Sau ba nămtiến hành chiến tranh phá hoại lần thứ nhất ở miền Bắc và tăng cường đưa quânviễn chinh vào miền Nam, đế quốc Mỹ vẫn liên tiếp bị thất bại trên cả hai miềnđất nước ta, đồng thời cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968
đã đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đếquốc Mỹ Đế quốc Mỹ buộc phải thay đổi chiến lược chiến tranh để cứu vãntình thế, báo hiệu những thử thách gay go mới cho nhân dân ta Bộ đội Hóa họccủa ta trước hoàn cảnh đó cũng có bước phát triển, phù hợp với yêu cầu nhiệm
vụ của cuộc kháng chiến
Từ năm 1969 đến năm 1972, nhân dân Việt Nam tiếp tục đương đầu vớicuộc tấn công phá hoại lần thứ hai ở miền Bắc đồng thời phải đối mặt với chiếnlược chiến tranh mới của đế quốc Mỹ ở chiến trường miền Nam – chiến lược
“Việt Nam hóa chiến tranh” Với sự quyết tâm cao độ và lòng yêu nước căm thùgiặc sâu sắc, Bộ đội Hóa học cùng với toàn thể dân tộc lại chiến thắng âm mưucủa kẻ thù một lần nữa Lúc này, Bộ đội Hóa học đã thực sự trưởng thành vềmọi mặt, đã tổ chức huấn luyện và đào tạo được một lực lượng phòng hóa rộngrãi, phát huy được một phong trào phòng hóa quần chúng sâu rộng để tự bảođảm cho mình
Trang 14Đế quốc Mỹ rải chất độc hóa học xuống chiến trường miền Nam năm 1969
Từ tháng 1/1973 đến tháng 4/1975, Bộ đội hóa học được xác định nhiệm
vụ mới đó là tích cực chuẩn bị mọi mặt, thực hành đảm bảo phòng hóa, thamgia chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy giải phóng miền Nam thốngnhất đất nước của cả dân tộc Quãng thời gian này Quân đội Việt Nam đã giànhđược nhiều thắng lợi mang dấu ấn thời đại Đó là sự thành công của Chiến dịch
Hồ Chí Minh và cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 đại thắng,kết thúc 30 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta Sự thắng lợimang tính chất quyết định ấy là nhờ có sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộngsản Việt Nam mà trực tiếp là Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốcphòng, Bộ đội Hóa học đã nỗ lực xây dựng, phát triển và trưởng thành từngbước, từ bảo đảm phòng hóa, tham gia trận chiến đấu bằng súng phun lửa, bằngmàn khói các trận chiến đấu tiến lên các chiến dịch, hiệp đồng quân binh chủngvới trình độ ngày càng cao Đồng thời tích cực khắc phục tình trạng thiếu thốn
vũ khí trang bị kỹ thuật bằng cách sáng tạo ra các loại trang bị khí tài ứng dụng,thô sơ cung cấp cho lực lượng vũ trang và nhân dân Trong hoạt động phòngchống, Bộ đội Hóa học luôn phát huy tốt vai trò nòng cốt của mình với vớiphong trào phòng hóa quần chúng rộng rãi trong toàn quân và nhân dân; đã kếthợp chặt chẽ giữa tuyên truyền vận động nhân dân đấu tranh chính trị, thu thập
Trang 15bằng chứng tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ đã gây ra và để lại hậu quả trên đấtnước Việt Nam Bộ đội Hóa học còn tham gia hàng trăm trận chiến đấu bằngsúng phun lửa lập nên những chiến công vẻ vang, xây dựng nên truyền thống:
“Phòng chống tốt, chiến đấu giỏi” Với những thành tích, kinh nghiệm đã đạtđược, Bộ đội Hóa học hăng hái cùng toàn quân, toàn dân bước vào thời kỳ mới– thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Sau khi đất nước được hoàn toàn giải phóng, Bộ đội hóa học trong giaiđoạn 1975 – 1986 tích cực tham gia khôi phục đất nước sau chiến tranh và chiếnđấu bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc Từ tháng5/1975 đến tháng 3/1979, đất nước cơ bản khắc phục được hậu quả của chiếntranh hóa học mà Mỹ gây ra trên chiến trường miền Nam, phát triển thành Bộ
Tư lệnh hóa học, bảo đảm phòng hóa, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới TâyNam và Biên giới phía Bắc Trong chiến công chung đó, Bộ đội Hóa học đã nỗlực phấn đấu, thực hiện tốt nhiệm vụ chức năng, đảm bảo phòng hóa tích cực vàtham gia đánh địch, góp phần nhỏ bé vào cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc củatoàn dân và toàn quân ta Từ năm 1979 đến năm 1986, lực lượng bộ đội hóa họcđược mở rộng, bảo đảm phòng hóa, tham gia chiến đấu chống kiểu chiến tranhphá hoại, lấn chiếm biên giới phía Bắc và làm nhiệm vụ quốc tế giúpCampuchia trấn giữ đất nước
Tóm lại, từ năm 1975 đến đầu năm 1986, qua 10 năm xây dựng, chiếnđấu và phát triển, Binh chủng đã có bước phát triển trên tất cả các mặt, hoànthành xuất sắc nhiệm vụ chức năng của Binh chủng trong tình hình mới Thànhtích quan trọng nhất là xây dựng được hệ thống tổ chức lực lượng hóa học từ Bộđến các quân khu, quân đoàn, sư đoàn, trung đoàn, binh đoàn, quân binh chủng,học viện, nhà trường trong toàn quân tương đối đồng bộ và thống nhất Tổ chức
bố trí được lực lượng hóa học chuyên môn ở miền Bắc, miền Nam và chiếntrường Campuchia, hình thành thế trận phòng hóa tại chỗ trên chiến trường biêngiới phía Bắc, chiến trường Campuchia Bên cạnh đó là bắt đầu công việc thugom xử lý chất độc hóa học và các phương tiện chứa chất độc hóa học do địch
Trang 16để lại trên chiến trường miền Nam, làm cơ sở để sau này tổ chức xử lý triệt để,làm cho môi trường sinh thái trong lành; mạnh dạn nghiên cứu, cải tiến, sảnxuất trang bị khí tài hóa học và nhận viện trợ từ các nước bạn Binh chủng xácđịnh rõ chức năng, nhiệm vụ kết hợp giữa phòng chống với tham gia chiến đấu;quán triệt quan điểm tự lực tự cường nghiên cứu khai thác các loại vũ khí đánhđịch và tích cực, chủ động tham gia chiến đấu đạt hiệu quả cao.
Trong những năm đầu của thời kỳ đổi mới đất nước (1986 – 1995), Bộđội hóa học tiếp tục công cuộc xây dựng đổi mới lực lượng, nâng cao sức mạnhchiến đấu đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ bảo vệ Tổquốc những năm cuối thập kỷ 80 Không ngại khó, ngại khổ, vượt qua bao giannan, thử thách, Bộ đội hóa học vẫn không ngừng phát triển nâng cao trình độcủa lực lượng, góp phần không nhỏ để đáp ứng nhu cầu dựng nước và giữ nướcvào đầu những năm 90, thúc đẩy sự phát triển tiềm lực đất nước Cho đến đầunăm 1996, Bộ đội Hóa học vừa thực hiện chấn chỉnh lực lượng hóa học thườngtrực gọn nhẹ, xây dựng lực lượng dự bị động viên hóa học có số đông, chấtlượng cao Ngoài việc thường xuyên sẵn sàng tham gia chiến đấu chống bạoloạn lật đổ, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, chính quyền và nhân dân;làm tốt nhiệm vụ quốc tế giúp Lào và Campuchia xâ dựng lực lượng hóa học,binh chủng còn tập trung phát triển tiềm lực, phát huy ưu thế chuyên môn vàohoạt động xử lý sự cố chất độc, xạ, chất độc tồn lưu sau chiến tranh và thu đượcnhiều kết quả to lớn, góp phần thiết thực vào công cuộc đổi mới trên con đườngcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, làm cơ sở cho những bước đi nhữngnăm tháng tiếp theo, bảo vệ vững chắc Tổ quốc
Bước vào cuộc chạy đua công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (1995 –2008), Quân đội và Binh chủng tiếp tục nhiệm vụ của mình sau khi đất nước đãthoát ra khỏi sự khủng hoảng kinh tế, xã hội Đó là nâng cao chất lượng tổnghợp, tiếp tục mở rộng nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và khắcphục chất độc tồn lưu sau chiến tranh (1/1996 – 12/2000) Bắt đầu một thiênniên kỷ mới, thế kỷ mới, cũng là quãng thời gian đất nước đứng trước những
