SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÌNH XUYÊNGIÁO ÁN DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC NĂM HỌC 2016- 2017 MÔN: HÓA HỌC - LỚP 9CHỦ ĐỀ:
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÌNH XUYÊN
GIÁO ÁN
DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC NĂM HỌC 2016- 2017
MÔN: HÓA HỌC - LỚP 9CHỦ ĐỀ: TIẾT 4-BÀI 2: MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG (Tiết 2)
LƯU HUỲNH ĐIOXIT
Người thực hiện: Tạ Thị Mai Hương Trường: THCS Gia Khánh Email: c2giakhanh.binhxuyen@vinh phuc.edu.vn
Gia Khánh, tháng 11 năm 2016
Trang 2Ngày soạn: 30/8/2016
Ngày giảng: 14/9/2016
Tiết 4 BÀI 2: MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG (Tiết 2)
“LƯU HUỲNH ĐIOXIT”
- Biết các ứng dụng của lưu huỳnh đioxit
- Nguyên nhân dẫn đến mưa axit
1.1.2 Môn GDCD:
Lớp 6 – tiết 8.
- Biết yêu thiên nhiên và sống hòa hợp với thiên nhiên
- Biết thiên nhiên bao gồm những gì, hiểu được vai trò của thiên nhiên đốivới đời sống của mỗi con người và toàn xã hội
- Vì sao phải yêu và sống hòa hợp với thiên nhiên, một số biện pháp cần làm
để bảo vệ thiên nhiên
Lớp 7 – tiết 22, 23.
- Hiểu những tác hại của việc phá hoại thiên nhiên mà con người đang phảigánh chịu
- Cần phải bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
Lớp 7 – tiết 24, 25.- Bảo vệ di sản văn hóa.
1.1.3 Môn Toán:
Lớp 8 – tiết 69, 70, 71, 72 Đối với học sinh trung bình khá các em sẽ giải bài tập
theo phương pháp giải phương trình bậc nhất một ẩn
Trang 3Lớp 9 – tiết 31 Đối với học sinh giỏi thì các em thường giải bài toán bằng phương
pháp hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
1.1.4 Môn Tin học:
Lớp 9 – tiết 3, 4 - HS biết mục đích của việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy
và học; Các bước cần thiết để tìm kiếm tài liệu trên Internet
1.1.7 Kiến thức hiểu biết xã hội
- Lưu huỳnh đioxit là nguyên nhân gây nên bệnh viêm phổi và bệnh về mắt
- Biết cách dùng câu, từ hợp lý để diễn đạt lưu loát khi giải bài tập nhận biếtcác chất và giải thích hiện tượng trong thực tế
- Biết được thời gian mà các nhà Bác học phát hiện ra mưa axit trên thế giới
và mưa axit ở Việt Nam
- Qua những bài hát về cảnh đẹp của quê hương đất nước học sinh biết vàcảm nhận được những giá trị mà thiên nhiên ban tặng cho con người là rất quí giá,các em cần phải bảo vệ
- Biết được những nơi và thời gian mà con người phát hiện ra mưa axit trênthế giới và ở Việt Nam
1.2 Kĩ năng:
1.2.1 Môn Hóa học:
- Dự đoán, kiểm tra và rút ra tính chất hóa học của Lưu huỳnh đioxit dựa vào tính chất chung của oxit axit
Trang 4- Viết phương trình phản ứng minh họa cho mỗi tính chất, Phân biệt được một số oxit cụ thể.
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, giải thích hiện tượng và rút ra kết luận
- Kĩ năng vận dụng kiến thức môn hóa học lớp 8, 9 (tích hợp nội môn), giáo
dục công dân, toán học, tin học, kiến thức hiểu biết xã hội, sinh học, mĩ thuật, (tích hợp liên môn) để nhằm khắc sâu kiến thức của bài học một cách tốt nhất.
Học sinh có kỹ năng vẽ, biết cảm nhận cái đẹp, có khiểu thẩm mĩ
1.1.7 Kiến thức hiểu biết xã hội: Rèn luyện kỹ năng
- Phân tích đề, trình bày bài ngắn gọn và đầy đủ
- Lắng nghe, giao tiếp, phân tích, khái quát, tổng hợp kiến thức
- Nhớ thời gian xảy ra mưa axit ở Việt Nam và trên thế giới
- Cảm thụ âm nhạc
Trang 5- Nhận biết vị trí bị ô nhiễm bởi lưu huỳnh đioxit.
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:
+ Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực, giao tiếp và hợp tác khi làm việc theo nhóm, cặp, cá nhân
+ Làm chủ bản thân; trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ môi trườngsống không bị ô nhiễm; ứng phó thiên tai
+ Tự nhận thức: thể hiện sự tự tin khi làm việc cá nhân, đặt và trả lời câu hỏi
- Giáo dục tình yêu, tinh thần đoàn kết, chia sẻ với những người dân nơithường xuyên xảy ra thiên tai và tinh thần yêu quê hương đất nước, ý thức bảo vệchủ quyền quốc gia
- Giáo dục tính cẩn thận, tinh thần say mê môn học
1.4 Định hướng phát triển năng lực:
- Quan sát thí nghiệm trên sơ đồ, trên video, hình vẽ minh họa, nêu hiện
tượng thí nghiệm, tư duy tổng kiến thức của nhiều bộ môn
- Ngôn ngữ, tính toán hóa học, viết phương trình hóa học…
- Giao tiếp, nêu - phát hiện và giải quyết vấn đề, hợp tác, sử dụng CNTT…
II.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
2.1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Bài giảng PowerPoint
- Tài liệu, tranh ảnh về thiên nhiên tươi đẹp cũng như bị ô nhiễm môi trường
- Máy chiếu, máy tính
Trang 6- Phiếu kiểm tra trắc nghiệm nhanh.
- Sơ đồ hình vẽ 1.6; 1.7 sách giáo khoa trang 10 về tính chất hóa học của SO2
và sơ đồ hình vẽ điều chế và thu khí SO2
- Bình thủy tinh thu sẵn khí SO2
- Diêm
2.2 Chuẩn bị của học sinh:
- 12 em sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về thiên nhiên tươi đẹp cũng như bị ônhiễm môi trường
- 12 em vẽ tranh phong cảnh của quê hương Việt Nam
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
III.1 Ổn định tổ chức(1 phút) Lớp 9A: 40/40
III.2 Kiểm tra bài cũ (6 phút)
HS1: Nêu tính chất hóa học của oxit
axit- mỗi tính chất viết 1 PTPƯ
minh họa?
HS: HS khác nhận xét
GV: Kết luận – cho điểm
1 Tác dụng với nước tạo dd axit
P2O5(r) + 3H2O(l) 2H3PO4(dd)
2 Tác dụng với dd bazơ tạo muối và nước.CO2(k) + Ca(OH)2(dd) CaCO3(r) + H2O(l)
3 Tác dụng với oxit bazơ tan tạo muối
CO2(k) + BaO(r) BaCO3(r)
HS2 Làm bài tập 3*(SGK – tr 9)
200ml dung dịch HCl có nồng độ
3,5 M hòa tan vừa hết 20 gam hỗn
hợp hai oxit CuO và Fe2O3
a Viết phương trình hóa học
b Tính khối lượng của mỗi oxit có
trong hỗn hợp đầu
Tích hợp kiến thức môn toán lớp 8-
Cách 1:
) ( 7 , 0 5 , 3 2 ,
n HCl
CuO + 2HCl CuCl2 + H2O (1)Fe2O3 + 6HCl 2FeCl3 + 3H2O (2)Gọi số mol của CuO là x mol
) ( ) 2 7 , 0 ( )
(
) 1
) ( 6
2 7 , 0
) 2 ( 3
n Fe O
Trang 7tiết 69, 70, 71, 72 về phương trình
bậc nhất một ẩn và môn hóa 8 – tiết
32, 33 tính theo PTHH hoặc là các
em sẽ giải bài toán này bằng
phương pháp hệ hai phương trình
bậc nhất hai ẩn (toán 9 – tiết 31)
Tích hợp liên môn
HS: HS khác nhận xét
GV: Kết luận – cho điểm
05 , 0
20 ) 6
2 7 , 0 ( 160 80
3 2
m
m CuO Fe O
) ( 16 4 20 );
( 4 05 , 0
, 0 6 2
20 160 80
y x y
x
y x
) ( 4 80 05 , 0 3
m
g m
O Fe CuO
III.3 Học bài mới (32 phút)).
Tích hợp môn hóa học lớp 8 – tiết 37, 38 (tích hợp nội môn)
* Giới thiệu bài (3 phút): Ở lớp 8, khi học về tính chất hóa học của oxi, chúng ta đãbiết phản ứng cháy của lưu huỳnh trong oxi Vậy sản phẩm phản ứng giữa lưu
huỳnh và oxi là chất gì
HS: Đó là lưu huỳnh đioxit.
GV: Vậy lưu huỳnh đioxit có tính chất, ứng dụng và điều chế như thế nào chúng ta
đi nghiên cứu bài hôm nay GV chiếu trên màn hình (Slides 5)
Tiết 4 – Bài 2 MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG (tiết 2)
“ LƯU HUỲNH ĐIOXIT”
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản
GV: Yêu cầu HS viết CTHH của lưu huỳnh
đioxit và lưu huỳnh đioxit còn có cách gọi
tên khác (tên thường gọi) là gì?
HS: trả lời
GV: Ngoài ra lưu huỳnh đioxit còn gọi là
sunfu đioxit hay lưu huỳnh (IV) oxit
CTHH là SO 2
Tên thường gọi là khí sunfurơ
Hoạt động 1(16 phút): Tìm hiểu về tính chất của lưu huỳnh đioxit
Trang 8(1)Phương pháp/ Kĩ thuật dạy học: Phát vấn, nêu và giải quyết vấn đề.
(2) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, cặp.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản
Tích hợp kiến thức môn hóa học 8 -tiết 2
(tích hợp nội môn) và kiến thức tự nhiên
GV: Các em hãy quan sát lọ thủy tinh
đựng lưu huỳnh đioxit, nhận xét về thể,
màu sắc
- Dựa vào CTHH cho biết khối lượng mol
của SO2 và so với khối lượng mol không
khí
GV: Bật que diêm, que diêm cháy để HS
nêu mùi của lưu huỳnh đioxit.(không cho
Trang 9GV: Tại sao cô không cho các em ngửi
trực tiếp lưu huỳnh đioxit?
HS: Vì lưu huỳnh đioxit độc.
GV: lưu huỳnh đioxit độc có thể gây viêm
phổi và bệnh về mắt
GV: SO2 thuộc loại oxit nào? Có những
tính chất hóa học gì?(GV ghi *Tính hóa
học) HS: Oxit axit – tác dụng với(nước,
dd bazơ và với oxit bazơ)
GV: Vậy SO2 có tính chất hóa học của
oxit axit không? Chúng ta đi nghiên cứu
để kiểm chứng Trước hết ta vào phần 1
GV: Các em quan sát TNo thứ nhất là:
GV: Chiếu hình 1.6 sgk – T10 trên máy
chiếu(slides 7) để HS quan sát thí
nghiệm
GV: Mô tả thí nghiệm theo hình vẽ nói
SO2 vừa được điều chế đã theo ống dẫn
khí vào cốc nước có mẩu giấy quì tím
HS: Nêu hiện tượng, giải thích và viết
phương trình phản ứng
GV: SO2 là chất gây ô nhiễm không khí,
là một trong các nguyên nhân gây mưa
axit,hiệu ứng nhà kính
GV: Kết luận:Lưu huỳnh đioxit tác dụng
với nước để tạo ra dung dịch axit
SO2(k) + H2O(l) H2SO3(dd)
Kết luận:Lưu huỳnh đioxit tác dụng
với nước để tạo ra dung dịch axit sunfurơ H 2 SO 3
Trang 10GV:Lưu huỳnh đioxit còn tác dụng với
dung dịch bazơ,phản ứng đó như thế
nào? Chúng ta tiếp tục đi nghiên cứu thí
nghiệm thứ 2
GV: Chiếu hình 1.7 sgk – T10 trên máy
chiếu(slides 8) để HS quan sát thí
nghiệm
GV: Mô tả thí nghiệm theo hình vẽ và nói
SO2 vừa được điều chế đã theo ống dẫn
khí vào cốc đựng nước vôi trong
HS: Nêu hiện tượng, giải thích và viết
phương trình phản ứng
GV: kết luận: Như vậy SO 2 phản ứng với
dung dịch bazơ tạo ra muối và nước.
GV: yêu cầu HS viết thêm một số phản
ứng của SO2 tác dụng với các dung dịch
NaOH, Ba(OH)2
HS: Lên bảng viết
SO2(k)+ Ba(OH)2(dd) BaSO3(r)+ H2O(l)
SO2(k)+ 2NaOH (dd) Na2 SO3(r)+ H2O(l)
Hiện tượng: Xuất hiện kết tủa trắng Giải thích: Do SO2 đã phản ứng với dung dịch Ca(OH)2 tạo ra chất kết tủa trắng là CaSO3(không tan)
SO2(k)+ Ca(OH)2 (dd) CaSO3(r)+ H2O
* Kết luận: Lưu huỳnh đioxit tác dụng
với dung dịch bazơ tạo ra muối và nước
Trang 11GV: nhận xét,kết luận tính chất thứ 3 của
SO2
GV: Kết luận về tính chất hóa học của
SO2 : Qua đây các em thấy SO2 là oxit
axit
GV: SO2 có những ứng dụng gì ? chúng
ta đi nghiên cứu phần II
3 Tác dụng với oxit bazơ
SO2 tác dụng với oxit bazơ tan tạo muối sunfit
SO2(k) + Na2O(r) Na2SO3(r)SO2(k) + BaO(r) BaSO3(r)SO2(k) + K2O(r) K2SO3(r)
Kết luận: Lưu huỳnh đioxit (SO 2 ) là oxit axit
Hoạt động 2(3 phút) Tìm hiểu về ứng dụng của lưu huỳnh đi oxit.
(1)Phương pháp/ Kĩ thuật dạy học: Phát vấn, nêu và giải quyết vấn đề.
(2) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, cặp.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản
Tích hợp môn Tin học để tìm kiếm
tranh, ảnh
GV: Yêu cầu HS đọc thông tin trong
sách giáo khoa và nêu ứng dụng của
GV: SO2 được điều chế như thế nào
chúng ta đi nghiên cứu phần III
II LƯU HUỲNH ĐIOXIT CÓ NHỮNG ỨNG DỤNG GÌ?
- Phần lớn SO2 được dùng để sản xuất H2SO4
- Ngoài ra SO2 còn dùng làm chất tẩy trắng bột gỗ trong công nghiệp giấy, dùng làm chất diệt nấm mốc
Chất tẩy trắng bột gỗ
Hoạt động 3(10 phút): Tìm hiểu về cách điều chế của lưu huỳnh đioxit.
Trang 12(1)Phương pháp/ Kĩ thuật dạy học: Phát vấn, nêu và giải quyết vấn đề.
(2) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, cặp.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản
Tích hợp môn Tin học để tìm kiếm
tranh, ảnh
GV: Yêu cầu HS đọc thông tin trong
SGK và nêu các cách điều chế SO2
HS: Trả lời (Điều chế SO2 trong phòng
thí nghiệm và trong công nghiệm)
GV: Vậy điều chế SO2 trong phòng thí
nghiệm như thế nào? Ta vào phần 1
GV: Những nguyên liệu nào dùng để
điều chế SO2
HS: Muối sunfit, axit, đồng.
GV: Vậy làm thế nào để điều chế được
SO2 từ những nguyên liệu trên
HS: Thứ nhất là cho Muối sunfit tác
dụng với axit và thứ hai là cho axit
H2SO4 đặc đun nóng tác dụng với Cu
GV: Chiếu lên màn hình điều chế SO2
trong phòng thí nghiệm, video và các
hình 6, 7, 8 trên slides 10
HS: Quan sát TNo trên sơ đồ, qua
video và viết PTPƯ xảy ra khi cho
muối natri sunfit tác dụng với axit
sunfuric
GV: Nhận xét và kết luận, khi cho
muối sunfit tác dụng với axit ta sẽ thu
Na2SO3(dd) + H2SO4(dd) Na2SO4(dd) + SO2(k) + H2O(l)
Muối natri sunfit H 2 SO 4
- Đun nóng H2SO4(đ) với Cu (học bài axit sunfuric)
Trang 13GV: Đồng thời cho HS xem hình 9, 10
trên slides 11
GV: Thông báo để điều chế SO2 người
ta cho H2SO4 đặc, nóng tác dụng với
kim loại trừ Vàng và Bạch kim
GV: Đó là điều chế SO2 trong phòng
TNo trong công nghiệp SO2 được điều
chế như thế nào? Chúng ta chuyển
sang phần 2-Điều chế trong công
nghiệp
GV: Nguyên liệu để điều chế SO2 trong
công nghiệp là gì?(cho HS quan sát
hình 11, 12, 13 trên slides 12)
HS: Đọc SGK và trả lời (Lưu huỳnh và
quặng pirit)
GV: Làm thế nào để tạo được SO2?
HS: Đốt 2 nguyên liệu đó và viết
PTPƯ khi đốt Lưu huỳnh
GV: Nhận xét và ghi bảng
GV:Giới thiệu nhà máy hóa chất sản
xuất H2SO4 có công đoạn sản xuất SO2
H 2 SO 4 Dây đồng
2.Trong công nghiệp
Bột lưu huỳnh Quặng pirit sắt
- Đốt lưu huỳnh trong không khí
Trang 14GV:Để khắc sâu kiến thức của bài các
em làm bài tập trắc nghiệm sau:
2 4 Luyện tập - Củng cố (18 phút)
4.1 Bài tập trắc nghiệm khách quan(3 phút)
Khoanh vào đáp án A hoặc B, C, D mà em cho là đúng nhất.
Câu 1 Chất nào là oxit axit ?
A Canxi oxit B Lưu huỳnh đioxit C cacbon oxit D Nhôm oxit
Câu 2 Phương pháp nào dùng để điều chế SO2 trong phòng thí nghiệm ?
A Cho muối sunfit t/d với axit B Đốt lưu huỳnh trong không khí
C Đốt quặng pirit sắt D Phương pháp khác
Câu 3. Trong các khí CO2, H2, O2, SO2, N2 Khí làm đục nước vôi trong là:
A H2, N2, CO2 B CO2 C CO2, SO2 D Tất cả các khí trên
Câu 4 SO2 có mấy tính chất hóa học ? là những tính chất nào ?
A Hai tính chất: tác dụng với bazơvà axit
B Hai tính chất: tác dụng với axit và muối
C Ba tính chất: tác dụng với nước, bazơ và muối
D. Ba tính chất: tác dụng với nước, bazơ và oxit bazơ
Câu 5. Để điều chế 500 ml khí SO2 ở đktc, cần dùng bao nhiêu ml khí O2
Bài tập 2a(SGK –Tr11): Hãy nhận
biết từng chất trong mỗi nhóm sau
a Cho nước vào hai ống nghiệm chứa hai chất và khuấy cho tan hết, rồi cho vào hai dung dịch thu được một mẩu giấy quì tím
Trang 15GV: Kết luận và cho điểm
- Dung dịch nào làm quì tím hóa xanh thì chất ban đầu là CaO
- Dung dịch nào làm quì tím hóa đỏ thì chất ban đầu là P2O5
CaO + H2O Ca(OH)2P2O5 + 3H2O 2H3PO4
4 3 Liên hệ thực tế(10 phút) .
Tích hợp môn Tin học để tìm kiếm
tranh, ảnh và kiến thức tự nhiên - xã
hội
GV : Cho HS xem hình ảnh của mưa
axit (Hình 14,15 trên slides 16)
Sự phát triển công nghiệp nếu không quan tâm đến bảo vệ môi trường sẽ gây hậu quả xấu Điển hình là mưa axit
Mưa axit
GV (1) Vậy theo em chất nào là thủ
phạm chính gây ra mưa axit.? Chất
đó có ở đâu và được tạo ra như thế
đá, dầu, khí đốt, nhà máy luyện kim, nhàmáy nhiệt điện
Khí thải động cơ Khí thải nhà máy
Tích hợp kiến thức môn sinh học để
giải thích, môn tin học để sưu tầm
tranh ảnh
GV (3)Mưa axit có ảnh hưởng đến
Sở dĩ mưa axit "giết hại" mùa màng, cây cối, vì chúng rửa trôi toàn bộ chất dinh dưỡng và những vi sinh vật có lợi, làm yếu
đi sức đề kháng của cây cối, khiến cây dễ
Trang 16mùa màng, cây cối không?
Lá cây bị dính mưa axit
Cây chết khô do mưa axit
Tích hợp kiến thức môn hóa học, mĩ
thuật để giải thích, và môn tin học để
sưu tầm tranh ảnh
GV (4) Thế mưa axit có ảnh hưởng gì
đến động vật, động cơ mày móc, công
Trang 17loại, đặc biệt là sắt, thép,và đồng Mưa axitlàm giảm tuổi thọ các công trình xây dựng,làm lở loét bề mặt bằng đá của các côngtrình.
Những tác hại của mưa axit đến động vật, tác phẩm nghệ thuật, công trình xây dựng
Tích hợp kiến thức môn hóa học để
giải thích, môn tin học để sưu tầm
tranh ảnh, kiến thức tự nhiên - xã
hội
GV (5) Vậy mưa axit có ảnh hưởng gì
đến môi trường nói chung, môi
trường nước và sức khỏe con người
có liên quan đến bệnh Alzheimer Ngoài ra
