Trong những năm qua phòng giáo dục - đào tạo và các trường đã có nhiều chủ trương, biện pháp tích cực để nâng cao hiệu quả chất lượng dạy học môn Toán 9. Qua đó đã làm thay đổi khá nhiều[r]
Trang 1TỔ CM: TỰ NHIÊN
BÁO CÁO THAM LUẬN
Đổi mới phương pháp dạy học bổ trợ môn toán 9 đối với HS lớp TB trở xuống
1/ Đặc điểm, tình hình:
Trong những năm qua phòng giáo dục - đào tạo và các trường đã có nhiều chủ trương, biện pháp tích cực để nâng cao hiệu quả chất lượng dạy học môn Toán 9 Qua
đó đã làm thay đổi khá nhiều về chất lượng giáo dục của huyện nhà Tuy có nhiều tiến
bộ nhưng chất lượng chưa thật bền vững, có nhiều em hoc sinh nắm chưa vững về kiến thức cơ bản môn Toán 9, thể hiện rõ nét nhất là chất lượng thi vào THPT trong năm học 2011-2012 vừa qua Vậy yêu cầu đặt ra cho mỗi một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Toán 9 phải tìm được nguyên nhân dẫn đến chất lượng chưa thật bền vững, còn nhiều hạn chế, cần phải nhìn thẳng vào sự thật Từ đó đưa ra những biện pháp tích cực sát với thực tế tình hình ở cơ sở để từng bước khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng khi dạy bổ trợ môn Toán 9
2/ Nguyên nhân, hạn chế dẫn đến chất lượng môn Toán lớp 9 thấp:
a)Về phía học sinh:
- Đặc điểm HS lớp được phân loại TB trở xuống nên đại đa số học sinh thiếu ý thức rèn luyện, không chăm học, chưa xác định đúng động cơ, mục đích của việc học tập, đi học vì bị ép buộc của gia đình, của nhà trường và xã hội nên không thể hiện được ý thức phấn đấu, vươn lên của bản thân mình
- Một số em ngồi học chưa chịu khó nghe giảng, không ghi bài, lười học, lười suy nghĩ xây dựng bài, còn nói chuyện riêng, thậm chí còn phá phách làm ảnh hưởng đến đến bạn bè xung quanh, chất lượng lớp học
- Đi học thì không chuyên cần, có ý nghĩ đi học chovui bạn bè chứ không có động cơ học tập
- Một số em năng lực tiếp thu bài, vận dụng kiến thức bài học còn quá nhiều hạn chế, bên cạnh đó còn không ít em còn hổng các kiến thức về môn Toán (như không nhớ
ĐN, Khái niệm, Đ.Lí, T.Chất, tiên đề, Hệ quả, Dấu hiệu, các quy ước, kí hiệu ), ý thức tự học ở nhà của các em hầu như không có, chỉ tiếp thu ở trên lớp, không học bài
cũ và chuẩn bị bài mới, nên tiếp thu bài ở lớp thật sự gặp nhiều khó khăn và trỡ ngại
- Nhiều em về nhà thường xuyên tham gia chơi và nghiện các trò chơi điện tử trực tuyến trên mạng Internet, xem phim ảnh bạo lực trên truyền hình
- Mặc dù giáo viên đã phân loại HS, dạy bám sát đối tượng, hướng dẫn cẩn thận, kỹ lưỡng nhưng do khả năng tiếp thu của học sinh còn hạn chế nên vẫn mắc nhiều sai lầm
và chưa linh động xử lý tình huống dù đơn giản nhất, nên kết quả học tập còn nhiều hạn chế
- Nhiều em thiếu kỹ năng làm các bài toán rút gọn, vẽ hình, phương pháp chứng minh một bài toán hình học, kỹ năng lập luận, cách trình bày một bài toán hoàn chỉnh
Trang 2- Bên cạnh đó một bộ phận cha mẹ học sinh theo làm ăn buôn bán, ít quan tâm, theo dõi đến việc học tập của con em mình, mặc phó cho thầy cô và nhà trường
b) Về phía giáo viên:
- Còn non về kinh nghiệm giảng dạy Toán 9, chưa từng trãi, thiếu sự chịu khó học hỏi, đầu tư thời gian nghiên cứu kiến thức chưa nhiều, phương pháp giảng dạy đôi lúc còn lúng túng, làm cho học sinh khó tiếp thu
- Đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên có hiệu quả chưa cao Giáo viên cổ thụ
về năng lực chuyên môn trong trường chưa có, việc ứng dụng CNTT, các phần mềm
hỗ trợ trong dạy học chưa tích cực
- Dạy trên lớp quan tâm đến đối tượng học sinh yếu kém còn ít mà chỉ tập trung vào một số đối tượng học sinh TB khá trong lớp vì sợ dạy không kịp bài, cháy giáo án, nên không làm chủ được thời gian và làm hạn chế việc phát huy tính tích cực chủ động tạo của học sinh yếu kém trong học tập
- Kiến thức bài học khai thác thiếu tính triệt để, không sâu, giáo viên thường cung cấp một chiều, làm cho học sinh tiếp thu bài một cách thụ động, ghi nhớ máy móc, dễ quên
- Bài dạy lan man khó hiểu, kiến thức GV cung cấp cho HS như một thông báo, sau mỗi bài học giáo viên chưa chốt được kiến thiếu trọng tâm, thiếu sự hướng dẫn cụ thể công việc học ở nhà, chỉ giao số lượng bài tập cần giải quyết mà thôi
- Khả năng quản lí lớp học chưa bao quát được hết các đối tượng, cách thức tổ chức dạy học hạn chế
3 Một số giải pháp, chia sẽ kinh nghiệm để nâng cao chất lượng dạy học bổ trợ môn Toán cho học sinh:
- Căn cứ chất lượng cuối năm ở lớp trước và kết quả kiểm tra chất lượng đầu năm để
so sánh lực học và sự tiến bộ hay không tiến bộ của HS rồi tìm hiểu hoàn cảnh từng học sinh Phân tích đối tượng học sinh và nắm thật sát năng lực học tập của từng học sinh để đưa ra phương pháp dạy học phù hợp trong dạy học chính khoá cũng như dạy phụ đạo bổ trợ kiến thức, nâng cao kiến thức đối với HS khá ở từng bài ngay từ đầu năm
- Dạy từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng, cần giúp học sinh nắm được kiến thức cơ bản, trọng tâm của từng bài và gây hứng thú khi học toán
- Mỗi giáo khi lên lớp cần nghiên cứu và chuẩn bị bài dạy một cách chu đáo Nếu là tiết bài tập, cần phải giải kỹ từng bài, đồng thời lồng ghép việc nhắc và cho HS ghi chép lại kiến thức lớp dưới có liên quan trong bài học, xem kỹ các trường hợp có thể xảy ra Để từ đó tìm ra thuật Toán đơn giản, giúp học sinh từng bước nắm được kiến thức và có hứng thú học toán và giải toán
- Đối với mỗi bài học những giáo viên cần truyền thụ vấn đề trọng tâm, gắn gọn, cô đọng, tinh giản nhưng đảm bảo đầy đủ nội dung một cách chính xác, để giúp học sinh
dễ nắm và ôn tập hệ thống kiến thức dễ dàng
- Mỗi lần thay đổi PPDH là một lần GV đã tạo ra "cái mới", nhờ thế sẽ tránh được sự đơn điệu, nhàm chán cho học sinh, giờ học sẽ sinh động, hấp dẫn, gây hứng thú, tò mò
Trang 3để đi đến giải quyết vấn đề bài học nêu ra giúp HS có nhiều cơ hội hoạt động tích cực, đào sâu suy nghĩ, tư duy, tổng hợp kiến thức của bài học
Ví dụ: Khi ôn tập bổ trợ về tiếp tuyến và tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau, giáo viên cần nhắc lại và khắc sâu một lần nữa về dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn, tính chất của tiếp tuyến và tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau để từ đó HS có thể vận dụng được để giải bài tập
- Giáo viên cần phải nhiệt tình, tận tụy, yêu nghề, mến trẻ, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, kiên nhẫn trong giảng dạy, không nôn nóng, vội vàng, từng bước giúp học sinh khắc phục những sai sót, hạn chế dù rất nhỏ, tạo mọi điều kiện cho phép nhất để hình thành từng bước động cơ, thái độ trong học tập, tạo sự phấn khởi và niềm tin trong học môn Toán
-Uốn nắn cho học sinh biết cách trình bày lời giải một bài toán phải gọn nhưng chặt, chính xác, đầy đủ về nội dung Thông qua tiết ôn tập, phụ đạo bổ trợ kiến thức
-Vấn đề dạy tốt một tiết Toán, học sinh nắm vững kiến của một tiết học thì việc đầu tư vào soạn một giáo án là không thể thiếu trong quá trình dạy học, ngoài ra cần phải làm cho môn học thật gần gũi với thực tế đời sống nên GV cần phải linh hoạt, sáng tạo trong từng tiết dạy của mình để làm nổi rõ sự gắn bó của Toán học với cuộc sống hàng ngày là hết sức cần thiết
- Ngôn ngữ phải dễ hiểu để học sinh dễ nhìn nhận, nắm bắt, chiếm lĩnh tri thức mới
Hệ thống câu hỏi phải hết sức gọn, trong sáng, logic, chặt chẽ, gợi mở nếu cần thiết để
HS tự tìm ra kiến thức mới Từ đó HS sẽ khắc sâu, nhớ lâu kiến thức và gây được hứng thú, thúc đẩy vươn lên trong học tập của mỗi em trong lớp học
- Dạy môn toán cần dạy cho học sinh nắm chắc ĐN, Khái niệm, Đ.Lí, T.Chất, tiên đề,
Hệ quả, Dấu hiệu, các quy ước, kí hiệu Nó là chìa khóa của mọi vấn đề nhưng vẫn chưa đủ Mà GVcần phải biết làm cho HS biến những kiến thức đó vào mỗi bài tập cụ thể, vận dụng như thế nào?
- Đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng trực quan cho một tiết dạy là hết sức cần thiết, để
HS hiểu kiến thức một cách tường tận, sát thực tế, hiểu được kiến thức đó xuất phát từ đâu, dựa trên cơ sở nào?
- Khi dạy xong một tiết cần phải biết được bao nhiêu em hiểu bài và còn lại bao nhiêu
em chưa kịp hiểu bài Từ đó có những phương pháp giúp đỡ số HS chưa hiểu bài Sau mỗi tiết dạy phải có cũng cố, luyện tập bằng các câu hỏi trọng tâm, cơ bản nhất, GV chú ý đến HS yếu kém, cá biệt để nắm việc tiếp thu kiến thức mới trong nội dung bài học, bài luyện tập tại lớp cần được nâng dần từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phúc tạp, biết tổng hợp kiến thức
- Cách thức ra bài tập ở nhà đối với HS yếu kém cần phải chọn lọc các bài tập phù hợp, không ôm đồm quá nhiều bài tập, sau đó nâng dần lên, tránh quá tải cho HS Đối với
HS khá cần phải ra thêm bài tập ở ngoài SGK để mỗi em có cơ hội phát triển tư duy sáng tạo, thể hiện mình về kiến thức toán học
- Kiểm tra đánh giá HS phải công bằng chính xác, chỉ ra được những kiến thức còn thiếu và yếu hay mắc phải trong bài làm cho dù là nhỏ nhất Để làm được điều đó GV khi ra đề kiểm tra phải phân hóa cụ thể được từng đối tượng
Trang 4Vì khả khả năng còn hạn chế, kinh nghiệm giảng dạy Toán 9 chưa nhiều, tầm nhìn tổng thể chưa cao, nên không thể tránh khỏi thiếu sót và khiếm khuyết trong quá trình tham luận rất mong quý vị lãnh đạo và thầy cô trong cụm chuyên môn hết sức thông cảm
Chúc quý vị lãnh đạo Cụm và quý thầy cô trong cụm chuyên môn sức khỏe, giặt hái được kết quả cao trong năm học 2012-2013 Xin chân thành cảm ơn
Quảng Liên, ngày 25 tháng 01 năm 2012 Người báo cáo