b Hoàn cảnh ra đời và vai trò của Mặt trận Việt Minh: - Hoàn cảnh ra đời: * Thế giới: Chiến tranh thế giới bước sang năm thứ 3 Tháng 6/1941 Đức tấn công Liên Xô, thế giới hình thành 2 tr[r]
Trang 1h¦íNG DÉN CHÊM Vµ BIÓU §IÓm M¤N LÞCH Sö
(Gồm 04 trang)
Câu 1.
(4đ)
Xã hội Việt Nam phân hóa:
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất dưới tác động cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai
của thực dân Pháp, sự phân hóa giai cấp trong xã hội Việt Nam ngày càng sâu sắc 0,25
* Giai cấp địa chủ phong kiến:
- Ngày càng cấu kết chặt chẽ hơn với thực dân Pháp Chia nhau chiếm đoạt ruộng đất
của nông dân, bóc lột kinh tế, tăng cường kìm kẹp, đàn áp về chính trị đối với
nông dân
0,25
- Có một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước nên đã tham gia phong
* Giai cấp tư sản:
- Ra đời sau chiến tranh thế giới thứ nhất Lúc đầu là những tiểu chủ đứng trung gian
làm thầu khoán, cung cấp nguyên vật liệu hay làm đại lí hàng hóa cho tư bản Pháp;
Về sau họ có vốn, đứng ra kinh doanh riêng trở thành những nhà tư sản
0,25
- Giai cấp tư sản phân hóa thành 2 bộ phận:
+ Tư sản mại bản có quyền lợi gắn liền với đế quốc nên cấu kết chặt chẽ về chính trị với chúng;
+ Tư sản dân tộc có khuynh hướng kinh doanh độc lập, có tinh thần dân tộc dân chủ chống đế quốc và phong kiến nhưng thái độ không kiên định, dễ thỏa hiệp
0,5
* Giai cấp tiểu tư sản:
- Tăng nhanh về số lượng Bị tư bản Pháp chèn ép, bạc đãi, kinh rẻ, đời sống bấp
- Trong đó bộ phận trí thức, sinh viên, học sinh có điều kiện tiếp xúc với tư tưởng
tiến bộ bên ngoài nên có tinh thần cách mạng hăng hái và là một lực lượng trong
phong trào cách mạng dân tộc dân chủ
0,5
* Giai cấp nông dân:
- Chiếm 90% dân số Họ bị thực dân, phong kiến áp bức bóc lột nặng nề 0,25
- Họ là lực lượng hăng hái, đông đảo nhất của cách mạng 0,25
* Giai cấp công nhân:
- Ra đời trước chiến tranh thế giới thứ nhất trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ
nhất của thực dân Pháp Họ phát triển nhanh về số lượng và chất lượng 0,25
- Phần lớn công nhân sống tập trung tại các vùng mỏ, đồn điền cao su, khu công
- Họ có đặc điểm riêng:
+ Bị nhiều tầng áp bức bóc lột: thực dân, phong kiến, tư sản người Việt
+ Có quan hệ tự nhiên gắn bó với nông dân + Kế thừa truyền thống yêu nước anh hùng và bất khuất của dân tộc
0,25
- Giai cấp công nhân sớm tiếp thu ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga, Chủ
nghĩa Mác - Lênin vươn lên nắm quyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam 0,25
Trang 2Câu 2.
(3đ)
a * Hoàn cảnh ra đời:
- Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô sang Quảng Châu (Trung Quốc)
Người tiếp xúc với những người cách mạng Việt Nam ở đây, lựa chọn một số thanh
niên ưu tú để lập ra nhóm Cộng sản đoàn
0,5
- Tháng 6 năm 1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên
trên cơ sở nhóm Cộng sản đoàn làm nòng cốt Đây là bước chuẩn bị về tổ chức cho
việc thành lập Đảng cộng sản ở Việt Nam sau này
0,5
* Hoạt động:
+ Mở lớp huấn luyện chính trị đào tạo đội ngũ cán bộ cách mạng Sau khóa học, một
số đồng chí được cử đi học ở Liên Xô, Trung Quốc, còn phần lớn được đưa về nước
truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin
0,25
+ Xuất bản báo Thanh niên (năm 1925) làm cơ quan tuyên truyền của Hội 0,25
+ Năm 1927 xuất bản sách Đường cách mệnh bao gồm những bài giảng của Nguyễn
b Hai người Thái Bình được dự lớp huấn luyện đầu tiên của Hội Việt Nam cách
mạng thanh niên (năm 1925) là Nguyễn Công Thu và Nguyễn Danh Thọ 0,5
- Hai chi bộ đầu tiên của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên được thành lập tại
Thái Bình vào năm 1926 ở: + Làng Trình Phổ (Kiến Xương)
Câu 3.
(3đ) a) Lập bảng:Thời gian thành lập Tên mặt trận
Mùa hè 1936 Mặt trận nhân dân phản đế Đông Dương
Tháng 3/1938 Đổi tên thành Mặt trận dân chủ Đông Dương
Tháng 11/1939 Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương
19/5/1941 Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Mặt trận Việt Minh)
.
0,25 0,25 0,25 0,25
b) Hoàn cảnh ra đời và vai trò của Mặt trận Việt Minh:
- Hoàn cảnh ra đời:
* Thế giới: Chiến tranh thế giới bước sang năm thứ 3
Tháng 6/1941 Đức tấn công Liên Xô, thế giới hình thành 2 trận tuyến, một bên là
lực lượng dân chủ do Liên Xô đứng đầu, một bên là khối phát xít Đức - Italia - Nhật
Cuộc đấu tranh của nhân dân ta trở thành một bộ phận trong cuộc đấu tranh của
các lực lượng dân chủ trên thế giới
0,25
* Trong nước:
+ Tháng 9/1940, Nhật vào Đông Dương, Pháp nhanh chóng đầu hàng Pháp - Nhật
câu kết bóc lột nhân dân ta
+ Dưới ách áp bức của Nhật - Pháp, đời sống nhân dân ta vô cùng cực khổ Mâu
thuẫn dân tộc trở nên gay gắt, nhiệm vụ giải phóng dân tộc trở nên cấp bách
+ 28/01/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước và triệu tập Hội nghị Trung ương 8 (5/1941)
Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh)
Ngày 19/5/1941 Mặt trận Việt Minh được thành lập
0,25 0,25 0,25
* Vai trò:
- Tập hợp mọi người dân Việt Nam yêu nước xây dựng khối đoàn kết dân tộc, phân
- Là nơi tập hợp và giác ngộ, rèn luyện lực lượng chính trị cho cách mạng tháng Tám năm
1945 Là lực lượng có ý nghĩa quyết định trong tổng khởi nghĩa giành chính quyền 0,25
- Tạo cơ sở chính trị vững chắc cho việc xây dựng lực lượng vũ trang và căn cứ địa cách mạng 0,25
- Mặt trận Việt Minh cùng với Đảng lãnh đạo tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945
thắng lợi Tạo điều kiện cho nhân dân ta góp sức vào phe đồng minh chống phát xít 0,25
Trang 3để bảo vệ hòa bình thế giới.
Câu 4.
(3đ) * Thời cơ:- Thế giới:
+ Tháng 5/1945, phát xít Đức đầu hàng đồng minh
+ Tháng 8/1945, Nhật đầu hàng đồng minh Quân Nhật ở Đông Dương rệu rã, chính
phủ Trần Trọng Kim hoang mang lo sợ
0,5
- Trong nước:
+ Nghe tin Nhật đầu hàng đồng minh, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc được thành lập
và ra quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy
+ Ngày 14 đến 15/8/1945 Hội nghị toàn quốc của Đảng cộng sản Đông Dương họp ở
Tân Trào (Tuyên Quang) quyết định tổng khởi nghĩa trong cả nước giành lấy chính
quyền trước khi quân đồng minh vào
+ 16/8/1945 Đại hội quốc dân được tiến hành tại Tân Trào (Tuyên Quang) tán thành
quyết định tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, lập Ủy ban dân
tộc giải phóng Việt Nam (tức chính phủ lâm thời sau này)
0,25 0,25 0,25
* Tại vì:
- Là thời cơ chỉ xuất hiện và tồn tại từ khi Nhật đầu hàng đồng minh đến trước khi
- Nếu cách mạng nổ ra sớm thì kẻ thù (Nhật) còn mạnh, ta chưa đủ sức đánh bại
chúng Còn nếu cách mạng nổ ra muộn sau khi quân đồng minh vào thì trên đất nước
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Mặt trận Việt Minh, khi thời cơ đến đã kịp thời phát
động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước diễn ra nhanh chóng, ít đổ máu 0,25
* Ý nghĩa:
- Đối với Việt Nam:
+ Là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam Nó phá tan 2 tầng áp bức: thực
dân Pháp - Nhật Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở nước ta
+ Đưa Việt Nam từ nước thuộc địa thành nước độc lập Đưa nhân dân ta từ thân phận
nô lệ thành người dân độc lập, tự do, làm chủ nước nhà
+ Mở ra kỷ nguyên mới cho lịch sử dân tộc ta là kỷ nguyên độc lập và tự do
0,5
- Đối với thế giới:
+ Là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhỏ yếu đã tự giải phóng
khỏi ách thực dân đế quốc
+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới đặc biệt là châu Á và
châu Phi
0,5
Câu 5.
(2đ)
Vì:
- Sau Hiệp định Sơ bộ (06/3/1946) và Tạm ước (14/9/1946), thực dân Pháp bội ước:
+ Ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, thực dân Pháp tập trung quân tiến công các cơ sở
cách mạng, vùng tự do, căn cứ địa cách mạng của ta
+ Ở Bắc Bộ, ngày 20/11/1946 Pháp đánh chiếm một số vị trí quan trọng ở thành phố
Hải Phòng, nổ súng vào quân ta ở Thị xã Lạng Sơn
+ Ở Hà Nội:
Đầu tháng 12/1946, thực dân Pháp liên tiếp gây ra những cuộc xung đột vũ trang, đốt cháy nhà thông tin ở phố Tràng Tiền, đánh chiếm cơ quan Bộ Tài chính
18/12/1946, Pháp gửi tối hậu thư buộc chính phủ ta giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu, giao quyền kiểm soát thủ đô cho quân đội chúng Pháp tuyên bố: Nếu
không chấp nhận thì ngày 20/12/1946, chúng sẽ hành động
0,25 0,25
0,25 0,25
- 18 và 19/12/1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp tại Vạn Phúc (Hà Đông),
- Tối ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Trung ương Đảng và Chính 0,5
Trang 4phủ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Đêm ngày 19/12/1946, tiếng súng kháng
chiến bắt đầu
Câu 6.
(2đ)
* Kết quả:
- Sau hơn một tháng chiến đấu, từ 16/9 đến 22/10/1950, quân dân ta đã giải phóng
biên giới Việt - Trung dài 750km từ Cao Bằng đến Đình Lập với 35 vạn dân 0,5
- Phá vỡ thế bao vây của địch cả trong lẫn ngoài đối với căn cứ Việt Bắc 0,25
Câu 7.
(3đ)
* Xu thế:
- Trật tự hai cực Ianta tan rã và thế giới mới đang tiến tới xác lập một trật tự thế giới
- Do tác động cách mạng khoa học kĩ thuật, hầu hết các nước đều ra sức điều chỉnh
- Hòa bình thế giới đang được củng cố nhưng từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX ở
nhiều khu vực lại xảy ra xung đột quân sự hoặc nội chiến giữa các phe phái 0,5
* Vì:
- Thời cơ: Có điều kiện tận dụng nguồn vốn đầu tư của nước ngoài, thị trường thế
giới rộng lớn, phân công lao động hợp lí, khoa học công nghệ tiên tiến, học hỏi kinh
nghiệm quản lí để phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật
0,5
- Thách thức: Chịu sự cạnh tranh quyết liệt từ các nước phát triển Nếu sức cạnh
tranh yếu, chất lượng nguồn nhân lực chưa cao, luật pháp chưa hoàn thiện sẽ dẫn đến
nguy cơ tụt hậu về kinh tế, khoa học kĩ thuật; nguy cơ “diễn biến hòa bình”; đánh
mất bản sắc văn hóa dân tộc; giải quyết các vấn đề bức thiết của toàn cầu như: ô nhiễm
môi trường, tai nạn giao thông, bệnh tật
0,5