2,0 điểm - Do chính sách “chạy đua vũ trang” và xúc tiến một cuộc “chiến tranh tổng lực” của Mĩ cùng các nớc phơng Tây nhằm chống Liên Xô và các nớc xã hội chủ nghĩa cho nên nguy cơ của
Trang 1Sở Gd&Đt Nghệ an Kỳ thi chọn học sinh giỏi tỉnh
Năm học 2007 - 2008
đáp án và biểu điểm chấm đề chính thức
Môn: lịch sử 12 THPT - bảng a
* Vị trí của phong trào đấu tranh (2,0 điểm )
- Do chính sách “chạy đua vũ trang” và xúc tiến một cuộc “chiến tranh tổng lực” của
Mĩ cùng các nớc phơng Tây nhằm chống Liên Xô và các nớc xã hội chủ nghĩa cho
nên nguy cơ của một cuộc chiến tranh huỷ diệt nhân loại đang ngày càng trở nên
- Nếu cuộc chiến tranh đó bùng nổ sẽ huỷ diệt sự sống và nền văn minh của nhân
- Cuộc đấu tranh chống chiến tranh hạt nhân, bảo vệ nền hoà bình của nhân loại trở
thành nhiệm vụ bức thiết hàng đầu 0.5
- Giữ vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh đó là Liên Xô, các nớc XHCN, Hội đồng
* Thắng lợi thu đợc ( 2 điểm)
- Do nỗ lực đấu tranh của toàn thể nhân loại, khả năng bảo vệ hoà bình, ngăn chặn
một cuộc chiến tranh huỷ diệt ngày càng tiến triển 0.5
- Trong những năm từ 1972-1991 Liên Xô và Mĩ đã ký nhiều hiệp ớc, hiệp định về
hạn chế và thủ tiêu vũ khí hạt nhân:
+ “Hiệp ớc về hạn chế hệ thống phòng chống tên lửa” (ABM) (1972)
+ “Hiệp định tạm thời về một số biện pháp trong lĩnh vực hạn chế vũ khí tiến công chiến lợc” (SALT-1) (1974)
+ “Hiệp định hạn chế vũ khí tiến công chiến lợc” (SALT-2) (1979) + “Hiệp ớc thủ tiêu tên lửa tầm trung ở châu Âu” (INF) (1987)
+ “Hiệp ớc cắt giảm vũ khí chiến lợc” (START) (1991) và nhiều hiệp định cắt giảm vũ
khí thông thờng khác
1.0
Ngày nay, nguy cơ của một cuộc chiến tranh hạt nhân huỷ diệt vẫn còn đe doạ nền
hoà bình và sự sống còn của nhân loại Vì vậy cuộc đấu tranh đó vẫn còn tiếp tục 0.5
Câu 2 Những đặc điểm của lịch sử thế giới hiện đại 2.0
- Sự khủng hoảng toàn diện dẫn tới sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu đã tác động
nghiêm trọng đến cục diện thế giới, song đây chỉ là sự sụp đổ của một mô hình cha
đúng đắn, một thất bại tạm thời của CNXH 0.5
- Các nớc t bản chủ nghĩa đã có những cải cách về cơ cấu kinh tế, tiến bộ vợt bậc về
khoa học kỷ thuật, thích nghi về chính trị nên đã đạt đợc nhiều thành tựu trên mọi lĩnh
vực: kinh tế, chính trị, xã hội Tuy vậy chủ nghĩa t bản vẫn còn nhiều mâu thuẫn
- “ Chiến tranh lạnh” chấm dứt –quan hệ quốc tế chyền từ đối đầu sang đối thoại,
hợp tác trên cơ sở hai bên cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau trong cùng tồn tại hoà bình,
tình hình thế giới trở nên hoà dịu hơn 0.5
- Với sự sụp đổ của trật tự cũ, một trật tự thế giới mới đang dần dần đợc hình thành
và một thời kỳ phát triển mới của lịch sử thế giới hiện đại đã bắt đầu 0.5
1
Trang 2B Lịch sử việt nam 14.0
- Tháng 9 năm 1940 phát xít Nhật nhảy vào Đông Dơng, cấu kết với thực dân Pháp áp
bức, bóc lột nhân dân ta Mâu thuẫn dân tộc càng thêm gay gắt Trớc tình hình đó, ngày 28-1-1941 Nguyễn ái Quốc về nớc Ngời triệu tập và chủ trì hội nghị TƯ Đảng lần thứ 8, từ ngày 10 đến 19-5-1941 tại Pắc Bó – Cao Bằng 0.5
- Nội dung cơ bản của hội nghị :
+ Nhận định mâu thuẫn dân tộc giữa nhân dân ta với đế quốc Pháp, phát xít Nhật là mâu thuẫn chủ yếu nhất, gay gắt nhất, đòi hỏi phải giải quyết cấp bách Từ đó tiếp tục
đa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và xem đây là nhiệm vụ bức thiết 0.5
+ Tiếp tục tạm gác khẩu hiệu “ cách mạng ruộng đất” thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc việt gian chia cho dân cày nghèo, giảm tô, giảm tức 0.5
+ Giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ mỗi nớc Đông Dơng Từ đó chủ trơng thành lập Việt Nam độc lập đồng minh ( gọi tắt là Việt Minh) nhằm liên hiệp hết thảy các giới đồng bào yêu nớc vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc 0.5 + Xúc tiến chuẩn bị mọi mặt để tiến tới khởi nghĩa vũ trang khi có điều kiện, xem đây
là nhiệm vụ trọng tâm, phải kịp thời phát động quần chúng đứng lên tổng khởi nghĩa
- Hội nghị TƯ lần thứ 8 đã hoàn chỉnh quá trình chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc cách mạng của Đảng đợc đặt ra từ hội nghị TƯ lần thứ 6 (11/1939), nó có tác dụng quyết
định trong việc động viên toàn Đảng, toàn dân chuẩn bị tiến tới cách mạng tháng Tám
0.5
b Nội dung của hội nghị đợc Đảng triển khai và thực hiện 5.0
- Thành lập mặt trận Việt minh- xây dựng lực lợng chính trị ( 1 điểm)
+ 19/5/1941 mặt trận Việt Minh đợc thành lập Mặt trận chủ trơng xây dựng các hội cứu quốc trong các đoàn thể quần chúng Cao Bằng đợc chọn làm nơi thí điểm, từ Cao Bằng phát triển sang các tỉnh Bắc Cạn, Lạng Sơn Uỷ ban mặt trận Việt Minh liên tỉnh
+ Để lôi cuốn t sản dân tộc, tiểu t sản và các tầng lớp khác tham gia cách mạng, Đảng vận động thành lập Hội văn hoá cứu quốc Việt Nam, Đảng dân chủ Việt Nam (1944),
ra các tờ báo tuyên truyền đờng lối, chủ trơng của Đảng, đập tan luận điệu xuyên tạc
- Xây dựng lực lợng vũ trang ( 1 điểm)
+ Trên cơ sở đội du kích Bắc Sơn, tháng 7/1941 Đảng thành lập đội Cứu quốc quân, từ tháng 7/1941-2/1942 tiến hành chiến tranh du kích Sau đó phân tán nhiều bộ phận, tuyên truyền, gây dựng cơ sở chính trị trong quần chúng ở các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn
0.5
+ 22/12/1944 theo chỉ thị của Nguyễn ái Quốc, Vịêt Nam tuyên truyền giải phóng quân đợc thành lập Tháng 4/1945 Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ họp quyết định thống nhất các lực lợng vũ trang Tháng 5/1945 Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân hợp nhất với Cứu quốc quân thành Việt Nam giải phóng quân 0.5
- Xây dựng căn cứ địa cách mạng ( 1 điểm)
+ Năm 1941 xây dựng căn cứ điạ Cao Bằng, năm 1943 mở rộng ra trong 3 tỉnh
+ Tháng 6/1945 khu giải phóng Việt Bắc thành lập bao gồm 6 tỉnh Cao- Bắc- Lạng- Hà Tuyên- Thái Trong khu giải phóng 10 chính sách lớn của mặt trận Việt Minh đợc thực hiện Đây là hình ảnh thu nhỏ của nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà 0.5
- Chuẩn bị cho quần chúng tập dợt đấu tranh ( 1 điểm)
+ Đảng thờng xuyên tổ chức quần chúng tập dợt đấu tranh Trong cao trào kháng Nhật cứu nớc, hàng triệu quần chúng đã đợc tôi luyện 0.5
+ Không khí cách mạng sục sôi trong cả nớc Toàn dân tộc ở vào t thế sẵn sàng đón đợi
- Chuẩn bị bộ máy lãnh đạo Tổng khởi nghĩa ( 1 điểm)
+ Khi Nhật đầu hàng đồng Minh, thời cơ “ngàn năm có một” đã đến Hội nghị Đảng toàn quốc ( từ 13-15/8/1945) quyết định phát động tổng khởi nghĩa, thành lập UB khởi
+ Ngày 16, 17 tháng 8/1945 Đại hội quốc dân Tân Trào đã tán thành quyết định tổng khởi nghĩa của Đảng, bầu UB dân tộc giải phóng Việt Nam để lãnh đạo tổng khởi nghĩa
Nhờ triển khai, thực hiện tốt công tác chuẩn bị cho nên cuộc tổng khởi nghĩa đã diễn
ra và thắng lợi nhanh chóng, ít đổ máu Ngày 2/9/1945 nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà 0.5
2
Trang 3ra đời
Câu 2 Chính sách đối ngoại kháng chiến 6.0
* Trớc ngày 6/3/1946:
- Đối với quân Tởng : Trớc ngày 6/3/1946 hoà với Tởng để chống Pháp (1,5 điểm) 2.5
+ Mềm dẻo về sách lợc: Ta chủ trơng hoà hoãn, tránh xung đột, giao thiệp thân thiện,
lãnh đạo nhân dân đấu tranh chính trị một cách khôn khéo
Những vấn đề nào không đụng chạm đến chủ quyền dân tộc ta cố gắng nhân nhợng: Nhợng cho chúng một số yêu sách về chính trị (cho bọn tay sai của Tởng 70 ghế trong quốc hội, 4 ghế bộ trởng ), kinh tế (cung cấp một phần lơng thực, thực phẩm, nhận tiêu tiền “Quan kim”, “Quốc tệ”
0.5
+ Cứng rắn về nguyên tắc: Kiên quyết bác bỏ những vấn đề đụng chạm đến chủ quyền dân tộc: Hồ Chí Minh từ chức, gạt những đảng viên Cộng sản ra khỏi chính phủ lâm thời, thay đổi quốc kỳ, quốc ca
Kiên quyết vạch trần âm mu và hành động chia rẽ, phá hoại của tay sai Tởng (Việt quốc, Việt cách ) những kẻ phá hoại có đầy đủ bằng chứng đều bị trừng trị theo pháp luật
0.5
+ ý nghĩa: Hạn chế những hành động phá hoại của Tởng, âm mu lật đổ chính phủ Hồ Chí Minh của Tởng bị thất bại, bảo vệ đợc chính quyền cách mạng, ổn định miền Bắc, tạo điều kiện chi viện cho miền Nam chống thực dân Pháp 0.5
- Đối với thực dân Pháp ở miền Nam: ta kiên quyết đứng lên kháng chiến chống TD
Pháp (1 điểm)
+ Đêm 22 rạng ngày 23/9/1945, đợc sự giúp sức của thực dân Anh, TD Pháp đánh úp trụ sở UB nhân dân Nam Bộ và cơ quan tự vệ thành phố Sài Gòn, chính thức trở lại xâm
+ Bộ mặt xâm lợc của thực dân Pháp đã lộ rõ, ta kiên quyết cầm súng đứng lên kháng chiến chống Pháp Đảng, chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động phong trào
* Từ ngày 6/3/1946: Hoà với Pháp để đuổi Tởng
- Hiệp định sơ bộ 6/3 (2 điểm)
3.0 + Hoàn cảnh:
Ngày 28/2/1946 hiệp ớc Hoa- Pháp đợc kí kết, Pháp sẽ thay quân Tởng giải giáp quân đội Nhật ở miền Bắc Hiệp ớc Hoa- Pháp đặt nhân dân ta trớc hai con đờng lựa chọn: hoặc là đứng lên chống Pháp ngay khi nó mới đặt chân lên MB hoặc chủ động
đàm phán với Pháp để gạt nhanh 20 vạn quân Tởng, tránh tình trạng đụng đầu với nhiều
kẻ thù cùng một lúc, tranh thủ thời gian hoà hoãn xây dựng, củng cố lực lợng Ta chọn giải pháp thứ hai
Ngày 6/3/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh kí với Xanhtơni đại diện chính phủ Pháp bản
+ Nội dung:
Chính phủ Pháp công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do nằm trong khối liên hiệp Pháp
Chính phủ Việt Nam thoả thuận cho 15000 quân Pháp ra MB thay quân Tởng, số quân này rút dần trong thời hạn 5 năm
Hai bên thực hiện ngừng bắn ngay ở Nam Bộ để tạo không khí thuận lợi cho việc đàm
+ ý nghĩa:
Đây là thắng lợi của ta, vì trớc đây thực dân Pháp coi nớc ta là một xứ thuộc địa, xoá tên nớc ta trên bản đồ thế giới.Với hiệp ớc này ta đã buộc Pháp thừa nhận Việt Nam là một quốc gia riêng ( có chính phủ riêng, quân đội riêng )
Chính phủ ta thoả thuận cho quân Pháp ra miền Bắc thay quân Tởng, một sự nhân nh-ợng cần thiết Đây là diệu kế “dùng kẻ thù để đuổi kẻ thù”, ta đã loại trừ đợc một kẻ thù nguy hiểm do Mĩ điều khiển là 20 vạn quân Tởng và tay sai, đánh tan âm mu cấu kết
của Pháp và Tởng, có thời gian chuẩn bị lực lợng cách mạng
0.5
- Tạm ớc 14/9/1946:
+ Hoàn cảnh kí kết: Sau khi kí hiệp định sơ bộ 6/3 ta tranh thủ thời gian hoà bình xây dựng và phát triển lực lợng về mọi mặt ngừng bắn ở Nam Bộ
Phía Pháp vẫn tiếp tục gây xung đột vũ trang ở Nam Bộ, thành lập chính phủ Nam Kì tự trị, âm mu tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam
Do sự đấu tranh kiên quyết của ta, cuộc đàm phán chính thức giữa hai chính phủ tổ chức tại Phôngtennơblô (Pháp) Sau hơn hai tháng, cuộc đàm phán thất bại vì lập tr ờng của hai bên đối lập nh nớc với lửa, ta kiên quyết giữ lập trờng của mình Trong khi đó tại Đông Dơng quân Pháp tăng cờng hoạt động khiêu khích, quan hệ Việt- Pháp ngày càng căng thẳng và có nguy cơ xảy ra chiến tranh
Trớc tình hình trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí với Mutê (Pháp) bản tạm ớc 14/9/1946
+ Nội dung: Vẫn bảo lu giá trị nội dung Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 Nhận nhợng thêm
3
Trang 4một số quyền lợi kinh tế, văn hoá cho Pháp ở Việt Nam.
+ ý nghĩa: Với tạm ớc này, tuy ta phải nhợng thêm cho Pháp một số quyền lợi nhng chỉ
là quyền lợi kinh tế, văn hoá Đổi lại, một lần nữa ta buộc Pháp thừa nhận Hiệp định sơ
bộ 6/3/1946, không ngoài mục đích kéo dài thời gian hoà hoãn để củng cố, xây dựng lực lợng cho một cuộc chiến đấu lâu dài với Pháp mà ta biết không thể tránh khỏi
* Kết luận
Đứng trớc tình thế hiểm nghèo trong năm đầu tiên sau cách mạng tháng Tám, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức bình tĩnh, khôn khéo để đa con thuyền cách mạng Việt Nam lớt qua thác ghềnh nguy hiểm
Sự sáng suốt về sách lợc cách mạng tuỵêt vời: vừa cứng rắn về nguyên tắc, vừa mềm dẻo về sách lợc- sự nhân nhợng có nguyên tắc của Đảng và Hồ Chủ tịch để bảo vệ độc lập chủ quyền của dân tộc, đã tránh cho nớc Việt Nam một cuộc chiến tranh quá sớm, tạo điều kiện chuẩnbị lực lợng để đi vào kháng chiến
0.5
Biểu điểm chấm:
- Thang điểm: 20,0 điểm
- Điểm toàn bài làm tròn đến một số thập phân
Ví dụ: 6,25 6,5
6,5 vẫn để nguyên
4