*.Giáo dục tư tưởng: Thấy được vai trò của sự việc và nhân vật trong văn tự sự II.Träng t©m cña bµi: phÇn lý thuyÕt III.ChuÈn bÞ *Gi¸o viªn: gi¸o ¸n, b¶ng phô, tµi liÖu tham kh¶o *Học si[r]
Trang 1Tổ Khoa học Xã hội
Ngày soạn: tháng năm 2009
Ngày dạy: tháng năm 2009
Tuần 3
Tiết : 11-12 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh:
- Thế nào là sự việc ? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự ? Đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ Quan hệ giữa sự vật và nhân vật
*Kĩ năng cần rèn: Kĩ năng nhận diện, phân loại nhân vật, tìm hiểu xâu chuỗi các sự
việc, chi tiết trong truyện
*.Giáo dục tư tưởng: Thấy )<= vai trò của sự việc và nhân vật trong văn tự sự
II.Trọng tâm của bài: phần lý thuyết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: giáo án, bảng phụ, tài liệu tham khảo
*Học sinh: Chuẩn bị &<G bài ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’)
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’) ở bài &<G7 ta đã thấy rõ, trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng phải có
hay, cho sống động trong bài viết của mình ?
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
35’
Hoạt động của Thầy và trò
Tiết11
Hoạt động 1.
-<G dẫn học sinh nắm đặc điểm
của sự việc và nhân vật
GV treo bảng phụ
? Xem xét 7 sự việc trong truyền
thuyết "Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" em
hãy chỉ ra :
- Sự việc khởi đầu ?
- Sự việc phát triển ?
Nội dung kiến thức
I Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
1 Sự việc trong văn tự sự
a Sự việc trong văn tự sự
- Sự việc khởi đầu (1) : Vua Hùng kén rể
- Sự việc phát triển (2, 3, 4) + Hai thần đến cầu hôn
+ Vua Hùng ra điều kiện kén rể + Sơn Tinh đến &<G7 )<= vợ
- Sự việc cao trào (5 6)
Trang 2Tổ Khoa học Xã hội
- Sự việc cao trào ?
- Sự việc kết thúc ?
? Hãy phân tích mối quan hệ nhân
quả giữa các sự việc đó ?
Có 6 yếu tố cụ thể cần thiết của sự
việc trong tác phẩm tự sự là :
- Ai làm ? (nhân vật)
- Xảy ra ở đâu ? (không gian, địa
điểm)
- Xảy ra lúc nào ? (thời gian)
- Vì sao lại xảy ra ? (nguyên nhân)
quá trình)
? Em hãy chỉ ra 6 yếu tố đó ở
truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’
? Theo em có thể xóa yếu tố thời
gian, đặc điểm trong truyện này
)<= không ? Vì sao ?
? Việc giới thiệu Sơn Tinh có tài có
cần thiết không ?
? Nếu bỏ sự việc vua Hùng kén rể đi
có )<= không ?
? Việc Thuỷ Tinh nổi dậy có lí hay
+ Thuỷ Tinh thua cuộc, đánh ghen dâng <G đánh Sơn Tinh
+ Hai lần đánh nhau hàng tháng trời cuối cùng Thuỷ Tinh thua, rút về
- Sự việc kết thúc (7) + Hàng năm Thuỷ Tinh lại dâng
thua
Giữa các sự việc trên có quan hệ nhân quả với nhau Cái &<G là nguyên nhân của cái sau, cái sau là nguyên nhân của cái sau nữa Tóm lại, các sự việc móc nối với nhau trong mối quan hệ rất chặt chẽ không thể đảo lộn, bỏ bớt một sự việc nào Nếu cứ bỏ một sự việc trong hệ thống dẫn đến cốt
b 6 yếu tố ở trong truyện
- Hùng [<c 7 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- ở Phong Châu, đất của Vua Hùng
- Thời vua Hùng
- Do sự ghen tuông của Thuỷ Tinh
- Những trận đánh nhau dai dẳng của 2 thần hàng năm
- Thuỷ Tinh thua Hàng năm cuộc chiến giữa hai thần vẫn xảy ra
Không )<= vì : Cốt truyện sẽ thiếu sức thuyết phục, không còn mang ý nghia truyền thuyết
thể chống chọi nổi với Thuỷ Tinh
Nếu bỏ thì không )<=7 vì không có lí do gì để 2 thần thi tài
Trang 3Tổ Khoa học Xã hội 35’
không ? Vì sao ?
Giáo viên : Sự thú vị, sức hấp dẫn
vẻ đẹp của truyện nằm ở các chi tiết
thể hiện 6 yếu tố đó Sự việc trong
truyện phải có ý nghĩa, <R kể
nêu sự việc nhằm thể hiện thái độ
yêu ghét của mình Em hãy cho biết
sự việc nào thể hiện mối thiện cảm
của <R kể đối với Sơn Tinh và
vua Hùng ?
? Sơn Tinh thắng Thuỷ Tinh mấy
lần, có ý nghĩa gì ?
? Có thể xóa bỏ sự việc ‘Hàng năm
dâng <GK )<= không ? Vì
sao ? Điều đó có ý nghĩa gì ?
Qua phân tích các ví dụ và trả lời
sự việc trong văn tự sự ?
Học sinh đọc ghi nhớ và rút ra kết
luận
Giáo viên chốt lại
Tiết 12
Hoạt động 2
Giáo viên chuyển ý 2
? Trong truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh’ ai là nhân vật chính, nhân vật
quan trọng nhất ?
Có lí, vì :
- Thuỷ Tinh cho rằng mình chẳng kém gì Sơn Tinh Chỉ vì chậm chân nên mất vợ Tức giận
- Thể hiện tính ghen tuông ghê gớm của thần
c Sơn Tinh có tài chống lụt.
- Sính lễ là sản vật của núi rừng,
dễ cho Sơn Tinh, khó cho Thuỷ Tinh Sơn Tinh chỉ việc đem của nhà mà đi hỏi vợ nên đến )<= sớm
- Sơn Tinh thắng kiên tục : Lấy )<= vợ, thắng trận tiếp theo, về sau năm nào cũng thắng có ý nghĩa : Nếu để Thuỷ Tinh thắng thì Vua Hùng và thần dân sẽ phải ngập chìm trong <G lũ, bị tiêu diệt Từ đó ta thấy câu chuyện này kể ra nhằm để khẳng định Sơn Tinh, Vua Hùng
- Không Vì đó là hiện <= tự nhiên, qui luậ của thiên niên ở xứ sở này Giải thích hiện <= < bão lũ lụt của nhân dân ta
Bài học 1 :
Sự việc trong văn tự sự )<= trình bày cụ thể vể :
- Thời gian, địa điểm
- Nhân vật cụ thể
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả
Sắp xếp sao cho thể hiện )<= < <H mà <R kể muốn biểu đạt
2 Nhân vật trong văn tự sự
a Nhân vật trong văn tự sự là ai ?
- Là kẻ vừa thực hiện các sự việc là
kẻ )<= nói tới, )<= biểu <c hay bị lên án I <R làm ra sự việc, <R )<= nói tới)
Trang 4Tổ Khoa học Xã hội
? Ai là nhân vật phụ ? Nhân vật phụ
này có cần thiết không ? Có thể bỏ
)<= không ? Qua đó em hiểu gì về
nhân vật chính trong văn tự sự
? Nhân vật phụ có vai trò gì ?
? Vậy các nhân vật trong văn tự sự
Hãy cho biết các nhân vật trong
truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’ )<=
Học sinh đọc ghi nhớ 2
GV kết luận
Hoạt động 3.
-<G dẫn luyện tập ở lớp
sinh chỉ ra các việc mà các nhân vật
đã làm ở trong truyện ?
GV chia HS làm việc theo nhóm ,
giải quyết các yêu cầu của bài tập
? Vai trò và ý nghĩa các nhân vật
trong truyện ?
- Nhân vật chính, có vai trò quan trọng nhất đó là : Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- Nhân vật )<= nói tới nhiều nhất
là Thuỷ Tinh
- Nhân vật phụ : Hùng [<c 7 Mị
<c rất cần thiết không thể
bỏ )<= vì nếu bỏ thì câu chuyện có
Bài học 2
- Nhân vật chính là nhân vật )<=
kể nhiều việc nhất, là )<= nói tới nhiều nhất có vai trò chủ yếu trong việc thể hiện < <H văn bản
- Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính hoạt động
b Nhân vật )<= kể thể hiện qua các mặt : tên gọi, lai lịch, tính nết, hình dáng, việc làm
3 Kết luận : Ghi nhớ
II Luyện tập
Bài tập 1 :
- Vua Hùng : Kén rể, mời các Lạc Hầu bàn bạc, gả Mị <c cho Sơn TInh
- Mị <c : Theo chồng về núi
- Sơn Tinh : Đến cầu hôn, đem sính
lễ &<G7 &<G Mị <c về núi, dùng phép lạ đánh nhau với Sơn Tinh mấy tháng trời : Bốc đồi, dựng thành luỹ ngăn <G,,,
- Thuỷ Tinh : Đến cầu hôn, mang sính lễ muộn, đem quân đuổi theo
định <G Mị <c ,,,
a Vai trò và ý nghĩa của các nhân vật.
- Vua Hùng : nhân vật phụ
Trang 5Tổ Khoa học Xã hội
? Hãy tóm tắt truyện theo sự việc
của nhân vật chính ?
? Giải thích tiêu đề của truyện ?
Bài 2
kể theo <R ,
Không thể thiếu )<= vì ông là <R quyết định cuộc hôn nhân lịch sử
- Mị <c : Cũng thế vì không có <R thì không có chuyện 2 thần
- Thuỷ Tinh : Nhân vật chính đối lập với Sơn Tinh Hình ảnh thần thoại hóa sức mạnh của bão lũ, ở vùng Châu Thổ sông Hồng
- Sơn Tinh : Nhân vật chính đối lập với Thuỷ Tinh, <R anh hùng chống lũ lụt của nhân dân Việt cổ
b Tóm tắt truyện theo sự việc của nhân vật chính
- Vua Hùng kén rể
- Hai thần đến cầu hôn
- Vua Hùng ra điều kiện kén rể, cố
ý thiên lệch cho Sơn Tinh
- Sơn Tinh đến &<G7 )<= vợ : Thuỷ Tinh đến sau mất Mị <c
đuổi theo định <G nàng
- Trận đánh dữ dội giữa hai thần Kết quả : Sơn tinh thắng, Thuỷ Tinh thua
- Hàng năm, hai thần văn đánh nhau
Tinh cũng thất bại
c Vì sao tác phẩm lại được đặt tên
là ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’
- Tên hai thần, hai nhân vật chính của truyện
Bài tập 2 : Nhan đề của truyện : Không vâng lời
? Kể việc gì ?
? Diễn biến – chuyện xảy ra bao giờ ?
? ở đâu ? Nguyên nhân nào
Trang 6Tổ Khoa học Xã hội
C.Luyện tập(3’) Kể lại một trong 4 truyện đã học mà em yêu thích nhất ?
D.Củng cố(1’) Nhắc lại nội dung bài học
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài và làm bài tập về nhà
- Chuẩn bị bài “Sự tích Hồ <c,
...I Đặc điểm việc nhân vật văn tự sự.
1 Sự việc văn tự sự< /b>
a Sự việc văn tự sự< /i>
- Sự việc khởi đầu (1) : Vua Hùng kén rể
- Sự việc phát triển... Nhân vật nhân vật )<=
kể nhiều việc nhất, )<= nói tới nhiều có vai trị chủ yếu việc thể < <H văn
- Nhân vật phụ giúp nhân vật hoạt động
b Nhân vật )<=...
- Thời gian, địa điểm
- Nhân vật cụ thể
- Nguyên nhân, diễn biến, kết
Sắp xếp cho thể )<= < <H mà <R kể muốn biểu đạt
2 Nhân vật văn tự
a Nhân