0.25 điểm * Từ năm 2008 Bộ GD&ĐT đã phát động một phong trào thi đua rộng khắp trong các trường học có liên quan đến việc bảo vệ di sản văn hóa, đó là phong trào: “Xây dựng trường học th[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
THANH HÓA Năm học: 2010-2011
Môn thi: Giáo dục công dân
ĐỀ CHÍNH THỨC Lớp: 12 THPT
Ngày thi: 24 tháng 3 năm 2011
Thời gian: 180 phút ( Không kể thời gian giao đề )
( Đề thi có 1 trang, gồm 6 câu )
Câu 1 ( 2.0 điểm )
Thế nào là lòng yêu nước? Nêu những biểu hiện của lòng yêu nước?
Câu 2 ( 2.0 điểm )
Em hiểu thế nào là cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hóa? Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh?
Câu 3 ( 3.0 điểm )
Trình bày phương hướng cơ bản của chính sách giải quyết việc làm ở nước ta hiện nay? Để góp phần thực hiện tốt chính sách giải quyết việc làm, thanh niên – Học sinh cần phải làm gì?
Câu 4 ( 6.0 điểm )
Thế nào là bình đẳng trong hôn nhân và gia đình? Trình bày nội dung bình đẳng trong hôn nhân và gia đình Trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng trong hôn nhân và gia đình?
Câu 5 ( 4.0 điểm )
Pháp luật nước ta quy định như thế nào về quyền sáng tạo và phát triển của công dân? Trách nhiệm của công dân trong việc bảo đảm và thực hiện quyền sáng tạo và phát triển
Câu 6 ( 3.0 điểm )Bài tập tình huống
Quang vừa tốt nghiệp THPT em rất muốn được học lên nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn, em phải kiếm việc làm để giúp bố mẹ nuôi hai em còn đang độ tuổi học phổ thông Quang rất buồn vì cho rằng: mình không còn cơ hội học tập nữa
Hỏi:
1 Em có đồng ý với suy nghĩ của Quang không? Vì sao?
2 Nếu ở trong hoàn cảnh đó em sẽ làm gì?
-Hết - Thí sinh không sử dụng tài liệu.
- Giám thị không giải thích gì thêm.
Số báo danh
……….
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH THANH HÓA Năm học: 2010-2011
ĐỀ CHÍNH THỨC Môn thi: Giáo dục công dân
Lớp: 9 THCS
Ngày thi: 24 tháng 3 năm 2011
Thời gian: 150 phút ( Không kể thời gian giao đề )
( Đề thi có 1 trang, gồm 6 câu )
Câu 1 ( 2.0 điểm )
Điền vào chỗ trống (…) những từ, cụm từ thích hợp để hoàn thành một số điều luật sau của luật giao thông đường bộ
Điều 31:
1.Người điều khiển xe đạp chỉ được chở một người, trừ trường hợp chở … trẻ
em dưới 7 tuổi thì được chở … hai người
Điều 32:
4 Người đi bộ không được … giải phân cách, không đu bám vào các phương tiện giao thông đang chạy; khi mang vác vật cồng kềnh phải … an toàn và không gây trở ngại cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ
Câu 2 ( 3.0 điểm )
Trình bày ý nghĩa và những quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa Từ năm 2008 Bộ GD&ĐT đã phát động một phong trào thi đua rộng khắp trong các trường học có liên quan đến việc bảo vệ di sản văn hóa Em hãy cho biết đó là phong trào gì?
Câu 3 ( 3.0 điểm )
Tệ nạn xã hội là gì? Tác hại của các tệ nạn xã hội? Trách nhiệm của công dân trong việc phòng, chống các tệ nạn xã hội
Câu 4 ( 3.0 điểm )
Thế nào là quyền sở hữu tài sản của công dân? Trách nhiệm của nhà nước trong việc công nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp về tài sản của công dân? Nghĩa vụ của công dân phải tôn trọng tài sản của người khác được thể hiện như thế nào?
Câu 5 ( 6.0 điểm )
Trách nhiệm pháp lý là gì? Trình bày nội dung của mỗi loại trách nhiệm pháp lý và lấy ví dụ minh họa cho mỗi loại
Câu 6 ( 3.0 điểm )Bài tập tình huống
Cảnh sát giao thông phạt bố con bạn A vì cả hai bố con đi xe máy vào đường ngược chiều Bố A không chịu nộp phạt vì cho rằng ông đã không nhìn thấy biển báo cấm, còn A không đội mũ bảo hiểm nhưng ngồi sau xe và mới 16 tuổi nên không phải nộp phạt
Hỏi:
1 Bố con bạn A có vi phạm pháp luật không?
2 Họ có phải chịu trách nhiệm pháp lý gì không?Vì sao?
-Hết - Thí sinh không sử dụng tài liệu.
- Giám thị không giải thích gì thêm.
Số báo danh
……….
Trang 3SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
THANH HOÁ NĂM HỌC 2010-2011
Hướng dẫn chấm
MễN THI: Giỏo dục cụng dõn
Lớp 12 THPT
Hớng dẫn chấm môn GDCD
Câu 1 (2.0 điểm): Học sinh cần trình bày đợc các ý cơ bản sau
- Khái niệm: Lòng yêu nớc là tình yêu quê hơng, đất nớc và tinh thần sẵn
sàng đem hết khả năng của mình phục vụ lợi ích của Tổ quốc ( 0,5 điểm )
- Biểu hiện của lòng yêu nớc: (1,5 điểm )
+ Tình cảm gắn bó với quê hơng, đất nớc
+ Tình thơng yêu đối với đồng bào, giống nòi, dân tộc
+ Lòng tự hào dân tộc chính đáng
+ Đoàn kết, kiên cờng, bất khuất chống giặc ngoại xâm
+ Cần cù và sáng tạo trong lao động
Câu 2 (2,0 điểm ): Học sinh cần trình bày đợc những nét cơ bản sau:
- Khái niệm: Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh giữa các chủ thể kinh tế
trong sản xuất, kinh doanh hàng hóa nhằm dành những điều kiện thuận lợi để thu
đợc nhiều lợi nhuận ( 1,0 điểm )
- Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh:
Sự tồn tại nhiều chủ sở hữu với t cách là những đơn vị kinh tế độc lập, tự
do sản xuất, kinh doanh; có điều kiện sản xuất và lợi ích khác nhau đã trở thành nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh trong sản xuất và lu thông hàng hóa
( 1,0 điểm )
Câu 3 ( 3.0 điểm): Học sinh cần trình bày đợc các ý cơ bản sau:
*Phơng hớng cơ bản của chính sách giải quyết việc làm ở nớc ta hiện nay:
- Thúc đẩy phát triển sản xuất và dịch vụ (0.5 điểm)
- Khuyến khích làm giàu theo pháp luật, tự do hành nghề (0.5 điểm)
*Để góp phần thực hiện tốt chính sách giải quyết việc làm, thanh niên - học
- Hiểu rõ và chấp hành tốt chính sách giải quyết việc làm và PL về lao động
- Tuyên truyền, vận động ngời thân trong gia đình và những ngời xung quanh cùng chấp hành, đồng thời đấu tranh chống những hành vi vi phạm chính sách giải quyết việc làm
- Có ý chí vơn lên nắm bắt KH, KT tiên tiến, định hớng nghề nghiệp đúng đắn để tích cực, chủ động tìm việc làm, tăng thu nhập cho bản thân và gia đình, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của đất nớc
Câu 4 (6.0 điểm): Học sinh cần trình bày đợc các ý cơ bản sau:
- Bình đẳng trong hôn nhân và gia đình đợc hiểu là bình đẳng về nghĩa vụ và quyền giữa vợ, chồng và giữa các thành viên trong gia đình trên cơ sở nguyên tắc dân chủ, công bằng, tôn trọng lẫn nhau, không phân biệt đối xử trong các mối
quan hệ ở phạm vi gia đình và xã hội ( 1,0 điểm)
- Bình đẳng giữa vợ và chồng: đợc thể hiện trong quan hệ nhân thân và quan hệ
tài sản
+ Trong quan hệ nhân thân: Vợ chồng có quyền và nghĩa vụ bình đẳng ngang nhau trong việc lựa chọn nơi c trú; tôn trọng và giữ gìn danh dự, nhân phẩm, uy tín của nhau; Tôn trọng quyền tự do tín ngỡng, tôn giáo của nhau; giúp đỡ, tạo
điều kiện cho nhau phát triển về mọi mặt (0,5 điểm)
+ Trong quan hệ tài sản: Vợ, chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong sở hữu tài sản chung, thể hiện ở các quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt
(0,5 điểm)
Trang 4- Bình đẳng giữa cha mẹ và con
+ Cha mẹ phải thơng yêu, nuôi dỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và phát triển lành
mạnh của con cả về thể chất, trí tuệ và đạo đức ( 0,5 điểm)
+ Cha mẹ không đợc phân biệt đối xử giữa các con, ngợc đãi, hành hạ, xúc phạm con; không đợc lạm dụng sức lao động của con cha thành niên; không xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội
(0,25 điểm)
+ Các con có bổn phận yêu quý, kính trọng, chăm sóc nuôi dỡng cha mẹ,
không đợc có hành vi ngợc đãi hành hạ, xúc phạm cha mẹ ( 0,25 điểm)
- Bỡnh đẳng giữa ụng bà và chỏu: Được thể hiện qua nghĩa vụ và quyền giữa
ụng bà nội, ụng bà ngoại và cỏc chỏu Đú là mối quan hệ hai chiều: nghĩa vụ và quyền của ụng bà nội, ụng bà ngoại đối với chỏu và bổn phận của chỏu đối với
ụng bà nội, ngoại ( 1,0 điểm )
- Bỡnh đẳng giữa anh, chị, em: Anh, chị, em cú bổn phận thương yờu , chăm súc
giỳp đỡ nhau; cú nghĩa vụ và quyền đựm bọc, nuụi dưỡng nhau trong trường hợp khụng cũn cha mẹ hoặc cha mẹ khụng cú điều kiện trụng nom, nuụi dưỡng,
chăm súc, giỏo dục con ( 1,0 điểm )
- Trách nhiệm của nhà nớc:
+ Có chính sách,biện pháp tạo điêù kiện để các công dân nam, nữ xác lập hôn nhân tự nguyện, tiến bộ và gia đình thực hiện đầy đủ chức năng của mình
( 0,5 điểm )
+Xử lý kịp thời, nghiêm minh mọi hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và
gia đình (0,5 điểm)
Câu 5 ( 4,0 điểm): Học sinh trỡnh bày được cỏc ý cơ bản sau:
a Quyền sỏng tạo của cụng dõn:
Khỏi niệm:
Quyền sỏng tạo của cụng dõn là quyền của mỗi người được tự do nghiờn cứu khoa học, tự do tỡm tũi, suy nghĩ để đưa ra cỏc phỏt minh, sỏng chế, sỏng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoỏ sản xuất; quyền về sỏng tỏc văn học, nghệ thuật, khỏm phỏ khoa học để tạo ra cỏc sản phẩm, cụng trỡnh khoa học về cỏc lĩnh vực
của đời sống xó hội (1,0 điểm)
Nội dung:
Cụng dõn cú quyền sỏng tạo ra cỏc tỏc phẩm văn học, nghệ thuật, khỏm phỏ khoa học; cỏc tỏc phẩm bỏo chớ; cỏc sỏng chế, kiểu dỏng cụng nghiệp, nhón hiệu hàng hoỏ và tạo ra cỏc sản phẩm mang tớnh sỏng tạo trong hoạt động khoa học,
cụng nghệ (0,5 điểm)
b Quyền được phỏt triển của cụng dõn
Khỏi niệm:
Quyền được phỏt triển là quyền của cụng dõn được sống trong mụi trường xó hội và tự nhiờn cú lợi cho sự tồn tại và phỏt triển về thể chất, tinh thần, trớ tuệ, đạo đức; cú mức sống đầy đủ về vật chất; được học tập; nghỉ ngơi, vui chơi, giải trớ, tham gia cỏc hoạt động văn hoỏ, được cung cấp thụng tin và chăm súc sức
khoẻ; được khuyến khớch, bồi dưỡng để phỏt triển tài năng (1,0 điểm)
Nội dung:
Cụng dõn cú quyền được hưởng đời sống vật chất và tinh thần đầy đủ để phỏt triển toàn diện, phự hợp với điều kiện kinh tế của đất nước đồng thời được
khuyến khớch bồi dưỡng để phỏt triển tài năng (0,5 điểm)
Trang 5d Trỏch nhiệm của cụng dõn đối với việc thực hiện cỏc quyền sỏng tạo và phỏt triển:
- Cú ý chớ vươn lờn, luụn chịu khú tỡm tũi và phỏt huy tớnh sỏng tạo trong nghiờn cứu khoa học, lao động sản xuất để tạo ra nhiều sản phẩm vật chất và tinh thần
cần thiết cho xó hội (0,5 điểm)
- Cú ý thức học tập tốt để cú kiến thức, xỏc định mục đớch học tập là cho mỡnh, cho gia đỡnh và cho đất nước để trở thành người cú ớch trong cuộc sống
(0,5 điểm)
Cõu 6 ( 3,0 điểm): Học sinh giải quyết được tỡnh huống và nờu cỏc ý cơ bản
sau:
- Khụng đồng ý với suy nghĩ của Quang ( 0,5 điểm)
Vỡ Phỏp luật nước ta quy định : Cụng dõn cú quyền học suốt đời Cụng dõn cú thể thực hiện quyền học tập bằng nhiều hỡnh thức khỏc nhau và ở cỏc loại hỡnh
trường lớp khỏc nhau ( 1,0 điểm)
- Nếu là Quang em sẽ:
+ Tớch cực lao động để kiếm sống và giỳp đỡ gia đỡnh Khi gia đỡnh bớt khú khăn em sẽ tiếp tục dự thi và theo học ở một trường nào đú phự hợp với bản
thõn và điều kiện gia đình ( 1,0 điểm )
+Có thể em vừa lao động vừa theo học một trường dạy nghề hoặc trung cấp, cao
đẳng… ( 0,5 điểm )
……….
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI HỌC SINH GIỎI TỈNH
THANH HOÁ NĂM HỌC 2010-2011
Hướng dẫn chấm MễN THI: Giỏo dục cụng dõn Lớp 9 THCS
Cõu 1 (2.0 điểm): Học sinh trỡnh bày đỳng cỏc từ, cụm từ sau
(Mỗi từ điền đỳng cho 0,5 điểm):
- thờm một
Trang 6- tối đa
- vượt qua
- đảm bảo
Câu 2 ( 3,0 điểm ):Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau:
* ý nghĩa của việc bảo vệ di sản văn hoá
Di sản văn hoá là tài sản của dân tộc, biểu hiện truyền thống của dân tộc và công đức của các thế hệ tổ tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện kinh nghiệm của dân tộc trên các lĩnh vực Những di sản văn hoá cần được giữ gìn phát huy trong sự nghiệp xây dựng, phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và đóng góp vào kho tàng di sản văn hoá thế giới
(0,75 điểm)
* Những quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hoá:
- Nhà nước có chính sách bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hoá
(0.25 điểm)
- Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu di sản văn hoá Chủ sở hữu di sản văn hoá có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn
- Nghiêm cấm các hành vi:
+ Chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hoá (0.25 điểm)
+ Huỷ hoại hoặc gây nguy cơ huỷ hoại di sản văn hoá (0.25 điểm)
+ Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ, xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh (0.25 điểm)
+ Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh; đưa trái phép di vật, cổ vật,
+ Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá để thực hiện những
* Từ năm 2008 Bộ GD&ĐT đã phát động một phong trào thi đua rộng khắp trong các trường học có liên quan đến việc bảo vệ di sản văn hóa, đó là phong
trào: “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” ( 0,5 điểm ) Câu 3 ( 3,0 điểm ) Học sinh nêu được những ý cơ bản sau:
-Khái niệm: Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch
chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt
đối với đời sống xã hội ( 1,0 điểm)
- Tác hại của các tệ nạn xã hội:
Các tệ nạn xã hội gây ra tác hại đối với mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng
và xã hội như: ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần và đạo đức con người, làm thiệt hại kinh tế gia đình và đất nước, phá vỡ hạnh phúc gia đình, gây mất trật tự
an ninh xã hội, làm băng hoại giá trị đạo đức truyền thống, suy thoái giống nòi
dân tộc… ( 1,0 điểm )
- Trách nhiệm của công dân – học sinh trong việc phòng, chống các tệ nạn xã hội :
+ Sống giản dị, lành mạnh, tích cực rèn luyện thể dục thể thao; không uống rượu, đánh bạc, đua xe,hút thuốc lá, sử dụng ma túy, xem phim ảnh, băng hình
đồi trụy, bạo lực, tham gia vào các hoạt động mại dâm ( 0,5 điểm )
Trang 7+ Biết tự trọng bảo vệ mỡnh và bạn bố người thõn khụng sa vào tệ nạn xó hội; tớch cực tham gia cỏc hoạt động phũng, chống tệ nạn xó hội do nhà trường, địa
phương tổ chức… ( 0,5 điểm) Cõu 4 ( 3,0 điểm) Học sinh trỡnh bày được cỏc ý cơ bản sau:
- Khỏi niệm: Quyền sở hữu tài sản của công dân là quyền của công dân đối với
tài sản thuộc sở hữu của mình, bao gồm: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt t i à sản của chủ sở hữu (1,0 điểm)
- Trỏch nhiệm của nhà nước trong việc cụng nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp phỏp về tài sản của cụng dõn:
+ Ghi nhận trong Hiến phỏp và cỏc văn bản quy phạm phỏp luật quyền sở
hữu của cụng dõn ( 0,5 điểm)
+ Quy định cỏc biện phỏp và cỏc hỡnh thức xử lý đối với cỏc hành vi xõm phạm quyền sở hữu tựy theo mức độ, tớnh chất vụ việc; quy định trỏch nhiệm và cỏch thức bồi thường dõn sự đối với những hành vi gõy thiệt hại, mất mỏt do
vay, mươn, thuờ tài sản thuộc quyền sở hữu của người khỏc (1,0 điểm)
+ Tuyờn truyền, giỏo dục cụng dõn cỏch thức bảo vệ quyền sở hữu của
mỡnh và ý thức tụn trọng quyền sở hữu của người khỏc (0,5 điểm) Câu 5 (6.0 điểm): Học sinh cần trình bày đợc các ý cơ bản sau
- Trách nhiệm pháp lý là nghĩa vụ đặc biệt mà các cá nhân, tổ chức, cơ quan vi
phạm PL phải chấp hành những biện pháp bắt buộc do nhà nớc quy định
(1.0 điểm)
- Nội dung của mỗi loại trách nhiệm pháp lý:
+ Trách nhiệm hình sự l à trỏch nhiệm của người phạm tội phải chịu hỡnh phạt và cỏc biện phỏp tư phỏp được quy định trong Bộ luật Hỡnh sự, nhằm tước
bỏ hoặc hạn chế quyền và lợi ớch của người phạm tội Trỏch nhiệm hỡnh sự do
tũa ỏn ỏp dụng đối với người cú hành vi phạm tội ( 1,0 điểm )
Học sinh lấy VD và phân tích (0,5 điểm)
+ Trách nhiệm hành chính l tà rỏch nhiệm của người ( cơ quan, tổ chức) vi phạm cỏc nguyờn tắc quản lý nhà nước phải chịu cỏc hỡnh thức xử phạt hành
chớnh do cơ quan nhà nước cú thẩm quyền ỏp dụng ( 1,0 điểm )
Học sinh lấy VD và phân tích (0,5 điểm)
+ Trách nhiệm dân sự l à trỏch nhiệm của người ( cơ quan, tổ chức) cú hành vi vi phạm phỏp luật phải chịu cỏc biện phỏp nhằm khụi phục lại tỡnh trạng
ban đầu của một quyền dõn sự bị vi phạm ( 0,5 điểm ) Học sinh lấy VD và phân tích ( 0,5 điểm)
+ Trách nhiệm kỷ luật l à trỏch nhiệm của người vi phạm kỷ luật phải chịu cỏc hỡnh thức kỷ luật do thủ trưởng cơ quan, xớ nghiệp, trường học, ỏp dụng đối
với cỏn bộ, cụng nhõn viờn, học sinh của cơ quan, tổ chức mỡnh ( 0,5 điểm)
Học sinh lấy VD và phân tích (0,5 điểm) Câu 6 ( 3.0 điểm):
Trả lời:
1 Bố con bạn A vi phạm pháp luật phải thi hành nghiêm chỉnh quy định xử phạt hành chính của cảnh sát giao thông (1.0 điểm)
2 Họ phải chịu trách nhiệm pháp lý phải thi hành nghiêm chỉnh quy định xử
phạt hành chính của cảnh sát giao thông ( 1,0 điểm )
Trang 8Vì: Hai bố con đi xe máy vào đờng ngợc chiều, A lại không đội mũ bảo hiểm.
PL quy định: ngời đủ 16 tuổi trở lên phải chịu mọi trách nhiệm về hành vi vi
………