TN: leân maøn aûnh đăc điểm của ảnh vào dòng C1: Aûnh thật ngược chiều với vật - Cho caùc nhoùm thaûo luaän 1,2,3 cuûa baûng 1 nhóm trước khi nhận xét đặc C1: Aûnh thật ngược chiều với C[r]
Trang 1Tuần: 24 Ngày soạn: 25-02-2013 Tiết : 48 Ngày dạy : 27-02-2013
I Mục tiêu :
1.
Kiến thức : - Nêu được các đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.
2 Kĩ năng : - Dựng được ảnh của một vật tạo bởi TKHT bằng cách sử dụng các tia đặc biệt.
3 Thái độ : - Biết làm việc tự lực để tiến hành có kết quả công việc
II Chuẩn bị :
1 GV: - Như học sinh
2 HS: - 1 TKHT có tiêu cự khoảng 12cm; 1 giá quang học; 1 cây nến cao khoảng 5 cm
III Tổ chức hoạt động dạy và học :
1 Ổn định lớp: - Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ: ĐỀ:
Câu 1: Nêu cách nhận biết thấu kính hội tụ Kể tên đường truyền của ba tia sáng đi qua TKHT mà em đã học?
Câu 2: Vận dụng vẽ ảnh của điểm sáng trong trường hợp sau:
ĐÁP ÁN:
Câu 1: Nêu cách nhận biết thấu kính hội tu: Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần rìa mỏng hơn phần giữa
Nếu chiếu một chùm tia song song với trục chính của thấu kính hội tụ thì chìm tia ló sẽ hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính
Kể tên đường truyền của ba tia sáng đi qua TKHT mà em đã học:
- Tia tới đi qua quang tâm cho tia ló tiếp tục truyền thẳng
- Tia tới song song với trục chính thì cho tia ló đi qua tiêu điểm F của TK
- Tia tới đi qua tiêu điểm của TK thì cho tia ló song song với trục chính
Câu 2:
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:
- Đặt vấn đề hình ảnh của
dòng chữ ta quan sát được
qua thấu kính như hình 43.1
SGK là hình ảnh của dòng
- HS làm theo yêu cầu của GV
F
’
O
F S
S
’
F
’
O
F S
Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 2chữ tạo bởi thấu kính hội tụ.
Aûnh đó cùng chiều với vật,
vậy có khi nào ảnh của vật
taọ bởi thấu kính hội tụ
ngược chiều so với vật
không? Cần bố trí thí nghiệm
như thế nào để tìm hiểu vấn
đề trên?
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm đối với ảnh của một vật tạo bởi:
- Hướng dẫn hs làm TN
GV: hướng dẫn hs quay thấu
kính hướng về phía cửa sổ
lớp để hướng ảnh của cửa sổ
lên màn ảnh
- Cho các nhóm thảo luận
nhóm trước khi nhận xét đặc
điểm của ảnh vào bảng 1
- Hướng dẫn hs làm thí
nghiệm để trả lời C3 có thể
cho hs trả lời thêm câu hỏi
làm như thế nào để quan sát
được ảnh của vật trong
trường hợp này?
- Cho các nhóm trước khi
trước ghi nhận xét về đặc
điểm ảnh vào bảng 1?
a) CaÙc nhóm bố trí thí nghiệm như hình 43.2 SGK, đặt vật ngoài khoảng tiêu cự, thực hiện các yêu cầu của C1 và C2 Ghi đăc điểm của ảnh vào dòng 1,2,3 của bảng 1
C1: Aûnh thật ngược chiều với vật
C2: Dịch vật vào gần thấu kính hơn vẫn thu được ảnh của vật trên màn Đó là ảnh thật ngược chiều so với vật
b) các nhóm bố trí thí nghiệm như bảng 43.2 SGK, đặt vật trong khoảng tiêu cự Thảo luận nhóm trả lời C3: Đặt vật ở trong khoảng tiêu cự, màn ở sát thấu kính Từ từ dịch chuyển màn ra xa thấu kính, không hứng được ảnh ở trên màn Đặt mắt trên đường truyền của chìm tia ló, ta quan sát thấy ảnh cùng chiều , lớn hơn vật
Đó là ảnh ảo không hứng được trên màn Ghi nhận xét các đăc điểm của ảnh vào dòng 4 của bảng 1
I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1 TN:
C1: Aûnh thật ngược chiều với vật
C2: Dịch vật vào gần thấu kính hơn vẫn thu được ảnh của vật trên màn Đó là ảnh thật ngược chiều so với vật C3: Đặt vật ở trong khoảng tiêu cự, màn ở sát thấu kính Từ từ dịch chuyển màn ra xa thấu kính, không hứng được ảnh ở trên màn Đặt mắt trên đường truyền của chìm tia ló, ta quan sát thấy ảnh cùng chiều, lớn hơn vật Đó là ảnh ảo không hứng được trên màn
2 Ghi nhận xét:
Hoạt động 3: Dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
- Cho hs trả lời câu hỏi sau
- Chùm tia S đi qua thấu kính
hội tụ cho chùm tia ló đồng
quy tại S’, S’ là gì của S?
-Từng hs thực hiện C4:
Dùng hai trong ba tia đã học để dựng ảnh
II Cách dựng ảnh :
1 Dựng ảnh của điểm sáng
S tạo bởi thấu kính hội tụ:
C4: Dùng hai trong ba tia đã
Trang 3- Cần sử dụng mấy tia sáng
xuất phát từ S để xác định
S’?
- Thông báo khái niệm ảnh
của điểm sáng
- Giúp đỡ hs yếu vẽ hình
* Hướng dẫn hs thực hiện
C5:
- Dựng ảnh B’ của điểm B
- Hạ B’A’ vuông góc với trục
chính A’ là ảnh của A và A’
B’là ảnh của AB
- Dựng ảnh của một vật
sáng AB tạo bởi TKHT
- Từng hs thực hiện C5 ( Dùng hai trong ba tia sáng đã học dựng ảnh B’ của điểm B Từ B’ hạ một đường vuông góc với trục chính tại A’, A’ là ảnh của điểm A A’B’ là ảnh của
AB tạo bợi thấu kính hội tụ khi vật AB đặt ngoài khoảng tiêu cự ảnh thật ngược chiều với vật Khi vật đặt trong khoảng tiêu cự, ảnh ảo cùng chiều với vật và lớn hơn vật
học để dựng ảnh
2 Dựng ảnh của 1 Vật sáng
AB tạo bởi thấu kính hội tụ:
Dùng hai trong ba tia sáng đã học dựng ảnh B’ của điểm
B Từ B’ hạ một đường vuông góc với trục chính tại
A’, A’ là ảnh của điểm A
A’B’ là ảnh của AB tạo bợi thấu kính hội tụ khi vật AB đặt ngoài khoảng tiêu cự ảnh thật ngược chiều với vật Khi vật đặt trong khoảng tiêu cự, ảnh ảo cùng chiều với vật và lớn hơn vật
Hoạt động 4: Vận dụng:
- Cho hs trả lời câu hỏi sau :
- Nêu đặc điểm của ảnh của
một vật tạo bởi thấu kính hội
tụ?
- Nêu cách dựng ảnh của một
vật taọ bởi thấu kính hội tụ?
- Có thể cho hs đọc phần ghi
nhớ SGK , rồi trả lời câu hỏi
- Hướng dẫn hs trả lời C6?
- Xét hai cặp tam giác đồng
dạng
- Trong từng trường hợp ,
tính tỉ số:
' ' ' '
- Cho hs trả lời C7?
- Hs trả lời câu hỏi của GV
- Từng hs thực hiện C6-C7 C6:Trên hình 43.2 SGK xét hai cặp tam giác đồng dạng
Tam giác ABF đồng dạng với tam giác OHF Tam giác A’B’F’ đồng dạng với tam giác OIF’ Viêt các hệ thức đồng dạng từ đó tính được h’=0,5cm;
OA’=18cm Trên hình 43.3 SGK xét hai cặp tam giác đồng dạng
Tam giác OB’F ‘ đồng dạng với tam giác B B’I Tam giác OAB’ đồng dạng với tam giác OA’B’ Viết các hệ thức đồng dạng từ đó tính được h’=0,3cm; OA’=24 cm
- Sự khác nhau giữa ảnh thật và ảnh ảo ở thấu kính hội tu:
- Aûnh thật luôn ngược chiều với vật
- Aûnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật
III Vận dụng:
C6: Trên hình 43.2 SGK xét hai cặp tam giác đồng dạng Tam giác ABF đồng dạng với tam giác OHF Tam giác
A’B’F’ đồng dạng với tam giác OIF’ Viêt các hệ thức đồng dạng từ đó tính được
h’=0,5cm; OA’=18cm Trên hình 43.3 SGK xét hai cặp tam giác đồng dạng Tam giác OB’F ‘ đồng dạng với tam giác B B’I Tam giác OAB’ đồng dạng với tam giác OA’B’ Viêt các hệ thức đồng dạng từ đó tính được
h’=0,3cm; OA’=24 cm
- Sự khác nhau giữa ảnh thật và ảnh ảo ở thấu kính hội tụ:
- Aûnh thật luôn ngược chiều với vật
- Aûnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật
Trang 4IV C ủng cố : - Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk.
- Củng cố lại các kiến thức đã học trong bài
V
H ướng dẫn về nhà : - Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 44 SGK