Chuyên đề 2 QUYỀN TÁC GIẢ: CƠ CHẾ BẢO HỘ TÁC PHẨM TRONG KINH DOANH QUẢN TRỊ TÀI SẢN TRÍ TUỆ Copyright Đào Minh Đức - TP.HCM, 6/2005 Mô đun 1: TÀI SẢN TRÍ TUỆ TRONG KINH DOANH VÀ HOẠT
Trang 1Chuyên đề 2 QUYỀN TÁC GIẢ: CƠ CHẾ BẢO HỘ
TÁC PHẨM TRONG KINH DOANH
QUẢN TRỊ TÀI SẢN TRÍ TUỆ
Copyright Đào Minh Đức - TP.HCM, 6/2005
Mô đun 1: TÀI SẢN TRÍ TUỆ TRONG KINH DOANH VÀ HOẠT ĐỘNG R&D
ĐỊNH NGHĨA TÁC PHẨM THEO LUẬT SHTT
TÁC PHẨM = sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực
văn học , nghệ thuật và khoa học, thể hiện bằng
bất kỳ phương tiện hay hình thức nào
TÁC PHẨM
VĂN HỌC
TÁC PHẨM
NGHỆ THUẬT
TÁC PHẨM
KHOA HỌC
= các tác phẩm dịch, phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn …
CÁC TÁC PHẨM PHÁI SINH
Trang 2¾ Sưu tập dữ liệu
CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC & KHOA HỌC
¾ Sách, truyện, thơ, tuyển tập
¾ Bài giảng, bài phát biểu, bài nói chuyện
¾ Bài báo, sách giáo khoa, giáo trình
¾ Chương trình máy tính: mã nguồn, mã máy
¾ Bảng biểu, báo cáo,đề cương, đề án
¾ Ca-ta-lô, tờ rơi, sổ tay, hướng dẫn
¾ Tài liệu thiết kế, mô tả, hướng dẫn…
¾
trình bày bằng ngôn ngữ thông thường hoặc ký/mã hiệu
Một chuyện ăn cắp kỳ lạ!
NLD - 21-09-2008 - Bài vàảnh: PHƯỚC TRỊNH
Đang trong giờ dạy, cô giáo Võ Thị Xuân Phượng…
giáo viên âm nhạc Trường THCS Nguyễn Du…Tam
Kỳ, tỉnh Quảng Nam thấy học sinh của mình có những
cuốn vở bài tập và thực hành môn âm nhạc in sẵn
Mượn xem, cô mới giật mình, vì nội dung trong các cuốn sách chính là đề
tài “sáng kiến kinh nghiệm” về việc dạy môn âm nhạc đoạt giải của cô! … bộ 4
quyển Vở học và bài tập thực hành môn âm nhạc các khối lớp bậc THCS đứng
tên 2 tác giả là Nguyễn Ngọc Anh - Trần Phúc Hoàng, do NXB Đà Nẵng… phát
hành trong tháng 8-2008 có nội dung sao chép gần như nguyên bản các phần
trong “sáng kiến kinh nghiệm” với đề tài “Soạn thảo và sử dụng vở bài tập âm
nhạc để phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo của học sinh” do cô viết
Theo thông tin trên bộ sách, tổng cộng số lượng in và phát hành là 55.000
quyển Trong đó, các khối lớp 6, 7 và 8, mỗi khối 15.000 quyển; khối lớp 9 là
10.000 quyển Số sách này được phát hành 35.000 cuốn tại Quảng Nam và
20.000 cuốn tại Đà Nẵng Giá bán mỗi cuốn 6.000 đồng Như vậy tổng tiền bán
Trang 31.3 CÁC TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT
¾ Sân khấu
¾ Điện ảnh
¾ Kiến trúc
¾ Tạo hình
¾ Nhiếp ảnh
¾ Mỹ thuật ứng dụng
¾
TÁC PHẨM KIẾN TRÚC
Là các bản vẽ thiết kế dưới bất kỳ hình thức nào thể hiện ý tưởng sáng tạo về
ngôi nhà, công trình xây dựng, quy hoạch không gian(quy hoạch xây
dựng) đã hoặc chưa xây dựng
Mô hình, sa bàn về ngôi nhà, công trình xây dựng hoặc quy hoạch không gian được coi là
tác phẩm kiến trúc độc lập.
Tác phẩm kiến trúcbao gồm
các bản vẽ thiết kế về mặt
bằng, mặt đứng, mặt cắt,
phối cảnh, thể hiện ý tưởng
sáng tạo về ngôi nhà, công
trình, tổ hợp công trình kiến
trúc, tổ chức không gian,
kiến trúc cảnh quan của một
vùng, một đô thị, hệ thống đô
thị, khu chức năng đô thị,
khu dân cư nông thôn
Trang 4TÁC PHẨM MỸ THUẬT ỨNG DỤNG
TÁC PHẨM VĂN HỌC & NGHỆ THUẬT DÂN GIAN
¾ Điệu hát, làn điệu âm nhạc
¾ Truyện, thơ, câu đố
¾ Mẫu đồ hoạ, hội hoạ, điêu khắc,
¾ Các loại hình nghệ thuật khác
¾ Nhạc cụ
¾ Điệu múa, vở diễn, nghi lễ và các trò chơi
¾ Hình mẫu kiến trúc
làsáng tạo tập thểtrên nền tảng truyền thốngcủa một nhóm hoặc
các cá nhân nhằm phản ánh khát vọng của cộng đồng, thể hiện tương
xứng đặc điểm văn hoá và xã hội của họ, các tiêu chuẩn và giá trị
được lưu truyềnbằng cách mô phỏng hoặc bằng cách khác
sử dụng tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian phải dẫn chiếu xuất xứ của loại hình tác phẩm đó
và bảo đảm giữ gìn giá trị đích thực của tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian
Trang 5PHỐI KẾT TÁC PHẨM VỚI CÁC ĐỐI TƯỢNG SHTT
ĐỂ BẢO VỆ THỊ PHẦN BẰNG RÀO CẢN PHÁP LÝ
Trang 6là quyền của
tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm
do mình sáng tạo ra
ĐỊNH NGHĨA QUYỀN TÁC GIẢ
(COPYRIGHT)
Quyền tác giả phát sinh
kể từ khi tác phẩm được
SÁNG TẠO & THỂ HIỆN
DƯỚI MỘT HÌNH THỨC VẬT CHẤT
nhất định, không phân biệt:
CĂN CỨ PHÁT SINH QUYỀN TÁC GIẢ
+ nội dung, chất lượng
+ đã đăng ký hay chưa đăng ký
+ hình thức/phương tiện, ngôn ngữ
+ đã công bố hay chưa công bố
Bản gốc tác phẩm
= bản tồn tại dưới dạng vật chất, trên đó việc sáng tạo tác phẩm được định hình lần đầu tiên
QUYỀN NHÂN THÂN
QUYỀN TÀI SẢN
Trang 7CHỦ SỞ HỮU CỦA TÁC PHẨM
¾ Là tác giả/đồng tác giả đã tự đầu tư thời gian,
tài chính, cơ sở vật chất để sáng tạo ra tác phẩm
trừ khi giữa các bên có thỏa thuận khác
CÁC QUYỀN TÀI SẢN CỦA CHỦ SỞ HỮU
¾ Biểu diễn tác phẩm trước công chúng
¾ Sao chép tác phẩm
¾ Phân phối, nhập khẩu bản gốc/bản sao tác phẩm
¾ Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng
phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin
điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác
¾ Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh,
chương trình máy tính
Trang 8TÁC GIẢ & ĐỒNG TÁC GIẢ CỦA TÁC PHẨM
là người trực tiếp sáng tạo ra một phần hoặc toàn bộ tác phẩm
Tổ chức, cá nhân làm công việc hỗ trợ, góp ý kiến hoặc
cung cấp tư liệu cho người khác sáng tạo ra tác phẩm
không được công nhận là tác giả
QUYỀN NHÂN THÂN CỦA CÁC TÁC GIẢ
¾ Đặt tên cho tác phẩm
¾ Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm;
được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác
phẩm được công bố, sử dụng
¾ Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố
tác phẩm
¾ Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm,
không cho người khác sửa chữa/cắt xén/xuyên
tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây
phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả
Không thể chuyển giao &
được bảo hộ
vô thời hạn
Trang 9a) Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh
có thời hạn bảo hộ là75 năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên;
đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng chưa được công
bố trong thời hạn hai mươi lăm năm, kể từ khi tác phẩm được định hình thì
thời hạn bảo hộ là một trăm năm, kể từ khi tác phẩm được định hình; đối với
tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin về tác giả xuất hiện thì thời hạn bảo
hộ được tính theo quy định tại điểm b khoản này;
b) Tác phẩm không thuộc loại hình quy định tại điểm a khoản này có thời hạn
bảo hộ làsuốt cuộc đời tác giả và năm mươi năm tiếp theo năm tác giả chết;
trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm
thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết;
c) Thời hạn bảo hộ quy định tại điểm a và điểm b khoản này chấm dứt vào thời
điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ QTG.”
Khoản 2 Điều 27 Luật 36/2009/QH12 sửa đổi, bổ sung Luật SHTT 2005:
Quyền nhân thân quy định tại khoản 3 Điều 19 và Quyền tài sản quy định tại
Điều 20 của Luật này cóthời hạn bảo hộ như sau:
Những bài học từ Walt Disney
TTCT - Chủ Nhật, 27/08/2006, 10:05 (GMT+7)
Trái với suy nghĩ của nhiều người, phần lớn sự nghiệp của Walt E Disney có được là nhờ đấu tranh cực nhọc nhiều hơn là thành công “từ trên trời rơi xuống” Và những
gì Walt đã trải qua thật sự rất đáng để chúng ta suy nghĩ
Nhưng khi ông buộc phải thương lượng với Universal để có số thù lao
khá hơn thì “một gáo nước lạnh” được hắt vào mặt, Universal mới chính
là người sở hữu bản quyền nhân vật này, và như vậy Walt đừng hòng có
bất cứ “xơ múi” gì trong việc chia chác lợi nhuận từ nhân vật mà ông đã
mang nặng đẻ đau Từ đó về sau, Walt đăng ký sở hữu tất cả những gì
ông tạo dựng nên BÙI NGUYỄN QUÍ ANH (Theo Stephen Schochet)
Quyền sở hữu (nói cách khác là sở hữu trí tuệ) luôn là chìa khóa
hàng đầu Trong thời kỳ đầu của sự nghiệp, Walt đã sáng tạo một nhân
vật thỏ Oswald trên danh nghĩa của phim trường Universal Studios
Trang 10HÀNH VI XÂM PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ
¾ Chiếm đoạt quyền tác giả
¾ Mạo danh tác giả
¾ Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả/đồng tác giả
¾ Sửa chữa/cắt xén/xuyên tạc tác phẩm Æ gây hại đến danh dự/uy tín tác giả
¾ Sao chép không được phép của tác giả/chủ sở hữu quyền tác giả
¾ Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả/chủ sở hữu
¾ Sử dụng tác phẩm không được phép, không trả tiền nhuận bút/thù lao
¾ Cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút/ thù lao/quyền lợi vật chất #
¾ Xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả
¾ Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo.
¾ Xuất khẩu/nhập khẩu/phân phối bản sao tác phẩm mà không được phép
(Điều 28 Luật SHTT 2005)
MỘT SỐ HÀNH VI PHÁP LÝ CẦN THỰC HIỆN ĐỂ PHÒNG,
TRÁNH CÁC RỦI RO LIÊN QUAN ĐẾN CÁC TÁC PHẨM
¾ Đưa thêm quy định lưu chứng tác phẩm gốc vào các quy trình
quản trị tài liệu, thông tin của đơn vị
¾ Giao kết rõ về quyền và nghĩa vụ của các bên đối với các tác
phẩm được tạo ra trong các hợp đồngthuê khoán chuyên
¾ Quy định rõ các vấn đề về Quyền tác giả đối với các tác phẩm
công vụ của:
¾ Giảng viên, sinh viên, cán bộ lãnh đạo/quản lý Trường Đại học
¾ Nghiên cứu viên, cán bộ lãnh đạo/quản lý Viện nghiên cứu
¾ Đăng ký tại Cục Bản quyền Tác giả đối với các tác phẩm dễ có
nguy cơ tranh chấp
¾ Các nhà quản lý, nhà thiết kế, họa sỹ, nhà chuyên môn khác
trong doanh nghiệp