Tuy chỉ vây cho bên đen 1 điểm, nhưng đồng thời trên bàn bớt đi một quân trắng, bên trắng bớt đi 1 điểm, để làm phương tiện tính toán, không tính điểm đó là trắng giảm đi 1 mục, mà tính
Trang 13 2
Hình dưới: Đen 1 đè đầu là cách đúng, trắng 2 lùi về, đen 3 bẻ, trắng muốn sống cũng phải nỗ lực
3 1
2
Hình bên: trắng ∆ điểm vào “
tam-tam” là cách đi hay gặp Đen nên
ứng đối thế nào cho tốt?
Hình bên: khi có quân ∆, đen nên
bảo vệ địa bàn phía trên, sau các
quân đen 1, 3, 5; đen có thể thoát
tiên đi nơi khác
3 5
1
4 6 2
Hình bên: trắng ∆ điểm vào “
tam-tam” là cách đi hay gặp Đen nên
ứng đối thế nào cho tốt?
Trang 2Hình bên: Đen 1 chặn lại, trắng 2
bẻ, về sau đến đen 7, đen tuy thiệt 1
điểm, nhưng vẫn bảo vệ được góc
1
6
7
4
5 3
2
Hình bên: Đen 1 nối, 3 đánh cũng là
một cách, sau này có thủ đoạn đâm
ở điểm A, đợi khi có thời cơ sẽ công
kích cờ trắng
1 3
5
4 2
A
Hình bên: Trắng ∆ điểm “tam-tam”,
đen có nên chặn ở A không?
A
Hình bên: do trắng mở 2 ở hàng 3
hơi yếu, đen 1 đứng xuống tiến
hành phản kích là chính xác, về sau
đến trắng 12 ttuy sống trong góc,
nhưng sau khi bị đen “trấn “ ở đen
13, đám trắng mở 2 rất nguy hiểm
9
10
8
7 11
12
4 2
3
13
6
5
1
Trang 3Chương 14: giới thiệu Quan tử
Quan tử là thế nào? Sau khi hai bên trải qua chiến đấu kịch liệt ở giai đoạn trung bàn, đại cuộc
đã định, tranh đoạt, phân chia các vùng đất ở biên giới hai bên gọi là giai đoạn quan tử Khi trong một ván cờ mà tình thế cục diện, chênh lệch không nhiều gọi là “ cờ nhò”, thì quan tử sẽ quyết định thắng bại Cờ hơi ưu thế một chút, vì quan tử không chuẩn xác, thất bại dễ dàng;
Cờ hơi kém thế một chút, do quan tử xảo diệu mà nghịch chuyển càn khôn, biến bại thành thắng cũng không hiếm thấy Vì vậy, trong cờ Vây, quan tử cũng rất quan trọng
Bài 1: Phương pháp tính toán quan tử
Hình bên: Đen 1 đi, vây được một
điểm, gọi là 1 “mục” Đó là chiếm
Hình bên: Đen 1 tuy tự nó không
tạo ra cho bên đen “mục” đất nào,
nhưng lại phá cơ hội tạo 1 mục của
Hình bên: Đen 1 ăn 1 quân trắng
Tuy chỉ vây cho bên đen 1 điểm,
nhưng đồng thời trên bàn bớt đi một
quân trắng, bên trắng bớt đi 1 điểm,
để làm phương tiện tính toán, không
tính điểm đó là trắng giảm đi 1 mục,
mà tính đen tăng 1 mục, vậy ăn 1
quân tính là được 2 mục
1
Hình bên: Đen 1 nối tuy tự mình
không thêm “mục” nào, nhưng
khiến đối phương mất cơ hội chiếm
2 mục, vì thế cũng là quan tử 2 nục
1
Hình bên: Đen 1 nối, ăn được một
quân trắng, lại vây được 1 điểm
trống Ăn 1 quân 2 mục, cộng vây 1
điểm là 3, vậy gọi là quan tử 3 mục
1
Trang 4Hình bên: Đen 1 cứu về 1 quân,
khiến trắng mất cơ hội chiếm 3
mục, cũng là quan tử 3 mục
1
Hình bên: Đen 1 cắt ăn 4 quân
trắng, là 8 mục cộng 2 điểm trống,
vì thế đen 1 là “quan tử lớn” 10
mục
1
Hình bên: Đen 1 nối, ăn được 2
quân trắng vây được 2 điểm, nên
tính là 2 mục chăng? không đúng!
nếu bị trắng đặt tại 1 không những
trắng cứu về 2 quân, đồng thời lại
ăn 3 quân đen cộng 1 điểm chiếm
được là 7 mục, vì thế tính lấy số
mục được mất của hai bên cộng lại
6+7=13, quan tử này là 13 mục
1
Hình bên: Đen 1 trên biên phá trắng
1 mục, gọi là quan tử 1 mục
Hình bên: Đen 1 bẻ, 3 nối phá trắng
1 mục, tự vây được 1 mục, vì thế là
2 mục quan tử, ngược lại trắng ở
chỗ đen 3 đi trước cũng là 3 mục
3 1 2
1 Quan tử tiên thủ và hậu thủ
Trong quá trình chiếm quan tử, nếu chiếm xong một quan tử, sau đó lại tranh được tiên thủ (tranh được lượt đi) để đi chiếm các quan tử khác, quan tử ấy gọi là “tiên thủ quan tử” Ngược lại, chiếm xong một quan tử bị đối phương tranh đi chiếm quan tử khác mất gọi là “hậu thủ quan tử” Trên đây chúng tôi vừa trình bày qua một vài quan tử đều là quan tử mà hai bên cùng hậu thủ (song phương hậu thủ)
Hình bên: Quan tử này mấy mục, ai
tiên thủ, ai hậu thủ?
Hình bên: Đen 1 bẻ, 3 nối tiên thủ
phá trắng 2 mục, Ngược lại nếu
trắng đi trước bẻ ở 3, nối ở 1, cũng
3 1 2 4
Trang 5Hình bên: Quan tử này mấy mục?
Hình bên: Đen 1 bẻ, 3 nối, trắng 2
thoát tiên đi chiếm quan tử khác,
đen 5, 7 lại bẻ nối là tiên thủ Như
thế hai bên đen với trắng đều là một
bên tăng 5 mục, một bên giảm 5
mục vì vậy quan tử này là quan tử
hai bên hậu thủ 10 mục
6 8
5
2
7 1
x
3
x x x x
Hình bên: Quan tử này nên chiếm
thế nào, có bao nhiêu mục?
Hình bên: Đen 1 bẻ, 3 nối tiếp theo
5, 7, 9 là tiên thủ, ở đây nếu trắng đi
trước ở chỗ đen 3 bẻ nối, hai bên
thêm bớt đều 7 mục, vì thế quan tử
này là quan tử lớn hai bên hậu thủ
14 mục
8 10
7
6
5
2
9 1
x
3
x x
x x
x x
Hình bên: Đen bắt 1 quân, trắng
cũng bắt 1 quân, quan tử này nhiều
ít thế nào?
Hình bên: Đen 1 ăn quân trắng được
2 mục, đồng thời lại giữ lại ở điểm
X 1 mục cộng là 3 mục, nếu bị
trắng ăn quân đen, trắng cũng được
3 mục, mà đen mất 3 mục đó Vậy
quan tử này là hai bên hậu thủ 6
mục
x 1
Hình bên: Đen trắng hai bên đều chỉ
1 nước ăn quân đối phương, quan tử
này là mấy mục?
Hình bên: Đen 1 ăn xong, 3, 5, 7 là
tiên thủ, không những tự mình được
3 mục, lại phá đối phương 4 mục,
cộng là 7 mục, ngược lại trắng nếu
đi cũng chiếm 3 mục phá đen 7
mục Vậy quan tử này tuy chỉ ăn 1
quân nhưng là quan tử hai bên hậu
6 8
5
4
3 7 1
Trang 6Hình bên: Hai bên đều có thể ăn của
nhau 3 quân, liệu quan tử này độ
lớn thế nào?
Hình bên: Sau khi đen ăn 3 quân, có
thể tiên thủ hạ 3, 5, 7 tự giữ của
mình 7 mục phá trắng 4 mục, cộng
11 mục, ngược lại nếu trắng ăn đen
3 quân, cũng như vậy Vì vậy, đây
là quan tử lớn đặc biệt 22 mục hai
bên hậu thủ.4
4
6 8
Hình bên: Quan tử này chiếm như
thế nào, độ lớn bao nhiêu?
Hình bên: Đen 1 chọc, 3 bẻ là tiên
thủ, về sau trắng đặt vào A, đen nối
ở B, ở đây, đen được 1 mục, trắng
mất 2 mục, cộng là 3 mục Ngược
lại, trắng nếu chọc ở đen 1, kết quả
cũng như vậy Đây tính là quan tử 6
mục 2 bên cùng tiên thủ
4 6
3
2
5 1
A B
Hình bên: Đen 1 ăn 2 trả lại 1 là
mấy mục? Đen 1 ăn 2 quân là 2 mục
trắng 2 ở ∆ ăn lại một quân là một
mục, nói đơn giản, ăn 2 trả 1 là
quan tử 1 mục
1
Vì quan tử tiên thủ và hậu thủ giá trị rất khác nhau nên khi tiến hành thu quan, chúng ta cần chú ý chiếm các quan tử tiên thủ trước
2 Thu ngược quan tử
ở quan tử nào, mà một bên thu quan (chiếm quan tử) là tiên thủ, còn bên kia nếu thu quan là hậu thủ, quan tử đó được gọi là quan tử một bên tiên thủ (đơn phương tiên thủ) Có khi quan
tử một bên tiên thủ bị bên hậu thủ tranh chiếm trước, cách thu quan đó gọi là thu ngược quan
tử
Hình bên: Đen đi trước, quan tử này
chiếm như thế nào?
Hình bên: Đen 1 bay xa, tục gọi là 7 3 1 4