giao an boi duong van HS 9

A - ViÕt vÒ loµi sãi hoÆc loµi cõu nãi chung B - Ghi l¹i quan s¸t chÝnh x¸c, kh¸ch quan cña nhµ khoa häc C - Nhà khoa học giúp ngời đọc hiểu những đặc tính cơ bản của loài chó sói hoặc c[r]

I Câu hỏi và bài tập

1 Văn bản Bàn về đọc sách gồm ba nội dung Theo em nội dung nào là chính?

A - Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách

B - Khó khăn thờng gặp khi đọc sách hiện nay

A - Sách lu truyền thành tựu trí thức của mọi thời đại

B - Đọc sách là thú vui tinh thần sang trọng

C - Có cuốn sách là cột mốc con đờng học thuật nhân loại

D - Sách là kho báu di sản tinh thần mà loài ngời thu đợc

b) Trong những từ tri thức, kiến thức, hiểu biết, học thuật, học vị từ nào gần nghĩa với từ học vấn ?

c) Hãy so sánh hai câu:

(1) Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhng đọc sách vẫn là một con đờng quantrọng của học vấn

(2) Đọc sách là một con đờng quan trọng của học vấn

A - Diễn dịch

B - Quy nạp

C - Móc xích

D - Tổng hợp - Phân tích - Tổng hợp

e) Phần thân đoạn các ý sắp xếp theo cách nào? (Song hành hay móc xích)

g) Nếu rút gọn đoạn văn còn 5 câu thì nên bỏ câu nào?

h) Nếu rút gọn đoạn văn còn 4 câu thì nên bỏ câu nào?

3 Dòng nào không nói về ý nghĩa cần thiết của việc đọc sách (trong đoạn trích)?

A - Là con đờng tích luỹ, nâng cao trí thức

B - Là chuẩn bị cho con đờng học vấn

C - Là cách giải trí thú vị

D - Giúp kế thừa thành tựu các thời đã qua

4 Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi

Đọc sách là muốn trả món nợ đối với thành quả nhân loại trong quá khứ, là ôn lại kinh nghiệm, t tởng của nhân loại tích luỹ mấy nghìn năm trong mấy chục năm ngắn ngủi, là một mình hởng thụ các kiến thức, lời dạy mà biết bao ngời trong quá khứ đã khổ công tìm kiếm mới thu nhận đợc

a) Câu văn trên thuộc loại câu nào?

A - Câu ghép không có từ nối C - Câu trần thuật đơn có từ là

B - Câu ghép có từ nối D - Câu trần thuật đơn không có từ là b) Câu văn trên thuộc loại câu nào?

c) Câu trên thực hiện hành động nói nào?

d) Nếu muốn tách câu trên thành nhiều câu đơn thì làm thế nào? Hãy sao sánh hai cách đặt câu đó về giá trị biểu cảm

5 Hình ảnh "cuộc trờng chinh vạn dặm trên con đờng học vấn" hay nh thế nào?

6 Đọc đoạn trích từ "Lịch sử càng tiến lên" đến "tiêu hao lực lợng" Sgk tr.2 và trả lời câu hỏi

a ) Rút gọn đoạn văn thành dàn ý, theo mô hình dới đây:

* ………

* ………

1 ………

- ………

- ………

2 ………

- ………

- ………

b) So sánh việc đọc sách hình thức "liếc qua" nhiều nhng "lu tâm" ít với việc ăn uống, tác giả muốn tập trung nói đến tác hại nào?

A - Tạo ra thói quen xấu thích h danh

đánh " tự tiêu hao lực lợng"

A - Đọc sách phải lựa chọn C - Đọc sách để có kiến thức vững vàng

B - Đọc sách phải hiểu sách D - Cả ba yêu cầu trên

8 Một bạn cho rằng : Trong văn bản, tác giả đã chỉ ra hai kinh nghiệm quan trọng trong việc đọc sách:

- Chọn cho tinh, đọc cho kỹ

- Chia sách ra mà đọc: đọc kỹ sách chuyên môn nhng cũng không xem nhẹ sách ờng thức

th-Nhận xét nh vậy đúng hay sai?

b) Câu nêu chủ đề đoạn văn là câu nào?

c) Các con số 1 và 10 trong câu văn có ý nghĩa gì?

A - Mời lần - một lần C - Nhiều quyển - nhiều lần

B - Mời quyển - Một quyển D - Chỉ số nhiều - số ít

10 "Sách cũ" trong câu "Sách cũ trăm lần xem không chán - thuộc lòng, ngẫm kỹ một mình hay" nên hiểu nh thế nào?

A - Sách đọc nhiều lần C - Sách đã có từ lâu giờ mình mới đọc

B - Sách mua ở hiệu sách cũ D - Sách có giá trị

11 Câu thơ trên khuyên ta điều gì khi đọc sách?

A - Đọc sách cần suy nghĩ, hiểu điều sách nói

B - Không cần đọc nhiều sách

C - Chọn sách có giá trị, đọc và suy nghĩa kỹ điều sách nói

D - Một quyển sách phải đọc nhiều lần

12 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Đọc sách vốn có ích riêng cho mình, đọc nhiều không thể coi là vinh dự, đọc ít cũng không phải là xấu hổ Đọc ít mà đọc kỹ, thì tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích luỹ, tởng tợng tự do đến mức thay đổi khí chất; đọc nhiều mà khôngchịu nghĩ sâu, nh cỡi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ làm cho mắt hoa ýloạn, tay không mà về

a) Cụm từ "Cỡi ngựa qua chợ" có thể thay bằng thành ngữ nào?

A - Đánh trống qua cửa nhà sấm C - Múa rìu qua mắt thợ

b) Mối quan hệ giữa hai câu văn này nh thế nào?

A - Hai câu này ngang hàng về ý

B - Câu 2 phụ thuộc vào câu 1

C - Câu 2 là chính, câu 1 là phụ

D - Câu 2 giải thích, chứng minh cho câu 1

13 Có thể áp dụng lời khuyên "không biết thông thì không thể chuyên, không biết rộng thì không thể nắm gọn Trớc hết hãy biết rộng rồi sau mới nắm chắc, đó là trình tự để nắm vững bất cứ học vấn nào" vào việc đọc sách nh thế nào?

14 Xác định khởi ngữ trong các câu sau Cho biết khởi ngữ có quan hệ trực tiếp với

từ nào trong câu?

(a) Tôi thì tôi không đi đợc đâu

(b) Hình nh trong ý mụ, mụ nghĩ: " Chúng mày ở nhà tao, thì những thứ của chúng

mày cũng nh của tao" (Kim Lân, Làng)

(c) Bánh rán đờng đây, chia cho em mỗi đứa một cái (Kim Lân, Làng)

(d) Nhìn cảnh ấy, bà con xung quanh có ngời không cầm đợc nớc mắt, còn tôi, tôi

bỗng thấy khó thở nh có bàn tay ai nắm lấy trái tim tôi (Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lợc ngà)

15 Viết một đoạn văn ngắn, nội dung tự chọn Trong đoạn có sử dụng khởi ngữ

16 Những đoạn văn sau đợc lập luận theo phép phân tích hay tổng hợp Hãy phân tích việc sử dụng phép lập luận đó trong đoạn văn

(1) Ngời đọc "Hoàng Lê Nhất thống trí" sẽ không thể nào quên những lời Quang Trung nói trong dịp hội quân bên đèo Tam Điệp Những lời nói cứng cỏi mà mềm dẻo, đầy uy vũ mà cũng không thiếu sự sáng suốt, khôn ngoan Không chấp nhận việc "giặc đến mà không đánh" "mới nghe tiếng đã chạy trớc" đó là sự đề cao mu l-

ợc Cha thực sự ra quân mà đã sắp sẵn phơng lợc để chiến thắng gọn gàng, nhanh chóng, con ngời ấy đã sớm tính trớc nớc cờ của mời ngày Nhng lo liệu đến cả chuyện sau khi giặc đã thua rồi thì cử ngời "khéo lời lẽ dẹp việc binh đao" để chờ cho xong xuôi nớc cờ của cả mời năm Với những tớng lĩnh cùng quê và thân cận đãlâu năm nh Ngô Văn Sở, Quang Trung quở trách nghiêm khắc, quyết không thể choquân pháp bị khinh nhờn Nhng đối với những danh sỹ Bắc Hà mới đi theo cờ nghĩa

nh Ngô Thì Nhậm, Quang Trung lại yên ủi, vỗ về, không tiếc lời đánh giá cao, không để lỡ dịp bày tỏ niềm tin cậy (Theo Đỗ Kim Hồi)

17 Em hãy thử thay đổi phép, lập luận của các đoạn văn đó và nhận xét về nội dungcũng nh cách trình bày nội dung đoạn văn.

18 Viết một đoạn văn lập luận theo cách tổng hợp hoặc phân tích Nội dung tự chọn

II - Gợi ý trả lời câu hỏi và bài tập khó

* Phần tự luận:

2 c) Về nội dung: hai câu giống nhau

- Về ngữ pháp: câu (1) là câu ghép; câu (2) là câu đơn

- Về giá trị biểu cảm: câu (1) có sức thuyết phục cao bởi đặt trong mối quan hệ hai chiều

4 d) Câu trên có thể tách thành ba câu: Đọc sách là trả món nợ đối với thành quả nhân loại trong quá khứ Đọc sách là ôn lại kinh nghiệm, t tởng của nhân loại trong mấy chục năm ngắn ngủi Đọc sách là một mình tập trung hởng thụ các kiến thức, lời dạy mà biết bao ngời trong quá khứ đã khổ công tìm kiếm mới thu nhận đợc.Hai cách đặt câu trên nội dung không thay đổi, nhng xét về giá trị biểu cảm, mỗi câu có một khả năng riêng:

- Đặt câu dài theo nguyên bản thì câu văn liền mạch, tiếp nối trùng điệp, dễ gợi hào hứng, say mê

- Đặt thành ba câu ngắn thì ý nhấn mạnh hành động đọc sách rõ ràng hơn

5 Hình ảnh "cuộc trờng chinh vạn dặm trên con đờng học vấn" dùng trong văn bản rất hay, gợi tả

Một trong hai nghĩa của cuộc "trờng chinh" là đi xa vì mục đích lớn Vì vậy, từ

"vạn dặm" càng làm cho cuộc đi ấy trở lên xa hơn, vất vả hơn, mục đích lớn hơn

Hình ảnh đó không chỉ nói về sự phấn đấu lâu dài mà còn đầy gian khổ của con

ng-ời để có đợc học vấn - sự phấn đấu ấy không đợc phép ngừng

6 a) Rút gọn đoạn văn thành dàn ý:

* Mở đoạn: Lịch sử càng tiến lên, di sản văn hoá tinh thần càng phong phú, sách vở tích luỹ càng nhiều thì việc đọc sách cũng ngày càng khó

* Thân đoạn: Những cái khó của việc đọc sách

- Sách nhiều khiến cho ngời ta không chuyên sâu

+ Xa, các học giả đọc quyển nào ra quyển ấy

+ Nay, sách dễ kiếm, "liếc qua" rất nhiều nhng "lu tâm" rất ít

- Sách nhiều dễ khiến ngời đọc lạc hớng

14 Khởi ngữ trong câu (in đậm)

- Tôi thì tôi không đi đợc đâu

- Hình nh trong ý mụ, mụ nghĩ: " Chúng mày ở nhà tao, thì những thứ của chúng

mày cũng nh của tao"

- Nhìn cảnh ấy, bà con xung quanh có ngời không cầm đợc nớc mắt, còn tôi, tôi

bỗng thấy khó thở nh có bàn tay ai nắm lấy trái tim tôi

- Bánh rán đờng đây, chia cho em mỗi đứa một cái 16 Đoạn 1: Đoạn văn sử dụng

phép phân tích Lập luận phân tích đợc thể hiện theo trình tự:

- Nhận xét chung: Ngời đọc "Hoàng Lê nhất thống chí" sẽ không thể nào quên đợc

những lời Quang Trung nói trong dịp hội quân bên đèo Tam Điệp

* Nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống

* Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống

* Chơng trình địa phơng (phần Tập Làm văn)

I Câu hỏi và Bài tập

1 Tác phẩm nào không phải của Nguyễn Đình Thi

A - Bài thơ Đất nớc C - Kịch Nguyễn Trãi ở Đông Quan

2 Đối tợng đợc nói đến trong bài Tiếng nói của văn nghệ là gì?

A - Một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hó nghệ thuật nói chung

B - Một vấn đề thuộc lĩnh vực sân khấu

C - Một vấn đề thuộc lĩnh vực âm nhạc

D - Một vấn đề thuộc lĩnh vực hội hoạ

3 Bài viết có 3 luận điểm (Nội dung phản ánh thể hiện của văn nghệ; Tiếng nói của văn nghệ; văn nghệ có sức mạnh kì diệu đối với con ngời)

a) ý kiến đó đúng hay sai?

b) Có thể sắp xếp lại trật tự các luận điểm không? vì sao?

4 Đặc điểm nghị luận của Nguyễn đình Thi trong bài viết là gì?

A - Ngôn ngữ trong sáng

B - Giọng văn say sa

C - Bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên

D - Văn nghị luận nhng rất giàu hình ảnh

5 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng những vật liệu mợn ở thực tại Nhng nghệ sĩ không những ghi lại cái đã có rồi mà còn muốn nói một điều gì mới mẻ Anh gửi vài tác phẩm một lá th, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sống chung quanh

a) Từ "anh" trong câu trên (và trong cả bài) chỉ ai?

b) Những câu văn trên giữ vai trò gì trong văn bản?

A - Mở đầu cho văn bản

B - Định hớng văn bản

C - Giới thiệu những nội dung sẽ trình bày ở phần sau

D - Gây hứng thú cho ngời đọc

6 Đọc đoạn trích từ "Nguyễn Du viết" đến "hay Tôn -xtôi" (Sgktr13) và trả lời câu hỏi

a) Đoạn văn có mấy câu?

b) Đoạn văn lập luận theo cách nào?

c) ý nào là ý kết luận của đoạn văn?

A - Trong lòng còn vơng vấn những vui buồn không bao giờ quên đợc nữa

B - Chúng ta vừa nghe thấy lời gửi từ mấy trăm năm trớc của Nguyễn Du hay Tôn xtôi

C - Đầu óc bâng khuâng nặng những suy nghĩ

D - Ngồi mãi trớc trang sách cha muốn gấp

7 Câu văn " Tất cả những cảnh, những tình, những con ngời, những sự việc của một cuốn tiểu thuyết, nếu chỉ làm cho trí tò mò hiểu biết của ta đợc thoả mãn thì đóng quyển sách lại cũng không còn gì." giữ vai trò nh thế nào trong đoạn văn.

A - Trình bày một nội dung trong đoạn

B - Chuyển tiếp giữa hai ý trong đoạn

C - Chuyển tiếp từ ý thứ nhất sang ý thứ hai

D - Là một luận cứ

8 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Chúng ta nhận của những nghệ sĩ vĩ đại ấy không những là mấy học thuyết luân lí,triết học mà tất cả những say sa, vui buồn, yêu ghét, mơ mộng, phấn khích và biếtbao nhiêu t tởng của từng câu thơ, từng trang sách, bao nhiêu hình ảnh đẹp đẽ mà

đáng lẽ chúng ta không nhận ra đợc hàng ngày chung quanh ta, một ánh nắng, mộtlá cỏ, một tiếng chim, bao nhiêu bộ mặt con ngời trớc kia ta cha nhìn thấy, baonhiêu vẻ mới mẻ, bao nhiêu vấn đề mà ta ngạc nhiên tìm ra ngay trong tâm hồnchúng ta nữa.

a) Đặc điểm của câu văn trên là gì?

A - Câu văn rất dài

B - Câu dài, dùng phép liệt kê, giàu hình ảnh

C - Câu dài, dùng phép liệt kê

D - Câu dài, dùng phép liệt kê, nhiều cụm chủ - vị

b) Tác dụng của cách đặt câu đó là gì?

B - Tác phẩm văn nghệ mang đến cho ngời đọc bao hiểu biết, rung động mới mẻ

C - Tác phẩm văn nghệ giúp ngời đọc hiểu thêm chính mình

D - Cả ba ý trên

9 Trong đoạn văn từ "Lời gửi của nghệ thuật" đến "cách sống của tâm hồn" (Sgk

tr13) câu nào là câu nêu chủ đề của đoạn?

A - Mỗi tác phẩm lớn nh rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng

B - Những nghệ sĩ lớn mang tới cho thời đại họ một cách sống của tâm hồn

C - Lời gửi của một Nguyễn Du, một Tôn - xtôi cho nhân loại phức tạp hơn

D - Không có câu chủ đề

10 ý nào không có trong hai đoạn đầu của văn bản Tiếng nói của văn nghệ?

A - Nghệ sĩ miêu tả trong tác phẩm những điều ai cũng biết

B - Nghệ sĩ gửi vào tác phẩm cách nhìn, lời nhắn nhủ riêng

C - Tác phẩm mang đến cho ngời đọc rung động trớc những điều đã quen thuộc

D - Tiếng nói của văn nghệ đợc mở rộng phát huy qua ngời thởng thức

11 Đọc đoạn trích từ "Chúng ta nhận rõ" đến "tiếng nói của tình cảm" (Sgktr13) và

trả lời câu hỏi

a) Hiểu thế nào về nội dung câu "Lời gửi của văn nghệ là sự sống"

A - Văn nghệ đã làm cho tâm hồn họ thực đợc sống

B - Văn nghệ gắn liền với đời sống xã hội

C - Văn nghệ góp phần làm tơi mát cuộc sống khắc khổ

D - Văn nghệ rất cần thiết đối với con ngời

b) Từ Tình tự ngày nay đợc hiểu theo nghĩa nào?

A - Trao đổi tâm tình C - Bày tỏ tình yêu

c) Từ Chiến khu trong câu có thể thay thế bằng cụm từ nào?

B - Nội dung quan trọng D - Cả ba trờng hợp trên

12 Vì sao các t tởng trong nghệ thuật là một t tởng "náu mình, yên lặng"?

A - T tởng của nghệ thuật không bao giờ là tri thức trừu tợng một mình trên cao

B - Nghệ sĩ không đến mở một cuộc thảo luận lộ liễu khô khan

C - Cái yên lặng của câu thơ lắng sâu xuống t tởng

D - T tởng của nghệ thuật ẩn chứa trong tác phẩm mà ngời đọc phải tự cảm nhận ợc

đ-13 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống đợc Ta sẽ dừng taytrên trang giấy đáng lẽ lật đi và đọc lại bài thơ Tất cả tâm hồn chúng ta đọc, khôngphải chỉ có trí thức và khác với cách đọc riêng bằng trí thức, lần đọc thứ hai chậmhơn, đòi hỏi nhiều cố gắng hơn, nhiều chỗ chúng ta dừng lại hơn Cho đến một câuthơ kia ngời đọc nghe thì thầm mãi trong lòng, mắt không rời trang giấy

a) Nét đặc biệt của đoạn văn này là gì?

A - Câu văn ngắn hơn C - Sử dụng yếu tố tự sự

B - Nhiều câu phủ định D - Cả ba ý trên

b) Câu văn diễn đạt điều gì?

A - Sức hấp dẫn của một bài thơ hay

C - Sức mạnh của nghệ thuật nói chung

D - Sức hấp dẫn của một bài thơ hay và cách đọc thơ

14 Cách hiểu nào đúng với câu văn: "Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta ờng đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, khiến chúng ta phải tự bớc lên

đ-đờng ấy."?

A - Nghệ thuật có sức mạnh riêng

B - Sức mạnh của nghệ thuật bắt nguồn từ nội dung của nó

C - Sức mạnh của nghệ thuật bắt nguồn từ con đờng mà nó đến với ngời đọc, ngời nghe

D - Nghệ thuật có sức mạnh tác động trực tiếp đến t tởng, tình cảm và hành động của ngời đọc

15 Trong văn bản Tiếng nói của văn nghệ, Nguyễn Đình Thi đã kết hợp nghị luận với miêu tả, biểu cảm, tự sự rất tự nhiên, hiệu quả Hãy lấy một số ví dụ minh hoạ cho nhận xét trên

16 Hãy phân tích một tác phẩm đã học để làm rõ ý sau: Văn học phản ánh tình cảmtốt đẹp của con ngời.

17 Tìm thành phần tình thái, thành phần cảm thán trong hai đoạn trích sau, nêu rõ ýnghĩa mỗi thành phần đó

(a) Mụ giơng tròn cả hai mắt lên mà reo:

- A, thế chứ! Thế mà tôi cứ tởng dới nhà đi Việt gian thật, tớ ghét ghê ấy… Thôi bây giờ thì ông, bà lại cứ ở tự nhiên ai bảo sao Ăn hết nhiều chứ ở hết là bao nhiêu

Mụ cời khì khì

- Này, rồi cũng phải nuôi lấy con lợn … mà ăn mừng đấy!

(b) Trong nhà động có thức gì mụ đã biết rồi Không một hôm nào bà Hai ở quán về

mà mụ không sấn đến vạch thúng ra xem:

- ái chà! Nhà này có mớ cá ngon gớm, chiều, tớ phải xin một bát mấy đợc

Thế là đến chiều mụ sai con bng bát đến xin Mụ đẩy lng thằng bé:

- Con cứ xuống mà xin, tội gì

Có cái gì ăn, giấu mà mụ biết thì mụ đánh hơn Mụ đứng giữa nhà, hếch cái mũi lênhít hít:

- Có cái gì mà thơm gớm, y nh mùi bánh rán ấy anh em ạ Mẹ kiếp, nhà này nó giấu

Đôi khi có ai đó vô tình bớc vào cuộc đời bạn, bạn sẽ không biết trớc đợc ngời đó sẽ

là ai và chỉ đến khi gặp họ bạn mới biết họ có ý nghĩa quan trọng với bạn nh thế nào Họ giúp bạn nhận ra đợc mình là ai và ngời bạn muốn trở thành

Đôi khi có những việc sảy đến với bạn dờng nh thật đau đớn và quá sức chịu đựng Nhng khi vợt qua rồi, bạn mới nhận ra rằng nếu không có những biến cố đó, bạn đãkhông thể trởng thành hơn và biết đợc sức mạnh của chính mình.

Mọi việc sảy ra đều có lý do của nó, không có điều gì là tình cờ hay may mắn cả Tất cả mọi bệnh tật, mất mát hay những giây phút khó khăn chính là thử thách của cuộc sống Không có những thử thách này, bạn sẽ không có cơ hội để nhận ra đâu là

điều thực sự quan trọng và có ý nghĩa đối với bạn

Đôi khi, chính những trải nghiệm cay đắng sẽ giúp bạn chiêm nghiệm cuộc sống mình một cách rõ ràng và chính xác hơn Một thất bại luôn chứa đựng niềm hi vọng Một sự kết thúc bao giờ cũng đi liền với một sự khởi đầu, nếu bạn nhận ra.Nếu ai đó làm bạn tổn thơng, đau buồn hay làm tan nát trái tim bạn, hãy tha thứ cho

họ vì chính họ sẽ giúp bạn nhận ra giá trị của niềm tin

Hãy thử nói chuyện với những ngời trớc đây bạn cha từng bao giờ trò chuyện và nên lắng nghe họ một cách chân tình

Hãy tự nhủ rằng mình là một ngời vững vàng Vì nếu bạn không tin vào chính bạn,

sẽ rất khó khiến ngời khác tin vào bạn đợc Bạn có thể tạo nên cuộc sống của mình với bất kỳ điều gì bạn muốn và sống trọn vẹn với nó

Nếu ai đó yêu bạn thật sự, hãy trân trọng tình cảm ấy và mở lòng ra với họ, không chỉ bởi họ yêu bạn, mà còn bởi họ giúp bạn biết cảm nhận và nhìn cuộc sống bằng một tâm hồn sâu sắc

Bạn không bao giờ biết trớc điều gì đang chờ đón bạn ngày mai Hãy sống hết mìnhcho ngày hôm nay và tin tởng vào ngày mai cho dù bất kì điều gì xảy ra đi nữa

(Hạt giống tâm hồn, NXB First new)

a) Bài viết bàn về vấn đề nào của cuộc sống

b) Bài viết lập luận theo cách phân tích hay tổng hợp

c) Chỉ ra kết luận của bài viết Kết luận đó đợc làm rõ bởi những luận cứ nào?

22 Hãy lập dàn ý cho bài nghị luận vấn đề sau: "Muốn học giỏi phải học một cách say mê, học có phơng pháp và có sáng tạo"

II - Gợi ý trả lời câu hỏi và bài tập khó

* Phần tự luận:

3.b) Không thể sắp xếp lại trật tự các luận điểm trong bài viết vì bố cục bài đã chặt chẽ; các luận điểm vừa giải thích, vừa nối tiếp tự nhiên để phân tích rộng về sức mạnh của văn nghệ

15 Trong văn bản Tiếng nói của văn nghệ, Nguyễn Đình Thi đã kết hợp tự nhiên, cóhiệu quả giữa nghị luận với miêu tả và biểu cảm Ví dụ: Đoạn văn Chúng ta nhận rõcái kỳ diệu của văn nghệ { } là sự sống

- Yếu tố nghị luận: văn nghệ đã làm cho tâm hồn họ thực đợc sống Lời gửi của văn nghệ là sự sống

- Yếu tố miêu tả: Những ngời đàn bà nhà quê lam lũ ngày trớc, suốt đời đầu tắt mặt tối, sống tối tăm, vậy mà biến đổi khác hẳn, khi họ ru con hay hát ghẹo nhau bằng một câu ca dao, kho họ chen nhau say mê xem một buổi chèo

16 Phân tích một tác phẩm để làm rõ ý: "Văn học phản ánh tình cảm tốt đẹp của con ngời"

- có thể chọn tác phẩm Lão Hạc của Nam Cao

- Phân tích tác phẩm đã ca ngợi những tình cảm tốt đẹp của con ngời:

+ Tình làng xóm mà ông giáo dành cho Lão Hạc

+ Tình thơng của Lão Hạc với con trai

+ Tình cảm của Lão Hạc với con chó vàng

- Từ đó, khái quát giá trị của tác phẩm văn chơng với ngời đọc

17 Thành phần tình thái, thành phần cảm thán trong mỗi đoạn trích:

(a) A, thế chứ, thôi, đấy

(b) ái chà, (ngon) gớm, mấy đợc, tội gì, mẹ kiếp (thơm) gớm.

20 Thành phần cảm thán: chao ôi

- ở (a) thể hiện trạng thái ngạc nhiên có phần chán nản của Dế Mèn

- ở (b) thể hiện sự ngạc nhiên, mừng rõ của Kiến Chúa

31 a) Bài viết bàn về vấn đề ứng xử với những bất ngờ, ngẫu nhiên trong cuộc sốngb) Bài viết lập luận theo cách tổng hợp

c) Kết luận của bài viết nằm ở phần cuối văn bản: Hãy sống hết mình cho ngày hômnay và tin tởng vào ngày mai cho dù bất kì điều gì xảy ra đi nữa

- Kết luận đó đợc làm rõ bởi các luận cứ

+ Có điều gì bất ngờ xảy ra với ta, làm ta hiểu cuộc đời hơn

+ Hãy có thái độ đúng trong những trờng hợp đó

Bài 20

* Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới

* Các thành phần biệt lập (tiếp theo)

* Viết bài tập làm văn số 5 - Nghị luận xã hội

I - Câu hỏi và Bài tập

1 Tác giả viết Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới là ai?

2 Nhan đề mà tác giả đã đặt cho bài viết của mình là gì?

A - Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới C - Vào thế kỷ mới

B - Hành trang vào thế kỷ mới D - Chuẩn bị hành trang

3 Văn bản trên đợc công bố vào thời điểm nào?

5 Vì sao bài viết lại hớng về thế hệ trẻ?

A - Vì họ là lực lợng quyết định tơng lai đất nớc

B - Vì họ là số đông trong dân số cả nớc

C - Vì họ còn trẻ, khoẻ, dễ tiếp thu cái mới

D -Vì họ tuy tích cực nhng cũng còn nhiều nhợc điểm

6 Vấn đề đợc đa ra trong bài viết có ý nghĩa nh thế nào?

A - Là vấn đề có ý nghĩa thời sự cấp thiết

B - Là vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với đất nớc

C - Là vấn đề cả xã hội cần quan tâm

D -Là vấn đề thời sự và lâu dài đối với sự phát triển của đất nớc

7 Sức thuyết phục của bài viết do nhiều yếu tố Trong đó, theo em yếu tố nào là quan trọng? vì sao?

A - Do vấn đề đặt ra có ý nghĩa thiết thực

(1) Lớp trẻ Việt Nam cần nhận ra những cái mạnh, cái yếu của con ngời Việt Nam

để rèn những thói quen tốt khi bớc vào nền kinh tế mới

(2) Bối cảnh nền kinh tế thế giới và mục tiêu, nhiệm vụ của đất nớc

(3) Chuẩn bị quan trọng nhất là bản thân con ngời

(4) Nhiệm vụ của chúng ta

(5) Những điểm mạnh, điểm yếu của con ngời Việt Nam khi bớc vào nền kinh tế mới trong thế kỷ mới

9 Để giải thích vì sao " trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn bị bản thân con ngời là quan trọng nhất" tác giả đã nêu mấy lí do?

10 Đọc đoạn trích từ "cần chuẩn bị" đến "điểm yếu của nó" Sgk tr27 và trả lời câu hỏi

a) Luận cứ "Bối cảnh thế giới và những mục tiêu, nhiệm vụ của đất nớc đợc làm rõ bởi mấy ý?

B - Kết thúc đoạn trớc, giới thiệu đoạn sau

C - Mở đầu đoạn sau

a) Tóm tắt điểm mạnh - yếu thứ hai của ngời Việt Nam bằng một câu

b) Để làm rõ luận cứ này, tác giả đã nêu dẫn chứng bằng cách nào?

A - Chỉ nêu u điểm

B - Chỉ nêu khuyết điểm

C - Nêu khuyết điểm là chính

D - Nêu u điểm và chỉ ra khuyết điểm ngay trong u điểm

c) Câu văn "ngay bản tỉnh" "sáng tạo" một phần nào đó cũng có mặt trái ở chỗ ta hay loay hoay "cải tiến", làm tắt, không coi trọng nghiêm ngặt quy trình công

nghệ" có ý nghĩa gì?

A - Nêu nhợc điểm của ngời Việt Nam

B - Trong cái mạnh, ngời Việt Nam đã bộc lộ cái yếu (nhợc điểm)

C - Sự không tuân thủ quy trình công nghệ của ngời Việt Nam

D - Tuy sáng tạo nhng ngời Việt Nam cũng hay làm tắt

d) Tại sao: "Trong một xã hội công nghiệp" và "hậu công nghiệp", những khuyết tật

ấy sẽ là những vật cản ghê gớm?

A - Sản phẩm làm ra sẽ không bảo đảm chất lợng

B - ảnh hởng đến tiến độ công việc

C - Xảy ra những tai nạn đáng tiếc

D - Cả ba ý trên

13 Đọc đoạn trích từ Trong một "thế giới mạng" đến thờng đố kị nhau … Sgk - 28

và trả lời câu hỏi

a) Đoạn văn trên đã nêu và phân tích đặc điểm nào của ngời Việt Nam?

A - Đoàn kết trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm

B - Thờng đố kị nhau trong làm ăn và cuộc sống

C - Đoàn kết trong lao động

D -Tuy đoàn kết nhng còn đố kị nhau trong làm ăn và cuộc sống

b) Nguyên nhân của nhợc điểm còn đố kị nhau trong làm ăn là gì?

A - ảnh hởng của phơng thức sản xuấtnhỏ

B - ảnh hởng của lối sống thứ bậc không theo năng lực

C - ảnh hởng của lối nghĩ của làng quê thời phong kiến

D - Cả ba ý trên

c) Vì sao khi lấy dẫn chứng, tác giả chỉ dùng "những việc nhỏ nhặt"?

A - Thể hiện sự quan sát rất tinh của tác giả

B - Thể hiện nhợc điểm đó đã thấm sâu vào lối sống, từ những việc nhỏ nhất

C - Thể hiện nhợc điểm đó không phải là bản chất

D - Thể hiện đó chỉ là nhợc điểm nhỏ, không quan trọng

14 Tục ngữ, thành ngữ nào không đợc dùng trong bài viết?

A - Nớc đến chân mới nhảy C - Trâu buộc ghét trâu ăn

B - Nhiễu điều phủ lấy giá gơng D - Thắt lng buộc bụng

15 Việc dùng nhiều thành ngữ, tục ngữ trong một bài nghị luận về một vấn đề quantrọng nh vậy có ảnh hởng thế nào đến văn bản?

A - Giúp vấn đề gần gũi với đời sống hơn

B - Giúp ai cũng hiểu, cũng cảm đợc điều tác giả nói

C - Giúp vấn đề đợc trình bày tự nhiên hơn

D - Cả ba ý trên

16 Hãy thêm các ý nhỏ sau đây cho từng luận cứ để có dàn bài chi tiết

(1) Con ngời bao giờ cũng là động lực phát triển của lịch sử

(2) Thời kì kinh tế tri thức phát triển, vai trò của con ngời càng nổi trội

(3) Thế giới khoa học phát triển nh huyền thoại, sự giao thoa hội nhập giữa các nền kinh tế càng sâu rộng

(4) Ngời Việt Nam thông minh nhạy bén nhng thiếu kiến thức cơ bản và khả năng thực hành

(5) Ngời Việt Nam cần cù sáng tạo nhng thiếu đức tính tỉ mỉ, cha coi trọng quy trình công nghệ, cha quen cờng độ khẩn trơng.

(6) Ngời Việt Nam có tinh thần đoàn kết, đùm bọc nhất là trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm nhng hay đố kị nhau trong cuộc sống

(7) Bản tính thích ứng nhanh nhng có nhiều hạn chế trong thói quen, nếp nghĩ

(8) Nớc ta phải giải quyết cả ba nhiệm vụ

17 Theo em, bài viết có giá trị thức tỉnh ngời đọc ở điểm nào?

A - Nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của con ngời Việt Nam

- Bẩm … quan lớn… đê vỡ mất rồi

Quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát rằng:

- Đê vỡ rồi! … Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày!

Có biết không? Lính đâu? Sau bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây nh vậy?Không còn phép tắc gì nữa à?

- Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà nghe rát thế không?

Một ngời đàn bà cho con bú mé bên kia nói xen vào:

- Nó rút ở Bắc Ninh về qua Chợ Dầu

Ông Hai quay phắt lại lắp bắp hỏi:

- Nó … Nó vào làng Chợ Dầu hở Bác? Thế ta giết đợc bao nhiêu thằng?

Ngời đàn bà ẵm con cong môi lên đỏng đảnh:

- Có giết đợc thằng nào đâu Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây còn giết gì nữa?

(Kim Lân - Làng)

19 Xác định thành phần phụ chú trong các câu sau Nêu rõ ý nghĩa mỗi thành phần phụ chú đó

(a) à ra thế - ông nghĩ thầm - bác ta từng quen biết nhiều hoạ sĩ Cũng là tay lái có máu nghệ thuật đấy.

(b) Chúng ta vừa qua Sa Pa, Bác không nhận ra ? - Ngời lái xe bỗng nhiên lại hỏi

- Có Tôi có nhận ra Sa Pa bắt đầu với những rặng đào Và với những đàn bò lang

cổ có chuông đeo ở các đồng cỏ trong lũng hai bên đờng Chỗ ấy là Tả Phình phải không Bác? - Nhà hoạ sĩ trả lời

(Nguyễn Thành Long - Lặng lẽ Sa Pa)

20 Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi

Bạn có thể hăng hái làm một đầu bếp "siêu hạng" trong chuyến cắm trại dã ngoại

của lớp nhng lại không nhấc nổi tay chân vào bếp nhặt rau giúp mẹ Bạn xem đó là việc đơng nhiên mẹ phải làm

Bạn sẵn sàng bỏ ra hàng giờ trong tiệm điện tử và "chỉ bảo" cho những tên "đệ tử"

với những game phức tạp nhng lại không có lấy một phút để giảng bài cho các em của mình

Bạn luôn nhớ chúc mừng và tặng quà các cô bạn gái nhân dịp sinh nhật, ngày 8-3 nhng lại quên mất rằng bạn còn có một ngời phụ nữ khác quan trọng hơn rất nhiều,

Bạn đã từng khó chịu vì cha mẹ mình có lúc lẩn thẩn, "già hoá trẻ con" nhng lại

quên mất chính vì một phần vất vả sinh thành nuôi dỡng bạn trởng thành mà cha mẹ

bạn mới "đi về hớng ngợc lại" với bạn nh vậy đấy.

Bạn thờng không bao giờ để ý rằng những lúc bạn buồn bã, thất vọng hay thất bại,

mẹ luôn ở bên cạnh, che chở, nâng đỡ bạn Và dờng nh bạn cho rằng mỗi ngày việc bạn nhìn thầy mẹ là một điều hiển nhiên

Khi bạn rời xa gia đình …

Bạn bắt đầu hiểu cha mẹ đã vất vả, khó nhọc thế nào để nuôi bạn khôn lớn

Bạn hối hận vì đã c xử không phải khi cha mẹ trách cứ mình

Bạn nhận ra rằng đứa em của bạn thật đáng yêu, xem ra nó không trẻ con một chút nào, khác hẳn với bạn.

Bạn cảm thấy tiếc nuối vì đã đánh mất biết bao phút giây sum họp đầm ấm của gia

đình

Bạn có lúc sẽ nhận ra mình thật vô tâm vì cha bao giờ thực tâm giúp đỡ cha mẹ trong công việc gia đình

Bạn có lúc sẽ nhận ra mình đã sai khi đặt cha mẹ ra khỏi thế giới riêng của mình chỉ

vì một suy nghĩ hết sức một chiều: "Cha mẹ không hiểu con!"

Chỉ khi bắt đầu làm cha, làm mẹ bạn mới thấu hiểu làm đấng sinh thành khó đến nhờng nào Khi những đứa con xinh xắn của bạn lớn lên, bạn mới thấy thật không

dễ dàng để làm bạn với chúng Và khi đã bớc vào cuộc sống thật rồi, bạn mới hiểu

sẽ rất khó có đợc những giây phút vui vầy cạnh những đứa em nh xa Nhng hình nh tất cả đã muộn, ba mẹ bạn hoặc đã già, hoặc đã đi xa mãi mãi Bạn không thể tìm lại đợc những năm tháng hạnh phúc ấy

Có những lúc bạn vô tình đặt gia đình ở một vị trí rất bình thờng trong trái tim bạn Chỉ khi thật sự mất đi một điều gì, bạn mới thấy điều đó là quan trọng Sẽ đến một ngày những giây phút bình dị nhất bên gia đình sẽ không còn nữa Bạn ngoảnh đầu tiếc nuối ? Sẽ không còn kịp! Bạn hãy dành nhiều thời gian cho gia đình hơn nữa,

để yêu thơng và cảm nhận đầu đủ những nhọc nhằn của mẹ, những nghiêm khắc của cha hay cái nhõng nhẽo của những đứa em Vì có thể một lúc nào đó, sẽ không còn thời gian để quay lại đợc nữa

(Hạt giống tâm hồn, NXB Firs News)

a) Trong bài viết trên, vấn đề t tởng đạo lí nào đã đợc trình bày?

b) Kết luận về vấn đề ấy là gì?

c) Nhận xét về cách nêu và giải quyết vấn đề

21 Lập dàn ý cho đề bài sau: Hãy bàn về lời khuyên "Thơng ngời nh thể thơng thân"

II - Gợi ý trả lời câu hỏi và bài tập khó

8và 16 Bố cục của bài viết

* Luận điểm" Lớp trẻ Việt Nam cần nhận ra những cái mạnh, cái yếu của con ngời Việt Nam để rèn những thói quen tốt khi bớc vào nền kinh tế mới

- Luận cứ 1: Hành trang quan trọng nhất là chuẩn bị bản thân con ngời

1a) Con ngời bao giờ cũng là động lực phát triển của lịch sử

1a) Thời kỳ kinh tế tri thức phát triển, vai trò của con ngời càng nổi trội

- Luận cứ 2: Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và mục tiêu, nhiệm của đất nớc2a) Sự giao thoa giữa các nền kinh tế

2b) Ba nhiệm vụ của đất nớc

- Luận cứ 3; Những điểm mạnh, điểm yếu của ngời Việt Nam khi bớc vào nền kinh

tế mới trong thế kỷ mới

3a) Thông minh, nhạy bén nhng thiếu kiến thức cơ bản, thiếu khả năng thực hành.3b) Cần cù sáng tạo nhng thiếu tỉ mỉ, không coi trọng quy trình công nghệ

3c) Đoàn kết, đùm bọc trong chiến đấu nhng thờng đố kị trong cuộc sống hàng ngày.

3d) Quen với bao cấp, sùng ngoại hoặc bài ngoại, …

* Nhiệm vụ của chúng ta

9 Hai lý do đợc nêu ra để làm rõ sự chuẩn bị bản thân con ngời là quan trọng nhất.11.a) Tóm tắt điểm mạnh - yếu thứ nhất của con ngời Việt Nam: Cái mạnh của ngờiViệt Nam là sự thông minh, nhạybén với cái mới nhng lại bị hạn chế bởi những lỗ hổng về kiến thức cơ bản và khả năng thực hành sáng tạo

b) Câu nêu tác hại của nhợc điểm khả năng thực hành, sáng tạo bị hạn chế: Không nhanh chóng lấp những lỗ hổng này thì thật khó bề phát huy trí thông minh vốn có

và không thể thích ứng với nền kinh tế mới chứa đựng đầy tri thức cơ bản và biến

đổi không ngừng

12.a) Tóm tắt điểm mạnh - yếu thứ hai của ngời Việt Nam: Cái mạnh của con ngời Việt Nam là cần cù sáng tạo nhng cũng có mặt trái là hay làm tắt, không coi trọng nghiêm ngặt quy trình công nghệ

19 Phần phụ chú trong câu:

(a) Ông nghĩ thầm: Chỉ cách suy nghĩ của nhân vật

(b) Ngời lái xe bỗng nhiên lại hỏi: nêu ngời nói và trạng thái nói

(c) Nhà hoạ sĩ trả lời: nêu ngời đáp

20.a) Vấn đề t tởng, đạo lí đợc trình bày trong bài viết là thái độ đối với gia đình

(Bạn đã dành cho gia đình những gì?)

b) Kết luận: Bạn hãy dành nhiều thời gian cho gia đình hơn nữ, để yêu thơng và cảm nhận đầy đủ những nhọc nhằn của mẹ, những nghiêm khắc của cha hay cái nhõng nhẽo của những đứa em

c) Để dẫn đến kết luận ấy, ngời viết đã dẫn dắt qua nhiều luận cứ

d) Các nêu vấn đề và giải quyết tự nhiên

* Chó sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông - Ten (trích)

* Liên kết câu và liên kết đoạn văn

I - Câu hỏi và Bài tập

1 Tác giả của văn bản Chó sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông - Ten là ai?

3 Đoạn thơ ở đầu văn bản có xuất xứ từ đâu?

A - Là một luận điểm trong bài viết

B - Là bài thơ do H.Ten viết

C - Là một đoạn trong bài thơ Chó sói và cừu non của La Phông - ten

D - Là một đoạn trong một bài thơ nào đó của La Phông -ten

4 Vấn đề đa ra để bàn luận ở đây là gì?

A - Hình tợng chó sói trong thơ La Phông -ten

B - Hình tợng cừu non trong thơ La Phông -ten

C - Nghệ thuật miêu tả chó sói và cừu non của La Phông - ten

D - Hình tợng chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông -ten

5 Bài viết có thể chia làm 2 phần, điều đó đúng hay sai?

(1) Hình tợng cừu trong thơ La Phông -ten và trong tác phẩm khoa học của Buy Phông

(2) Hình tợng chó sói trong thơ La Phông - ten và trong tác phẩm khoa học của Buy

- phông

6 Phơng pháp lập luận chính ở mỗi phần là gì?

7 Điền từ, cụm từ vào sơ đồ để làm rõ trình tự phân tích trong mỗi phần của văn bản

Phần 1

qua ngòi bút của

La Phông ten

Phần 2.

8 Đọc đoạn văn của Buy Phông viết về cừu: " Chính vì sợ hãi … bị chó xua đi" và

viết về chó sói: " Chó sói thù ghét … thì vô dụng" Sgk tr 38-39 và trả lời câu hỏi.a) Nhận xét nào không đúng về cách viết của Buy Phông?

A - Viết về loài sói hoặc loài cừu nói chung

B - Ghi lại quan sát chính xác, khách quan của nhà khoa học

C - Nhà khoa học giúp ngời đọc hiểu những đặc tính cơ bản của loài chó sói hoặc cừu

D - Nhà khoa học đã nhân hoá con cừu (con chó sói) trong đoạn văn

b) Nhận xét nào khái quát đợc cách viết của Hi-pô-lit Ten

A - Viết theo phong cách nghị luận văn chơng

B - Viết về nhân vật con chó sói (cừu) trong ngụ ngôn của La Phông ten

C - Đánh giá hình tợng nhân vật đó trên cơ sở sáng tác của La Phông ten

D - Cả 3 ý trên

9 H Ten đã nhận xét thế nào về hình tợng con cừu trong thơ La Phông ten?

A - Cừu trong tác phẩm của La Phông ten mang đặc điểm vốn có của loài cừu nh Buy Phông đã phát hiện ra

B - Nhng Cừu của La Phông -ten đã đợc nhân hoá, mang tình thơng, hành động của con ngời

C - La Phông tn đã gửi gắm tình cảm trong hình tợng nhân vật Cừu

D - Cả ba ý trên

10 Nhận xét nào không phải của H Ten về nhân vật sói trong thơ LaPhông-ten?

B - Là tên bạo chúa khát máu D - Là gã vô lại

11 Hiểu thế nào về nhận xét "Còn chó sói, bạo chúa của cừu, trong thơ ngụ ngôn của LaPhông - ten, cũng đáng thơng chẳng kém" của H Ten?

A - Là nhận xét khái quát nhân vật chó sói trong thơ LaPhông - ten

B - Là nhận xét về những con sói có tính cách khác nhau

C - Là nhận xét về chó sói trong một bài thơ cụ thể

D -Là so sánh với nhận xét của Buy phông về chó sói

12 Câu "Ông để cho Buy phông dựng vở bi kịch về sự độc ác còn ông dựng một vở hài kịch về sự ngu ngốc" có thể hiểu nh thế nào?

……… Chó sói qua ngòi bút

A - Loài sói mà Buy Phông nói đến độc ác, bi thảm

B - Chó sói trong thơ La Phông ten ngu ngốc đáng cời

C - Nhà khoa học mô tả con sói nh là bi kịch về sự độc ác, còn nhà thơ viết về chó sói nh là hài kịch về sự ngu ngốc

13 Dựa vào bài thơ Chó sói và chiên con (Sgk - 41) chứng minh rằng sự đánh giá của H Ten với hình tợng chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông - ten là rất tinh tế

14 Từ bài nghị luận phân tích đánh giá hình tợng chó sói và cừu trong thơ La

Phông -ten, nhà nghiên cứu H.Ten cho ta hiểu nhiều điều nhng điều nào là quan trọng nhất?

A - Kể chuyện ngụ ngôn nhân vật là loài vật, phải nhân hoá

B - Nhân vật loài vật trong ngụ ngôn đợc xây dựng dựa trên đặc điểm vốn có của chúng

C - Đặc tng của sáng tác nghệ thuật là mang dấu ấn sáng tạo, t tởng của tác giả

D - Văn học khác khoa học tự nhiên

15 Đọc đoạn trích từ "Chó sói thù ghét mọi sự" đến "chết rồi thì vô dụng…" (Sgk tr-40) và trả lời câu hỏi

a) Những từ nào đợc dùng để liên kết các câu trong đoạn?

b) Sự liên kết nội dung của đoạn văn trên thể hiện rõ nhất ở điểm nào?

A - Mỗi câu nói về một nội dung riêng

B - Các câu trong đoạn văn đều nói về sói

C - Mỗi câu đều lặp lại từ của câu trớc

D - Tất cả các câu đều hớng về chủ đề của đoạn

16 Gạch chân dới những từ đợc lặp lại ở các câu để liên kết câu trong đoạn văn: Mặt trời lại rọi lên ngày thứ sau của tôi trên đảo Thanh Luân một cách thật quá là

đầy đủ Tôi dậy từ canh t Còn tối đất, cố đi mãi trên đá đầu s, ra thấu đầu mũi đảo

Và ngồi đó rình mặt trời lên Điều tôi dự đoán, thật là không sai Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch nh tấm kính lau hết mây, hết bụi Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kỳ hết Tròn trĩnh phúc hậu nh lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn

17 Tìm các từ, cụm từ thay thế cho nhau để liên kết câu trong đoạn văn sau:

(a) Tục truyền đời Hùng Vơng thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chămchỉ làm ăn và tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ớc có một đứa con Một hôm bà ra

đồng thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân mình lên ớm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và mời hai tháng sau sinh đợc một cậu bé

mặt mũi rất khô ngô (Thánh Gióng)

(b) Tôi đứng dậy, lấy chiếc khăn mặt ớt đa cho em Thủy lau nớc mắt rồi soi gơng, chải lại tóc Anh em tôi dẫn nhau ra đờng Em nắm chặt tay tôi và nép sát vào nh ngày còn nhỏ Chúng tôi đi chầm chậm trên con đờng đất đỏ quen thuộc của thị xã

quê hơng (Khánh Hoài, Cuộc chia tay của những con búp bê)

18 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một ngời đàn bà đã bị cái tội là goá chồng, nợ nầm cùng túng quá phải bỏ con cái đi tha hơng cầu thực Nhng đời nào tình thơng yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm

đến (Nguyên Hồng - Những ngày thơ ấu)

a) Cụm từ in đậm đợc thay thế bằng cụm từ nào ở câu sau?

b) Cụm từ thay thế đó ngoài tác dụng liên kết câu còn cho ta hiểu gì về thái độ của nhân vật?

19 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Chà chà! Béo ơi là béo ! Béo đến nỗi có thằng dân nào vô ý, buột mồm nói ra một câu sáo rằng: "nhờ bóng ông lớn" là tởng ngay nó nói xỏ ông Tức thì, mặt bàn là một, mặt nó là hai bị vả đôm đốp./…/ thắng khốn nạn ấy, ông truy cho đến kì cùng, không còn có thể làm ăn mở mày mở mặt ra đợc nữa./…/ ông có sẵn trong tay hàng

mớ pháp luật thì ông ngại gì không khép thằng bảo quan béo vào tội "làm rối loạn trị an"./…/, việc công việc t ông đều đợc trọn vẹn./…/, không những ông đợc hả giận lại còn đợc tiếng mẫn cán là khác

(Theo Nguyễn Công Hoan, Đồng hào có ma)

a) Chọn trong các từ vì, mà rồi, thế là, bởi vì, tức thì điền vào chỗ trống trong đoạn văn trên để liên kết câu

b) Cụm từ "thằng khốn nạn ấy'"thay thế cho cụm từ nào ở câu trên?

II - gợi ý trả lời hỏi và Bài tập khó

- Sau đó dùng dẫn chứng trong bài thơ để phân tích, chứng minh

Cừu non dới

Chó sói qua ngòibút của La Phông ten

15 a) Những từ dùng liên kết câu trong đoạn văn

- Lặp chỉ đối tợng, tính chất đã có ở câu trớc: từ chó sói ở câu 1 và 2

- Dùng từ đồng nghĩa với từ đã có ở câu trớc: chúng, nó (đại từ)

- Dùng phụ từ, quan hệ từ: Tóm lại

16 Từ đợc lặp lại để liên két câu là: mặt trời (câu 1,4,7)

17 Những từ, cụm từ thay thế cho nhau để liên kết câu là:

(a) Hai vợ chồng ông lão (câu 1) đợc thay thế bằng hai ông bà (câu 2)

(b) anh em tôi (câu 3) thay cho tôi (câu 1), Thuỷ (câu 2); chúng tôi (câu 5) thay cho:anh em tôi (câu 3)

18 Cụm từ in đậm đợc thay bằng những rắp tâm tanh bẩn ở câu sau:

- Cụm từ đó, ngoài tác dụng liên kết câu còn thể hiện thái độ của ngời nói (nhân vật Hồng); hiểu mục đích xấu của bà cô

21 a) Sau khi điền từ, đoạn văn sẽ là: Chà chà! Béo ơi là béo ! Béo đến nỗi có thằng

dân nào vô ý, buột mồm nói ra một câu sáo rằng: "nhờ bóng ông lớn" là tởng ngay

nó nói xỏ ông Tức thì, mặt bàn là một, mặt nó là hai bị vả đôm đốp Mà rồi, thằng khốn nạn ấy, ông truy cho đến cùng, không còn có thể làm ăn mở mày mở mặt ra đ-

ợc nữa Bởi vì, ông có sẵn trong tay hàng mớ pháp luật thì ông ngại gì không khép

thằng bảo quan béo vào tội "làm rối loạn trị an" Thế là, việc công việc t ông đều

đ-ợc trọn vẹn Vì, không những ông đđ-ợc hả giận lại còn đđ-ợc tiếng mẫn cán là khác.b) Cụm từ thằng khốn nạn ấy thay cho cụm từ thằng dân vô ý, buột mồm nói một

câu sáo (ở câu 3)

I - Câu hỏi và bài tập

1 Tên khai sinh của nhà thơ Chế Lan Viên là gì?

2 Bài thơ Con cò in trong tập thơ nào của Chế Lan Viên ?

A - Điêu tàn

B - ánh sáng và phù sa

C - Hoa ngày thờng - Chim báo bão

D - Di cảo

3 ý nào nêu rõ nét độc đáo của phong cách thơ Chế Lan Viên

A - Phong cách suy tởng, triết lý

B - Đậm chất dân gian, hồn nhiên

C - Hình ảnh thơ phong phú, đa dạng

D - Sức liên tởng mạnh mẽ, bất ngờ

4 Bài thơ Con cò đợc sáng tạo trên cơ sở nào?

A - Những câu hát ru quen thuộc

B - Hình ảnh con cò trong ca dao

C - Hình ảnh con cò trong những câu hát ru

D - Những bài thơ viết về loài vật

5 Nhận xét nào đúng với hình tợng trung tâm của bài thơ Con cò

A - Hình tợng con cò đợc gợi từ ca dao

B - Đó là sự lặp lại hình ảnh của ca dao

C - Hình ảnh con cò trong ca dao đã mang ý nghĩa biểu tợng sâu sắc

D - Hình ảnh con cò trong cao dao đã đợc nhà thơ phát triển nghĩa biểu tợng để ca ngợi tình mẹ con

6 Đề tài của bài thơ Con cò là gì?

A - Tình yêu quê hơng, đất nớc C - Tình mẫu tử

7.ý nào không đúng với đặc điểm câu thơ trong bài Con cò?

A - Có nhiều câu thơ lặp lại

B - Câu thơ đều đặn, nhịp nhàng, cân đối

C - Nhịp điệu câu thơ biến đổi

D - Các câu thơ dài ngắn không đều

8 ý nào chỉ rõ nguyên nhân khiến bài thơ mang âm điệu hát ru?

A - Bài thơ viết theo thể tự do, câu thơ dài ngắn không đều, nhịp điệu biến đổi, có nhiều câu lặp lại

B - Mỗi đoạn mở đầu bằng những câu có nhịp ngắn, lặp lại về cấu trúc, sau đó là những câu thơ dài, giàu triết lí

C - Câu thơ thay đổi giọng điệu và nhịp điệu ngay trong mỗi đoạn văn và ở cả bài

D - Câu thơ rất giàu liên tởng, suy ngẫm triết lí làm ngời đọc nhớ mãi

9 Hãy sắp xếp lại các ý sau cho đúng với mạch cảm xúc của bài thơ

A - Hình ảnh con cò mang ý nghĩa biểu tợng cho tấm lòng ngời mẹ suốt đời bên con

B - Hình ảnh con cò đến với tâm hồn trẻ thơ một cách tự nhiên qua lời ru của mẹ

C - Hình ảnh con cò mang ý nghĩa biểu tởng về lòng mẹ dịu dàng,bền bỉ dìu dắt con

10 Đọc những bài ca dao có hình ảnh con cò và trả lời câu hỏi

(1)Con cò bay lả bay la

Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng

(2) Con cò bay lả bay la

Bay từ cổng phủ bay về Đồng Đăng

(3) Con cò lặn lội bờ sông

Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non

(4) Con cò đi đón cơn ma

Tối tăm mù mịt ai đa cò về

(5) Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

Ông ơi ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có sáo thì sáo nớc trong

Đừng xáo nớc đục đau lòng cò con

a) Hình ảnh con cò trong bài nào không mang nghĩa ẩn dụ?

b) Hình ảnh con cò trong các bài ca dao đợc hiểu theo nghĩa ẩn dụ để chỉ ai?

A - Con ngời nói chung

B - Ngời phụ nữ thơng chồng

C - Ngời dân nghèo nhng tự trọng

D -Ngời nông dân, ngời phụ nữ vất vả nhng tâm hồn đẹp đẽ

c) Những bài ca dao nào đợc trực tiếp gợi lại trong đoạn 1 của bài thơ

d) Hình ảnh con cò trong các bài ca dao trên đợc đa vào đoạn 1 của bài thơ theo cách nào?

A - Chỉ lấy vài chữ trong bài ca dao

B - Dẫn nguyên cả câu trong bài ca dao

C - Dẫn cả bài ca dao