Bai 20 Cac thanh phan biet lap

Toâi ñoaùn chaéc laø theá naøo ngaøy mai anh ta cuõng seõ ñeán 2.-Nhoùm 1 ñaët 1 caâu coù thaønh phaàn goïi –ñaùp coù quan heä ngang. baèng[r]

KIỂM TRA MI NG Ệ

1.Thế nào là thành phần biệt lập ?Em đã học những thành phần biệt lập nào ?Nêu khái niệm từng thành phần biệt lập và cho ví dụ minh hoạ ?

2.Xác định thành phần biệt lập trong câu sau và cho biết đó là thành phần gì ?

-Có lẽ trời không mưa nữa đâu.

ĐÁP ÁN

1.-Là những bộ phận không tham gia vào

việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

-Thành phần tình thái : thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc nói trong câu

VD:Hình như hai bạn ấy giận nhau

-Thành phần cảm thán :bộc lộ tâm lí của

người nói

VD:Ôi ,hoa hồng nở đẹp quá !

(TiÕp theo)

CÁC THÀNH PHẦN

BIỆT LẬP

I Thành phần gọi - đáp

1 Bài tập:

a Này, các bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn

ở đâu mà nghe rát thế không?

b Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ?

- Ông Hai đặt bát n ớc xuống chõng hỏi Một ng ời

đàn bà mau miệng trả lời:

- Thưaưông, chúng cháu ở Gia Lâm lên

đấy ạ

CAÙC THAỉNH PHAÀN BIEÄT LAÄP (TT)

Tiết: 106

I Thành phần gọi - đáp

1.Ví dụ:

a Này, các bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn

ở đâu mà nghe rát thế không?

b Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ?

- Ông Hai đặt bát n ớc xuống chõng hỏi Một ng ời

đàn bà mau miệng trả lời:

- Thưaưông, chúng cháu ở Gia Lâm lên

đấy ạ.? Trong nhửừng từ ngửừ in đậm trên đây, từ ngửừ naứo đ

ợc dùng để gọi, từ ngửừ nào đ ợc dùng để đáp?

- Này: Dùng để gọi

- Th a ông: Dùng để đáp

I Thành phần gọi - đáp

1 Bài tập:

=> Quan hệ: Trên - d ới

- Này: Dùng để gọi

- Th a ông: Dùng để đáp

- Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu

I Thành phần gọi - đáp

1 Bài tập:

- Này: Dùng để gọi

- Th a ông: Dùng để đáp

Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc

Vậy nhửừng tửứ ủoự coự taực duùng gỡ ?

- Này: Tạo lập quan hệ giao tiếp (mở đầu cuộc thoại)

- Th a ông: Duy trỡ cuộc thoại

a -Lan ụi, con laỏy cho meù caõy choồi

-Daù , con laỏy lieàn

Xácưđịnhưthànhưphầnưưgọiư-ưđápưvaứ vũ trớ cuỷa

caực thaứnh phaàn goùi –ủaựp trongưcácưvíưdụưsau?

b Ai ơi chụự bỏ ruộng hoang

Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu

c Vieọc gỡ theỏ , anh?

Vũ trớ : Thửụứng ủửựng ụỷ ủaàu caõu nhửng cuừng coự khi ủửựng cuoỏi caõu

*Lưu ý :Khi thành phần gọi –đáp tách thành câu riêng , nó sẽ trở thành câu đặc biệt

-Vâng ! Ông dạy phải

-Hồng ! Mấy giờ con đi học ?

a Lúc đi đứa con gái đầu lòng của anh - vàưcũng ư làư

đứaưconưduyưnhấtưcủaưanh, ch a đầy một tuổi

(Nguyễn Quang Sáng - Chiếc l ợc ngà)

b Lão không hiểu tôi, tôiưnghĩưvậy, và tôi càng

buồn lắm

(Nam Cao-Lão Hạc)

Neỏu lửụùc boỷ caực tửứ in ủaọm nghúa sửù vieọc Trong vớ duù a tửứ ngửừ in ủaọm ủửụùc Trong caõu b cuùm chuỷ –vũ in ủaọm

a Lúc đi đứa con gái đầu lòng của anh - vàưcũng ư làư

đứaưconưduyưnhấtưcủaưanh, ch a đầy một tuổi

(Nguyễn Quang Sáng - Chiếc l ợc ngà)

b Lão không hiểu tôi, tôiưnghĩưvậy, và tôi càng

buồn lắm

(Nam Cao-Lão Hạc)

Thaứnh phaàn phuù chuự ủaởt giửừa hai daỏu gỡ ?

VD:Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vỡ chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học

(Thanh Tịnh - Tôi đi học)

VD: Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích

Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích

Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá đi thôi)

Xaực ủũnh thaứnh phaàn phuù chuự , taực duùng , caựch vieỏt thaứnh phaàn phuù chuự

trong caực vớ duù sau

* Tác dụng của thành phần phụ chú

- Bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu (nguyên nhân, điều kiện, mục đích, thời gian )

Toựm laùi, em haừy neõu taực duùng, caựch vieỏt

thaứnh phaàn phuù chuự ?

* Cách viết

- Giửừa hai dấu gạch ngang

- Giửừa hai dấu phẩy

- Viết trong dấu ngoặc đơn

- Sau dấu gạch ngang, tr ớc dấu phẩy

Iii Luyện tập

Bài tập 1: Xác định thành phần gọi- đáp

- Này (gọi) - Bậc trên

- Vâng (đáp) - Bậc d ới

Bài tập 2: Tỡm thành phần gọi - đáp

Bầu ơi (gọi)

=> Bầu, bí là cách nói ẩn dụ về nhửừng con ng ời có

điều kiện, hoàn cảnh khác nhau nh ng cùng chung một dân tộc, đất n ớc phải biết yêu th ơng, đùm bọc lấy nhau Nh vậy, đối t ợng mà nó h ớng đến là nhửừng

con ng ời cùng tồn tại trong một cộng đồng xã hội

Iii Luyện tập

Bài tập 3: Tỡm thành phần phụ chú

a Kểưcảưanh - mọi ng ời (bổ sung đối t ợng)

b Cácưthầyư.ư.ư.…ngửụứi ưmẹ - nhửừng ng ời cửa này (bổ sung về vai trò của nhửừng con ng ời trong việc giáo dục thế hệ trẻ)

Iii LuyÖn tËp

Bµi tËp 5:

ViÕt ®o¹n vaên ng¾n cã thµnh phÇn phô chó

Chúng ta -nhửừngưngườiưchủưthựcưsựưcủaưtươngưlai - phải xác

định đ ợc mỡnh sẽ làm gỡ trong cuộc hành trỡnh khi b ớc vào thế kỉ tới ẹể xứng đáng với truyền thống của ông cha, để đ a

đất n ớc tiến lên sánh vai với các c ờng quốc naờm châu, thanh niên chúng ta phải biết đ ợc nhiệm vụ của mỡnh từ khi đang ngồi trên ghế nhà tr ờng Mỗi thanh niên phải cố gắng học, tu

d ỡng đạo đức, phẩm chất của mỡnh để trở thành nhửừng con

ng ời toàn diện : cú đức , cú tài ưẹất n ớc đang chờ đợi, tin t

ởng và giao trọng trách cho thanh niên chúng ta.

Bài tập 5:

Viết đoạn vaờn ngắn có thành phần phụ chú

CỦNG CỐ VÀ LUYỆN TẬP

THẢO LUẬN NHÓM : 5’

1.Trong các câu sau, câu nào có thành phần phụ chú ?

A.Này hãy đến đây nhanh lên.

B Chao ôi , trăng đêm nay đẹp quá !

C Mọi người ,kể cả nó ,đều nghĩ là sẽ muộn.

D Tôi đoán chắc là thế nào ngày mai anh ta cũng sẽ đến

2.-Nhóm 1 đặt 1 câu có thành phần gọi –đáp có quan hệ ngang

bằng

-Nhóm 2 đặt 1 câu có thành phần gọi –đáp có quan hệ trên- dưới -Nhóm 3 đặt1 câu có thành phần phụ chú ở giữa 2 dấu gạch