Khổ thơ 2: Đến bên lăng – tác giả thể hiện tình cảm kính yêu sâu sắc của nhân dân với Bác Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.. Ngày ngày dòng người[r]
Trang 1Giáo viên: Lê Minh Châu Email: leminhchau@moet.edu.vn ĐT: 0949551287
Trường THCS Mai Hoá – Tuyên Hoá - Quảng Bình
BÀI GIẢNG:
VIẾNG LĂNG BÁC - TIẾT 117 Chương trình Ngữ văn lớp 9
Tháng: 7/2012
Trang 2GIỚI THIỆU BÀI MỚI
Trang 31 Tác giả:
-Viễn Phương tên khai sinh là
Phan Thanh Viễn (1928 –
2005), quê ở An Giang
- Ông là một trong những cây
bút có mặt sớm nhất của lực
lượng văn nghệ giải phóng ở
miền Nam thời kỳ chống Mỹ.
-Thơ Viễn Phương thường nhỏ
nhẹ, giàu tình cảm.
- Ông tham gia cách mạng từ
tháng 8/1945 Sau 1975 giữ nhiều chức vụ quan trọng, nguyên là Uỷ viên Ban chấp hành hội nhà văn Việt Nam.
- Ông được Nhà nước tặng nhiều
giải thưởng về văn học nghệ thuật
I Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ
Trang 41.Hoàn cảnh ra đời của bài thơ:
Năm 1976, sau khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, đất nước thống nhất, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phương ra thăm miền Bắc, vào lăng viếng Bác Hồ Bài thơ “Viếng lăng Bác” được sáng tác trong dịp đó và in trong tập thơ “Như mây mùa xuân” (1978)
I Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ
Trang 5VIẾNG LĂNG BÁC
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
II Đọc – Tìm hiểu thể thơ và bố cục:
1 Đọc văn bản:
Trang 62 Thể thơ và bố cục:
* Thể thơ: Thơ 8 chữ ( có câu 7
chữ và 9 chữ )
* Bố cục: - 3 phần:
+ P3: Khổ thơ cuối ( Cảm xúc
của tác giả khi rời lăng Bác.)
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
II Đọc – Tìm hiểu thể thơ và bố cục:
VIẾNG LĂNG BÁC
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bảo táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
+ P1: Khổ thơ 1 ( Cảm xúc
của tác giả khi đứng trước
lăng Bác)
+ P2: Khổ thơ 2 và 3 (Cảm xúc
của tác giả khi vào trong lăng.)
•Phương thức biểu đạt: Tự sự
và miêu tả
Trang 7Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bảo táp mưa sa đứng thẳng hàng.
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
1 Khổ thơ đầu: (Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác)
Đại từ nhân xưng: “con” với
“Bác” thể hiện điều gì ?
So sánh cách dùng từ “thăm”
thay cho từ “viếng” ở nhan
đề bài thơ?
Hình ảnh “hàng tre” biểu tượng cho điều gì?
Hàng tre
thăm
Trang 81 Khổ thơ đầu: (Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác)
* Viếng: Là đến chia buồn với thân
nhân người đã khuất ( Cách nói hiện
thực )
* Thăm: Thăm hỏi, trò chuyện với
người đang sống (Cách nói giảm nhẹ)
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
Thể hiện sự thân mật, gần gủi, cảm động.
- Biểu tượng cho vẻ đẹp và phẩm
chất đáng quý của con người Việt
Nam: kiên cường, bất khuất, bền bỉ,
dẻo dai… (hình ảnh ẩn dụ).
* Hàng tre:
• Gọi “Bác”*
• Xưng “con”
•Từ cảm thán: “Ôi!”
•Điệp ngữ: “Xanh”
Trang 92 Khổ thơ 2: ( Đến bên lăng – tác giả thể hiện tình cảm kính yêu sâu sắc của nhân dân với Bác )
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Trang 102 Khổ thơ 2. ( Đến bên lăng – tác giả thể hiện tình cảm kính yêu sâu sắc của nhân dân với Bác )
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
+ Hình ảnh “ mặt trời” (ở câu 1):
Là mặt trời thực, mặt trời của tự
nhiên luôn tỏa sáng trên lăng, vẫn
tuần hoàn tự nhiên và vĩnh cửu.
+ Hình ảnh “ mặt trời” (ở câu 2):
Nhà thơ ví Bác như mặt trời để nói
lên sự vĩ đại, thể hiện sự tôn kính của
nhân dân, của tác giả đối với Bác Hồ
- Hình ảnh dòng người/ tràng hoa dâng 79 mùa xuân của Bác sự so
sánh đẹp, chính xác, mới lạ thể hiện tình cảm thương nhớ, kính yêu và
sự gắn bó của nhân dân đối với Bác
(ở câu 1): Là quy luật của tự nhiên
(ở câu 3): Là quy luật của tình cảm
* Điệp ngữ: -“Ngày ngày”:
- “Ngày ngày”:
Trang 113 Khổ thơ 3. (Cảm xúc của tác giả khi ở trong lăng)
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
giấc ngủ bình yên vầng
trăng trời xanh
giấc ngủ như thế nào?
Hình ảnh “ vầng trăng”
biểu tượng cho điều gì ?
như thế nào?
Trang 123 Khổ thơ 3 (Cảm xúc của tác giả khi ở trong lăng)
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
Là giấc ngủ thanh bình và vĩnh hằng của một con người đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì cuộc sống bình yên của nhân dân.
- “vầng trăng”:
Gợi liên tưởng đến tâm hồn thanh cao
cùng đời sống giản dị, trong sáng, thuần
khiết của Bác Hồ.
Trong giấc ngủ vĩnh hằng ấy luôn có
ánh trăng làm bạn
- “giấc ngủ bình yên”:
- “Vẫn biết trời xanh …nghe nhói
ở trong tim”: Bác sống mãi với trời
đất non sông, nhưng lòng tác giả vẫn
quặn đau, một nỗi đau nhức nhối tận
tâm can Niềm xúc động thành kính và
nỗi đau xót của nhà thơ được biểu hiện
rất chân thành sâu sắc.
- “vầng trăng”:
Trang 134 Khổ thơ cuối ( Cảm xúc của tác giả khi rời lăng Bác.)
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Trang 144 Khổ thơ cuối ( Cảm xúc của tác giả khi rời lăng Bác.)
III Tìm hiểu nội dung chi tiết:
- Nghĩ ngày mai xa Bác lòng tác giả
bịnh rịn, lưu luyến
- Muốn làm con chim, bông hoa để
được gần Bác
- Muốn làm cây tre “trung hiếu” để
làm tròn bổn phận thực hiện lời dạy
của Bác “trung với nước, hiếu với
dân”
- Nhịp thơ dồn dập, điệp ngữ “muốn
làm” nhắc ba lần mở đầu các câu
thể hiện nỗi thiết tha với ước nguyện
chân thành của nhà thơ.
Khổ thơ cuối thể hiện tâm
trạng lưu luyến của nhà thơ,
muốn được ở mãi bên lăng Bác.
Trang 15III GHI NHƠ
Bài thơ Viếng lăng Bác thể hiện lòng thành kính và
niềm xúc động sâu sắc của nhà tnow và của mội người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác Hồ.
Bài thơ có giọng điệu trang trọng và tha thiết, nhiều
hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc
Trang 16MỤC LỤC
Tài liệu tham khảo
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn lớp 9
- Website: violet.vn
- Phần mềm thiết kế: Microsoft Office PowerPoint, Adobe
Presenter 7.0
- Phần mềm xử lý âm thanh: Free Sound Recorder
- Phần mềm: Aimersoft Video Studio Express
- File video: Những giây phút cuối đời của Bác hồ! -
http://www.youtube.com
Cảm ơn các bạn và các em đã theo dõi nội dung bài học
Chúc các em học tập tốt