Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân… Bác nằm trong giấc ngủ bình yê
Trang 1Viễn Phương
BÀI: 24
TIẾT:117
Trang 2Lớp 9
Trang 3Câu1: Nối tên bài thơ cho đúng với tên tác giả :
Trang 4Ơi con chim ………
Hót chi mà vang trời
Tôi đưa tay tôi hứng.
sông xanh
tím biếc
chiền chiện
long lanh
Trang 5Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Tiết 117: Văn bản:
I.Đọc và tìm hiểu chú thích.
VIỄN PHƯƠNG
1.Tác giả - Tác phẩm:
Trang 6VIỄN PHƯƠNG (1928-2005)
Trang 7TÁC GIẢ - TÁC PHẨM:
Viễn Phương tên khai sinh là Phan Thanh Viễn, sinh năm 1928, quê ở tỉnh An Giang.Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ông hoạt động ở Nam Bộ,
là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam thời kỳ chống
Mỹ cứu nước.
Năm 1976, sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ kết
thúc thắng lợi, đất nước thống nhất, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phương ra
thăm miền Bắc, vào lăng viếng Bác Hồ Bài thơ
“Viếng lăng Bác” được sáng tác trong dịp đó và in
trong tập thơ “Như mây mùa xuân” (1978).
Trang 8- Hoàn cảnh sáng
tác ?
- 1976, khi lăng chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành, Viễn Phương ra thăm miền Bắc, vào viếng Bác Hồ.
- Thể thơ ? - 8 chữ có xen những dòng thơ 7
chữ hoặc 9 chữ.
CÂU HỎI: GỢI Ý:
Trang 9Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Trang 10Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim !
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.VIẾNG LĂNG BÁC
Viễn Phương
Trang 11II Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
Trang 12Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Trang 13mắt tác giả đầu tiên ? - Hàng tre
- Vì sao lại là hàng tre mà
không phải là hình ảnh
khác ?
- Bởi vì tre thân thuộc và gần gũi với con người, làng quê, đất nước Việt Nam.
Bão táp … thẳng hàng.
GỢI Ý:
Tượng trưng
Trang 14II Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
- Hình ảnh hàng tre
+Bát ngát, thẳng hàng (tả thực)
+Xanh xanh Việt Nam (tượng trưng)
Trang 15- Tượng trưng điều gì?
Trang 16II Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
- Hình ảnh hàng tre
+Bát ngát, thẳng hàng (tả thực)
+Xanh xanh Việt Nam (tượng trưng)
”Tre” vừa là hình ảnh quen thuộc, vừa là biểu
tượng của sự sống bền bỉ, kiên cường dân tộc.
2.Cảm xúc trước hình ảnh dòng người viếng Bác.
Trang 17Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân …
Trang 20Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Tiết 117: Văn bản:
VI ỄN PHƯƠNG
I.Đọc và tìm hiểu chú thích
II Đọc và tìm hiểu văn bản
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
2.Cảm xúc trước hình ảnh dòng người viếng Bác.
- Mặt trời của vũ trụ
- Mặt trời của con người
Nói lên sự vĩ đại của Bác Hồ.
Trang 21CÂU HỎI:
- Ở câu thơ 3-4 khổ
2, hình ảnh nào là
ẩn dụ ?
- Kết tràng hoa dâng bảy
mươi chín mùa xuân (ẩn dụ)
hiện sự tôn kính của nhân dân của nhà thơ đối với Bác.
GỢI Ý:
Trang 22Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Tiết 117: Văn bản:
VI ỄN PHƯƠNG
I.Đọc và tìm hiểu chú thích
II Đọc và tìm hiểu văn bản
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
2.Cảm xúc trước hình ảnh dòng người viếng Bác.
- Mặt trời của vũ trụ
- Mặt trời của con người
Nói lên sự vĩ đại của Bác Hồ.
- “Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”
Hình ảnh ẩn dụ đẹp và sáng tạo thể hiện sự tôn
kính, tình cảm sâu nặng của nhân dân, của nhà
thơ đối với Bác.
3.Cảm xúc khi vào trong lăng.
Trang 23Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim !
Trang 24-Bác nằm trong giắc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
- Em hiểu như thế nào về hai câu
thơ ấy?
- Bác ngủ bình yên bên cạnh vầng trăng.
- Hình ảnh vầng trăng dịu hiền là
hình ảnh ẩn dụ, gợi em suy nghĩ và
liên tưởng điều gì?
- Tâm hồn cao đẹp sáng trong của Bác.
- Những vầng thơ tràn đầy ánh trăng của người.
Trang 25Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Tiết 117: Văn bản:
VI ỄN PHƯƠNGI.Đọc và tìm hiểu chú thích.
II Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
2.Cảm xúc trước hình ảnh dòng người viếng Bác.
3.Cảm xúc khi vào trong lăng.
- Bác ngủ bình yên bên cạnh vầng trăng
Ẩn dụ Gợi nghĩ tâm hồn cao đẹp và những vần thơ tràn đầy
ánh trăng của Người.
Trang 26CÂU HỎI: GỢI Ý:
- Em hãy tìm một vài câu thơ
tràn đầy ánh trăng của
Người?
- Việc quân, việc nước bàn xong,
Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.
-Câu thơ” vẫn biết trời xanh
là mãi mãi”muốn khẳng định
điều gì?và tại sao tác giả đột
nhiên nghe nhói ở trong tim?
- Bác vẫn sống mãi với non sông đất nước nhưng không thể không đau xót khi bác đã ra đi.
Trang 27Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Tiết 117: Văn bản:
VI ỄN PHƯƠNGI.Đọc và tìm hiểu chú thích.
II Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
2.Cảm xúc trước hình ảnh dòng người viếng Bác.
3.Cảm xúc khi vào trong lăng.
- Bác ngủ bình yên bên cạnh vầng trăng
Ẩn dụ Gợi nghĩ tâm hồn cao đẹp và những vầng thơ tràn
đầy ánh trăng của Người.
…trời xanh mãi mãi
…nhói trong tim
Hình ảnh ẩn dụ, giàu ý nghĩa biểu tượng Bác
sống mãi với non sông đất nước Nhưng đau xót tột cùng khi Bác vĩnh viễn ra đi.
4.Cảm xúc khi rời lăng.
Trang 28Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Trang 29-Thương trào? “ mai về miền Nam
thưong trào nước mắt” câu thơ có ý
nghĩa như một lời chào tạm biệt nhưng
đầy lưu luyến và bịn rịn Nên nhà thơ
chỉ có thể gởi tấm lòng mình bằng cách
muốn hoá thân, muốn hoà nhập vào
cảnh vật ở bên lăng bác Em hãy chỉ ra
những điều ước ấy?
- Ý nghĩa của các điều ước ấy?
-Muốn làm con chim
Trang 30Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Tiết 117: Văn bản:
VI ỄN PHƯƠNG
I.Đọc và tìm hiểu chú thích.
II Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng.
2.Cảm xúc trước hình ảnh dòng người viếng Bác
3.Cảm xúc khi vào trong lăng.
4.Cảm xúc khi rời lăng
- Muốn làm chim hót
- Muốn làm đóa hoa
- Muốn làm cây tre
Điệp ngữ, ước nguyện được ở bên Bác, hoá thân vào
cảnh vật để được ở bên Bác.
Trang 31CÂU HỎI THẢO
LUẬN:
Câu thơ cuối cùng của bài thơ trở lại hình ảnh của cây tre
đã bổ sung thêm
phương diện ý nghĩa
gì của hình ảnh cây tre Việt - Nam ?
Trang 32KẾT QUẢ THẢO LUẬN :
-Hình ảnh hàng tre quanh
lăng Bác được lặp lại ở câu
thơ cuối bài, với một nét
nghĩa bố sung Sự lặp lại như thế đã t ạ o cho bài thơ có kết cấu đầu cuối tương ứng, làm đậm nét hình ảnh, gây ấn
tượng sâu sắc cho bài thơ và dòng cảm xúc được trọn vẹn.
Trang 34GHI NHỚ:
Bài thơ viếng lăng Bác thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ vào lăng viếng Bác.
Bài thơ có giọng điệu trang trọng và tha
thiết, nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc.
Trang 35Ngày … tháng 02 năm 2011 Môn: Ngữ Văn
Trang 36Câu 1: Vào lăng viếng Bác, hình ảnh đầu tiên gây ấn tượng mạnh với nhà thơ là gì ? A.Hàng tre trong sương
B Bầu trời xanh cao
C Mặt trời trên lăng
ĐÚNG RỒI
SAI RỒI SAI RỒI
CỦNG CỐ:
Trang 37Câu 2 : Bốn câu thơ kết thúc, tác giả xưng hô như thế nào ?
Trang 38Câu 3 : Cảm xúc của tác giả khi đứng trước Bác ở trong lăng được diễn tả như thế nào ?
Nhói ở trong tim
Thắt ở trong tim Buốt ở trong tim
A
B
C
Trang 39Về nhà:
hoặc 3 của bài thơ